Special-Ops.pl

Zaawansowane wyszukiwanie

Dwie wojny

Michał Piekarski | 2013-01-09
AC-130, wciąż używany w operacjach specjalnych samolot którego koncepcja powstała podczas wojny wietnamskiej Fot. USAF

AC-130, wciąż używany w operacjach specjalnych samolot którego koncepcja powstała podczas wojny wietnamskiej Fot. USAF

Wojna w Wietnamie stała się powodem jednej z największych, jeśli nie największej traumy w amerykańskiej polityce bezpieczeństwa. Interwencja „ograniczonego kontyngentu” w Afganistanie, nazywana czasem „radzieckim Wietnamem” była jednym z gwoździ do trumny Związku Radzieckiego. Te dwa konflikty wiele łączy, a wnioski z nich płynące są wciąż aktualne dla rozważań o skuteczności działań nieregularnych.

Zobacz także

Michał Piekarski Kilka kolejnych słów o tradycji i „Czerwonych Beretach”

Kilka kolejnych słów o tradycji i „Czerwonych Beretach” Kilka kolejnych słów o tradycji i „Czerwonych Beretach”

Mimo że głównym tematem wiadomości dotyczących elitarnych jednostek Wojska Polskiego pozostają informacje dotyczące programów modernizacji technicznej lub bieżących działań szkoleniowych lub działań poza...

Mimo że głównym tematem wiadomości dotyczących elitarnych jednostek Wojska Polskiego pozostają informacje dotyczące programów modernizacji technicznej lub bieżących działań szkoleniowych lub działań poza granicami państwa, co jakiś czas niestety powracają kwestie dotyczące historii i tradycji.

Michał Piekarski Anatomia Zamachu

Anatomia Zamachu Anatomia Zamachu

Na polskim rynku od kilkunastu lat wydano już wiele książek traktujących o tematyce terroryzmu. W tym morzu pozycji czasem trudno zauważyć te które niosą ze sobą najbardziej merytoryczny przekaz.

Na polskim rynku od kilkunastu lat wydano już wiele książek traktujących o tematyce terroryzmu. W tym morzu pozycji czasem trudno zauważyć te które niosą ze sobą najbardziej merytoryczny przekaz.

Michał Piekarski Scenariusz Chaosu

Scenariusz Chaosu Scenariusz Chaosu

Siły specjalne i gry wywiadów są jednymi z ulubionych tematów po jakie sięgają autorzy książek z gatunku military fiction. Tak jest także w przypadku najnowszej powieści Piotra Langenfelda, wydanej przez...

Siły specjalne i gry wywiadów są jednymi z ulubionych tematów po jakie sięgają autorzy książek z gatunku military fiction. Tak jest także w przypadku najnowszej powieści Piotra Langenfelda, wydanej przez wydawnictwo WarBook.

W obu przypadkach po jednej ze stron występowało supermocarstwo, wykorzystujące swoje ogromne zasoby militarne w celu osiągnięcia swoich celów politycznych. Do Wietnamu i Afganistanu wysłano duże liczebnie siły lądowe, w tym zmechanizowane. Wojska te wspierane były przez artylerię, śmigłowce i samoloty szturmowe. Zdarzało się że do nalotów wykorzystywano samoloty bombowe, pierwotnie mające służyć jako nosiciele broni jądrowej.

Zarówno USA jak i ZSRR użyły sił przewidzianych do innej wojny, wyposażonych i wyszkolonych do starć konwencjonalnych z innymi, regularnymi i nasyconymi sprzętem ciężkim armiami. Faktem jest jednak, że sukcesywnie modernizowały i adaptowały swój arsenał do wymagań jakie wiązały się z walką z partyzantami.

