Special-Ops.pl

Zaawansowane wyszukiwanie

Państwo upadłe w Europie?

Michał Piekarski | 2014-04-17
Fot. US DoD

Fot. US DoD

Kategoria „państwa upadłego” jest utożsamiana z reguły z państwami Trzeciego Świata, w szczególności z przypadkiem modelowym jakim stała się Somalia. Wydarzenia na Ukrainie skłaniają jednak do zastanowienia się czym państwo upadłe może pojawić się znacznie bliżej granic Polski.

Zobacz także

Michał Piekarski Kilka kolejnych słów o tradycji i „Czerwonych Beretach”

Kilka kolejnych słów o tradycji i „Czerwonych Beretach” Kilka kolejnych słów o tradycji i „Czerwonych Beretach”

Mimo że głównym tematem wiadomości dotyczących elitarnych jednostek Wojska Polskiego pozostają informacje dotyczące programów modernizacji technicznej lub bieżących działań szkoleniowych lub działań poza...

Mimo że głównym tematem wiadomości dotyczących elitarnych jednostek Wojska Polskiego pozostają informacje dotyczące programów modernizacji technicznej lub bieżących działań szkoleniowych lub działań poza granicami państwa, co jakiś czas niestety powracają kwestie dotyczące historii i tradycji.

Michał Piekarski Anatomia Zamachu

Anatomia Zamachu Anatomia Zamachu

Na polskim rynku od kilkunastu lat wydano już wiele książek traktujących o tematyce terroryzmu. W tym morzu pozycji czasem trudno zauważyć te które niosą ze sobą najbardziej merytoryczny przekaz.

Na polskim rynku od kilkunastu lat wydano już wiele książek traktujących o tematyce terroryzmu. W tym morzu pozycji czasem trudno zauważyć te które niosą ze sobą najbardziej merytoryczny przekaz.

Michał Piekarski Scenariusz Chaosu

Scenariusz Chaosu Scenariusz Chaosu

Siły specjalne i gry wywiadów są jednymi z ulubionych tematów po jakie sięgają autorzy książek z gatunku military fiction. Tak jest także w przypadku najnowszej powieści Piotra Langenfelda, wydanej przez...

Siły specjalne i gry wywiadów są jednymi z ulubionych tematów po jakie sięgają autorzy książek z gatunku military fiction. Tak jest także w przypadku najnowszej powieści Piotra Langenfelda, wydanej przez wydawnictwo WarBook.

Łatwo jest określić czym jest państwo upadłe. Jest to państwo które choć może formalnie istnieć, mieć uznawany przez społeczność międzynarodową rząd, wytyczone na mapie granice i inne atrybuty państwowości, nie jest w stanie jednak wypełniać swojego najbardziej zasadniczego zadania. Takim zadaniem jest utrzymanie monopolu na legalne stosowanie przemocy fizycznej.

Państwo, które funkcjonuje – lepiej lub gorzej – ale utrzymuje swój monopol, poprzez utrzymywanie i wykorzystywanie w razie potrzeby policji i ewentualnie wojska, jest także jedynym podmiotem w którego imieniu sądy wydają wyroki a rządzący stanowią prawo to stan bardzo czytelny w Europie. Co więcej, samo pojęcie nowoczesnego państwa to wynalazek europejski, a szczytem potęgi państwa jako aktora politycznego stało się typowe dla Europy w wieku dziewiętnastym i dwudziestym państwo narodowe.

Tymczasem fenomen państwa upadłego objawia się jak dotąd głównie tam, gdzie państwo narodowe nigdy nie istniało. Gdzie instytucje państwowe łatwo ulegają destrukcji, nie poprzez zniszczenie ich z zewnątrz, ale rozpad całego państwa wskutek konfliktów wewnętrznych, a dokładniej poprzez erozję lojalności wobec państwa – o ile taka kiedykolwiek istniała.

