Special-Ops.pl

Cyberterroryzm i cyberwojna

Michał Piekarski | 2013-10-17
Fot. USAF

Fot. USAF

Wraz z burzliwym rozwojem sieci komputerowych, W ciągu ostatnich lat, a raczej dekad, coraz więcej uwagi poświęca się różnym aspektom bezpieczeństwa w cyberprzestrzeni. Pośród licznych cyberzagrożeń pojawiło się także pojęcie cyberterroryzmu, a więc działalności terrorystycznej związanej z komputerami i sieciami komputerowymi. Zarazem, kontrowersyjne jest samo istnienie tego zjawiska, przynajmniej w świetle dotychczasowych doświadczeń.

Zobacz także

Michał Piekarski Kilka kolejnych słów o tradycji i „Czerwonych Beretach”

Kilka kolejnych słów o tradycji i „Czerwonych Beretach” Kilka kolejnych słów o tradycji i „Czerwonych Beretach”

Mimo że głównym tematem wiadomości dotyczących elitarnych jednostek Wojska Polskiego pozostają informacje dotyczące programów modernizacji technicznej lub bieżących działań szkoleniowych lub działań poza...

Mimo że głównym tematem wiadomości dotyczących elitarnych jednostek Wojska Polskiego pozostają informacje dotyczące programów modernizacji technicznej lub bieżących działań szkoleniowych lub działań poza granicami państwa, co jakiś czas niestety powracają kwestie dotyczące historii i tradycji.

Michał Piekarski Anatomia Zamachu

Anatomia Zamachu Anatomia Zamachu

Na polskim rynku od kilkunastu lat wydano już wiele książek traktujących o tematyce terroryzmu. W tym morzu pozycji czasem trudno zauważyć te które niosą ze sobą najbardziej merytoryczny przekaz.

Na polskim rynku od kilkunastu lat wydano już wiele książek traktujących o tematyce terroryzmu. W tym morzu pozycji czasem trudno zauważyć te które niosą ze sobą najbardziej merytoryczny przekaz.

Michał Piekarski Scenariusz Chaosu

Scenariusz Chaosu Scenariusz Chaosu

Siły specjalne i gry wywiadów są jednymi z ulubionych tematów po jakie sięgają autorzy książek z gatunku military fiction. Tak jest także w przypadku najnowszej powieści Piotra Langenfelda, wydanej przez...

Siły specjalne i gry wywiadów są jednymi z ulubionych tematów po jakie sięgają autorzy książek z gatunku military fiction. Tak jest także w przypadku najnowszej powieści Piotra Langenfelda, wydanej przez wydawnictwo WarBook.

Już sam przedrostek „cyber” określający mnogość zachowań i zjawisk jest charakterystyczny. Trudno bowiem wskazać zjawiska czy zachowania które byłyby wyłącznie spotykane w cyberprzestrzeni, są to bowiem wyłącznie specyficzne odmiany, odpowiedniki czy substytuty tego co zachodzi w świecie analogowym.

Istnieje więc choćby zjawisko cyberszpiegostwa. Nie może dziwić, że powstanie tak efektywnych narzędzi służących gromadzeniu i przetwarzaniu informacji skutkuje dążeniem do wykradania tych informacji, tak samo jak wynalazek łączności radiowej zrodził rozpoznanie radiowe. Jest także rzeczą oczywistą, że w odniesieniu do zjawiska terroryzmu ta forma gromadzenia informacji jest szczególnie istotna.

Internet oferuje bowiem niezwykle szeroki i nieporównywalny z żadnym innym medium zakres łatwo dostępnych informacji zarówno o osobach, miejscach, przedmiotach, wydarzeniach. Wykorzystując tylko jawne, publicznie dostępne informacje możliwe jest szczegółowe zaplanowanie zamachu w dużym mieście, przynajmniej w warunkach państw wysoko rozwiniętych. Można ustalić, gdzie kiedy i w jaki celu uderzyć aby osiągnąć zamierzony efekt polityczny i psychologiczny, co jeszcze trzydzieści lat temu wymagało dużo większego wysiłku. Uzyskanie dostępu do informacji publicznie niedostępnych jedynie ułatwia dalsze planowanie zamachów.

