Special-Ops.pl

Reformy a bezpieczeństwo

Michał Piekarski | 2012-07-31
Żołnierze GROM podczas operacji Iraqi Freedom w 2003r. Fot. US Navy

Żołnierze GROM podczas operacji Iraqi Freedom w 2003r. Fot. US Navy

Pod koniec zeszłego tygodnia, Ministerstwo Obrony Narodowej ogłosiło założenia reformy systemu dowodzenia Silami Zbrojnymi, której zasadnicza treścią jest likwidacja dowództw Rodzajów Sil Zbrojnych i ustanowienie Dowództwa Generalnego obok Dowództwa Operacyjnego oraz wyznaczenie Sztabowi Generalnemu roli organu planowania strategicznego i doradczego.

Zobacz także

Michał Piekarski Kilka kolejnych słów o tradycji i „Czerwonych Beretach”

Kilka kolejnych słów o tradycji i „Czerwonych Beretach” Kilka kolejnych słów o tradycji i „Czerwonych Beretach”

Mimo że głównym tematem wiadomości dotyczących elitarnych jednostek Wojska Polskiego pozostają informacje dotyczące programów modernizacji technicznej lub bieżących działań szkoleniowych lub działań poza...

Mimo że głównym tematem wiadomości dotyczących elitarnych jednostek Wojska Polskiego pozostają informacje dotyczące programów modernizacji technicznej lub bieżących działań szkoleniowych lub działań poza granicami państwa, co jakiś czas niestety powracają kwestie dotyczące historii i tradycji.

Michał Piekarski Anatomia Zamachu

Anatomia Zamachu Anatomia Zamachu

Na polskim rynku od kilkunastu lat wydano już wiele książek traktujących o tematyce terroryzmu. W tym morzu pozycji czasem trudno zauważyć te które niosą ze sobą najbardziej merytoryczny przekaz.

Na polskim rynku od kilkunastu lat wydano już wiele książek traktujących o tematyce terroryzmu. W tym morzu pozycji czasem trudno zauważyć te które niosą ze sobą najbardziej merytoryczny przekaz.

Michał Piekarski Scenariusz Chaosu

Scenariusz Chaosu Scenariusz Chaosu

Siły specjalne i gry wywiadów są jednymi z ulubionych tematów po jakie sięgają autorzy książek z gatunku military fiction. Tak jest także w przypadku najnowszej powieści Piotra Langenfelda, wydanej przez...

Siły specjalne i gry wywiadów są jednymi z ulubionych tematów po jakie sięgają autorzy książek z gatunku military fiction. Tak jest także w przypadku najnowszej powieści Piotra Langenfelda, wydanej przez wydawnictwo WarBook.

Nie jest to zmianą nagłą, postulaty reformy struktury dowodzenia siłami zbrojnymi nie są nowe. Nie jest także nowością plan rozdzielenia sil zbrojnych na komponent odpowiedzialny za przygotowanie wojsk (force provider) i ich użycie (force user), co jest często stosowany przez państwa NATO rozwiązaniem.

Taki podział wynika z założenia, ze działania sil zbrojnych prowadzone są w składzie sil koalicyjnych, lub dobranych do potrzeb zespołach zadaniowych, co oznacza ze rola tradycyjnych rodzajów sil zbrojnych i ich struktur się zmienia. W największym stopniu można to zaobserwować na przykładzie Stanów Zjednoczonych, gdzie poszczególne rodzaje sił zbrojny odpowiedzialne są za wyszkolenie, wyposażenie oraz sprawy administracyjne (w tym dyscyplinarne) sił oddawanych do dyspozycji poszczególnych połączonych dowództw operacyjnych (Unified Combatant Commands), których kompetencje określa obszar odpowiedzialności (jak EUCOM odpowiedzialny za Europę wraz z Rosją czy CENTCOM za Bliski Wschód i część Azji) lub zakres zadań (jak STRATCOM odpowiedzialne za głównie za strategiczne siły odstraszania nuklearnego czy SOCOM).

