Special-Ops.pl

Zaawansowane wyszukiwanie

Współczesne i przyszłe konflikty

Michał Piekarski | 2013-02-24
Bezzałogowy samolot rozpoznawczy RQ-4 Global Hawk Fot. USAF

Bezzałogowy samolot rozpoznawczy RQ-4 Global Hawk Fot. USAF

We współczesnym świecie nie ma tygodnia bez doniesień o zamachach terrorystycznych, wojnach domowych, atakach piratów, walce w cyberprzestrzeni i wielu innych objawach toczących się na Ziemi konfliktów. Każde taki doniesienie, skłania do postawienia pytania, co łączy te wszystkie zdarzenia i jakie będzie to miało przyszłe konsekwencje

Zobacz także

Michał Piekarski Kilka kolejnych słów o tradycji i „Czerwonych Beretach”

Kilka kolejnych słów o tradycji i „Czerwonych Beretach” Kilka kolejnych słów o tradycji i „Czerwonych Beretach”

Mimo że głównym tematem wiadomości dotyczących elitarnych jednostek Wojska Polskiego pozostają informacje dotyczące programów modernizacji technicznej lub bieżących działań szkoleniowych lub działań poza...

Mimo że głównym tematem wiadomości dotyczących elitarnych jednostek Wojska Polskiego pozostają informacje dotyczące programów modernizacji technicznej lub bieżących działań szkoleniowych lub działań poza granicami państwa, co jakiś czas niestety powracają kwestie dotyczące historii i tradycji.

Michał Piekarski Anatomia Zamachu

Anatomia Zamachu Anatomia Zamachu

Na polskim rynku od kilkunastu lat wydano już wiele książek traktujących o tematyce terroryzmu. W tym morzu pozycji czasem trudno zauważyć te które niosą ze sobą najbardziej merytoryczny przekaz.

Na polskim rynku od kilkunastu lat wydano już wiele książek traktujących o tematyce terroryzmu. W tym morzu pozycji czasem trudno zauważyć te które niosą ze sobą najbardziej merytoryczny przekaz.

Michał Piekarski Scenariusz Chaosu

Scenariusz Chaosu Scenariusz Chaosu

Siły specjalne i gry wywiadów są jednymi z ulubionych tematów po jakie sięgają autorzy książek z gatunku military fiction. Tak jest także w przypadku najnowszej powieści Piotra Langenfelda, wydanej przez...

Siły specjalne i gry wywiadów są jednymi z ulubionych tematów po jakie sięgają autorzy książek z gatunku military fiction. Tak jest także w przypadku najnowszej powieści Piotra Langenfelda, wydanej przez wydawnictwo WarBook.

Nie chodzi to o poszukiwanie jakiegoś globalnego spisku, konspiracji na wzór diabolicznej organizacji SPECTRE ze starych filmów o agencie 007. Teorie spiskowe wyglądają atrakcyjnie jedynie w filmach i książkach sensacyjnych.

Każdy konflikt jaki zachodzi wewnątrz społeczeństwa, czy pomiędzy państwami, jest pochodną struktury i warunków życia (w bardzo szerokim znaczeniu) owych społeczeństw. Społeczności czy państwa których gospodarka jest zdominowana przez rolnictwo walczą o ziemię nadającą się do uprawy, dostęp do wody, pastwiska a nawet o żywy inwentarz (a w przeszłości także o niewolniczą siłę roboczą). Dla państw przemysłowych decydujące są zasoby surowców naturalnych, rynki zbytu, szlaki komunikacyjne. Te czynniki sprawiały, że mocarstwa europejskie w dziewiętnastym wieku rywalizowały o kolonie, a ich utrzymanie było równie ważne jak obrona własnego terytorium.

Wreszcie w przypadku aktorów postindustrialnych, takich jak państwa, korporacje transnarodowe, organizacje pozarządowe, ale także organizacje przestępcze lub terrorystyczne kluczowy jest dostęp do informacji i wiedzy oraz możliwość korzystania z nich i kontrolę nad informacją. Aby osiągnąć swoje cele, rywalizują więc przede wszystkim na polu informacyjnym.

Oprócz rywalizacji w obrębie tych trzech grup (Tofflerowskich „fal”) ma miejsce także rywalizacja pomiędzy nimi, co prowadzi do dodatkowych konfliktów. Ponieważ ten podział nie jest prosty i jednoznaczny (jak afrykańskie społeczeństwa, gdzie państwo jest słabe ale dostęp do telefonii komórkowej coraz bardziej powszechny), współczesne konflikty są coraz trudniejsze do opisania. Można wskazać kilka wspólnych cech, swoisty kod genetyczny jaki zauważalny jest w narkotykowej wojnie w Ameryce Łacińskiej, wojnach domowych w Afryce, konflikcie afgańskim czy w terroryźmie w Europie.

