Special-Ops.pl

Śmigłowce i komandosi

Michał Piekarski | 2013-12-06
śmigłowiec UH-1N 20 Dywizjonu Operacji Specjalnych USAF, rok 1981 Fot. USAF

śmigłowiec UH-1N 20 Dywizjonu Operacji Specjalnych USAF, rok 1981 Fot. USAF

Historia lotnictwa wojskowego postrzegana jest z reguły przez pryzmat samolotów. Faktem jest że to właśnie one są najpowszechniej używane i wykonują zadania w największym zakresie. Jednak gdy mowa o lotniczym wsparciu sił specjalnych, z reguły pierwszym skojarzeniem są śmigłowce.

Zobacz także

Michał Piekarski Kilka kolejnych słów o tradycji i „Czerwonych Beretach”

Kilka kolejnych słów o tradycji i „Czerwonych Beretach” Kilka kolejnych słów o tradycji i „Czerwonych Beretach”

Mimo że głównym tematem wiadomości dotyczących elitarnych jednostek Wojska Polskiego pozostają informacje dotyczące programów modernizacji technicznej lub bieżących działań szkoleniowych lub działań poza...

Mimo że głównym tematem wiadomości dotyczących elitarnych jednostek Wojska Polskiego pozostają informacje dotyczące programów modernizacji technicznej lub bieżących działań szkoleniowych lub działań poza granicami państwa, co jakiś czas niestety powracają kwestie dotyczące historii i tradycji.

Michał Piekarski Anatomia Zamachu

Anatomia Zamachu Anatomia Zamachu

Na polskim rynku od kilkunastu lat wydano już wiele książek traktujących o tematyce terroryzmu. W tym morzu pozycji czasem trudno zauważyć te które niosą ze sobą najbardziej merytoryczny przekaz.

Na polskim rynku od kilkunastu lat wydano już wiele książek traktujących o tematyce terroryzmu. W tym morzu pozycji czasem trudno zauważyć te które niosą ze sobą najbardziej merytoryczny przekaz.

Michał Piekarski Scenariusz Chaosu

Scenariusz Chaosu Scenariusz Chaosu

Siły specjalne i gry wywiadów są jednymi z ulubionych tematów po jakie sięgają autorzy książek z gatunku military fiction. Tak jest także w przypadku najnowszej powieści Piotra Langenfelda, wydanej przez...

Siły specjalne i gry wywiadów są jednymi z ulubionych tematów po jakie sięgają autorzy książek z gatunku military fiction. Tak jest także w przypadku najnowszej powieści Piotra Langenfelda, wydanej przez wydawnictwo WarBook.

Śmigłowce pod względem historii samej idei są równie stare jak stałopłaty, o ile nie starsze, a w ich historii przewijają się takie nazwiska jak Leonardo da Vinci i Michaił Łomonosow. Jednak pierwsze latające konstrukcje, budowane w pierwszej dekadzie dwudziestego wieku przez braci Breguet oraz Paula Cornu były w stanie osiągnąć ułamek tego, co mogły osiągnąć samoloty. Śmigłowiec Cornu w roku 1907 był w stanie unieść się niecały metr nad ziemię, na czas nie większy niż minutę. Tymczasem już w 1909 roku Louis Bleriot przeleciał Kanał La Manche w samolocie własnej konstrukcji. Problemy techniczne, w tym zwłaszcza uzyskanie stateczności w locie sprawiły że śmigłowce pozostawały jedynie domeną eksperymentatorów.

Także wiatrakowiec, wynalazek Juana de la Ceirvy z roku 1923, a więc maszyna zaopatrzona w wirnik nośny, obracający się dzięki sile autorotacji ale której ruch postępowy zapewnia typowo samolotowy zespół napędowy, znalazł bardzo ograniczone zastosowanie w ogóle, a wojskowe wręcz szczątkowe.

