Special-Ops.pl

Zaawansowane wyszukiwanie

Polska kultura strategiczna: historyczny balast, część pierwsza

Michał Piekarski | 2012-05-12
Fot. FBI

Fot. FBI

Połowa maja to rocznica jednego z najbardziej kontrowersyjnych, a zarazem nieco zapomnianych wydarzeń polskiej historii jaką jest zamach majowy. Nie było to pierwsze ani ostanie wyprowadzenie wojska na ulice, dla realizacji doraźnych celów politycznych ale szereg tragicznych wydarzeń wiążących się z takim sposobem użycia sił zbrojnych kładzie się długim cieniem na naszych czasach.

Zobacz także

Michał Piekarski Kilka kolejnych słów o tradycji i „Czerwonych Beretach”

Kilka kolejnych słów o tradycji i „Czerwonych Beretach” Kilka kolejnych słów o tradycji i „Czerwonych Beretach”

Mimo że głównym tematem wiadomości dotyczących elitarnych jednostek Wojska Polskiego pozostają informacje dotyczące programów modernizacji technicznej lub bieżących działań szkoleniowych lub działań poza...

Mimo że głównym tematem wiadomości dotyczących elitarnych jednostek Wojska Polskiego pozostają informacje dotyczące programów modernizacji technicznej lub bieżących działań szkoleniowych lub działań poza granicami państwa, co jakiś czas niestety powracają kwestie dotyczące historii i tradycji.

Michał Piekarski Anatomia Zamachu

Anatomia Zamachu Anatomia Zamachu

Na polskim rynku od kilkunastu lat wydano już wiele książek traktujących o tematyce terroryzmu. W tym morzu pozycji czasem trudno zauważyć te które niosą ze sobą najbardziej merytoryczny przekaz.

Na polskim rynku od kilkunastu lat wydano już wiele książek traktujących o tematyce terroryzmu. W tym morzu pozycji czasem trudno zauważyć te które niosą ze sobą najbardziej merytoryczny przekaz.

Michał Piekarski Scenariusz Chaosu

Scenariusz Chaosu Scenariusz Chaosu

Siły specjalne i gry wywiadów są jednymi z ulubionych tematów po jakie sięgają autorzy książek z gatunku military fiction. Tak jest także w przypadku najnowszej powieści Piotra Langenfelda, wydanej przez...

Siły specjalne i gry wywiadów są jednymi z ulubionych tematów po jakie sięgają autorzy książek z gatunku military fiction. Tak jest także w przypadku najnowszej powieści Piotra Langenfelda, wydanej przez wydawnictwo WarBook.

Historycznie rzecz ujmując, wojsko często było używane jako wewnętrzna siła zbrojna, zwłaszcza w celu pacyfikacji zamieszek lub innych zagrożeń dla bezpieczeństwa państwa z którymi nie mogła sobie poradzić policja, tak jak zdarzało się to w Stanach Zjednoczonych podczas zamieszek w latach sześćdziesiątych a także kilkanaście lat temu w Los Angeles. W wielu państwach zdarzało się i zdarza, że wojsko służy jako narzędzie do zdobycia lub utrzymania władzy. O ile umacnianie się demokracji w Europie sprawiło, że wojskowe pucze i zamachy stanu należą do przeszłości i są zjawiskiem coraz mniej typowym nawet w Trzecim Świecie, to jednak wewnętrzna misja armii jest wciąż aktualna.

W Polsce międzywojennej, podczas rozruchów i innych sytuacji nadzwyczajnych zdarzało się sięganie po siły wojska, które zastępowały lub wzmacniały Policję. Podobne zjawisko miało miejsce w okresie PRL. Interwencje wojska w Poznaniu w roku 1956, Trójmieście w 1970, kończące się krwawo były właśnie podejmowane w obliczu niewystarczających sił resortu spraw wewnętrznych. Podobnie użyto żołnierzy w okresie stanu wojennego, choć ciężar pacyfikacji opozycji spoczął na siłach MO i SB, a wojsku przeznaczono rolę demonstracji siły.