W Europie bowiem to państwo narodowe stało się tym aktorem który zapewniał sobie lojalność wszystkich swoich mieszkańców, zarówno poprzez odpowiednio dawkowany przymus, ale i odpowiednią edukację i inne zachęty. Lojalność, tak silna że prowadząca do gotowości oddania życia za państwo i naród wydawać się może czymś tak naturalnym jak oddychanie – choć jest to zjawisko względnie nowe w historii ludzkości, podobnie jak sama idea powszechnego obywatelstwa.

Podstawowa lojalność, czyli ta która określa za co (lub za kogo) ludzie walczą i są gotowi zginąć może mieć bardzo różne oblicza. Mogą to być więzy rodzinne. Może to być religia. Mogą to być po prostu pieniądze. Może to być własna klasa społeczna. Może to być władca. W każdym wypadku, są to te czynniki, które sprawiają że zaspokojeniu podstawowe potrzeby – przede wszystkim fizyczne bezpieczeństwo ale także wyższe potrzeby, w tym przynależności.

Przykładowo, w państwach Ameryki Łacińskiej gangi czy kartele narkotykowe zapewniają swoim członkom nie tylko bezpieczeństwo finansowe, w postaci profitów z działalności przestępczej. Swoim członkom i osobom lojalnym wobec nich, kartel zapewnia fizyczne bezpieczeństwo, pełni także rolę władzy sądowniczej i nierzadko także ingeruje w działalność gospodarczą na określonym terytorium czy w danej grupie społecznej. Robi więc to co tradycyjnie należy do zadań państwa.

Podobny mechanizm zachodzi w przypadku każdej innej grupy lub organizacji, która wchodzi w rolę państwa. Co więcej, zależnie od sytuacji, poszczególni aktorzy mogą działać wręcz obok siebie , na tym samym terytorium, ale w innych celach i pozostając ze sobą w rozmaitych relacjach. Nie zawsze bowiem, aktorzy niepaństwowi dążą do tego by stworzyć lub przejąć władzę w danym państwie – co odróżnia państwo upadłe od wojen domowych i innych wewnętrznych konfliktów. Wielu spośród nich nie potrzebuje państwa jako takiego – legalna czy nielegalna działalność gospodarcza jest bardziej zależna od innych czynników niż flagi i paszporty, podobnie sytuacja ma się z religiami.

Te wszystkie czynniki ujawniają się w kryzysie ukraińskim. Wydarzenia na wschodzie Ukrainy mają bowiem szczególny charakter. Obserwowana jest tam bowiem aktywność wielu aktorów, spośród których władze państwowe – zarówno ukraińskie jak i rosyjskie – to tylko jedni z wielu graczy.

W tym momencie powraca kwestia lojalności, która w przypadku ukraińskich służb mundurowych jest problematyczna. Wcześniejsze poddawanie okrętów na Krymie bez jednego wystrzału, obecne wydarzenia z udziałem żołnierzy 25 Brygady Powietrznodesantowej, która ma zostać rozformowana wskutek zachowania jej żołnierzy, którzy oddali broń separatystom to najbardziej widoczne oznaki tych problemów.

Trzeba przy tym pamiętać, że upadek Związku Radzieckiego wytworzył szczególną próżnię, nie tylko polityczną. Wielu zawodowych żołnierzy po roku 1991 musiało wybierać kierując się nie tyle czynnikami ideowymi, ale bezpieczeństwem własnej egzystencji, i te dramatyczne wybory miały odczuwalne do dziś skutki. Natomiast same tożsamości narodowe w państwach postradzieckich mają specyficzny charakter, wiele z nich jest po prostu słabo zakorzenionych w społeczeństwie.

Do tych kwestii należy dodać specyficzną sytuację polityczną i gospodarczą Ukrainy. Jest to państwo gdzie gospodarką rządzą oligarchowie, gdzie poważnym problemem jest korupcja i gdzie trudno wskazać linię dzielącą świat polityki i gospodarki i gdzie wreszcie przestępczość zorganizowana jest poważnym problemem.