W Polsce, przez większość okresu po roku 1945, „force provider” był z zasady jednocześnie „force userem” a zadania poszczególnych rodzajów sił zbrojnych i ich komponentów były z góry określone, zgodnie z zakładanym w okresie „zimnej wojny” przebiegiem konfliktu w Europie. Stąd też na przykład brało się wyraźne rozdzielenie sił na te przeznaczone do operacji ofensywnej na Zachodzie i mające osłaniać własne terytorium. Wraz z rozpoczęciem tworzenia w roku 2003 Dowództwa Operacyjnego, podział według wzorów zachodnich, pojawił się także w naszym kraju, a obecne propozycje reformy zmierzają do jego umocnienia. Trzeba pamiętać, że obecnie, Dowództwo Wojsk Specjalnych – w przeciwieństwie do pozostałych Rodzajów Sił Zbrojnych (RSZ) – jest także organem dowodzenia podległymi mu siłami podczas działań, obok Dowództwa Operacyjnego, które dowodzi siłami wydzielonymi na czas misji zagranicznej lub sytuacji kryzysowej przez pozostałe RSZ.

Zobacz także: Zamach: blisko, coraz bliżej?

Opublikowane przez MON założenia nie precyzują, czy i w jakiej formie będzie sprawowane kierowanie poszczególnymi komponentami armii po likwidacji dowództw RSZ – czy będą to np. komórki podległe dowództwom centralnym, inspektoraty, piony w sztabach. Trudno wyobrazić sobie całkowitą likwidację aparatu kierowania i dowodzenie bezpośrednio poszczególnymi związkami taktycznymi lub jednostkami, zwłaszcza że w przypadku Wojsk Specjalnych, oznaczało by to bezpośrednie podporządkowanie względnie niewielkich – w porównaniu choćby ze związkami taktycznymi Wojsk Lądowych – jednostek.

Tu pojawia się zasadniczy problem, który powinien być stale podnoszony w dyskusjach o tej koncepcji reformy i przy innych okazjach. Specyfika operacji specjalnych, a w szczególności stopień politycznego ryzyka i szczególne wymagania dotyczące zabezpieczenia i wsparcia ich działań, w połączeniu z rosnącą rolą sił specjalnych, sprawiły że od ponad dwudziestu lat kolejne państwa tworzą nowe struktury odpowiedzialne za nadzór i dowodzenie operacjami wojsk specjalnych. Polska nie jest żadnym wyjątkiem, a tworząc Wojska Specjalne jako odrębny RSZ stworzyła jedne z najbardziej autonomicznych systemowo sił specjalnych w NATO, które wyróżniają się na tle sojuszników oraz sąsiadów. Każda reforma musi uwzględnić ten potencjał i nie pozwolić na jego zaprzepaszczenie.

Zobacz także: Strzelać nie każdy musi...

Reformy muszą także pogodzić specyficzne wymagania sił specjalnych w tym konieczność podejmowania decyzji obarczonych dużym ryzykiem politycznym, gdzie nierzadko w proces decyzyjny zaangażowani są przedstawiciele politycznych ośrodków decyzyjnych, ale jednocześnie wymagana jest autonomia w zakresie sposobu wykonania zadania i „ręczne sterowanie” może być tragiczne w skutkach, co widoczne jest szczególnie podczas operacji kontrterrorystycznych. Autonomia i łatwość komunikacji z najwyższymi władzami państwa może budzić niechęć lub zazdrość, podobnie jak wyraźna odrębność sił specjalnych w zakresie wyposażenia, szkolenia a nawet kultury organizacyjnej.