Te wszystkie zdarzenia mają kilka wspólnych cech. Wyjście wojska z koszar oznacza sytuację nadzwyczajną i często łączy się z ogłoszeniem stanu nadzwyczajnego lub wojennego, a więc zawieszeniem pewnych praw i swobód obywatelskich. Tradycyjnie, armia w przeciwieństwie do zbrojnej w pałki, gaz łzawiący czy miotacze wody policji (milicji) była postrzegana jako narzędzie stosowania śmiercionośnej i niedyskryminującej siły, ze strzelaniem do tłumu na czele. Tak działo się w Polsce, tak działo się w USA czy Irlandii Północnej. I niejako w tym duchu stworzono przepisy, które obowiązują do dziś w Polsce.

Geneza obecnego stanu prawnego sięga bowiem właśnie stanu wojennego. Ustawa z roku 1983, regulująca kompetencje organów MSW, zawierała także zapisy regulujące użycie uzbrojonych pododdziałów milicji oraz sił zbrojnych. Były to przepisy w swoim brzmieniu adekwatne właśnie do sytuacji masowych protestów, dla stłumienia których ostatecznym środkiem miało być użycie broni palnej przez zwarte pododdziały wojska. Niemal identyczne przepisy znalazły się w nowej ustawie o policji, którą uchwalono w roku 1990 i obowiązuje, wprawdzie znowelizowana do dziś. Mimo, że w kolejnych latach tej materii dotykały także inne ustawy (jak choćby Ustawa o stanie wyjątkowym) – wciąż rola sił zbrojnych we wsparciu struktur odpowiedzialnych za bezpieczeństwo wewnętrzne państwa przede wszystkim postrzegana jest w arcytradycyjnych rolach zwartych jednostek tłumiących rozruchy, żołnierzy układających worki na wałach w czasie powodzi, patroli saperskich wzywanych do niewybuchów czy innych klisz, jak medialne dwa lata temu amfibie krążące po zalanych wsiach czy wysadzanie zatorów lodowych na rzekach.

W tych, nierzadko stereotypowych schematach nie ma miejsca na coś, co jest dalekie od konwencjonalnej armii oraz jej zadań i możliwości, oraz od klasycznej policji, a więc na wojska specjalne ani w ogóle na specjalne jednostki policji, wojska i innych służb, jak również na szereg problemów i wyzwań jakie wiążą się ze zwalczaniem nie powodzi, czy zamieszek ale zdeterminowanych i niekonwencjonalnie działających terrorystów i przestępców. Nie jest to tylko problemem przepisów, ale tego co jest podstawą do ich tworzenia i stosowania, a więc całokształtu postrzegania zagrożeń i preferowanych sposobów ich zwalczania, czyli coś co określa się czasem jako kulturę strategiczną.

Polska kultura strategiczna w swoim szerokim wymiarze, nie uwzględnia niestety takich zjawisk jak terroryzm i jego zwalczanie, mimo że są środowiska które eksponują polskie tradycje działań partyzanckich czy nieregularnych. Walka z terrorystami traktowana jest często jako wtórna wobec tradycyjnych zadań i jej specyfika często jest pomijana. Być może, siły które istnieją od lat w służbach policyjnych i wojsku w sytuacji zagrożenia nie będą użyte w sposób adekwatny (a zdarzały się już podobne sytuacje, vide patrole piesze do jakich usiłowano skierować funkcjonariuszy ówczesnego Zarządu Operacji Antyterrorystycznych) i nie będą zapewnione warunki do ich skutecznego działania. Decyzja o użyciu lub nie użyciu wojska w sytuacji zamachu terrorystycznego, mimo że prawnie możliwa i ćwiczone są takie warianty, jest właśnie przykładem takiej decyzji, warunkowanej zaszłościami historycznymi i jej możliwymi politycznymi reperkusjami. Nawet sama decyzja może zostać skrytykowana właśnie jako przejaw militaryzacji polityki państwa, zarzut taki może się pojawić nawet gdy operacja zakończy się sukcesem. Ofiary śmiertelne, lub co gorsza fiasko działań mogą być wręcz powodem poważnych konsekwencji politycznych. Także brak decyzji może doprowadzić do tragicznego finału, jeśli np. siły policyjne nie otrzymały by odpowiedniego wsparcia wojska.