Te czynniki oznaczają, że długofalowe rozwiązanie konfliktu może nie być kwestią jedynie politycznych negocjacji. Może się okazać, że problemy związane z lojalnościami wobec poszczególnych aktorów będą przez wiele lat kształtować bieg wydarzeń nie tylko na Ukrainie ale i w innych państwach postradzieckich. Niemal żadne z tych państw nie jest bowiem monolitem, są tam obserwowane różne podziały, zarówno etniczne jak i ekonomiczne. Wiele z tych państw po prostu trzeszczy w posadach, dotyczy to także Rosji.

Te czynniki sprawiają, że z perspektywy Polski problem ewentualnego zagrożenia z kierunku wschodniego nie może być rozpatrywany jedynie w dominującej perspektywie konwencjonalnego konfliktu zbrojnego, nie mówiąc już o scenariuszu zbrojnej agresji.

Większym problemem mogą się okazać te zjawiska które tradycyjnie towarzyszą państwom upadłym, jak różne formy przestępczości zorganizowanej, terroryzm o różnym obliczu ideologicznym czy migracje ludności. Okazać się może że zabezpieczenie interesów Polski, jak również Europy może będzie wymagać interwencji zbrojnych w sytuacjach kryzysowych, podobnie jak ma to miejsce w innych częściach świata.

To z kolei oznacza, że cenne będą te zdolności, które rozwijane były od dawna w odpowiedzi na zagrożenia asymetryczne. Dotyczy to zwłaszcza wojsk specjalnych, które w toku obecnych i przeszłych konfliktów okazały się szczególnie istotnym narzędziem, uzupełniającym potencjał sił konwencjonalnych.

Komentarze

Wybrane dla Ciebie

Gdzie przygotujesz się na najgorsze »

Gdzie przygotujesz się na najgorsze » Gdzie przygotujesz się na najgorsze »

Jak przeprowadzić skuteczna obronę »

Jak przeprowadzić skuteczna obronę » Jak przeprowadzić skuteczna obronę »

Podstawowe elementy do usprawnienia komunikacji w wojsku »

Podstawowe elementy do usprawnienia komunikacji w wojsku » Podstawowe elementy do usprawnienia komunikacji w wojsku »

Zdradzamy sposób na stabilny grunt pod nogami »

Zdradzamy sposób na stabilny grunt pod nogami »  Zdradzamy sposób na stabilny grunt pod nogami »

Buty taktyczne co je odróżnia od zwykłych butów »

Buty taktyczne co je odróżnia od zwykłych butów » Buty taktyczne co je odróżnia od zwykłych butów »

Gdzie doposażysz się taktycznie »

Gdzie doposażysz się taktycznie » Gdzie doposażysz się taktycznie »

Kompletna ochrona balistyczna »

Kompletna ochrona balistyczna » Kompletna ochrona balistyczna »

Poznaj arkana radiokomunikacji wojskowej w XXI wieku »

Poznaj arkana radiokomunikacji wojskowej w XXI wieku » Poznaj arkana radiokomunikacji wojskowej w XXI wieku »

Wybierz sprzęt, który sprawdzi się w niskich temperaturach »

Wybierz sprzęt, który sprawdzi się w niskich temperaturach » Wybierz sprzęt, który sprawdzi się w niskich temperaturach »

Jakie jest najlepsze podejście do konserwacji tłumików w warunkach polowych »

Jakie jest najlepsze podejście do konserwacji tłumików w warunkach polowych » Jakie jest najlepsze podejście do konserwacji tłumików w warunkach polowych »

Buty, butom nierównie - dowiedz się które Cię nie zawiodą »

Buty, butom nierównie - dowiedz się które Cię nie zawiodą » Buty, butom nierównie - dowiedz się które Cię nie zawiodą »

Buty odporne na wszystko »