Słabnie państwo przemysłowe i narodowe, które w obszarze atlantyckim (Ameryka Północa i Europa) gdzie wyewoluowało i osiągnęło szczyty swojej potęgi, a swoją pozycję zachowuje głównie w Azji Wschodniej. Ulega rozerwaniu tradycyjna trójca która tworzy definicję państwa, wypracowaną zresztą w okresie dominacji państwa narodowego, czyli ludność, terytorium i władza suwerenna. Podobnie współczesne konflikty rozgrywają w oderwaniu od tej „trójcy”, jak również od innej, również dziewiętnastowiecznej, Clausewitzowskiej triady jaką tworzą naród, siły zbrojne i władza państwowa.

Masowość przestała mieć znaczenie. Sto lat temu użycie siły wobec innego państwa oznaczało użycie masowej armii i floty, a więc posiadania tych sił, zaplecza przemysłowego ale także woli ich użycia. Wola ta musiała także obejmować walczących, zwłaszcza w państwach zachodnich, stąd rozbudowana propaganda, mająca wzbudzić motywację do walki za naród i państwo i utwierdzić ostateczną lojalność obywatela wobec państwa. Zmuszanie ludzi do walki – nawet groźbą śmierci – było i jest skuteczne jedynie na krótką metę.

Jednak postęp techniczny sprawił, że ilość musiała ustąpić jakości. Urządzenia pozwalające na precyzyjne rażenie celów, jak broń kierowana i zaawansowane systemy kierowania ogniem (także w nocy), środki walki elektronicznej, logistyki, rozpoznania, łączności dowodzenia sprawiły że armie państw zachodnich (ze szczególnym uwzględnieniem amerykańskiej) nie mają obecnie  równorzędnego przeciwnika lub rywala. Są one kosztowne i wymagają dużego zaplecza w tym wykwalifikowanych kadr.

Nadgonienie zapóźnienia technicznego jest procesem kosztownym długim, i wymaga wielu lat stabilnych warunków dla badań podstawowych w wielu dziedzinach oraz prac konstrukcyjnych i wdrożeniowych. Nawet szpiegostwo i kopiowanie nie są receptą na efektywne przyśpieszenie tych prac. Dlatego praktycznie każdy potencjalny lub aktualny przeciwnik USA szuka rozwiązań asymetrycznych.

Jednocześnie, ci aktorzy którzy nie zaliczają się do państw, lub są państwami słabymi, które nie mogą posiadać odpowiedniego potencjału konwencjonalnego, sięgają po rozwiązania tańsze. Strategie asymetryczne nie wymagają posiadania licznych ani zaawansowanych technologicznie sił zbrojnych. Atak z 11 września wykazał, ze wystarczy nikła (w porównaniu z konsekwencjami) suma pieniędzy, trochę szkoleń (na terenie kraju-celu), bilety lotnicze i kilka noży. I oczywiście grupa religijnych fanatyków.

Asymetria – a więc zarówno różnica potencjałów jak i sposobów ich użycia jest dominującą cechą współczesnych konfliktów zbrojnych. Improwizowane urządzenia wybuchowe stały się tak powszechne w Iraku i Afganistanie gdyż pozwalały zadawać straty siłom koalicyjnym bez wystawiania się na groźbę kontaktu ogniowego. Branie zakładników – jak w przypadku konfliktu czeczeńskiego – przenosi wymiar konfrontacji militarnej na zupełnie odrębny poziom. Przemytnicy narkotyków nie walczą bezpośrednio ze Stanami Zjednoczonymi jako państwem. Znaczna część tej wojny rozgrywa się na terytorium amerykańskim.

W każdym przypadku, potencjał państwa w tradycyjnym jego rozumieniu jest przydatny w niewielkim stopniu, lub w ogóle. Aby wygrywać konflikty asymetryczne, wymagane jest często dokonanie głębokich reform, zmiany sposobu myślenia, strategii, struktur wreszcie wyposażenia. Takie zmiany zaszły w armii amerykańskiej i amerykańskich służbach specjalnych w następstwie konfliktów w Iraku i Afganistanie – od zmian struktur i ich wzajemnych relacji, poprzez ewolucję szkolenia aż do zmian w wyposażeniu (czasem spektakularnych, jak w przypadku pojazdów minoodpornych).

