Special-Ops.pl

Wojna atomowa, Polska i agenci

Michał Piekarski | 2014-02-06
Fot. USAF

Fot. USAF

Jednym z najgłośniejszych i najżywszych sporów dotyczących historii Polski po roku 1945, a związanych ze sferą obronności jest spór o ocenę działalności Ryszarda Kuklińskiego. Nie można jednak pominąć istotnych faktów, które muszą rzutować na ocenę działalności tej osoby w kontekście całości zimnowojennej gdy mocarstw.

Zobacz także

Michał Piekarski Kilka kolejnych słów o tradycji i „Czerwonych Beretach”

Kilka kolejnych słów o tradycji i „Czerwonych Beretach” Kilka kolejnych słów o tradycji i „Czerwonych Beretach”

Mimo że głównym tematem wiadomości dotyczących elitarnych jednostek Wojska Polskiego pozostają informacje dotyczące programów modernizacji technicznej lub bieżących działań szkoleniowych lub działań poza...

Mimo że głównym tematem wiadomości dotyczących elitarnych jednostek Wojska Polskiego pozostają informacje dotyczące programów modernizacji technicznej lub bieżących działań szkoleniowych lub działań poza granicami państwa, co jakiś czas niestety powracają kwestie dotyczące historii i tradycji.

Michał Piekarski Anatomia Zamachu

Anatomia Zamachu Anatomia Zamachu

Na polskim rynku od kilkunastu lat wydano już wiele książek traktujących o tematyce terroryzmu. W tym morzu pozycji czasem trudno zauważyć te które niosą ze sobą najbardziej merytoryczny przekaz.

Na polskim rynku od kilkunastu lat wydano już wiele książek traktujących o tematyce terroryzmu. W tym morzu pozycji czasem trudno zauważyć te które niosą ze sobą najbardziej merytoryczny przekaz.

Michał Piekarski Scenariusz Chaosu

Scenariusz Chaosu Scenariusz Chaosu

Siły specjalne i gry wywiadów są jednymi z ulubionych tematów po jakie sięgają autorzy książek z gatunku military fiction. Tak jest także w przypadku najnowszej powieści Piotra Langenfelda, wydanej przez...

Siły specjalne i gry wywiadów są jednymi z ulubionych tematów po jakie sięgają autorzy książek z gatunku military fiction. Tak jest także w przypadku najnowszej powieści Piotra Langenfelda, wydanej przez wydawnictwo WarBook.

Spór o którym mowa, to przede wszystkim polemika ideologiczna, a w jej tle jest stosunek osób biorących udział w tym sporze do Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej jako państwa. Było to państwo będące wówczas, w dużej mierze wskutek decyzji mocarstw z czasów Drugiej Wojny Światowej, w tak zwanym bloku wschodnim, od roku 1955 mającego formę Układu Warszawskiego a więc formalnego sojuszu wojskowego.

Podział Europy, a z czasem świata na dwa przeciwstawne obozy nie był tylko zjawiskiem politycznym. Zimna Wojna była bowiem szczególnym preludium do potencjalnej wojny pomiędzy NATO i Układem Warszawskim, a w wielu państwach Trzeciego Świata przybierała postać otwartych konfliktów zbrojnych.

Całość tych zmagań toczyła się w cieniu broni nuklearnej, będącej środkiem rażenia wielokrotnie przewyższającym jakikolwiek potencjał konwencjonalny. Stąd też, obserwowany był od lat pięćdziesiątych burzliwy rozwój zarówno samej broni jądrowej, jak i środków jej przenoszenia, zwłaszcza rakietowych.

Taką naturę miała podjęta za czasów Chruszczowa „rakietyzacja” radzieckich sił zbrojnych, czas prezydentury Eisenhowera w Stanach Zjednoczonych to okres redukcji sił konwencjonalnych (zwłaszcza wojsk lądowych) i rozbudowa sil rakietowo – jądrowych. Do produkcji trafiły nawet działa bezodrzutowe miotające głowice nuklearne ( M28 i M29 Davy Crockett ) oraz rakiety dla wojsk powietrznodesantowych MGR-3 Little John – oczywiście zdolne do przenoszenia głowic jądrowych.

