Special-Ops.pl

Zaawansowane wyszukiwanie

Cyberterroryzm i cyberwojna

Michał Piekarski | 2013-10-17
Fot. USAF

Fot. USAF

Wraz z burzliwym rozwojem sieci komputerowych, W ciągu ostatnich lat, a raczej dekad, coraz więcej uwagi poświęca się różnym aspektom bezpieczeństwa w cyberprzestrzeni. Pośród licznych cyberzagrożeń pojawiło się także pojęcie cyberterroryzmu, a więc działalności terrorystycznej związanej z komputerami i sieciami komputerowymi. Zarazem, kontrowersyjne jest samo istnienie tego zjawiska, przynajmniej w świetle dotychczasowych doświadczeń.

Zobacz także

Michał Piekarski Kilka kolejnych słów o tradycji i „Czerwonych Beretach”

Kilka kolejnych słów o tradycji i „Czerwonych Beretach” Kilka kolejnych słów o tradycji i „Czerwonych Beretach”

Mimo że głównym tematem wiadomości dotyczących elitarnych jednostek Wojska Polskiego pozostają informacje dotyczące programów modernizacji technicznej lub bieżących działań szkoleniowych lub działań poza...

Mimo że głównym tematem wiadomości dotyczących elitarnych jednostek Wojska Polskiego pozostają informacje dotyczące programów modernizacji technicznej lub bieżących działań szkoleniowych lub działań poza granicami państwa, co jakiś czas niestety powracają kwestie dotyczące historii i tradycji.

Michał Piekarski Anatomia Zamachu

Anatomia Zamachu Anatomia Zamachu

Na polskim rynku od kilkunastu lat wydano już wiele książek traktujących o tematyce terroryzmu. W tym morzu pozycji czasem trudno zauważyć te które niosą ze sobą najbardziej merytoryczny przekaz.

Na polskim rynku od kilkunastu lat wydano już wiele książek traktujących o tematyce terroryzmu. W tym morzu pozycji czasem trudno zauważyć te które niosą ze sobą najbardziej merytoryczny przekaz.

Michał Piekarski Scenariusz Chaosu

Scenariusz Chaosu Scenariusz Chaosu

Siły specjalne i gry wywiadów są jednymi z ulubionych tematów po jakie sięgają autorzy książek z gatunku military fiction. Tak jest także w przypadku najnowszej powieści Piotra Langenfelda, wydanej przez...

Siły specjalne i gry wywiadów są jednymi z ulubionych tematów po jakie sięgają autorzy książek z gatunku military fiction. Tak jest także w przypadku najnowszej powieści Piotra Langenfelda, wydanej przez wydawnictwo WarBook.

Już sam przedrostek „cyber” określający mnogość zachowań i zjawisk jest charakterystyczny. Trudno bowiem wskazać zjawiska czy zachowania które byłyby wyłącznie spotykane w cyberprzestrzeni, są to bowiem wyłącznie specyficzne odmiany, odpowiedniki czy substytuty tego co zachodzi w świecie analogowym.

Istnieje więc choćby zjawisko cyberszpiegostwa. Nie może dziwić, że powstanie tak efektywnych narzędzi służących gromadzeniu i przetwarzaniu informacji skutkuje dążeniem do wykradania tych informacji, tak samo jak wynalazek łączności radiowej zrodził rozpoznanie radiowe. Jest także rzeczą oczywistą, że w odniesieniu do zjawiska terroryzmu ta forma gromadzenia informacji jest szczególnie istotna.

Internet oferuje bowiem niezwykle szeroki i nieporównywalny z żadnym innym medium zakres łatwo dostępnych informacji zarówno o osobach, miejscach, przedmiotach, wydarzeniach. Wykorzystując tylko jawne, publicznie dostępne informacje możliwe jest szczegółowe zaplanowanie zamachu w dużym mieście, przynajmniej w warunkach państw wysoko rozwiniętych. Można ustalić, gdzie kiedy i w jaki celu uderzyć aby osiągnąć zamierzony efekt polityczny i psychologiczny, co jeszcze trzydzieści lat temu wymagało dużo większego wysiłku. Uzyskanie dostępu do informacji publicznie niedostępnych jedynie ułatwia dalsze planowanie zamachów.