Komentarze

Najnowsze produkty i technologie

Redakcja Dziesiątki liderów z branży, tysiące zwiedzających - trwają intensywne przygotowania do Targów PROTEGA 2026

Dziesiątki liderów z branży, tysiące zwiedzających - trwają intensywne przygotowania do Targów PROTEGA 2026 Dziesiątki liderów z branży, tysiące zwiedzających - trwają intensywne przygotowania do Targów PROTEGA 2026

W dniach 20–21 maja 2026 roku na terenie Międzynarodowych Targów Poznańskich odbędzie się wydarzenie, które w krótkim czasie stało się jednym z najważniejszych spotkań branży bezpieczeństwa w Polsce. Targi...

W dniach 20–21 maja 2026 roku na terenie Międzynarodowych Targów Poznańskich odbędzie się wydarzenie, które w krótkim czasie stało się jednym z najważniejszych spotkań branży bezpieczeństwa w Polsce. Targi gromadzą ekspertów, przedstawicieli administracji publicznej, służb ratowniczych oraz firmy rozwijające technologie wspierające ochronę ludności i zarządzanie kryzysowe. Tematyka wydarzenia koncentruje się wokół kluczowych wyzwań współczesnego świata – od skutków zmian klimatu i klęsk żywiołowych,...

Militaria.pl Taktyczna kurtka na wiosnę od Helikon-Tex - który model wybrać?

Taktyczna kurtka na wiosnę od Helikon-Tex - który model wybrać? Taktyczna kurtka na wiosnę od Helikon-Tex - który model wybrać?

Kurtka wiosenna musi spełniać kilka kluczowych wymagań: chronić przed deszczem i wiatrem, zapewniać swobodę ruchów oraz skuteczną wentylację podczas intensywnego wysiłku. Helikon-Tex oferuje szereg modeli,...

Kurtka wiosenna musi spełniać kilka kluczowych wymagań: chronić przed deszczem i wiatrem, zapewniać swobodę ruchów oraz skuteczną wentylację podczas intensywnego wysiłku. Helikon-Tex oferuje szereg modeli, które łączą te cechy z wytrzymałymi materiałami i przemyślanymi detalami użytkowymi. W tym artykule wskazujemy trzy propozycje kurtek taktycznych na wiosnę od marki Helikon-Tex.

Helikon-Tex Helikon-Tex – polska marka z 40-letnim doświadczeniem na globalnym rynku taktycznym

Helikon-Tex – polska marka z 40-letnim doświadczeniem na globalnym rynku taktycznym Helikon-Tex – polska marka z 40-letnim doświadczeniem na globalnym rynku taktycznym

Na rynku odzieży i wyposażenia taktycznego istnieje wiele marek, ale tylko nieliczne zdobyły zaufanie zarówno profesjonalistów, jak i pasjonatów outdooru. Jedną z nich jest Helikon-Tex – polski producent...

Na rynku odzieży i wyposażenia taktycznego istnieje wiele marek, ale tylko nieliczne zdobyły zaufanie zarówno profesjonalistów, jak i pasjonatów outdooru. Jedną z nich jest Helikon-Tex – polski producent odzieży i wyposażenia taktycznego oraz outdoorowego działający od 1983 roku, którego produkty są dziś dostępne w ponad 70 krajach na całym świecie. Połączenie wojskowego dziedzictwa, nowoczesnych materiałów i praktycznego projektowania sprawia, że produkty tej marki są wykorzystywane przez żołnierzy,...