Przeczytaj także: Rok 2013: prognozy

Kto walczył po drugiej stronie? Utrwalona przez wojenną propagandę i kulturę masową wizja tych wojen jest prosta: po jednej stronie Goliat wielkiej armii regularnej, po drugiej Dawid partyzanckiej armii. Prości chłopi zmuszeni do walki w obronie swoich rodzin przeciwko zawodowym zabójcom na żołdzie szatańskiej ideologii – tak, oczywiście przejaskrawiając - można podsumować przekaz, jakim zasilano media w odniesieniu do Wietkongu i afgańskich mudżahedinów. Prawda, nawet pobieżna, jest znacznie bardziej skomplikowana. W propagandzie prawdziwe było głównie to, że zarówno w Wietnamie, jak i Afganistanie w społeczeństwie dominowała ludność wiejska. Natomiast przeciwnikiem nie byli jedynie kiepsko uzbrojeni partyzanci.

Zaopatrzenie partyzantów w uzbrojenie – z reguły relatywnie nowoczesne – było kolejnym wspólnym elementem tych konfliktów. Narodowy Front Wyzwolenia Wietnamu Południowego (Vietkong) otrzymywał dostawy z Wietnamu Północnego (a ten od ZSRR i jego sojuszników oraz z Chin), ugrupowania partyzantów afgańskich wspierane były materialnie przez USA, Pakistan, państwa Zatoki Perskiej i Chiny.

To pozwalało – wraz z odpowiednią taktyką działania – częściowo wyrównywać szanse w konfrontacji z regularną armią (najbardziej medialnym i znanym przykładem jest użycie przez mudżahedinów przenośnych wyrzutni pocisków przeciwlotniczych co ograniczyło możliwości działania radzieckiego lotnictwa). Jednak taktyczne sukcesy nie wygrywają wojen. W obu rozważanych tu konfliktach, partyzanci ponieśli także liczne porażki. Żadna ze stron nie odniosła jednak decydującego zwycięstwa.

Mimo to, strategiczny wynik konfliktów był podobny. Amerykanie wycofali swoje siły lądowe stopniowo, w latach 1969-72, podobnie – w latach 1988-89 uczynił to ZSRR. W Sajgonie i Kabulu pozostały sojusznicze rządy. Wietnam Południowy przetrwał do roku 1975, rząd Demokratycznej Republiki Afganistanu został obalony przez mudżahedinów w roku 1992. Decydujące zwycięstwo nastąpiło więc po wycofaniu sił interwentów.

Przeczytaj także: Rok 2012: podsumowanie

Duże znaczenie strategiczne miało to, że wojny nie były toczone jedynie przez partyzantów. W Wietnamie z czasem ciężar walki przejęły na siebie siły regularnej armii Wietnamu Północnego. To one ostatecznie podbiły południe. Sajgon upadł nie w wyniku działań partyzantów, ale ofensywy sił konwencjonalnych, piechoty wspartej czołgami, artylerią i lotnictwem. Sytuacja w Afganistanie po roku 1989 bliższa była raczej postapokaliptycznej anarchii, z siłami zbrojnymi zmienionymi w milicje lokalnych komendantów, w rękach których znalazła się broń dostarczana mudżahedinom ale także sprzęt armii rządowej.

Obie wojny miały charakter wojen wewnętrznych, nie było to starcie armii okupacyjnej i partyzantów. Kontyngentowi radzieckiemu towarzyszyły siły afgańskiej armii rządowej, siłom USA wietnamska armia i lokalne formacje paramilitarne. Sytuację komplikował fakt, że Afganistan i Wietnam to państwa wieloetniczne, i te podziały – podobnie jak struktury plemienne i klanowe – odgrywały dużą rolę.

Oba konflikty były umiędzynarodowione. Były częścią ogólnoświatowej rywalizacji, gorącymi punktami Zimnej Wojny. Było to nie tylko wsparcie militarne po obu stronach (choćby obecność w Wietnamie sił australijskich, czy zagraniczni instruktorzy, doradcy i ochotnicy wśród afgańskich mudżahedinów). Istniało zaplecze dla partyzantów – w przypadku Wietkongu Wietnam Północny , dla mudżahedinów taką rolę odgrywał Pakistan. Amerykanie atakowali północny Wietnam, ale dopiero uderzenia z roku 1972 (operacje „Linebacker” I i II) przyniosły widoczny efekt, wcześniejsze naloty sytuacji nie zmieniły. ZSRR nie mógł sobie pozwolić na taką eskalację konfliktu.