Z tego też powodu ochrona informacji oraz systemów teleinformatycznych jest jednym z fundamentalnych problemów prewencji antyterrorystycznej i dotyczy wszystkich informacji jakie mogą być przydatne dla terrorystów. Dotyczy to zarówno całych instytucji, służb i przedsiębiorstw, ale także informacji jakie udostępniają ich pracownicy lub funkcjonariusze prywatnie, na przykład na portalach społecznościowych lub forach internetowych.

Nie ulega też wątpliwości, że integralną częścią zjawiska terroryzmu jest wykorzystanie Internetu jako kanału informacyjnego i propagandowego, ale także werbunkowego. Organizacje terrorystyczne od dawna wykorzystują, czasem w nowatorski sposób ten kanał. Przykładem może być publikowane elektronicznie przez Al-Kaidę Półwyspu Arabskiego anglojęzyczne czasopismo „Inspire”. Także zwalczanie tego typu treści jest ważnym elementem walki z terrorystami, zarówno poprzez sankcje karne (także w prawie polskim) jak również inne sposoby.

Przykładowo, brytyjskie służby specjalne umieściły w Internecie plik zawierający pierwsze wydanie „Inspire” w zmienionej wersji, gdzie treści terrorystyczne zastąpiono nieszkodliwymi. Jednocześnie, monitorowanie internetowej komunikacji terrorystów jest powodem podejmowania, czasem zakrojonych na szeroką skalę programów inwigilacji elektronicznej.

Jednak w rozważaniach o cyberterroryźmie najważniejsze pytanie dotyczy samych zamachów terrorystycznych, dokonywanych poprzez sieci komputerowe. Terroryzm jest bowiem szc zególną formą przemocy, a przynajmniej groźbą jej użycia. Pojawia się więc pytanie, czy możliwa jest przemoc dokonywana za pośrednictwem sieci komputerowych?

Oczywiście, można doprowadzić do zniszczenia danych, w tym takich, których utrata byłaby szczególnie szkodliwa dla gospodarki czy społeczeństwa, czy też armii lub przedsiębiorstwa. Jednak trzeba mieć na uwadze że same dane, o ile są ważne, najczęściej przechowywane są w formie kopii zapasowych. Łatwo wysadzić w powietrze budynek czy zabić człowieka zadając w ten sposób straty nieodwracalne – a atak informatyczny oznacza tylko tyle że skasowane pliki można odtworzyć. Jeśli zaś ktoś nie trzyma kopii danych tak ważnych że ktoś podjąłby trud ich niszczenia, to znaczy że sam się prosi o nieszczęście. Zadane straty w takim wypadku to głównie koszt poprawy zabezpieczeń zaatakowanego systemu.

Wyobrażalny i wykonalny jest atak cybernetyczny, który doprowadzi do zniszczenia lub uszkodzenia ważnego, a sterowanego komputerami systemu, na przykład kontrolującego ruch lotniczy, zarządzającego linią produkcyjną czy systemem energetycznym. Tak się już stało. Wirus Stuxnet, zakłócił pracę irańskiej instalacji wzbogacania uranu w Natanz , a wszystkie okoliczności wskazują na to, że został specjalnie stworzony w tym celu.

Możliwości zakłócenia pracy różnych, nierzadko kluczowych dla współczesnych społeczeństw systemów są więc potencjalnie spore, zważywszy na to jak wiele z nich jest kontrolowanych komputerami. Jest to jednak tylko hipotetyczna możliwość, gdy mowa o terroryźmie. Wiążą się z tym dwa zasadnicze powody.

Atak cybernetyczny wymaga dużej wiedzy, przynajmniej gdy mowa systemach faktycznie ważnych systemów, które z założenia są (a przynajmniej powinny być dobrze ochronione) i z zasady są odseparowane od sieci internetowej. Stuxnet na przykład został wpuszczony do sieci w Natanz poprzez zainfekowany pendrive. Atak wymaga więc nie tylko umiejętności informatycznych potrzebnych by przełamać zabezpieczenia i tworzyć szkodliwe oprogramowanie, ale także umiejętności działań o charakterze agenturalnym (a przynajmniej dokonania ataku socjotechnicznego).

Konwencjonalny atak wymaga mniejszych umiejętności. Nie potrzeba lat nauki, by podłożyć bombę czy strzelać do ludzi w centrum handlowym, mniejsze są także koszty. Nawet gdyby terroryści chcieli odciąć duże miasto od dostaw energii elektrycznej, prostszym i tańszym sposobem jest uszkodzenie sieci przesyłowej. Zdezorganizować ruch pociągów prościej jest fizycznie niszcząc tory lub sieć trakcyjną w kluczowych miejscach, transport lotniczy szybciej sparaliżuje zamach lub groźba zamachu niż manipulacja systemem kontroli ruchu lotniczego. Nie zachodzi potrzeba włamywania się do systemów komputerowych (co może być długotrwałe i zostać wykryte) , nie są potrzebne szczególne umiejętności, koszt jest mniejszy. Efekt fizyczny jest widoczny dla każdego.