Widząc te zmiany, nie można zadać pytania o ich dalszy bieg. Spadek znaczenia państwa narodowego, oznacza że blakną slogany, słowa klucze takie jak terytorium, naród, suwerenność. Tożsamość jednostek jest wielowymiarowa i nie zawsze decyduje tu kryterium narodowe. Przewartościowaniu ulega szereg pojęć związanych z bezpieczeństwem. Na polu walki decydującą rolę odgrywają nie masy poborowych żołnierzy („obywateli w mundurach”) ale wąskie grupy zawodowych żołnierzy, tudzież funkcjonariuszy służb specjalnych, albo i cywili walczących w cyberprzestrzeni lub obsługujących bezzałogowe systemy. Czasem są to osoby zatrudniane przez wyspecjalizowane firmy a nie bezpośrednio przez wojsko lub rząd.

Naturalne w obliczu zmian dla wielu ludzi jest nostalgiczne spojrzenie w przeszłość. Świat dobrze znanych pojęć daje poczucie bezpieczeństwa. Daje psychiczny komfort, gdyż można nowe zjawiska opisywać w dobrze znany sobie sposób. Jest to podejście równie komfortowe, co zdradliwe. Przestarzałe pojęcia nie mogą opisywać nowych zjawisk.

Procesy które osłabiają państwo narodowe, i umacniają aktorów niepaństwowych, będą się nasilać. Trudno spodziewać się aby nagle zatrzymał się postęp w nauce i technice, który odgrywa w tym ważką rolę. Będą otwierać się więc nowe metody oddziaływania – także przemocy, tak jak będą otwierać się nowe sposoby korzystania z rozmaitych dóbr (komputery i sieci komputerowe są tu idealnym dobrze znanym przypadkiem). To oznacza coraz większą integrację (ponadnarodową) i jednocześnie decentralizację. Te procesy będą kształtować przyszłe konflikty zbrojne. Mało prawdopodobne są kolejne wielkie wojny – mocarstwa nie starły się ze sobą otwarcie od 1945 roku, gdyż miały zbyt wiele do stracenia. Może mieć miejsce rywalizacja, jak w czasie Zimnej Wojny, ale nie wojna. Zarazem aktorzy niepaństwowi, nawet jednostki mogą używać przemocy (czy środków niszczących) w coraz to nowe sposoby. Państwo zazdrośnie strzeże swojego monopolu legalne na stosowanie przemocy fizycznej, ale nie ma monopolu na walkę w cyberprzestrzeni i praktycznie nigdy go nie miało.

Możliwości jakie dać może rozwój elektroniki, informatyki, energetyki, nauk biologicznych i medycznych i innych (w tym konsekwencje ekspansji w Kosmos) są nierozerwalnie związane ze sferą bezpieczeństwa. Takie problemy jak rozpowszechnienie bezzałogowych statków powietrznych, możliwe konsekwencje produkcji broni przy pomocy drukowania przestrzennego, czy ochrona tajemnicy w dobie łatwo dostępnych zdjęć satelitarnych to tylko nieliczne problemy z którymi już teraz mierzą się lub będą musiały się mierzyć społeczeństwa.

Mnogość możliwości jakie pojawią się w przyszłości utrudnia prognozowanie. Można jednak sądzić, że skoro informacja i nowe technologie będą kształtować przyszłe społeczeństwa i zagrożenia, to nie ulegnie ograniczeniu rola tych sił i struktur które najwcześniej weszły w obręb walki informacyjnej i znajdują się w awangardzie postępu.

Służby specjalne, podobnie jak wojska specjalne, od dawna (a raczej od zawsze) funkcjonują jako struktury oparte na informacji, wiedzy i wykorzystaniu najnowszych, awangardowych i niekonwencjonalnych rozwiązań. Od końca zimnej wojny, w świecie konfliktów asymetrycznych rola wywiadu w jego licznych wcieleniach i jednostek specjalnych tylko rośnie. Można się spodziewać, że w przyszłości będzie rosła nadal.

Komentarze

Najnowsze produkty i technologie

Redakcja, BMF Centrum Specjalistycznego Sprzętu Mobilnego Winmate G101TG - zaawansowany kontroler dronów dla wymagających

Winmate G101TG - zaawansowany kontroler dronów dla wymagających Winmate G101TG - zaawansowany kontroler dronów dla wymagających

Systemy bezzałogowe odgrywają coraz większą rolę w operacjach policyjnych i wojskowych. Wykorzystywane są przede wszystkim w misjach obserwacyjnych, wywiadowczych i rozpoznawczych, zapewniając nieocenione...