Z tego też powodu ochrona informacji oraz systemów teleinformatycznych jest jednym z fundamentalnych problemów prewencji antyterrorystycznej i dotyczy wszystkich informacji jakie mogą być przydatne dla terrorystów. Dotyczy to zarówno całych instytucji, służb i przedsiębiorstw, ale także informacji jakie udostępniają ich pracownicy lub funkcjonariusze prywatnie, na przykład na portalach społecznościowych lub forach internetowych.

Nie ulega też wątpliwości, że integralną częścią zjawiska terroryzmu jest wykorzystanie Internetu jako kanału informacyjnego i propagandowego, ale także werbunkowego. Organizacje terrorystyczne od dawna wykorzystują, czasem w nowatorski sposób ten kanał. Przykładem może być publikowane elektronicznie przez Al-Kaidę Półwyspu Arabskiego anglojęzyczne czasopismo „Inspire”. Także zwalczanie tego typu treści jest ważnym elementem walki z terrorystami, zarówno poprzez sankcje karne (także w prawie polskim) jak również inne sposoby.

Przykładowo, brytyjskie służby specjalne umieściły w Internecie plik zawierający pierwsze wydanie „Inspire” w zmienionej wersji, gdzie treści terrorystyczne zastąpiono nieszkodliwymi. Jednocześnie, monitorowanie internetowej komunikacji terrorystów jest powodem podejmowania, czasem zakrojonych na szeroką skalę programów inwigilacji elektronicznej.

Jednak w rozważaniach o cyberterroryźmie najważniejsze pytanie dotyczy samych zamachów terrorystycznych, dokonywanych poprzez sieci komputerowe. Terroryzm jest bowiem szc zególną formą przemocy, a przynajmniej groźbą jej użycia. Pojawia się więc pytanie, czy możliwa jest przemoc dokonywana za pośrednictwem sieci komputerowych?

Oczywiście, można doprowadzić do zniszczenia danych, w tym takich, których utrata byłaby szczególnie szkodliwa dla gospodarki czy społeczeństwa, czy też armii lub przedsiębiorstwa. Jednak trzeba mieć na uwadze że same dane, o ile są ważne, najczęściej przechowywane są w formie kopii zapasowych. Łatwo wysadzić w powietrze budynek czy zabić człowieka zadając w ten sposób straty nieodwracalne – a atak informatyczny oznacza tylko tyle że skasowane pliki można odtworzyć. Jeśli zaś ktoś nie trzyma kopii danych tak ważnych że ktoś podjąłby trud ich niszczenia, to znaczy że sam się prosi o nieszczęście. Zadane straty w takim wypadku to głównie koszt poprawy zabezpieczeń zaatakowanego systemu.

Wyobrażalny i wykonalny jest atak cybernetyczny, który doprowadzi do zniszczenia lub uszkodzenia ważnego, a sterowanego komputerami systemu, na przykład kontrolującego ruch lotniczy, zarządzającego linią produkcyjną czy systemem energetycznym. Tak się już stało. Wirus Stuxnet, zakłócił pracę irańskiej instalacji wzbogacania uranu w Natanz , a wszystkie okoliczności wskazują na to, że został specjalnie stworzony w tym celu.

Możliwości zakłócenia pracy różnych, nierzadko kluczowych dla współczesnych społeczeństw systemów są więc potencjalnie spore, zważywszy na to jak wiele z nich jest kontrolowanych komputerami. Jest to jednak tylko hipotetyczna możliwość, gdy mowa o terroryźmie. Wiążą się z tym dwa zasadnicze powody.

Atak cybernetyczny wymaga dużej wiedzy, przynajmniej gdy mowa systemach faktycznie ważnych systemów, które z założenia są (a przynajmniej powinny być dobrze ochronione) i z zasady są odseparowane od sieci internetowej. Stuxnet na przykład został wpuszczony do sieci w Natanz poprzez zainfekowany pendrive. Atak wymaga więc nie tylko umiejętności informatycznych potrzebnych by przełamać zabezpieczenia i tworzyć szkodliwe oprogramowanie, ale także umiejętności działań o charakterze agenturalnym (a przynajmniej dokonania ataku socjotechnicznego).