Przeczytaj także: Do czego ma służyć armia?

Równie ważne było wsparcie polityczne i propagandowe, wreszcie, także sytuacja wewnętrzna i polityczna państw – interwentów była istotnym czynnikiem. Nie jest przypadkiem, że okres „wietnamizacji wojny” zbiegł się w czasie ze społecznymi napięciami w Stanach Zjednoczonych a odwrót ZSRR z Afganistanu to czas gdy Gorbaczow usiłował przez ograniczone reformy powstrzymać społeczny i gospodarczy kryzys który doprowadził ostatecznie do rozpadu ZSRR. W obydwu państwach, obciążenia wynikające z wyścigu zbrojeń strategicznych, problemy gospodarcze, polityczne, społeczne, wizerunek międzynarodowy pogorszony przez udział w konflikcie zbrojnym, wreszcie sam konflikt – bez widocznych perspektyw na wygraną, a pochłaniający ofiary.

Te problemy są aktualne do dziś, i zapewne będą aktualne bardzo długo. Każdy konflikt zbrojny jest – poza sferą ściśle taktyczno – techniczną – zjawiskiem politycznym i społecznym. Bez uwzględnienia kontekstu jaki tworzą społeczeństwo, kultura i polityka.

Można z tych dwóch epizodów historii wyciągnąć dwa zasadnicze wnioski. Zarówno w Afganistanie, jak i Wietnamie, siły specjalne, zdolne do bliskiej współpracy z lokalnymi społecznościami i formacjami nieregularnymi, oraz precyzyjnych akcji bezpośrednich, osiągały wyraźnie lepsze wyniki w walce z partyzantami niż siły konwencjonalne. Zarazem ich użycie wiąże się z mniejszymi kosztami (także politycznymi) i może pozwolić na osiągnięcie celów politycznych bez nadmiernej eskalacji konfliktu.

Jest to możliwe, pod warunkiem, że tego rodzaju działania – jak całość działań nieregularnych i specjalnych – będą traktowane jako jeden z elementów większej całości, na którą składają się działania polityczne i psychologiczne (propagandowe), a także wywiadowcze. Żadne działania zbrojne nie mają sensu, gdy analizę problemu przez pryzmat faktów zastępuje się ideologią, a elastyczność – eskalacją siły.

W polskim kontekście, te doświadczenia są równie ważne. Szereg rozważań dotyczących polityki obronnej, w tym ewentualnej roli działań nieregularnych w strategii obrony państwa, pomija czynniki społeczne i polityczne, czasem wręcz bezkrytycznie odnosząc doświadczenia i wnioski ze sfery taktycznej i technicznej do warunków panujących zupełnie odmiennej rzeczywistości.

Komentarze

Najnowsze produkty i technologie

Militaria.pl Black Weeks dla operatora. W tych kategoriach rabat naprawdę coś zmienia

Black Weeks dla operatora. W tych kategoriach rabat naprawdę coś zmienia Black Weeks dla operatora. W tych kategoriach rabat naprawdę coś zmienia

Koniec listopada to dobry moment na przegląd wyposażenia przed zimą. Warto sprawdzić, które elementy są już zużyte, co wymaga pilnej wymiany, a z jakimi zakupami można jeszcze poczekać.

Koniec listopada to dobry moment na przegląd wyposażenia przed zimą. Warto sprawdzić, które elementy są już zużyte, co wymaga pilnej wymiany, a z jakimi zakupami można jeszcze poczekać.