Systemy bezzałogowe odgrywają coraz większą rolę w operacjach policyjnych i wojskowych. Wykorzystywane są przede wszystkim w misjach obserwacyjnych, wywiadowczych i rozpoznawczych, zapewniając nieocenione korzyści, przy mniejszym narażaniu zdrowia i życia żołnierzy oraz funkcjonariuszy.

Allegro Wiatrówka - pistolety CO2

Wiatrówka - pistolety CO2 Wiatrówka - pistolety CO2

Ciekawa forma aktywnego spędzenia wolnego czasu w ogrodzie, możliwość ćwiczenia precyzji, cierpliwości oraz umiejętności strzeleckich, odstresowanie... Te i wiele innych atrakcji zagwarantować nam może...

Ciekawa forma aktywnego spędzenia wolnego czasu w ogrodzie, możliwość ćwiczenia precyzji, cierpliwości oraz umiejętności strzeleckich, odstresowanie... Te i wiele innych atrakcji zagwarantować nam może wiatrówka. Niekoniecznie musi to być strzelba, gdyż wielką popularnością cieszą się pistolety pneumatyczne.

Mariusz H. BATES Rush Shield Mid E01044 i E01045 DRYGuard

BATES Rush Shield Mid E01044 i E01045 DRYGuard BATES Rush Shield Mid E01044 i E01045 DRYGuard

Solidne, wykonane z wysokiej jakości materiałów obuwie to niezaprzeczalnie bardzo ważny element ubioru. Dzięki unikalnej konstrukcji kostno-stawowo-więzadłowo-mięśniowej, stopa to pierwszy amortyzator...

Solidne, wykonane z wysokiej jakości materiałów obuwie to niezaprzeczalnie bardzo ważny element ubioru. Dzięki unikalnej konstrukcji kostno-stawowo-więzadłowo-mięśniowej, stopa to pierwszy amortyzator w układzie ruchu człowieka, Odpowiednie wyprofilowanie podeszwy oraz wkładki stanowi podstawę wzmacniającą utrzymanie sklepienia stopy i ochronę przed urazami.

Militaria.pl Z Helikonem w terenie, czyli bezpieczne biwakowanie

Z Helikonem w terenie, czyli bezpieczne biwakowanie Z Helikonem w terenie, czyli bezpieczne biwakowanie

Biwakowanie to okazja do oderwania się od codziennej rutyny i zresetowania w otoczeniu dzikiej przyrody. Jednak podstawą udanego i bezpiecznego biwaku jest przede wszystkim wiedza o tym, jak i gdzie biwakować,...

Biwakowanie to okazja do oderwania się od codziennej rutyny i zresetowania w otoczeniu dzikiej przyrody. Jednak podstawą udanego i bezpiecznego biwaku jest przede wszystkim wiedza o tym, jak i gdzie biwakować, a także jaki sprzęt ze sobą zabrać.

Radosław Tyślewicz MOSKITO TI - szwajcarska precyzja znowu w natarciu

MOSKITO TI - szwajcarska precyzja znowu w natarciu MOSKITO TI - szwajcarska precyzja znowu w natarciu

Francuski koncern zbrojeniowy Safran Defense po premierze swojego urządzenia na targach Eurosatory w Paryżu w 2014 r. oraz w Polsce podczas VII Międzynarodowych Targów Techniki i Wyposażenia Służb Policyjnych...

Francuski koncern zbrojeniowy Safran Defense po premierze swojego urządzenia na targach Eurosatory w Paryżu w 2014 r. oraz w Polsce podczas VII Międzynarodowych Targów Techniki i Wyposażenia Służb Policyjnych oraz Formacji Bezpieczeństwa Państwa Europoltech 2015, wprowadzał go w ostatnich latach na wyposażenie kolejnych armii świata. MOSKITO TI to produkt szwajcarskiej spółki Safran Vectronix AG, producenta specjalistycznego sprzętu optoelektronicznego – między innymi dalmierzy Vector (IV, 21, 23,...

BMF Centrum Specjalistycznego Sprzętu Mobilnego Profesjonalne rozwiązania dla służb od Winmate

Profesjonalne rozwiązania dla służb od Winmate Profesjonalne rozwiązania dla służb od Winmate

Firma BMF od 1998 roku dostarcza rozwiązania w dziedzinie specjalistycznego sprzętu mobilnego. To sprzęt dostosowany do pracy w trudnych i niekiedy bardzo wymagających warunkach. Od lat produkty oferowane...