Direct Action Direct Action prezentuje Core Assaulter Setup

Direct Action prezentuje Core Assaulter Setup Direct Action prezentuje Core Assaulter Setup

Direct Action przedstawia Core Assaulter Setup - przykładową konfigurację dla operatorów bez wyspecjalizowanej funkcji (K9, medic, sniper, breacher, JTAC), działających w pełnym oporządzeniu i zmiennym...

Direct Action przedstawia Core Assaulter Setup - przykładową konfigurację dla operatorów bez wyspecjalizowanej funkcji (K9, medic, sniper, breacher, JTAC), działających w pełnym oporządzeniu i zmiennym tempie operacyjnym.

Wydawnictwo Defence24 sp. z o. o. Służby mundurowe z nowymi zniżkami - także na paliwo

Służby mundurowe z nowymi zniżkami - także na paliwo Służby mundurowe z nowymi zniżkami - także na paliwo

Służba nie kończy się po ośmiu godzinach. To dyżury, wyjazdy, szkolenia, gotowość wtedy, gdy inni śpią. To odpowiedzialność, której nie widać w grafiku. Dlatego wsparcie dla mundurowych nie powinno ograniczać...

Służba nie kończy się po ośmiu godzinach. To dyżury, wyjazdy, szkolenia, gotowość wtedy, gdy inni śpią. To odpowiedzialność, której nie widać w grafiku. Dlatego wsparcie dla mundurowych nie powinno ograniczać się wyłącznie do słów. Karta Mundurowa to ogólnopolski, darmowy program zniżkowy stworzony wyłącznie dla środowiska służb, zrzeszający już blisko 200 tysięcy użytkowników. W ostatnich miesiącach do programu dołączyły kolejne ogólnopolskie marki, rozszerzając ofertę dostępną w aplikacji.

bron.pl Skuteczna samoobrona bez formalności

Skuteczna samoobrona bez formalności Skuteczna samoobrona bez formalności

Uzyskanie pozwolenia na broń w Polsce jest obecnie dość łatwe, jednak trzeba na to poświęcić czas oraz pieniądze. Jeżeli więc ktoś działa profilaktycznie i zależy mu na skutecznych narzędziach do samoobrony,...

Uzyskanie pozwolenia na broń w Polsce jest obecnie dość łatwe, jednak trzeba na to poświęcić czas oraz pieniądze. Jeżeli więc ktoś działa profilaktycznie i zależy mu na skutecznych narzędziach do samoobrony, może rozważyć inne opcje. Tych, które są dostępne bez zbędnych formalności, jest wbrew pozorom naprawdę dużo i można je łatwo zamówić w sklepie internetowym bron.pl

Ptak Warsaw Expo Gun & Shooting Expo 2026 - targi broni cywilnej, akcesoriów i bezpieczeństwa osobistego

Gun & Shooting Expo 2026 - targi broni cywilnej, akcesoriów i bezpieczeństwa osobistego Gun & Shooting Expo 2026 - targi broni cywilnej, akcesoriów i bezpieczeństwa osobistego

W dniach 3-5 marca 2026 odbędą się targi Gun & Shooting Expo 2026 – wydarzenie poświęcone branży broni cywilnej, akcesoriów i bezpieczeństwa osobistego. Zgodnie z informacjami organizatora, targi są planowane...

W dniach 3-5 marca 2026 odbędą się targi Gun & Shooting Expo 2026 – wydarzenie poświęcone branży broni cywilnej, akcesoriów i bezpieczeństwa osobistego. Zgodnie z informacjami organizatora, targi są planowane w Ptak Warsaw Expo (Al. Katowicka 62, 05-830 Nadarzyn/Warszawa).