Nie oznaczało to jednak że idea zbudowania statku powietrznego zdolnego do pionowego startu i lądowania została porzucona. Przeciwnie, przy wszystkich swoich zaletach, samoloty miały i mają swoje ograniczenia.

Podczas Drugiej Wojny Światowej, wraz z narodzinami jednostek specjalnych, zaistniała potrzeba wspierania ich działań z powietrza. Brytyjskie dywizjony numer 161 i 138 a także polska 1586 Eskadra Specjalnego Przeznaczenia były jednostkami wyspecjalizowanymi w transporcie i desantowaniu ludzi i zaopatrzenia na tyłach przeciwnika, podobne jednostki utworzyło także lotnictwo amerykańskie oraz niemieckie. W razie potrzeby wykorzystywano do tych zadań także zwykłe jednostki bombowe lub transportowe. Problemem była droga powrotna. Samolot potrzebuje pasa o określonej długości, co na terenie zajętym przez przeciwnika jest poważną komplikacją. W czasie wojny wykonywano takie loty, ale w większości z użyciem lekkich samolotów na relatywnie niedużą odległość. Wspomniane dywizjony RAF regularnie wykonywały takie loty do Francji korzystając z łącznikowych Lysanderów, zabierających pilota i jednego pasażera.

Natomiast do Polski wykonano tylko trzy takie loty (pod kryptonimem „Most”) z użyciem transportowej Dakoty, wszystkie w roku 1944, w ten sposób transportując nie tylko ważnych emisariuszy politycznych ale także materiały dotyczące pocisków V-1 i V-2. Stąd też materiały wywiadowcze, o ile nie były przekazywane drogą radiową (co było ryzykowne) musiały być przekazywane innymi sposobami, w tym przez kurierów których, podobnie zestrzelonych lotników czy żołnierzy grup specjalnych po wykonaniu zadania czekał powrót drogą morską (co było ograniczone przez geografię), ewentualnie poprzez okupowane terytorium i państwa neutralne, (co z kolei było długotrwałe i ryzykowne).

Ograniczone możliwości samolotów dawały się odczuć także w innych obszarach. Wprawdzie lotniskowce dawały nowe możliwości marynarce wojennej, jednak samoloty wymagały dużych pokładów do startu i lądowania. Samolot nie mógł bazować na innym okręcie czy statku. Gdy na pokładach niektórych brytyjskich statków handlowych umieszczone zostały myśliwce Hurricane, były to samoloty jednorazowego użytku – po starcie pilot musiał wodować i mieć nadzieję że zostanie szybko podjęty przez któryś ze statków konwoju. Alternatywą było wykorzystanie wodnosamolotów, i robiono tak na dużych okrętach, jednak komplikowało to działanie okrętu, który musiał podjąć samolot z wody. Do tego dochodziła masa i gabaryty katapulty oraz dźwigu.

Nie może więc dziwić w tych okolicznościach, że pierwsze operacyjne użycie śmigłowca podczas konfliktu zbrojnego przypadło jednostce specjalnej. Było to 1 Air Commando, amerykańska jednostka lotnicza operująca na froncie birmańskim, które otrzymało w roku 1944 sześć śmigłowców Sikorsky R-4, wykorzystywanych do zadań poszukiwawczo – ratowniczych i ewakuacji rannych. Natomiast w przypadku niemieckich prac, istotny nacisk położono na działania z pokładów okrętów, czego efektem był śmigłowiec Flettner Fl 282.

Wciąż jednak, śmigłowce pozostawały w cieniu samolotów, co wiązało się przede wszystkim z ich ograniczonymi osiągami, co z kolei było związane z dostępnymi jednostkami napędowymi. . Do lat sześćdziesiątych śmigłowce napędzane silnikami tłokowymi mogły być na polu walki użyte w ograniczonym zakresie, z powodu niskiej prędkości, ograniczonego zasięgu, wreszcie ładowności co negatywnie wpływało nie tylko na ich zdolności transportowe, ale także możliwość ich uzbrojenia.