Historia sił specjalnych na całym świecie jest pełna przykładów takich konfliktów, wynikających często z zazdrości i braku zrozumienia. Brytyjskich komandosów w roku 1940 uważano w niektórych kręgach wojska za „prywatną armię Churchilla” właśnie z tego powodu, konsekwencje braku współpracy i wzajemnych antagonizmów wielokrotnie boleśnie odczuli Amerykanie, także w Polsce nie obeszło się bez tarć, choć w większości w czasie pokoju. Z drugiej strony system musi być odporny na zbytnie zainteresowanie decydentów operacjami specjalnymi, które w obecnym okresie są coraz bardziej medialne, stają się obiektem wzmożonego zainteresowania a co za tym idzie kolejka osób chcących pławić się w cudzym blasku – choćby przez zabiegi formalno – administracyjne czy zajmowanie formalnych stanowisk nadrzędnych wydłuża się.

Zobacz także: Terrorysta z Polski?

Reasumując, system kierowania operacjami specjalnymi, musi zagwarantować aby decyzje ich dotyczące były podejmowane w sposób efektywny, uwzględniający ich potrzeby ale także dynamikę sytuacji i jej polityczny kontekst. Mówiąc wprost – do procesu decyzyjnego należy dopuścić tylko tych, którzy muszą w nim brać udział, i ani jednej osoby więcej. W warunkach Polski, jest to poważne wyzwanie. Dużą, przyciągającą uwagę mediów sytuacja kryzysowa, choćby zakładnicza (z przywoływanym od dawna hipotetycznym casuem „polskiej Dubrowki” na czele) prawdopodobnie podziała jak magnes na szereg spragnionych medialnego blasku osób, chcących zabłysnąć jako współdecydujący o najbardziej medialnym, siłowym wariancie rozwiązania kryzysu. Wzrastająca złożoność współczesnego środowiska bezpieczeństwa, coraz mniej tradycyjne zagrożenia, zmieniająca się rola poszczególnych elementów systemu bezpieczeństwa państwa sprawia, że szereg struktur i osób może obawiać się o własną przyszłość i w różny sposób uzasadniać swoje istnienie oraz marginalizować tych w których widzą konkurentów. Jest to zjawisko niestety naturalne dla dużych organizacji, a rolą decydentów najwyższego szczebla jest je ograniczać. System bezpieczeństwa państwa ma chronić państwo i jego obywateli a nie etaty.

Nie jest wykluczone, że siły specjalne będą na świecie przeżywały dalszy, dynamiczny rozwój. Być może wzajemne przenikanie się wojska, policji i służb specjalnych zrodzi nowe formy organizacyjne i struktury, adekwatne do przyszłych zagrożeń i możliwości, tak jak rozwój lotnictwa zrodził w dwudziestym wieku niezależne siły powietrzne i każdą reformę, w każdej sferze należy oceniać przez potencjalne przyszłe zagrożenia i szanse, dbając o nie marnowanie już wykonanej pracy.

Komentarze

Najnowsze produkty i technologie

Megmar Logistics & Consulting Sp. z o.o. Systemy łączności INVISIO – sprzęt dla nowoczesnego żołnierza

Systemy łączności INVISIO – sprzęt dla nowoczesnego żołnierza Systemy łączności INVISIO – sprzęt dla nowoczesnego żołnierza

Na współczesnym polu walki zapewnienie skutecznej, niezawodnej i bezpiecznej łączności na poziomie zespołów bojowych, a także między pojedynczymi operatorami jednostek wojskowych i policyjnych, należy...

Na współczesnym polu walki zapewnienie skutecznej, niezawodnej i bezpiecznej łączności na poziomie zespołów bojowych, a także między pojedynczymi operatorami jednostek wojskowych i policyjnych, należy do kwestii o kluczowym znaczeniu. Nowoczesne systemy łączności umożliwiają komunikowanie się w czasie działań operacyjnych i taktycznych, a także zabezpieczają przed hałasem o dużym natężeniu dźwięku i związanymi z tym urazami słuchu.

DURABO® Polska marka DURABO wchodzi na rynek mundurowy

Polska marka DURABO wchodzi na rynek mundurowy Polska marka DURABO wchodzi na rynek mundurowy

DURABO®, to polski brand firmy Kreator, będącej kontraktorem polskich i zagranicznych służb mundurowych. Analizując rynek odzieży taktyczno-outdoorowej, firma dostrzegła, że co prawda w ofercie znajduje...