Buty odporne na wszystko » Buty odporne na wszystko »

Poznaj korzyści z bycia licencjonowanym Instruktorem Sportu Strzeleckiego »

Poznaj korzyści z bycia licencjonowanym Instruktorem Sportu Strzeleckiego » Poznaj korzyści z bycia licencjonowanym Instruktorem Sportu Strzeleckiego »

Czym bezpiecznie wypijesz wodę prosto z rzeki

Czym bezpiecznie wypijesz wodę prosto z rzeki Czym bezpiecznie wypijesz wodę prosto z rzeki

Funkcjonalne doposażenie , które zapewni komfort w ekstramalnych sytuacjach?

Funkcjonalne doposażenie , które zapewni komfort w ekstramalnych sytuacjach? Funkcjonalne doposażenie , które zapewni komfort w ekstramalnych sytuacjach?

Które apteczki przyjdą Ci z pomocą »

Które apteczki przyjdą Ci z pomocą » Które apteczki przyjdą Ci z pomocą »

Najnowsze produkty i technologie

Radosław Tyślewicz MOSKITO TI - szwajcarska precyzja znowu w natarciu

MOSKITO TI - szwajcarska precyzja znowu w natarciu MOSKITO TI - szwajcarska precyzja znowu w natarciu

Francuski koncern zbrojeniowy Safran Defense po premierze swojego urządzenia na targach Eurosatory w Paryżu w 2014 r. oraz w Polsce podczas VII Międzynarodowych Targów Techniki i Wyposażenia Służb Policyjnych...

Francuski koncern zbrojeniowy Safran Defense po premierze swojego urządzenia na targach Eurosatory w Paryżu w 2014 r. oraz w Polsce podczas VII Międzynarodowych Targów Techniki i Wyposażenia Służb Policyjnych oraz Formacji Bezpieczeństwa Państwa Europoltech 2015, wprowadzał go w ostatnich latach na wyposażenie kolejnych armii świata. MOSKITO TI to produkt szwajcarskiej spółki Safran Vectronix AG, producenta specjalistycznego sprzętu optoelektronicznego – między innymi dalmierzy Vector (IV, 21, 23,...

BMF Centrum Specjalistycznego Sprzętu Mobilnego Profesjonalne rozwiązania dla służb od Winmate

Profesjonalne rozwiązania dla służb od Winmate Profesjonalne rozwiązania dla służb od Winmate

Firma BMF od 1998 roku dostarcza rozwiązania w dziedzinie specjalistycznego sprzętu mobilnego. To sprzęt dostosowany do pracy w trudnych i niekiedy bardzo wymagających warunkach. Od lat produkty oferowane...

Firma BMF od 1998 roku dostarcza rozwiązania w dziedzinie specjalistycznego sprzętu mobilnego. To sprzęt dostosowany do pracy w trudnych i niekiedy bardzo wymagających warunkach. Od lat produkty oferowane przez BMF trafiają m.in. do pojazdów wojskowych i specjalnych.

trzypiora.pl Czym powinna cechować się kamizelka taktyczna dla ratownika medycznego?

Czym powinna cechować się kamizelka taktyczna dla ratownika medycznego? Czym powinna cechować się kamizelka taktyczna dla ratownika medycznego?

Jeśli zastanawiasz się nad optymalnym rozwiązaniem w kontekście swojego wyposażenia jako ratownika medycznego podczas akcji, z pewnością na myśl przychodzi Ci kamizelka taktyczna. Czego powinieneś od niej...

Jeśli zastanawiasz się nad optymalnym rozwiązaniem w kontekście swojego wyposażenia jako ratownika medycznego podczas akcji, z pewnością na myśl przychodzi Ci kamizelka taktyczna. Czego powinieneś od niej wymagać? Co najbardziej się przyda? Co jest koniecznością? Jaka kamizelka taktyczna spełni wszystkie stawiane jej wymagania?