Firma BMF od 1998 roku dostarcza rozwiązania w dziedzinie specjalistycznego sprzętu mobilnego. To sprzęt dostosowany do pracy w trudnych i niekiedy bardzo wymagających warunkach. Od lat produkty oferowane przez BMF trafiają m.in. do pojazdów wojskowych i specjalnych.

trzypiora.pl Czym powinna cechować się kamizelka taktyczna dla ratownika medycznego?

Czym powinna cechować się kamizelka taktyczna dla ratownika medycznego? Czym powinna cechować się kamizelka taktyczna dla ratownika medycznego?

Jeśli zastanawiasz się nad optymalnym rozwiązaniem w kontekście swojego wyposażenia jako ratownika medycznego podczas akcji, z pewnością na myśl przychodzi Ci kamizelka taktyczna. Czego powinieneś od niej...

Jeśli zastanawiasz się nad optymalnym rozwiązaniem w kontekście swojego wyposażenia jako ratownika medycznego podczas akcji, z pewnością na myśl przychodzi Ci kamizelka taktyczna. Czego powinieneś od niej wymagać? Co najbardziej się przyda? Co jest koniecznością? Jaka kamizelka taktyczna spełni wszystkie stawiane jej wymagania?

Militaria.pl Linie oporządzenia - jak efektywnie zarządzać ekwipunkiem?

Linie oporządzenia - jak efektywnie zarządzać ekwipunkiem? Linie oporządzenia - jak efektywnie zarządzać ekwipunkiem?

Rozsądne rozłożenie ekwipunku może nie być łatwą sprawą, szczególnie kiedy bagażu jest sporo. Jednym z najlepszych sposobów na rozplanowanie umiejscowienia przedmiotów jest stosowanie się do zasad linii...

Rozsądne rozłożenie ekwipunku może nie być łatwą sprawą, szczególnie kiedy bagażu jest sporo. Jednym z najlepszych sposobów na rozplanowanie umiejscowienia przedmiotów jest stosowanie się do zasad linii oporządzenia.

Radosław Tyślewicz Buty Bates EO3882 GX X2 Tall Side Zip

Buty Bates EO3882 GX X2 Tall Side Zip Buty Bates EO3882 GX X2 Tall Side Zip

Buty Bates EO3882 GX X2 Tall Side Zip testowaliśmy już dla was w warunkach trekkingowo-desantowych na polskim wybrzeżu („SPECIAL OPS” 3/2023). Jest to obuwie taktyczne przeznaczone do pracy w klimacie...

Buty Bates EO3882 GX X2 Tall Side Zip testowaliśmy już dla was w warunkach trekkingowo-desantowych na polskim wybrzeżu („SPECIAL OPS” 3/2023). Jest to obuwie taktyczne przeznaczone do pracy w klimacie zimnym i wilgotnym, jaki panuje w Europie Środkowej i Północnej. Sprawdziły się przy zadaniach linowych oraz na portowych nabrzeżach i pokładach łodzi typu RIB. Nadszedł czas na weryfikację tego modelu w bardziej typowych dla Polski i całej niziny europejskiej warunkach, czyli w lesie i na niskich pagórkach.

Copyright © 2004-2019 Grupa MEDIUM Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Spółka komandytowa, nr KRS: 0000537655. Wszelkie prawa, w tym Autora, Wydawcy i Producenta bazy danych zastrzeżone. Jakiekolwiek dalsze rozpowszechnianie artykułów zabronione. Korzystanie z serwisu i zamieszczonych w nim utworów i danych wyłącznie na zasadach określonych w Zasadach korzystania z serwisu.
Special-Ops

Ta witryna wykorzystuje pliki cookies do przechowywania informacji na Twoim komputerze. Pliki cookies stosujemy w celu świadczenia usług na najwyższym poziomie, w tym w sposób dostosowany do indywidualnych potrzeb. Korzystanie z witryny bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zamieszczane w Twoim urządzeniu końcowym. W każdym momencie możesz dokonać zmiany ustawień przeglądarki dotyczących cookies. Nim Państwo zaczną korzystać z naszego serwisu prosimy o zapoznanie się z naszą polityką prywatności oraz Informacją o Cookies. Więcej szczegółów w naszej Polityce Prywatności oraz Informacji o Cookies. Administratorem Państwa danych osobowych jest Grupa MEDIUM Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Sp.K., nr KRS: 0000537655, z siedzibą w 04-112 Warszawa, ul. Karczewska 18, tel. +48 22 810-21-24, właściciel strony www.special-ops.pl. Twoje Dane Osobowe będą chronione zgodnie z wytycznymi polityki prywatności www.special-ops.pl oraz zgodnie z Rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016r i z Ustawą o ochronie danych osobowych Dz.U. 2018 poz. 1000 z dnia 10 maja 2018r.