Także jednostki specjalne mogły użyć broni atomowej, w formie urządzeń znanych jako SADM (Special Atomic Demolition Munition) których grupy specjalne mogły użyć do niszczenia szczególnie ważnych obiektów (w tym węzłów komunikacyjnych) a także narzędzia dywersji podwodnej.

W głowice atomowe wyposażono pociski klasy powietrze – powietrze a w końcu lat pięćdziesiątych niektóre prognozy sugerowały że okres pilotowanych samolotów bojowych dobiega końca. Miały one ustąpić miejsca pociskom rakietowym i symptomy tego, zwłaszcza w obszarze obrony przeciwlotniczej i zbrojeń strategicznych były wówczas wyraźne.

Potencjalna wojna nuklearna w Europie oznaczałaby – w myśl przyjętej przez administrację Eisenhowera doktryny „zmasowanego odwetu” masowe uderzenie nuklearne, wymierzone w państwa Układu Warszawskiego. Ze względów geograficznych, oczywistym jest że znaczna ilość głowic NATO zostałaby wymierzona w cele w Polsce, aby uniemożliwić transport zaopatrzenia i uzupełnień dla sił Układu Warszawskiego walczących w Niemczech.

W latach sześćdziesiątych doktryna nuklearna Stanów Zjednoczonych i NATO ulegała przeformułowaniu. Zauważalny stał się powrót do bardziej konwencjonalnych środków walki, na co wpływ miały zwłaszcza doświadczenia kryzysu kubańskiego. Nowa doktryna, określona mianem „elastycznego reagowania” zakładała że broń atomowa będzie używana w drugiej kolejności, co w przypadku ewentualnego konfliktu w Europie, oznaczało że NATO sięgnie po nią w razie gdyby sił Układu Warszawskiego nie zdołają zatrzymać konwencjonalne siły NATO. Biorąc pod uwagę dysproporcje w potencjałach konwencjonalnych w tym okresie, oznaczać to mogło że mogło to nastąpić w pierwszych dniach wojny, w zależności od sytuacji jaka się wytworzyła, ale także od tego, czy przeciwnik użyłby tej broni jako pierwszy.

Faktem jest że NATO na przełomie lat sześćdziesiątych i siedemdziesiątych rozbudowało swoje konwencjonalne siły. Do linii trafiły śmigłowce uzbrojone w przeciwpancerne pociski kierowane, nowe samoloty uderzeniowe, jak PANAVIA Tornado, czy SEPECAT Jaguar, pracowano na wyspecjalizowanym samolotem szturmowym (który przybrał ostatecznie formę samolotu A-10A), stale modernizowano uzbrojenie przeciwpancerne i przeciwlotnicze wojsk lądowych, pracowano nad nowymi czołgami.

Doświadczenia kolejnych wojen, zwłaszcza toczonych na Bliskim Wschodzie i postęp w nauce i technice sprawił, że w kolejnych latach znaczenie konwencjonalnych środków rażenia a zwłaszcza broni precyzyjnego rażenia , a także systemów rozpoznania, łączności i dowodzenia. Koncepcja „bitwy powietrzno – lądowej” wdrażana w latach osiemdziesiątych zawdzięczała swój kształt właśnie pracom badawczo – rozwojowym podejmowanym w latach siedemdziesiątych.

Mimo że szanse na uniknięcie wojny atomowej malały, to jednak było jasne, że możliwość użycia tej stale doskonalonej broni (a także innych rodzajów broni masowego rażenia, zwłaszcza chemicznych) wciąż istniała.

Przez cały okres Zimnej Wojny Polska była potencjalnym celem ataków NATO, zarówno konwencjonalnych jak i atomowych (bądź chemicznych). Łatwo jest, patrząc na mapę określić jakie miejsce byłby celami ataków. W pierwszym rzędzie byłyby to węzły komunikacyjne, kolejowe i drogowe, lotniska, porty. Oznaczało to także że bezpośrednio zagrożone byłyby miasta – zarówno duże takie jak Warszawa, Poznań, Wrocław, Gdynia czy Szczecin, ale także mniejsze, których „wina” polegałaby na tym że znajdował się tam most przez rzekę czy węzeł kolejowy.