Militaria.pl Linie oporządzenia - jak efektywnie zarządzać ekwipunkiem?

Linie oporządzenia - jak efektywnie zarządzać ekwipunkiem? Linie oporządzenia - jak efektywnie zarządzać ekwipunkiem?

Rozsądne rozłożenie ekwipunku może nie być łatwą sprawą, szczególnie kiedy bagażu jest sporo. Jednym z najlepszych sposobów na rozplanowanie umiejscowienia przedmiotów jest stosowanie się do zasad linii...

Rozsądne rozłożenie ekwipunku może nie być łatwą sprawą, szczególnie kiedy bagażu jest sporo. Jednym z najlepszych sposobów na rozplanowanie umiejscowienia przedmiotów jest stosowanie się do zasad linii oporządzenia.

Radosław Tyślewicz Buty Bates EO3882 GX X2 Tall Side Zip

Buty Bates EO3882 GX X2 Tall Side Zip Buty Bates EO3882 GX X2 Tall Side Zip

Buty Bates EO3882 GX X2 Tall Side Zip testowaliśmy już dla was w warunkach trekkingowo-desantowych na polskim wybrzeżu („SPECIAL OPS” 3/2023). Jest to obuwie taktyczne przeznaczone do pracy w klimacie...

Buty Bates EO3882 GX X2 Tall Side Zip testowaliśmy już dla was w warunkach trekkingowo-desantowych na polskim wybrzeżu („SPECIAL OPS” 3/2023). Jest to obuwie taktyczne przeznaczone do pracy w klimacie zimnym i wilgotnym, jaki panuje w Europie Środkowej i Północnej. Sprawdziły się przy zadaniach linowych oraz na portowych nabrzeżach i pokładach łodzi typu RIB. Nadszedł czas na weryfikację tego modelu w bardziej typowych dla Polski i całej niziny europejskiej warunkach, czyli w lesie i na niskich pagórkach.

Transactor Security Sp. z o.o. Zastosowanie bezzałogowych statków powietrznych kategorii VTOL w ochronie granic państwowych

Zastosowanie bezzałogowych statków powietrznych kategorii VTOL w ochronie granic państwowych Zastosowanie bezzałogowych statków powietrznych kategorii VTOL w ochronie granic państwowych

Ochrona granic stanowi jedną z podstawowych funkcji państwa. Ich nienaruszalność jest ważnym czynnikiem zapewnienia bytu narodowego i suwerenności kraju. Każde państwo dysponuje określoną organizacją do...

Ochrona granic stanowi jedną z podstawowych funkcji państwa. Ich nienaruszalność jest ważnym czynnikiem zapewnienia bytu narodowego i suwerenności kraju. Każde państwo dysponuje określoną organizacją do ochrony swoich granic, albowiem jest to jeden z najważniejszych czynników, które mają duży wpływ na bezpieczeństwo zewnętrzne i wewnętrzne.

Dariusz Leżała, Transactor Security Sp. z o.o. Przenośne systemy rentgenowskie w rozpoznaniu zagrożeń CBRN-E

Przenośne systemy rentgenowskie w rozpoznaniu zagrożeń CBRN-E Przenośne systemy rentgenowskie w rozpoznaniu zagrożeń CBRN-E

Rozpoznanie i neutralizacja zagrożeń CBRN-E, do których zaliczamy zagrożenia chemiczne, biologiczne, radiologiczne, nuklearne oraz zagrożenia związane z materiałami i urządzeniami wybuchowymi, wymaga ciągłego...

Rozpoznanie i neutralizacja zagrożeń CBRN-E, do których zaliczamy zagrożenia chemiczne, biologiczne, radiologiczne, nuklearne oraz zagrożenia związane z materiałami i urządzeniami wybuchowymi, wymaga ciągłego rozwoju sprzętu specjalistycznego umożliwiającego ich ujawnienie i identyfikację. Naprzeciw tym wymogom wychodzi firma Transactor Security Sp. z o.o., która w ofercie ma najnowsze rozwiązania sprzętowe firm VIDISCO Ltd. oraz Viken Detection.