Wprowadzenie silników turbinowych spowodowało skokowy wzrost możliwości śmigłowców i zarazem wzrost ich znaczenia na polu walki. Nowy napęd był lżejszy a zarazem mocniejszy i nie jest przypadkiem, że jednym z pierwszych masowo produkowanych śmigłowców z tym silnikiem był Bell UH-1, który stał się wręcz symbolem amerykańskiej interwencji w Wietnamie.

Właśnie ta wojna, choć nie była pierwszą podczas której użyto śmigłowców, określiła w sposób zasadniczy miejsce śmigłowca na lądowym polu walki, a w latach sześćdziesiątych wykrystalizowała się także rola śmigłowców w działaniach na morzu.

Oprócz wielu zadań wykonywanych przez śmigłowce, wsparcie działań specjalnych zasługuje na szczególną uwagę. Niedługo po tym jak „doradców wojskowych” zastąpiły całe dywizje i korpusy, a amerykańskie samoloty podjęły naloty na Wietnam Północny zadania poszukiwawczo – ratownicze, jak również wsparcia transportowego i ogniowego sił specjalnych przejęły wyspecjalizowane dywizjony śmigłowców, zarówno sił powietrznych jak i marynarki wojennej. Wykorzystywane przez nie maszyny zostały odpowiednio przygotowane do tego rodzaju zadań, zarówno poprzez instalacje odpowiedniego uzbrojenia jak również inne wyposażenie, a w szczególności (na śmigłowcach HH-3 i HH-53 sił powietrznych) – instalacje do uzupełniania paliwa w locie. Miarą skuteczności tych sił było sprawne przerzucenie i ewakuacja sil specjalnych podczas rajdu na obóz Son Tay w roku 1970 oraz szereg udanych mniejszych operacji.

Może dziwić, że podjęta dekadę później operacja odbicia zakładników w Iranie zakończyła się katastrofą. Trzeba jednak pamiętać, że ówczesne amerykańskie siły specjalne, w tym jednostki lotnicze były rozproszone a ich możliwości ograniczone przez brak koordynacji i współpracy.

Kolejne konflikty i operacje potwierdziły jednoznacznie słuszność podjętych po operacji irańskiej reform amerykańskich sił specjalnych, w tym sformowania specjalnej jednostki lotnictwa wojsk lądowych, czyli obecnego 160 Pułku Lotniczych Operacji Specjalnych.

Obecnie, w strukturach amerykańskich sił zbrojnych przeznaczone do wsparcia sił specjalnych są jednostki lotnicze sił powietrznych, zarówno śmigłowcowe jak również samolotowe, podporządkowane Dowództwu Operacji Specjalnych Sił Powietrznych (AFSOC) , 160 Pułk Lotniczych Operacji Specjalnych wojsk lądowych oraz dwa dywizjony śmigłowcowe US Navy - HSC-84 i HSC-85. Dodatkowo, także jednostki konwencjonalnych sił lotniczych wszystkich rodzajów sił zbrojnych mogą, zależnie od potrzeb oraz ich możliwości, co dotyczy zarówno samolotów bojowych jak również maszyn transportowych. Ponadto spośród tych ostatnich wydzielono niedużą grupę maszyn (w tym ciężkich C-5 Galaxy, C-17 Globemaster a wcześniej także C-141B) które zmodyfikowano do operacji w trudnych warunkach , prowadzonych w nocy na niskiej wysokości a załogi przechodzą dodatkowe szkolenie.

Dodatkowo należąca do struktur Federalnego Biura Śledczego jednostka kontrterrorystyczna HRT dysponuje własnym pododziałem lotnicznym (Tactical Helicopter Unit) , wyposażonym między innymi w śmigłowce UH-60 Black Hawk i Bell 412.