Ptak Warsaw Expo Od optyki po cyfrowe łowisko. Hunting Expo 2026 połączy sprzęt z debatą o przyszłości łowiectwa

Od optyki po cyfrowe łowisko. Hunting Expo 2026 połączy sprzęt z debatą o przyszłości łowiectwa Od optyki po cyfrowe łowisko. Hunting Expo 2026 połączy sprzęt z debatą o przyszłości łowiectwa

Współczesne łowiectwo to nie tylko odpowiednio dobrany ekwipunek. Coraz większą rolę odgrywają technologie obserwacyjne, analiza danych, znajomość środowiska i odpowiedzialne zarządzanie populacjami zwierząt....

Współczesne łowiectwo to nie tylko odpowiednio dobrany ekwipunek. Coraz większą rolę odgrywają technologie obserwacyjne, analiza danych, znajomość środowiska i odpowiedzialne zarządzanie populacjami zwierząt. Jak połączyć te obszary w praktyce? Jedną z okazji do rozmowy będą premierowe targi Hunting Expo, zaplanowane na 11-13 grudnia 2026 roku w Ptak Warsaw Expo w Nadarzynie. Obok prezentacji sprzętu organizatorzy przygotowują konferencję poświęconą wyzwaniom i kierunkom rozwoju współczesnego łowiectwa.

Ptak Warsaw Expo Outdoor Equipment Expo 2026 - sprzęt, technologie i doświadczenie w terenie

Outdoor Equipment Expo 2026 - sprzęt, technologie i doświadczenie w terenie Outdoor Equipment Expo 2026 - sprzęt, technologie i doświadczenie w terenie

Niezawodny sprzęt to podstawa każdej wyprawy, niezależnie od tego, czy jej celem jest wielodniowy trekking, bushcraft, survival czy eksplorowanie mniej dostępnych terenów. Wytrzymałość materiałów, funkcjonalność...

Niezawodny sprzęt to podstawa każdej wyprawy, niezależnie od tego, czy jej celem jest wielodniowy trekking, bushcraft, survival czy eksplorowanie mniej dostępnych terenów. Wytrzymałość materiałów, funkcjonalność i odpowiednie przygotowanie mają bezpośredni wpływ na komfort oraz bezpieczeństwo użytkownika. W dniach 11–13 grudnia 2026 roku w Ptak Warsaw Expo odbędzie się premierowa edycja Outdoor Equipment Expo - targów poświęconych sprzętowi, akcesoriom i technologiom wykorzystywanym podczas aktywności...

Ptak Warsaw Expo Warsaw Security Expo 2026 już wkrótce! Branża bezpieczeństwa spotka się w Ptak Warsaw Expo

Warsaw Security Expo 2026 już wkrótce! Branża bezpieczeństwa spotka się w Ptak Warsaw Expo Warsaw Security Expo 2026 już wkrótce! Branża bezpieczeństwa spotka się w Ptak Warsaw Expo

Już w dniach 1-3 grudnia 2026 roku Ptak Warsaw Expo stanie się miejscem spotkania przedstawicieli sektora bezpieczeństwa. Czwarta edycja Warsaw Security Expo - Międzynarodowych Targów Systemów Zabezpieczeń...

Już w dniach 1-3 grudnia 2026 roku Ptak Warsaw Expo stanie się miejscem spotkania przedstawicieli sektora bezpieczeństwa. Czwarta edycja Warsaw Security Expo - Międzynarodowych Targów Systemów Zabezpieczeń i Ochrony - zgromadzi producentów, dystrybutorów, ekspertów oraz osoby odpowiedzialne za bezpieczeństwo obiektów, przedsiębiorstw i infrastruktury.

Direct Action PLATE CARRIERS. FORGED IN POLAND.

PLATE CARRIERS. FORGED IN POLAND. PLATE CARRIERS. FORGED IN POLAND.

Każda misja wymaga innej konfiguracji. Sprawdź sześć przykładowych konfiguracji Direct Action i pamiętaj, że sprzęt ma zwiększać możliwości operatora, a nie je ograniczać.