DURABO®, to polski brand firmy Kreator, będącej kontraktorem polskich i zagranicznych służb mundurowych. Analizując rynek odzieży taktyczno-outdoorowej, firma dostrzegła, że co prawda w ofercie znajduje się wiele produktów przeznaczonych dla tej grupy odbiorców, jednak są one albo niskiej jakości spowodowanej dalekowschodnią produkcją i zastosowanymi materiałami, albo w bardzo wysokiej cenie, wynikającej z kosztów importu, np. z USA. W konsekwencji tego firma uznała, że brakuje na rynku oferty odzieży...

OPC Sp. z.o.o. Vademecum okularów przeciwsłonecznych

Vademecum okularów przeciwsłonecznych Vademecum okularów przeciwsłonecznych

Czas wiosenno-letni to zdecydowanie ta pora roku, kiedy większość z nas podchodzi do tematu zakupu nowych okularów przeciwsłonecznych. Silne natężenie szkodliwego promieniowania UV powoduje, że nasz wzrok...

Czas wiosenno-letni to zdecydowanie ta pora roku, kiedy większość z nas podchodzi do tematu zakupu nowych okularów przeciwsłonecznych. Silne natężenie szkodliwego promieniowania UV powoduje, że nasz wzrok zaczyna się intensywniej męczyć, doskwiera nam obniżony komfort widzenia, a kolory przybierają przekłamane barwy.

poza-domem.pl Jakie są rodzaje łuków strzeleckich?

Jakie są rodzaje łuków strzeleckich? Jakie są rodzaje łuków strzeleckich?

Łucznictwo to szlachetny sport, jego historia sięga początków cywilizowanego świata a może nawet dalej. Długo był podstawowym narzędziem wykorzystywanym podczas polowań. Łuki wyszły z łask dopiero wraz...

Łucznictwo to szlachetny sport, jego historia sięga początków cywilizowanego świata a może nawet dalej. Długo był podstawowym narzędziem wykorzystywanym podczas polowań. Łuki wyszły z łask dopiero wraz z momentem pojawienia się broni palnej. Jednak nie zniknęły całkowicie. Zmienił się charakter ich użycia. W dzisiejszych czasach wykorzystywane są w sportach strzeleckich, na olimpiadach, a także hobbystycznie. Jeśli interesuje Cię łucznictwo, to sprawdź jaki łuk na początek będzie najlepszym wyborem.

Ewelina Grzesik TUNDRA - nowa czołówka od Mactronic

TUNDRA - nowa czołówka od Mactronic TUNDRA - nowa czołówka od Mactronic

„Czołówka” jest niezbędnym narzędziem pracy żołnierzy i medyków, ale nie tylko. Niektórzy sportowcy, turyści, miłośnicy kijów trekkingowych czy bywalcy biwaków nie wyobrażają sobie życia bez dobrej czołówki....

„Czołówka” jest niezbędnym narzędziem pracy żołnierzy i medyków, ale nie tylko. Niektórzy sportowcy, turyści, miłośnicy kijów trekkingowych czy bywalcy biwaków nie wyobrażają sobie życia bez dobrej czołówki. Dlatego przetestowaliśmy i sprawdziliśmy, czy warto zainwestować w latarkę TUNDRA THL0111 firmy MACTRONIC.

RAW Sp. z o.o. RAW Mobile BMS

RAW Mobile BMS RAW Mobile BMS

Smartfony stały się powszechnym elementem naszej rzeczywistości. Dzięki urządzeniom mobilnym komunikacja dzisiaj oznacza dużo więcej niż zwykłą rozmowę – chętnie używamy darmowych komunikatorów do przesyłania...