Właśnie w problemie widocznego efektu leży drugi problem cyberterroryzmu. Terroryzm to przemoc mająca wywrzeć efekt psychologiczny, w przeciwieństwie np. do sabotażu. Zamach musi być spektakularny, przyciągać uwagę. Tymczasem awarię spowodowaną cyberatakiem, nawet dużą władze mogą wręcz ukryć, ogłaszając że miała miejsce „zwykła” awaria techniczna, zaś komunikat terrorystów będzie tylko jedną z wielu teorii spiskowych, a dowody będą czytelne tylko dla grona specjalistów. Zamach bombowy jest czytelny dla każdego.

Także terroryści, występując z bronią w ręku, często ginąc podczas zamachu, uzyskują widoczny efekt propagandowy. Trudno porównać to z względnie bezpiecznym miejscem za ekranem komputera. Te czynniki są jednymi z zasadniczych, które sprawiają że wciąż terroryzm oznacza zamachy przy pomocy broni palnej i urządzeń wybuchowych.

Nie oznacza to, że problem bezpieczeństwa cybernetycznego można zlekceważyć. Przeciwnie, w ciągu ostatnich lat tworzone są wyspecjalizowane w ochronie i walce w cyberprzestrzeni struktury. Zarówno szpiegostwo (a czasem sabotaż) komputerowe, jak i całe spektrum komunikacji elektronicznej, jego ochrona i zakłócanie to nowe pole działań.

Jednak można postawić tezę, że obserwujemy obecnie powtórkę zjawiska sprzed ponad pół wieku. Gdy powszechne stało się wykorzystywanie na polu walki radiostacji i radarów, powstały jednostki walczące w tym paśmie. Bombowcom zaczęły towarzyszyć samoloty walki radioelektronicznej, na lądzie pojawiły się jednostki rozpoznania radiowego i zakłócania, na okrętach pojawiły się nowe urządzenia elektroniczne.

Podobnie, ale w sferze cyberprzestrzeni sytuacja wygląda obecnie. Operacje sił specjalnych mogą – i można już założyć, że są, przynajmniej w przypadku mocarstw – wspomagane przez oddalone geograficznie i pracujące w inny sposób siły walki cybernetycznej. Nie można więc tych zagadnień ani pomijać, ani przejaskrawiać.

Komentarze

Najnowsze produkty i technologie

BMF Centrum Specjalistycznego Sprzętu Mobilnego Profesjonalne rozwiązania dla służb od Winmate

Profesjonalne rozwiązania dla służb od Winmate Profesjonalne rozwiązania dla służb od Winmate

Firma BMF od 1998 roku dostarcza rozwiązania w dziedzinie specjalistycznego sprzętu mobilnego. To sprzęt dostosowany do pracy w trudnych i niekiedy bardzo wymagających warunkach. Od lat produkty oferowane...

Firma BMF od 1998 roku dostarcza rozwiązania w dziedzinie specjalistycznego sprzętu mobilnego. To sprzęt dostosowany do pracy w trudnych i niekiedy bardzo wymagających warunkach. Od lat produkty oferowane przez BMF trafiają m.in. do pojazdów wojskowych i specjalnych.

Radosław Tyślewicz MOSKITO TI - szwajcarska precyzja znowu w natarciu

MOSKITO TI - szwajcarska precyzja znowu w natarciu MOSKITO TI - szwajcarska precyzja znowu w natarciu

Francuski koncern zbrojeniowy Safran Defense po premierze swojego urządzenia na targach Eurosatory w Paryżu w 2014 r. oraz w Polsce podczas VII Międzynarodowych Targów Techniki i Wyposażenia Służb Policyjnych...

Francuski koncern zbrojeniowy Safran Defense po premierze swojego urządzenia na targach Eurosatory w Paryżu w 2014 r. oraz w Polsce podczas VII Międzynarodowych Targów Techniki i Wyposażenia Służb Policyjnych oraz Formacji Bezpieczeństwa Państwa Europoltech 2015, wprowadzał go w ostatnich latach na wyposażenie kolejnych armii świata. MOSKITO TI to produkt szwajcarskiej spółki Safran Vectronix AG, producenta specjalistycznego sprzętu optoelektronicznego – między innymi dalmierzy Vector (IV, 21, 23,...

trzypiora.pl Czym powinna cechować się kamizelka taktyczna dla ratownika medycznego?