Konwencjonalny atak wymaga mniejszych umiejętności. Nie potrzeba lat nauki, by podłożyć bombę czy strzelać do ludzi w centrum handlowym, mniejsze są także koszty. Nawet gdyby terroryści chcieli odciąć duże miasto od dostaw energii elektrycznej, prostszym i tańszym sposobem jest uszkodzenie sieci przesyłowej. Zdezorganizować ruch pociągów prościej jest fizycznie niszcząc tory lub sieć trakcyjną w kluczowych miejscach, transport lotniczy szybciej sparaliżuje zamach lub groźba zamachu niż manipulacja systemem kontroli ruchu lotniczego. Nie zachodzi potrzeba włamywania się do systemów komputerowych (co może być długotrwałe i zostać wykryte) , nie są potrzebne szczególne umiejętności, koszt jest mniejszy. Efekt fizyczny jest widoczny dla każdego.

Właśnie w problemie widocznego efektu leży drugi problem cyberterroryzmu. Terroryzm to przemoc mająca wywrzeć efekt psychologiczny, w przeciwieństwie np. do sabotażu. Zamach musi być spektakularny, przyciągać uwagę. Tymczasem awarię spowodowaną cyberatakiem, nawet dużą władze mogą wręcz ukryć, ogłaszając że miała miejsce „zwykła” awaria techniczna, zaś komunikat terrorystów będzie tylko jedną z wielu teorii spiskowych, a dowody będą czytelne tylko dla grona specjalistów. Zamach bombowy jest czytelny dla każdego.

Także terroryści, występując z bronią w ręku, często ginąc podczas zamachu, uzyskują widoczny efekt propagandowy. Trudno porównać to z względnie bezpiecznym miejscem za ekranem komputera. Te czynniki są jednymi z zasadniczych, które sprawiają że wciąż terroryzm oznacza zamachy przy pomocy broni palnej i urządzeń wybuchowych.

Nie oznacza to, że problem bezpieczeństwa cybernetycznego można zlekceważyć. Przeciwnie, w ciągu ostatnich lat tworzone są wyspecjalizowane w ochronie i walce w cyberprzestrzeni struktury. Zarówno szpiegostwo (a czasem sabotaż) komputerowe, jak i całe spektrum komunikacji elektronicznej, jego ochrona i zakłócanie to nowe pole działań.

Jednak można postawić tezę, że obserwujemy obecnie powtórkę zjawiska sprzed ponad pół wieku. Gdy powszechne stało się wykorzystywanie na polu walki radiostacji i radarów, powstały jednostki walczące w tym paśmie. Bombowcom zaczęły towarzyszyć samoloty walki radioelektronicznej, na lądzie pojawiły się jednostki rozpoznania radiowego i zakłócania, na okrętach pojawiły się nowe urządzenia elektroniczne.

Podobnie, ale w sferze cyberprzestrzeni sytuacja wygląda obecnie. Operacje sił specjalnych mogą – i można już założyć, że są, przynajmniej w przypadku mocarstw – wspomagane przez oddalone geograficznie i pracujące w inny sposób siły walki cybernetycznej. Nie można więc tych zagadnień ani pomijać, ani przejaskrawiać.

Komentarze

Najnowsze produkty i technologie

Carpatia Arms Sp. z o.o. ResGear - dbałość o szczegóły z myślą o profesjonalistach

ResGear - dbałość o szczegóły z myślą o profesjonalistach ResGear - dbałość o szczegóły z myślą o profesjonalistach

ResGear to polski producent sprzętu taktycznego, który przebojem pojawił się na rodzimym rynku, zyskując wielu wiernych klientów nie tylko wśród funkcjonariuszy służb mundurowych, zarówno w Europie, jak...

ResGear to polski producent sprzętu taktycznego, który przebojem pojawił się na rodzimym rynku, zyskując wielu wiernych klientów nie tylko wśród funkcjonariuszy służb mundurowych, zarówno w Europie, jak i w USA. Sprzęt tej marki projektowany i szyty jest w Polsce, przy użyciu najnowszych światowych technologii oraz materiałów, dzięki którym wyznacza nową jakość na naszym rynku.

