Flota duchów

W latach osiemdziesiątych taką próbę podjął początkujący wówczas pisarz Tom Clancy i analityk morski Larry Bond, których współpraca przyniosła owoce w postaci książki Czerwony sztorm. Powieść ta, opisywała hipotetyczny konflikt pomiędzy Układem Warszawskim i NATO, w niezwykle udany sposób wplatając w wiarygodnie brzmiący kontekst polityczny, określający cel agresji Związku Radzieckiego na Europę szereg epizodów zaawansowanej technicznie wojny wedle ówczesnych kryteriów. W losach poszczególnych, wyrazistych bohaterów przewijały się więc działania brytyjskich amerykańskich i norweskich okrętów podwodnych, działających zgodnie z ówczesnymi doktrynami. Znaczna cześć książki opisywała zmagania alianckich okrętów eskortujących konwoje z radzieckimi okrętami podwodnymi i lotnictwem morskim. W powieści umieszczono też poparte uważną analizą potencjałów walczących stron, rozważania na temat potencjalnego przebiegu walk na lądzie. Co ważne, umiejętnie przedstawiono także rolę odgrywaną w konfliktach zbrojnych przez łączność, logistykę oraz pracę analityków wywiadu, która okazała się kluczowa dla losów konfliktu.

Po zimnej wojnie, tego rodzaju pomysły stały się głównie domeną literatury mniej ambitnej, późne powieści Clancy'ego choć bogate w szczegółowe opisy starć zbrojnych były już raczej świadectwem szerszego problemu, jakim stało się dla Amerykanów zniknięcie przeciwnika jakim był Związek Radziecki, wobec czego potencjalnych przeciwników poszukiwano na Bliskim lub Dalekim Wschodzie. Jeszcze inaczej do tego zagadnienia podszedł Larry Bond, którego Kocioł opisuje wojnę toczoną przez Stany Zjednoczone i ich sojuszników, w tym Polskę z francusko - niemiecką federacją. Autor starał się bardzo wiernie oddać realia – także strategiczne konfliktów zbrojnych (widoczne zwłaszcza w wątku Polski zaopatrywanej droga morską w surowce i materiały wojskowe).

Wydana w bieżącym roku powieść Ghost Fleet autorstwa dwóch specjalistów w sprawach obronności, P.W Singera (znanego ze swoich prac dotyczących prywatyzacji wojny i robotyzacji pola walki) i Augusta Cole'a jest kontynuacją tego trendu, osadzoną w bliskich współczesności realiach. Jest to historia kolejnej wojny światowej, toczonej przez Stany Zjednoczone z chińsko – rosyjską koalicją w niedalekiej przyszłości, w której weterani operacji Pustynna Burza to starcy, gdzie prawie wszyscy na polu walki i poza nim używają okularów rozszerzonej rzeczywistości, gdzie normą są silnie działające stymulanty i mikroprocesory wszczepione pod skórę. To co jeszcze dekadę temu jeszcze było typowe dla fantastyki naukowej, teraz staje się rzeczywistością niepokojąco bliską.

Bowiem jak na wojnę XXI wieku przystało, kluczowa dla przebiegu działań zbrojnych jest walka cybernetyczna. Nie ogranicza się ona do manipulacji danymi czy przełamywania zabezpieczeń samych systemów komputerowych. Uderzenie chińskie na Stany Zjednoczone – a dokładniej na Hawaje – dokonuje się poprzez zniszczenie najważniejszych amerykańskich systemów walki, finalizujace długą i skrupulatnie przygotowywaną wieloletnią operację szpiegowsko – dywersyjną, która jest na tyle druzgocąca, że Stany Zjednoczone są przez pewien czas niezdolne do wyprowadzenia kontrataku.

Okazuje się, że nowa wojna wymaga paradoksalnie sięgnięcia po tytułową „Flotę Duchów” a więc stare okręty trzymane w rezerwie, samoloty składowane na pustyni w Newadzie i…stary okręt podwodny jednego z państw sojuszniczych, a dokładniej ORP Orzeł. Okręt ten (w powieści pojawia się także oficer Jednostki Wojskowej Formoza) odgrywa rolę epizodyczną, ale bardzo ważną dla powieściowej bitwy, gdyż jego napęd pozwala uniknąć wykrycia przez chińskie systemy, zbudowane z myślą o wykrywaniu amerykańskich, atomowych okrętów podwodnych. Ten zaskakujący polski epizod jest tutaj wręcz symboliczny.

Powieść Singera i Cole'a można bowiem odczytać nie tylko na poziomie kolejnej książki o przyszłej wojnie. Jest to przede wszystkim książka o wpływie techniki na społeczeństwo jako takie, choć ta druga część jest mniej widoczna. Szereg klęsk walczących stron – zwłaszcza gdy mowa o pierwszych dniach a nawet godzinach wojny – ma swoje źródło w zbytnim przywiązaniu do zbyt skomplikowanych, by można było je efektywnie kontrolować, systemów. Nie oznacza to że autorzy są luddystami. Przeciwnie, bez techniki i to bardzo zaawansowanej jak roboty towarzyszące komandosom, na opisywanym polu walki nie da się przetrwać.

Widać to szczególnie w przewrotnym wątku amerykańskich działań partyzanckich na okupowanych Hawajach, gdzie w momencie gdy zasoby techniczne i informacyjne w dyspozycji okupantów, zostają użyte rozsądnie, nawet „samotny wilk” prowadzący zupełnie samodzielną walkę, nie ma szans.

Pole walki opisane w Ghost Fleet jest polem walki głęboko zmienionym przez roboty i walkę w cyberprzestrzeni. Jest to pole walki zmienione w takim stopniu w jakim pojawienie się czołgu, samolotu, radia i karabinu maszynowego zmieniło pole walki w pierwszych latach dwudziestego wieku – i pozostaje nauczyć się z tym żyć.

Chcesz być na bieżąco? Zapisz się do naszego newslettera!