W tym momencie pojawia się pytanie o faktyczną rolę jaką w tym okresie mógł odegrać Ryszard Kukliński. Niezwykle wątpliwe są padające w niektórych mediach stwierdzenia o jego nadzwyczajnej roli w zmianie amerykańskich planów, jakimś „ocaleniu Polski przed atomową zagładą”. Nie da się bowiem zmienić geografii a amerykańscy planiści byli zapewne doskonale zorientowani jakie straty i ludziom jakiej narodowości mogą wyrządzić uderzenia atomowe.

Trudno ocenić jaki wpływ na amerykańskie plany wojenne miały informacje pozyskane od Kuklińskiego. Niewątpliwie miał one dostęp do wielu informacji, jednak przede wszystkim były to informacje dotyczące Wojska Polskiego, nie zaś Armii Radzieckiej. Biorąc pod uwagę generalne zasady postępowania z informacjami tego rodzaju, jak i specyfikę relacji pomiędzy ZSRR i innymi państwami Układu Warszawskiego – Kukliński mógł mieć dostęp jedynie do tych informacji które wiązały się z bezpośrednim współdziałaniem wojsk polskich i radzieckich.

Trzeba także mieć na uwadze inne fakty. Mimo, że najwyraźniej „Mewa” jak CIA nazywała swojego agenta był ważnym i cennym źródłem, nie był źródłem jedynym. Samych przypadków dezercji lub zdrady tajemnic wojskowych w okresie PRL było około kilkudziesięciu, tuż przed ucieczką Kuklińskiego na Zachód przedostał się również współpracujący z CIA pułkownik wywiadu wojskowego Włodzimierz Ostaszewicz. Nie można także pominąć znaczenia rozpoznania środkami technicznymi, w tym satelitarnymi oraz radiotechnicznymi, które było prowadzone przez całe dekady i niewątpliwie pozwalało amerykańskim służbom zbudować obszerną bazę danych na temat Wojska Polskiego.

Pomijając wszelkie inne niejasności dotyczące sprawy Kuklińskiego, jak również wykraczające poza ramy tego tekstu spory natury politycznej, sprawa ta ukazuje kilka niezmiennych zasad. Każde zdarzenie zachodzące w sferze bezpieczeństwa musi być konfrontowane z faktami i osadzone w kontekście szerszych procesów. Ryszard Kukliński to osoba paradoksalnie , niezwykle silnie eksponowana medialnie, ten los stał się także udziałem innych osób zaangażowanych w działalność wywiadowczą na rzecz różnych państw. Takie zjawiska zachodzą także w innych sferach bezpieczeństwa, gdzie zdarza się że medialny blask jednej osoby lub zdarzenia, utrudnia ujrzenie pełnego obrazu.

Komentarze

Najnowsze produkty i technologie

Carpatia Arms Sp. z o.o. ResGear - dbałość o szczegóły z myślą o profesjonalistach

ResGear - dbałość o szczegóły z myślą o profesjonalistach ResGear - dbałość o szczegóły z myślą o profesjonalistach

ResGear to polski producent sprzętu taktycznego, który przebojem pojawił się na rodzimym rynku, zyskując wielu wiernych klientów nie tylko wśród funkcjonariuszy służb mundurowych, zarówno w Europie, jak...

ResGear to polski producent sprzętu taktycznego, który przebojem pojawił się na rodzimym rynku, zyskując wielu wiernych klientów nie tylko wśród funkcjonariuszy służb mundurowych, zarówno w Europie, jak i w USA. Sprzęt tej marki projektowany i szyty jest w Polsce, przy użyciu najnowszych światowych technologii oraz materiałów, dzięki którym wyznacza nową jakość na naszym rynku.