Megmar Logistics & Consulting Sp. z o.o. Systemy łączności INVISIO – sprzęt dla nowoczesnego żołnierza

Systemy łączności INVISIO – sprzęt dla nowoczesnego żołnierza Systemy łączności INVISIO – sprzęt dla nowoczesnego żołnierza

Na współczesnym polu walki zapewnienie skutecznej, niezawodnej i bezpiecznej łączności na poziomie zespołów bojowych, a także między pojedynczymi operatorami jednostek wojskowych i policyjnych, należy...

Na współczesnym polu walki zapewnienie skutecznej, niezawodnej i bezpiecznej łączności na poziomie zespołów bojowych, a także między pojedynczymi operatorami jednostek wojskowych i policyjnych, należy do kwestii o kluczowym znaczeniu. Nowoczesne systemy łączności umożliwiają komunikowanie się w czasie działań operacyjnych i taktycznych, a także zabezpieczają przed hałasem o dużym natężeniu dźwięku i związanymi z tym urazami słuchu.

DURABO® Polska marka DURABO wchodzi na rynek mundurowy

Polska marka DURABO wchodzi na rynek mundurowy Polska marka DURABO wchodzi na rynek mundurowy

DURABO®, to polski brand firmy Kreator, będącej kontraktorem polskich i zagranicznych służb mundurowych. Analizując rynek odzieży taktyczno-outdoorowej, firma dostrzegła, że co prawda w ofercie znajduje...

DURABO®, to polski brand firmy Kreator, będącej kontraktorem polskich i zagranicznych służb mundurowych. Analizując rynek odzieży taktyczno-outdoorowej, firma dostrzegła, że co prawda w ofercie znajduje się wiele produktów przeznaczonych dla tej grupy odbiorców, jednak są one albo niskiej jakości spowodowanej dalekowschodnią produkcją i zastosowanymi materiałami, albo w bardzo wysokiej cenie, wynikającej z kosztów importu, np. z USA. W konsekwencji tego firma uznała, że brakuje na rynku oferty odzieży...

OPC Sp. z.o.o. Vademecum okularów przeciwsłonecznych

Vademecum okularów przeciwsłonecznych Vademecum okularów przeciwsłonecznych

Czas wiosenno-letni to zdecydowanie ta pora roku, kiedy większość z nas podchodzi do tematu zakupu nowych okularów przeciwsłonecznych. Silne natężenie szkodliwego promieniowania UV powoduje, że nasz wzrok...

Czas wiosenno-letni to zdecydowanie ta pora roku, kiedy większość z nas podchodzi do tematu zakupu nowych okularów przeciwsłonecznych. Silne natężenie szkodliwego promieniowania UV powoduje, że nasz wzrok zaczyna się intensywniej męczyć, doskwiera nam obniżony komfort widzenia, a kolory przybierają przekłamane barwy.

poza-domem.pl Jakie są rodzaje łuków strzeleckich?

Jakie są rodzaje łuków strzeleckich? Jakie są rodzaje łuków strzeleckich?

Łucznictwo to szlachetny sport, jego historia sięga początków cywilizowanego świata a może nawet dalej. Długo był podstawowym narzędziem wykorzystywanym podczas polowań. Łuki wyszły z łask dopiero wraz...

Łucznictwo to szlachetny sport, jego historia sięga początków cywilizowanego świata a może nawet dalej. Długo był podstawowym narzędziem wykorzystywanym podczas polowań. Łuki wyszły z łask dopiero wraz z momentem pojawienia się broni palnej. Jednak nie zniknęły całkowicie. Zmienił się charakter ich użycia. W dzisiejszych czasach wykorzystywane są w sportach strzeleckich, na olimpiadach, a także hobbystycznie. Jeśli interesuje Cię łucznictwo, to sprawdź jaki łuk na początek będzie najlepszym wyborem.