Z racji globalnego zasięgu działań, jak i gigantycznych w porównaniu z innymi państwami środków, amerykańskie siły specjalne nie są modelem nadającym się do bezpośredniego kopiowania. Faktem jest jednak że szereg państw ( w tym Wielka Brytania, Francja, Włochy czy Kanada) dysponuje wyspecjalizowanymi w zadaniach wsparcia sił specjalnych jednostkami lotniczymi.

Od niedawna do grona tych państw dołączyła Polska, choć utworzenie wyspecjalizowanych jednostek było postulowane od lat, zwłaszcza po kontaktach z zachodnimi sojusznikami. W końcu lat dziewięćdziesiątych w jednostce GROM utworzony został zalążek oddziału lotniczego i jednostka dysponowała jednym śmigłowcem W-3RM Anakonda przejętym ze 103 Pułku Lotniczego Nadwiślańskich Jednostek Wojskowych. Niestety, krótko po tym śmigłowiec ten rozbił się podczas ćwiczeń, szczęśliwie nie było ofiar w ludziach. Ponadto znaczącym obszarem współpracy lotnictwa Ministerstwa Spraw Wewnętrznych (wcześniej NJW, a teraz Policji i Straży Granicznej) jest wsparcie jednostek specjalnych służb tego resortu.

Dopiero w roku 2010 rozpoczęto w Siłach Powietrznych tworzenie 7 Eskadry Działań Specjalnych, która jest przeznaczona do wsparcia lotniczego sił podlegających Dowództwo Wojsk Specjalnych. Dysponuje ona śmigłowcami Mi-17.

Stale ewoluujące zagrożenia wymagają posiadania przez współczesne państwa sił zdolnych de szybkiej i efektywnej reakcji. Wraz z rozwojem i wzrostem znaczenia wojskowych ale także policyjnych jednostek specjalnych, zwiększają się wymagania w zakresie struktur wspierających ich działania. Dotyczy to także jednostek lotniczych. W przypadku Polski zauważalna jest wyraźna dysproporcja w tym zakresie. Biorąc pod uwagę że jeszcze przez szereg lat śmigłowce, uzupełniane w określonych sytuacjach przez samoloty będą zasadniczym narzędziem lotniczego wsparcia działań specjalnych, i będą to śmigłowce załogowe, problem ten musi być uwzględniany podczas przyszłych reform i modernizacji służb porządku publicznego jak również sił zbrojnych.

Komentarze

Najnowsze produkty i technologie

Megmar Logistics & Consulting Sp. z o.o. Systemy łączności INVISIO – sprzęt dla nowoczesnego żołnierza

Systemy łączności INVISIO – sprzęt dla nowoczesnego żołnierza Systemy łączności INVISIO – sprzęt dla nowoczesnego żołnierza

Na współczesnym polu walki zapewnienie skutecznej, niezawodnej i bezpiecznej łączności na poziomie zespołów bojowych, a także między pojedynczymi operatorami jednostek wojskowych i policyjnych, należy...

Na współczesnym polu walki zapewnienie skutecznej, niezawodnej i bezpiecznej łączności na poziomie zespołów bojowych, a także między pojedynczymi operatorami jednostek wojskowych i policyjnych, należy do kwestii o kluczowym znaczeniu. Nowoczesne systemy łączności umożliwiają komunikowanie się w czasie działań operacyjnych i taktycznych, a także zabezpieczają przed hałasem o dużym natężeniu dźwięku i związanymi z tym urazami słuchu.

DURABO® Polska marka DURABO wchodzi na rynek mundurowy

Polska marka DURABO wchodzi na rynek mundurowy Polska marka DURABO wchodzi na rynek mundurowy

DURABO®, to polski brand firmy Kreator, będącej kontraktorem polskich i zagranicznych służb mundurowych. Analizując rynek odzieży taktyczno-outdoorowej, firma dostrzegła, że co prawda w ofercie znajduje...