Ptak Warsaw Expo Nowa era ratownictwa i technologii bezzałogowych. Safety & Rescue Expo 2026 i Drone World Expo łączą siły w jednym miejscu

Nowa era ratownictwa i technologii bezzałogowych. Safety & Rescue Expo 2026 i Drone World Expo łączą siły w jednym miejscu Nowa era ratownictwa i technologii bezzałogowych. Safety & Rescue Expo 2026 i Drone World Expo łączą siły w jednym miejscu

W 2026 roku Ptak Warsaw Expo stanie się strategicznym centrum polskiej i europejskiej sceny bezpieczeństwa, ratownictwa i technologii bezzałogowych. Safety & Rescue Expo – wydarzenie poświęcone systemom...

W 2026 roku Ptak Warsaw Expo stanie się strategicznym centrum polskiej i europejskiej sceny bezpieczeństwa, ratownictwa i technologii bezzałogowych. Safety & Rescue Expo – wydarzenie poświęcone systemom ratowniczym, zarządzaniu kryzysowemu oraz wyposażeniu służb – odbędzie się równolegle z Drone World Expo, prezentującym najnowocześniejsze drony, roboty mobilne i rozwiązania teleoperacyjne.

Militaria.pl Pentagon - wyposażenie, na którym zawsze można polegać

Pentagon - wyposażenie, na którym zawsze można polegać Pentagon - wyposażenie, na którym zawsze można polegać

Jakość wyposażenia ma kluczowe znaczenie w sytuacjach, w których nie ma miejsca na błędy i kompromisy. Marka Pentagon od lat tworzy sprzęt i wyposażenie taktyczne z myślą o profesjonalnych użytkownikach...

Jakość wyposażenia ma kluczowe znaczenie w sytuacjach, w których nie ma miejsca na błędy i kompromisy. Marka Pentagon od lat tworzy sprzęt i wyposażenie taktyczne z myślą o profesjonalnych użytkownikach oraz osobach, które szukają niezawodnych i solidnych elementów ekwipunku. Każdy produkt powstaje w odpowiedzi na realne potrzeby użytkowników i poddawany jest różnym testom, dzięki czemu Pentagon może oferować wysokiej jakości odzież, obuwie i akcesoria.

Copyright © 2004-2019 Grupa MEDIUM Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Spółka komandytowa, nr KRS: 0000537655. Wszelkie prawa, w tym Autora, Wydawcy i Producenta bazy danych zastrzeżone. Jakiekolwiek dalsze rozpowszechnianie artykułów zabronione. Korzystanie z serwisu i zamieszczonych w nim utworów i danych wyłącznie na zasadach określonych w Zasadach korzystania z serwisu.
Special-Ops

Ta witryna wykorzystuje pliki cookies do przechowywania informacji na Twoim komputerze. Pliki cookies stosujemy w celu świadczenia usług na najwyższym poziomie, w tym w sposób dostosowany do indywidualnych potrzeb. Korzystanie z witryny bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zamieszczane w Twoim urządzeniu końcowym. W każdym momencie możesz dokonać zmiany ustawień przeglądarki dotyczących cookies. Nim Państwo zaczną korzystać z naszego serwisu prosimy o zapoznanie się z naszą polityką prywatności oraz Informacją o Cookies. Więcej szczegółów w naszej Polityce Prywatności oraz Informacji o Cookies. Administratorem Państwa danych osobowych jest Grupa MEDIUM Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Sp.K., nr KRS: 0000537655, z siedzibą w 04-112 Warszawa, ul. Karczewska 18, tel. +48 22 810-21-24, właściciel strony www.special-ops.pl. Twoje Dane Osobowe będą chronione zgodnie z wytycznymi polityki prywatności www.special-ops.pl oraz zgodnie z Rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016r i z Ustawą o ochronie danych osobowych Dz.U. 2018 poz. 1000 z dnia 10 maja 2018r.