Ewelina Grzesik TUNDRA - nowa czołówka od Mactronic

TUNDRA - nowa czołówka od Mactronic TUNDRA - nowa czołówka od Mactronic

„Czołówka” jest niezbędnym narzędziem pracy żołnierzy i medyków, ale nie tylko. Niektórzy sportowcy, turyści, miłośnicy kijów trekkingowych czy bywalcy biwaków nie wyobrażają sobie życia bez dobrej czołówki....

„Czołówka” jest niezbędnym narzędziem pracy żołnierzy i medyków, ale nie tylko. Niektórzy sportowcy, turyści, miłośnicy kijów trekkingowych czy bywalcy biwaków nie wyobrażają sobie życia bez dobrej czołówki. Dlatego przetestowaliśmy i sprawdziliśmy, czy warto zainwestować w latarkę TUNDRA THL0111 firmy MACTRONIC.

RAW Sp. z o.o. RAW Mobile BMS

RAW Mobile BMS RAW Mobile BMS

Smartfony stały się powszechnym elementem naszej rzeczywistości. Dzięki urządzeniom mobilnym komunikacja dzisiaj oznacza dużo więcej niż zwykłą rozmowę – chętnie używamy darmowych komunikatorów do przesyłania...

Smartfony stały się powszechnym elementem naszej rzeczywistości. Dzięki urządzeniom mobilnym komunikacja dzisiaj oznacza dużo więcej niż zwykłą rozmowę – chętnie używamy darmowych komunikatorów do przesyłania wiadomości tekstowych, nagrań głosowych, zdjęć, wideo, a nawet dokumentów i lokalizacji. Pandemia COVID-19 tylko przyspieszyła cyfrową ewolucję społeczeństw, pojawiło się wiele przydatnych narzędzi, które umożliwiają użytkownikom realizację pożądanych funkcjonalności i jednocześnie prezentują...

Combat.pl Przeżyj to z combat - zgarnij zniżkę na swoje zakupy

Przeżyj to z combat - zgarnij zniżkę na swoje zakupy Przeżyj to z combat - zgarnij zniżkę na swoje zakupy

Jeśli trafiłeś na tę stronę świadomie, to najpewniej interesują Cię zagadnienia militarne, być może survival, ewentualnie bushcraft lub EDC. Te zainteresowania łączy dość specyficzna grupa przedmiotów,...

Jeśli trafiłeś na tę stronę świadomie, to najpewniej interesują Cię zagadnienia militarne, być może survival, ewentualnie bushcraft lub EDC. Te zainteresowania łączy dość specyficzna grupa przedmiotów, które zapewne chcesz posiadać – tak jak my. Zdobyć je można w licznych sklepach „wojskowych” zorientowanych na takich właśnie zapaleńców. Być może nie wiesz jeszcze, że do grona tych sklepów dołączył stosunkowo niedawno kolejny gracz – combat.pl.

SPY SHOP Paweł Wujcikowski Termowizja strzelecka na każdą kieszeń – AGM Rattler

Termowizja strzelecka na każdą kieszeń – AGM Rattler Termowizja strzelecka na każdą kieszeń – AGM Rattler

Co jest najważniejsze w strzelectwie? Oczywiście dobra widoczność niezależnie od warunków terenowych i atmosferycznych. Kiedy zapadnie zmierzch i chmury zakryją niebo, profesjonalny termowizor pozwoli...

Co jest najważniejsze w strzelectwie? Oczywiście dobra widoczność niezależnie od warunków terenowych i atmosferycznych. Kiedy zapadnie zmierzch i chmury zakryją niebo, profesjonalny termowizor pozwoli łatwo zlokalizować cel nawet przy zupełnym braku światła zewnętrznego. W tym artykule skupimy się na urządzeniach z rodziny AGM Rattler, które oferują doskonały stosunek ceny do oferowanych możliwości.

Copyright © 2004-2019 Grupa MEDIUM Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Spółka komandytowa, nr KRS: 0000537655. Wszelkie prawa, w tym Autora, Wydawcy i Producenta bazy danych zastrzeżone. Jakiekolwiek dalsze rozpowszechnianie artykułów zabronione. Korzystanie z serwisu i zamieszczonych w nim utworów i danych wyłącznie na zasadach określonych w Zasadach korzystania z serwisu.
Special-Ops