DURABO®, to polski brand firmy Kreator, będącej kontraktorem polskich i zagranicznych służb mundurowych. Analizując rynek odzieży taktyczno-outdoorowej, firma dostrzegła, że co prawda w ofercie znajduje się wiele produktów przeznaczonych dla tej grupy odbiorców, jednak są one albo niskiej jakości spowodowanej dalekowschodnią produkcją i zastosowanymi materiałami, albo w bardzo wysokiej cenie, wynikającej z kosztów importu, np. z USA. W konsekwencji tego firma uznała, że brakuje na rynku oferty odzieży...

OPC Sp. z.o.o. Vademecum okularów przeciwsłonecznych

Vademecum okularów przeciwsłonecznych Vademecum okularów przeciwsłonecznych

Czas wiosenno-letni to zdecydowanie ta pora roku, kiedy większość z nas podchodzi do tematu zakupu nowych okularów przeciwsłonecznych. Silne natężenie szkodliwego promieniowania UV powoduje, że nasz wzrok...

Czas wiosenno-letni to zdecydowanie ta pora roku, kiedy większość z nas podchodzi do tematu zakupu nowych okularów przeciwsłonecznych. Silne natężenie szkodliwego promieniowania UV powoduje, że nasz wzrok zaczyna się intensywniej męczyć, doskwiera nam obniżony komfort widzenia, a kolory przybierają przekłamane barwy.

poza-domem.pl Jakie są rodzaje łuków strzeleckich?

Jakie są rodzaje łuków strzeleckich? Jakie są rodzaje łuków strzeleckich?

Łucznictwo to szlachetny sport, jego historia sięga początków cywilizowanego świata a może nawet dalej. Długo był podstawowym narzędziem wykorzystywanym podczas polowań. Łuki wyszły z łask dopiero wraz...

Łucznictwo to szlachetny sport, jego historia sięga początków cywilizowanego świata a może nawet dalej. Długo był podstawowym narzędziem wykorzystywanym podczas polowań. Łuki wyszły z łask dopiero wraz z momentem pojawienia się broni palnej. Jednak nie zniknęły całkowicie. Zmienił się charakter ich użycia. W dzisiejszych czasach wykorzystywane są w sportach strzeleckich, na olimpiadach, a także hobbystycznie. Jeśli interesuje Cię łucznictwo, to sprawdź jaki łuk na początek będzie najlepszym wyborem.

Ewelina Grzesik TUNDRA - nowa czołówka od Mactronic

TUNDRA - nowa czołówka od Mactronic TUNDRA - nowa czołówka od Mactronic

„Czołówka” jest niezbędnym narzędziem pracy żołnierzy i medyków, ale nie tylko. Niektórzy sportowcy, turyści, miłośnicy kijów trekkingowych czy bywalcy biwaków nie wyobrażają sobie życia bez dobrej czołówki....

„Czołówka” jest niezbędnym narzędziem pracy żołnierzy i medyków, ale nie tylko. Niektórzy sportowcy, turyści, miłośnicy kijów trekkingowych czy bywalcy biwaków nie wyobrażają sobie życia bez dobrej czołówki. Dlatego przetestowaliśmy i sprawdziliśmy, czy warto zainwestować w latarkę TUNDRA THL0111 firmy MACTRONIC.

RAW Sp. z o.o. RAW Mobile BMS

RAW Mobile BMS RAW Mobile BMS

Smartfony stały się powszechnym elementem naszej rzeczywistości. Dzięki urządzeniom mobilnym komunikacja dzisiaj oznacza dużo więcej niż zwykłą rozmowę – chętnie używamy darmowych komunikatorów do przesyłania...

Smartfony stały się powszechnym elementem naszej rzeczywistości. Dzięki urządzeniom mobilnym komunikacja dzisiaj oznacza dużo więcej niż zwykłą rozmowę – chętnie używamy darmowych komunikatorów do przesyłania wiadomości tekstowych, nagrań głosowych, zdjęć, wideo, a nawet dokumentów i lokalizacji. Pandemia COVID-19 tylko przyspieszyła cyfrową ewolucję społeczeństw, pojawiło się wiele przydatnych narzędzi, które umożliwiają użytkownikom realizację pożądanych funkcjonalności i jednocześnie prezentują...