Militaria.pl Potrzebny medyk! - taktyczne wyposażenie medyczne

Potrzebny medyk! - taktyczne wyposażenie medyczne Potrzebny medyk! - taktyczne wyposażenie medyczne

Wyposażenie medyczne w służbach mundurowych to kluczowy element ekwipunku taktycznego. Wyposażenie to obejmuje szeroki zakres narzędzi, sprzętu i środków, które służą do udzielenia pierwszej pomocy w warunkach...

Wyposażenie medyczne w służbach mundurowych to kluczowy element ekwipunku taktycznego. Wyposażenie to obejmuje szeroki zakres narzędzi, sprzętu i środków, które służą do udzielenia pierwszej pomocy w warunkach polowych, w tym także podczas sytuacji kryzysowych czy akcji ratunkowych. Bardzo ważne jest to, aby taktyczne wyposażenie medyczne było łatwe w transporcie i szybkie w użyciu. W tym artykule omawiamy najpotrzebniejsze wyposażenie medyczne, które warto mieć przy sobie.

Ha3o Okulary taktyczne najnowszej generacji Revision Military w technologii I-VIS

Okulary taktyczne najnowszej generacji Revision Military w technologii I-VIS Okulary taktyczne najnowszej generacji Revision Military w technologii I-VIS

Współcześnie wszechstronnie używane okulary taktyczne mają za zadanie chronić oczy operatora, jak również pozwolić na dokładną i precyzyjną obserwację otoczenia. Od ich jakości oraz możliwości dostosowania...

Współcześnie wszechstronnie używane okulary taktyczne mają za zadanie chronić oczy operatora, jak również pozwolić na dokładną i precyzyjną obserwację otoczenia. Od ich jakości oraz możliwości dostosowania do warunków zależy jakość obserwacji przekładająca się na bezpieczeństwo indywidualne oraz powodzenie całego wykonanego zadania. I choć wydawać by się mogło, że obecne rozwiązania w zakresie optyki taktycznej oferują bardzo wiele, to okazuje się, że w tej materii można pójść jeszcze o krok dalej,...

Copyright © 2004-2019 Grupa MEDIUM Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Spółka komandytowa, nr KRS: 0000537655. Wszelkie prawa, w tym Autora, Wydawcy i Producenta bazy danych zastrzeżone. Jakiekolwiek dalsze rozpowszechnianie artykułów zabronione. Korzystanie z serwisu i zamieszczonych w nim utworów i danych wyłącznie na zasadach określonych w Zasadach korzystania z serwisu.
Special-Ops

Ta witryna wykorzystuje pliki cookies do przechowywania informacji na Twoim komputerze. Pliki cookies stosujemy w celu świadczenia usług na najwyższym poziomie, w tym w sposób dostosowany do indywidualnych potrzeb. Korzystanie z witryny bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zamieszczane w Twoim urządzeniu końcowym. W każdym momencie możesz dokonać zmiany ustawień przeglądarki dotyczących cookies. Nim Państwo zaczną korzystać z naszego serwisu prosimy o zapoznanie się z naszą polityką prywatności oraz Informacją o Cookies. Więcej szczegółów w naszej Polityce Prywatności oraz Informacji o Cookies. Administratorem Państwa danych osobowych jest Grupa MEDIUM Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Sp.K., nr KRS: 0000537655, z siedzibą w 04-112 Warszawa, ul. Karczewska 18, tel. +48 22 810-21-24, właściciel strony www.special-ops.pl. Twoje Dane Osobowe będą chronione zgodnie z wytycznymi polityki prywatności www.special-ops.pl oraz zgodnie z Rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016r i z Ustawą o ochronie danych osobowych Dz.U. 2018 poz. 1000 z dnia 10 maja 2018r.