Megmar Logistics & Consulting Sp. z o.o. Systemy łączności INVISIO – sprzęt dla nowoczesnego żołnierza

Systemy łączności INVISIO – sprzęt dla nowoczesnego żołnierza Systemy łączności INVISIO – sprzęt dla nowoczesnego żołnierza

Na współczesnym polu walki zapewnienie skutecznej, niezawodnej i bezpiecznej łączności na poziomie zespołów bojowych, a także między pojedynczymi operatorami jednostek wojskowych i policyjnych, należy...

Na współczesnym polu walki zapewnienie skutecznej, niezawodnej i bezpiecznej łączności na poziomie zespołów bojowych, a także między pojedynczymi operatorami jednostek wojskowych i policyjnych, należy do kwestii o kluczowym znaczeniu. Nowoczesne systemy łączności umożliwiają komunikowanie się w czasie działań operacyjnych i taktycznych, a także zabezpieczają przed hałasem o dużym natężeniu dźwięku i związanymi z tym urazami słuchu.

DURABO® Polska marka DURABO wchodzi na rynek mundurowy

Polska marka DURABO wchodzi na rynek mundurowy Polska marka DURABO wchodzi na rynek mundurowy

DURABO®, to polski brand firmy Kreator, będącej kontraktorem polskich i zagranicznych służb mundurowych. Analizując rynek odzieży taktyczno-outdoorowej, firma dostrzegła, że co prawda w ofercie znajduje...

DURABO®, to polski brand firmy Kreator, będącej kontraktorem polskich i zagranicznych służb mundurowych. Analizując rynek odzieży taktyczno-outdoorowej, firma dostrzegła, że co prawda w ofercie znajduje się wiele produktów przeznaczonych dla tej grupy odbiorców, jednak są one albo niskiej jakości spowodowanej dalekowschodnią produkcją i zastosowanymi materiałami, albo w bardzo wysokiej cenie, wynikającej z kosztów importu, np. z USA. W konsekwencji tego firma uznała, że brakuje na rynku oferty odzieży...

OPC Sp. z.o.o. Vademecum okularów przeciwsłonecznych

Vademecum okularów przeciwsłonecznych Vademecum okularów przeciwsłonecznych

Czas wiosenno-letni to zdecydowanie ta pora roku, kiedy większość z nas podchodzi do tematu zakupu nowych okularów przeciwsłonecznych. Silne natężenie szkodliwego promieniowania UV powoduje, że nasz wzrok...

Czas wiosenno-letni to zdecydowanie ta pora roku, kiedy większość z nas podchodzi do tematu zakupu nowych okularów przeciwsłonecznych. Silne natężenie szkodliwego promieniowania UV powoduje, że nasz wzrok zaczyna się intensywniej męczyć, doskwiera nam obniżony komfort widzenia, a kolory przybierają przekłamane barwy.

poza-domem.pl Jakie są rodzaje łuków strzeleckich?

Jakie są rodzaje łuków strzeleckich? Jakie są rodzaje łuków strzeleckich?

Łucznictwo to szlachetny sport, jego historia sięga początków cywilizowanego świata a może nawet dalej. Długo był podstawowym narzędziem wykorzystywanym podczas polowań. Łuki wyszły z łask dopiero wraz...

Łucznictwo to szlachetny sport, jego historia sięga początków cywilizowanego świata a może nawet dalej. Długo był podstawowym narzędziem wykorzystywanym podczas polowań. Łuki wyszły z łask dopiero wraz z momentem pojawienia się broni palnej. Jednak nie zniknęły całkowicie. Zmienił się charakter ich użycia. W dzisiejszych czasach wykorzystywane są w sportach strzeleckich, na olimpiadach, a także hobbystycznie. Jeśli interesuje Cię łucznictwo, to sprawdź jaki łuk na początek będzie najlepszym wyborem.

Ewelina Grzesik TUNDRA - nowa czołówka od Mactronic

TUNDRA - nowa czołówka od Mactronic TUNDRA - nowa czołówka od Mactronic

„Czołówka” jest niezbędnym narzędziem pracy żołnierzy i medyków, ale nie tylko. Niektórzy sportowcy, turyści, miłośnicy kijów trekkingowych czy bywalcy biwaków nie wyobrażają sobie życia bez dobrej czołówki....