Smartfony stały się powszechnym elementem naszej rzeczywistości. Dzięki urządzeniom mobilnym komunikacja dzisiaj oznacza dużo więcej niż zwykłą rozmowę – chętnie używamy darmowych komunikatorów do przesyłania wiadomości tekstowych, nagrań głosowych, zdjęć, wideo, a nawet dokumentów i lokalizacji. Pandemia COVID-19 tylko przyspieszyła cyfrową ewolucję społeczeństw, pojawiło się wiele przydatnych narzędzi, które umożliwiają użytkownikom realizację pożądanych funkcjonalności i jednocześnie prezentują...

Combat.pl Przeżyj to z combat - zgarnij zniżkę na swoje zakupy

Przeżyj to z combat - zgarnij zniżkę na swoje zakupy Przeżyj to z combat - zgarnij zniżkę na swoje zakupy

Jeśli trafiłeś na tę stronę świadomie, to najpewniej interesują Cię zagadnienia militarne, być może survival, ewentualnie bushcraft lub EDC. Te zainteresowania łączy dość specyficzna grupa przedmiotów,...

Jeśli trafiłeś na tę stronę świadomie, to najpewniej interesują Cię zagadnienia militarne, być może survival, ewentualnie bushcraft lub EDC. Te zainteresowania łączy dość specyficzna grupa przedmiotów, które zapewne chcesz posiadać – tak jak my. Zdobyć je można w licznych sklepach „wojskowych” zorientowanych na takich właśnie zapaleńców. Być może nie wiesz jeszcze, że do grona tych sklepów dołączył stosunkowo niedawno kolejny gracz – combat.pl.

SPY SHOP Paweł Wujcikowski Termowizja strzelecka na każdą kieszeń – AGM Rattler

Termowizja strzelecka na każdą kieszeń – AGM Rattler Termowizja strzelecka na każdą kieszeń – AGM Rattler

Co jest najważniejsze w strzelectwie? Oczywiście dobra widoczność niezależnie od warunków terenowych i atmosferycznych. Kiedy zapadnie zmierzch i chmury zakryją niebo, profesjonalny termowizor pozwoli...

Co jest najważniejsze w strzelectwie? Oczywiście dobra widoczność niezależnie od warunków terenowych i atmosferycznych. Kiedy zapadnie zmierzch i chmury zakryją niebo, profesjonalny termowizor pozwoli łatwo zlokalizować cel nawet przy zupełnym braku światła zewnętrznego. W tym artykule skupimy się na urządzeniach z rodziny AGM Rattler, które oferują doskonały stosunek ceny do oferowanych możliwości.

SPY SHOP Paweł Wujcikowski Bramka z czujnikiem podczerwieni SE-1008 - efektywna kontrola zdrowia

Bramka z czujnikiem podczerwieni SE-1008 - efektywna kontrola zdrowia Bramka z czujnikiem podczerwieni SE-1008 - efektywna kontrola zdrowia

W czasie pandemii koronawirusa Sars-CoV-2 jednym z głównych priorytetów jest ograniczenie liczby nowych zarażeń w przestrzeni publicznej. To niełatwe zadanie, zwłaszcza jeśli weźmiemy pod uwagę wysoki...

W czasie pandemii koronawirusa Sars-CoV-2 jednym z głównych priorytetów jest ograniczenie liczby nowych zarażeń w przestrzeni publicznej. To niełatwe zadanie, zwłaszcza jeśli weźmiemy pod uwagę wysoki stopień zaraźliwości patogenu. W tym trudnym dla wszystkich czasie z pomocą przychodzą bramki z czujnikiem podczerwieni takie jak certyfikowany model SE-1008 dostępny w sklepie Spy Shop. Z ich pomocą kontrola zdrowia staje się nie tylko skuteczna, ale i szybka.

Copyright © 2004-2019 Grupa MEDIUM Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Spółka komandytowa, nr KRS: 0000537655. Wszelkie prawa, w tym Autora, Wydawcy i Producenta bazy danych zastrzeżone. Jakiekolwiek dalsze rozpowszechnianie artykułów zabronione. Korzystanie z serwisu i zamieszczonych w nim utworów i danych wyłącznie na zasadach określonych w Zasadach korzystania z serwisu.
Special-Ops