Każda misja wymaga innej konfiguracji. Sprawdź sześć przykładowych konfiguracji Direct Action i pamiętaj, że sprzęt ma zwiększać możliwości operatora, a nie je ograniczać.

Green Side Materiały dla wojska sprawdzone w projektach NATO

Materiały dla wojska sprawdzone w projektach NATO Materiały dla wojska sprawdzone w projektach NATO

Nowoczesny system wyposażenia żołnierza zaczyna się od rozpoznania potrzeb użytkownika, doboru technologii, badań, prób terenowych i przeprowadzenia rozwiązania od koncepcji do produkcji. Tak działa Green...

Nowoczesny system wyposażenia żołnierza zaczyna się od rozpoznania potrzeb użytkownika, doboru technologii, badań, prób terenowych i przeprowadzenia rozwiązania od koncepcji do produkcji. Tak działa Green Side – w 100% polska spółka i właściciel europejskiej marki Green Side Material Matters®. Nie jest jedynie dystrybutorem, lecz integratorem technologii tekstylnych, łączącym użytkowników, instytucje, producentów, laboratoria i wyspecjalizowane zakłady.

Direct Action Direct Action® na MSPO 2026

Direct Action® na MSPO 2026 Direct Action® na MSPO 2026

Direct Action® zaprasza na Międzynarodowy Salon Przemysłu Obronnego MSPO 2026, który odbędzie się w dniach 8–11 września w Kielcach. Na stoisku marki będzie można zobaczyć najnowsze produkty, poznać nowoczesne...

Direct Action® zaprasza na Międzynarodowy Salon Przemysłu Obronnego MSPO 2026, który odbędzie się w dniach 8–11 września w Kielcach. Na stoisku marki będzie można zobaczyć najnowsze produkty, poznać nowoczesne rozwiązania przeznaczone dla wojska, jednostek specjalnych i służb mundurowych oraz wziąć udział w prezentacjach konfiguracji wyposażenia prowadzonych przez byłych operatorów Jednostki Wojskowej GROM.

Michał Tomanek BOSP Taras Mid - buty, które po prostu robią robotę

BOSP Taras Mid - buty, które po prostu robią robotę BOSP Taras Mid - buty, które po prostu robią robotę

Dobre buty można poznać po tym, że po kilku pierwszych godzinach przestajemy o nich myśleć. Nie uciskają, nie obcierają, nie ślizgają się, nie przemakają i nie przypominają o sobie przy każdym kroku. BOSP...

Dobre buty można poznać po tym, że po kilku pierwszych godzinach przestajemy o nich myśleć. Nie uciskają, nie obcierają, nie ślizgają się, nie przemakają i nie przypominają o sobie przy każdym kroku. BOSP Taras Mid właśnie takie są.

UNIFEQ Europe Sp. z o.o. System D9 - nowa generacja odzieży wojskowej od Unifeq Europe

System D9 - nowa generacja odzieży wojskowej od Unifeq Europe System D9 - nowa generacja odzieży wojskowej od Unifeq Europe

Twórcy od samego początku współpracowali ściśle z użytkownikami końcowymi (operatorami jednostek specjalnych), dzięki czemu system został w pełni zintegrowany z nowoczesnym oporządzeniem, kamizelkami modułowymi...

Twórcy od samego początku współpracowali ściśle z użytkownikami końcowymi (operatorami jednostek specjalnych), dzięki czemu system został w pełni zintegrowany z nowoczesnym oporządzeniem, kamizelkami modułowymi i hełmami balistycznymi.

Copyright © 2004-2019 Grupa MEDIUM Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Spółka komandytowa, nr KRS: 0000537655. Wszelkie prawa, w tym Autora, Wydawcy i Producenta bazy danych zastrzeżone. Jakiekolwiek dalsze rozpowszechnianie artykułów zabronione. Korzystanie z serwisu i zamieszczonych w nim utworów i danych wyłącznie na zasadach określonych w Zasadach korzystania z serwisu.
Special-Ops