„Czołówka” jest niezbędnym narzędziem pracy żołnierzy i medyków, ale nie tylko. Niektórzy sportowcy, turyści, miłośnicy kijów trekkingowych czy bywalcy biwaków nie wyobrażają sobie życia bez dobrej czołówki. Dlatego przetestowaliśmy i sprawdziliśmy, czy warto zainwestować w latarkę TUNDRA THL0111 firmy MACTRONIC.

RAW Sp. z o.o. RAW Mobile BMS

RAW Mobile BMS RAW Mobile BMS

Smartfony stały się powszechnym elementem naszej rzeczywistości. Dzięki urządzeniom mobilnym komunikacja dzisiaj oznacza dużo więcej niż zwykłą rozmowę – chętnie używamy darmowych komunikatorów do przesyłania...

Smartfony stały się powszechnym elementem naszej rzeczywistości. Dzięki urządzeniom mobilnym komunikacja dzisiaj oznacza dużo więcej niż zwykłą rozmowę – chętnie używamy darmowych komunikatorów do przesyłania wiadomości tekstowych, nagrań głosowych, zdjęć, wideo, a nawet dokumentów i lokalizacji. Pandemia COVID-19 tylko przyspieszyła cyfrową ewolucję społeczeństw, pojawiło się wiele przydatnych narzędzi, które umożliwiają użytkownikom realizację pożądanych funkcjonalności i jednocześnie prezentują...

Combat.pl Przeżyj to z combat - zgarnij zniżkę na swoje zakupy

Przeżyj to z combat - zgarnij zniżkę na swoje zakupy Przeżyj to z combat - zgarnij zniżkę na swoje zakupy

Jeśli trafiłeś na tę stronę świadomie, to najpewniej interesują Cię zagadnienia militarne, być może survival, ewentualnie bushcraft lub EDC. Te zainteresowania łączy dość specyficzna grupa przedmiotów,...

Jeśli trafiłeś na tę stronę świadomie, to najpewniej interesują Cię zagadnienia militarne, być może survival, ewentualnie bushcraft lub EDC. Te zainteresowania łączy dość specyficzna grupa przedmiotów, które zapewne chcesz posiadać – tak jak my. Zdobyć je można w licznych sklepach „wojskowych” zorientowanych na takich właśnie zapaleńców. Być może nie wiesz jeszcze, że do grona tych sklepów dołączył stosunkowo niedawno kolejny gracz – combat.pl.

SPY SHOP Paweł Wujcikowski Termowizja strzelecka na każdą kieszeń – AGM Rattler

Termowizja strzelecka na każdą kieszeń – AGM Rattler Termowizja strzelecka na każdą kieszeń – AGM Rattler

Co jest najważniejsze w strzelectwie? Oczywiście dobra widoczność niezależnie od warunków terenowych i atmosferycznych. Kiedy zapadnie zmierzch i chmury zakryją niebo, profesjonalny termowizor pozwoli...

Co jest najważniejsze w strzelectwie? Oczywiście dobra widoczność niezależnie od warunków terenowych i atmosferycznych. Kiedy zapadnie zmierzch i chmury zakryją niebo, profesjonalny termowizor pozwoli łatwo zlokalizować cel nawet przy zupełnym braku światła zewnętrznego. W tym artykule skupimy się na urządzeniach z rodziny AGM Rattler, które oferują doskonały stosunek ceny do oferowanych możliwości.

Copyright © 2004-2019 Grupa MEDIUM Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Spółka komandytowa, nr KRS: 0000537655. Wszelkie prawa, w tym Autora, Wydawcy i Producenta bazy danych zastrzeżone. Jakiekolwiek dalsze rozpowszechnianie artykułów zabronione. Korzystanie z serwisu i zamieszczonych w nim utworów i danych wyłącznie na zasadach określonych w Zasadach korzystania z serwisu.
Special-Ops