Czym powinna cechować się kamizelka taktyczna dla ratownika medycznego? Czym powinna cechować się kamizelka taktyczna dla ratownika medycznego?

Jeśli zastanawiasz się nad optymalnym rozwiązaniem w kontekście swojego wyposażenia jako ratownika medycznego podczas akcji, z pewnością na myśl przychodzi Ci kamizelka taktyczna. Czego powinieneś od niej...

Jeśli zastanawiasz się nad optymalnym rozwiązaniem w kontekście swojego wyposażenia jako ratownika medycznego podczas akcji, z pewnością na myśl przychodzi Ci kamizelka taktyczna. Czego powinieneś od niej wymagać? Co najbardziej się przyda? Co jest koniecznością? Jaka kamizelka taktyczna spełni wszystkie stawiane jej wymagania?

Militaria.pl Linie oporządzenia - jak efektywnie zarządzać ekwipunkiem?

Linie oporządzenia - jak efektywnie zarządzać ekwipunkiem? Linie oporządzenia - jak efektywnie zarządzać ekwipunkiem?

Rozsądne rozłożenie ekwipunku może nie być łatwą sprawą, szczególnie kiedy bagażu jest sporo. Jednym z najlepszych sposobów na rozplanowanie umiejscowienia przedmiotów jest stosowanie się do zasad linii...

Rozsądne rozłożenie ekwipunku może nie być łatwą sprawą, szczególnie kiedy bagażu jest sporo. Jednym z najlepszych sposobów na rozplanowanie umiejscowienia przedmiotów jest stosowanie się do zasad linii oporządzenia.

Radosław Tyślewicz Buty Bates EO3882 GX X2 Tall Side Zip

Buty Bates EO3882 GX X2 Tall Side Zip Buty Bates EO3882 GX X2 Tall Side Zip

Buty Bates EO3882 GX X2 Tall Side Zip testowaliśmy już dla was w warunkach trekkingowo-desantowych na polskim wybrzeżu („SPECIAL OPS” 3/2023). Jest to obuwie taktyczne przeznaczone do pracy w klimacie...

Buty Bates EO3882 GX X2 Tall Side Zip testowaliśmy już dla was w warunkach trekkingowo-desantowych na polskim wybrzeżu („SPECIAL OPS” 3/2023). Jest to obuwie taktyczne przeznaczone do pracy w klimacie zimnym i wilgotnym, jaki panuje w Europie Środkowej i Północnej. Sprawdziły się przy zadaniach linowych oraz na portowych nabrzeżach i pokładach łodzi typu RIB. Nadszedł czas na weryfikację tego modelu w bardziej typowych dla Polski i całej niziny europejskiej warunkach, czyli w lesie i na niskich pagórkach.

Transactor Security Sp. z o.o. Zastosowanie bezzałogowych statków powietrznych kategorii VTOL w ochronie granic państwowych

Zastosowanie bezzałogowych statków powietrznych kategorii VTOL w ochronie granic państwowych Zastosowanie bezzałogowych statków powietrznych kategorii VTOL w ochronie granic państwowych

Ochrona granic stanowi jedną z podstawowych funkcji państwa. Ich nienaruszalność jest ważnym czynnikiem zapewnienia bytu narodowego i suwerenności kraju. Każde państwo dysponuje określoną organizacją do...

Ochrona granic stanowi jedną z podstawowych funkcji państwa. Ich nienaruszalność jest ważnym czynnikiem zapewnienia bytu narodowego i suwerenności kraju. Każde państwo dysponuje określoną organizacją do ochrony swoich granic, albowiem jest to jeden z najważniejszych czynników, które mają duży wpływ na bezpieczeństwo zewnętrzne i wewnętrzne.

Dariusz Leżała, Transactor Security Sp. z o.o. Przenośne systemy rentgenowskie w rozpoznaniu zagrożeń CBRN-E

Przenośne systemy rentgenowskie w rozpoznaniu zagrożeń CBRN-E Przenośne systemy rentgenowskie w rozpoznaniu zagrożeń CBRN-E

Rozpoznanie i neutralizacja zagrożeń CBRN-E, do których zaliczamy zagrożenia chemiczne, biologiczne, radiologiczne, nuklearne oraz zagrożenia związane z materiałami i urządzeniami wybuchowymi, wymaga ciągłego...