Combat.pl Przeżyj to z combat - zgarnij zniżkę na swoje zakupy

Przeżyj to z combat - zgarnij zniżkę na swoje zakupy Przeżyj to z combat - zgarnij zniżkę na swoje zakupy

Jeśli trafiłeś na tę stronę świadomie, to najpewniej interesują Cię zagadnienia militarne, być może survival, ewentualnie bushcraft lub EDC. Te zainteresowania łączy dość specyficzna grupa przedmiotów,...

Jeśli trafiłeś na tę stronę świadomie, to najpewniej interesują Cię zagadnienia militarne, być może survival, ewentualnie bushcraft lub EDC. Te zainteresowania łączy dość specyficzna grupa przedmiotów, które zapewne chcesz posiadać – tak jak my. Zdobyć je można w licznych sklepach „wojskowych” zorientowanych na takich właśnie zapaleńców. Być może nie wiesz jeszcze, że do grona tych sklepów dołączył stosunkowo niedawno kolejny gracz – combat.pl.

SPY SHOP Paweł Wujcikowski Termowizja strzelecka na każdą kieszeń – AGM Rattler

Termowizja strzelecka na każdą kieszeń – AGM Rattler Termowizja strzelecka na każdą kieszeń – AGM Rattler

Co jest najważniejsze w strzelectwie? Oczywiście dobra widoczność niezależnie od warunków terenowych i atmosferycznych. Kiedy zapadnie zmierzch i chmury zakryją niebo, profesjonalny termowizor pozwoli...

Co jest najważniejsze w strzelectwie? Oczywiście dobra widoczność niezależnie od warunków terenowych i atmosferycznych. Kiedy zapadnie zmierzch i chmury zakryją niebo, profesjonalny termowizor pozwoli łatwo zlokalizować cel nawet przy zupełnym braku światła zewnętrznego. W tym artykule skupimy się na urządzeniach z rodziny AGM Rattler, które oferują doskonały stosunek ceny do oferowanych możliwości.

SPY SHOP Paweł Wujcikowski Bramka z czujnikiem podczerwieni SE-1008 - efektywna kontrola zdrowia

Bramka z czujnikiem podczerwieni SE-1008 - efektywna kontrola zdrowia Bramka z czujnikiem podczerwieni SE-1008 - efektywna kontrola zdrowia

W czasie pandemii koronawirusa Sars-CoV-2 jednym z głównych priorytetów jest ograniczenie liczby nowych zarażeń w przestrzeni publicznej. To niełatwe zadanie, zwłaszcza jeśli weźmiemy pod uwagę wysoki...

W czasie pandemii koronawirusa Sars-CoV-2 jednym z głównych priorytetów jest ograniczenie liczby nowych zarażeń w przestrzeni publicznej. To niełatwe zadanie, zwłaszcza jeśli weźmiemy pod uwagę wysoki stopień zaraźliwości patogenu. W tym trudnym dla wszystkich czasie z pomocą przychodzą bramki z czujnikiem podczerwieni takie jak certyfikowany model SE-1008 dostępny w sklepie Spy Shop. Z ich pomocą kontrola zdrowia staje się nie tylko skuteczna, ale i szybka.

Copyright © 2004-2019 Grupa MEDIUM Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Spółka komandytowa, nr KRS: 0000537655. Wszelkie prawa, w tym Autora, Wydawcy i Producenta bazy danych zastrzeżone. Jakiekolwiek dalsze rozpowszechnianie artykułów zabronione. Korzystanie z serwisu i zamieszczonych w nim utworów i danych wyłącznie na zasadach określonych w Zasadach korzystania z serwisu.
Special-Ops