Rozpoznanie i neutralizacja zagrożeń CBRN-E, do których zaliczamy zagrożenia chemiczne, biologiczne, radiologiczne, nuklearne oraz zagrożenia związane z materiałami i urządzeniami wybuchowymi, wymaga ciągłego rozwoju sprzętu specjalistycznego umożliwiającego ich ujawnienie i identyfikację. Naprzeciw tym wymogom wychodzi firma Transactor Security Sp. z o.o., która w ofercie ma najnowsze rozwiązania sprzętowe firm VIDISCO Ltd. oraz Viken Detection.

Militaria.pl Potrzebny medyk! - taktyczne wyposażenie medyczne

Potrzebny medyk! - taktyczne wyposażenie medyczne Potrzebny medyk! - taktyczne wyposażenie medyczne

Wyposażenie medyczne w służbach mundurowych to kluczowy element ekwipunku taktycznego. Wyposażenie to obejmuje szeroki zakres narzędzi, sprzętu i środków, które służą do udzielenia pierwszej pomocy w warunkach...

Wyposażenie medyczne w służbach mundurowych to kluczowy element ekwipunku taktycznego. Wyposażenie to obejmuje szeroki zakres narzędzi, sprzętu i środków, które służą do udzielenia pierwszej pomocy w warunkach polowych, w tym także podczas sytuacji kryzysowych czy akcji ratunkowych. Bardzo ważne jest to, aby taktyczne wyposażenie medyczne było łatwe w transporcie i szybkie w użyciu. W tym artykule omawiamy najpotrzebniejsze wyposażenie medyczne, które warto mieć przy sobie.

Ha3o Okulary taktyczne najnowszej generacji Revision Military w technologii I-VIS

Okulary taktyczne najnowszej generacji Revision Military w technologii I-VIS Okulary taktyczne najnowszej generacji Revision Military w technologii I-VIS

Współcześnie wszechstronnie używane okulary taktyczne mają za zadanie chronić oczy operatora, jak również pozwolić na dokładną i precyzyjną obserwację otoczenia. Od ich jakości oraz możliwości dostosowania...

Współcześnie wszechstronnie używane okulary taktyczne mają za zadanie chronić oczy operatora, jak również pozwolić na dokładną i precyzyjną obserwację otoczenia. Od ich jakości oraz możliwości dostosowania do warunków zależy jakość obserwacji przekładająca się na bezpieczeństwo indywidualne oraz powodzenie całego wykonanego zadania. I choć wydawać by się mogło, że obecne rozwiązania w zakresie optyki taktycznej oferują bardzo wiele, to okazuje się, że w tej materii można pójść jeszcze o krok dalej,...

Copyright © 2004-2019 Grupa MEDIUM Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Spółka komandytowa, nr KRS: 0000537655. Wszelkie prawa, w tym Autora, Wydawcy i Producenta bazy danych zastrzeżone. Jakiekolwiek dalsze rozpowszechnianie artykułów zabronione. Korzystanie z serwisu i zamieszczonych w nim utworów i danych wyłącznie na zasadach określonych w Zasadach korzystania z serwisu.
Special-Ops

Ta witryna wykorzystuje pliki cookies do przechowywania informacji na Twoim komputerze. Pliki cookies stosujemy w celu świadczenia usług na najwyższym poziomie, w tym w sposób dostosowany do indywidualnych potrzeb. Korzystanie z witryny bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zamieszczane w Twoim urządzeniu końcowym. W każdym momencie możesz dokonać zmiany ustawień przeglądarki dotyczących cookies. Nim Państwo zaczną korzystać z naszego serwisu prosimy o zapoznanie się z naszą polityką prywatności oraz Informacją o Cookies. Więcej szczegółów w naszej Polityce Prywatności oraz Informacji o Cookies. Administratorem Państwa danych osobowych jest Grupa MEDIUM Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Sp.K., nr KRS: 0000537655, z siedzibą w 04-112 Warszawa, ul. Karczewska 18, tel. +48 22 810-21-24, właściciel strony www.special-ops.pl. Twoje Dane Osobowe będą chronione zgodnie z wytycznymi polityki prywatności www.special-ops.pl oraz zgodnie z Rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016r i z Ustawą o ochronie danych osobowych Dz.U. 2018 poz. 1000 z dnia 10 maja 2018r.