Special-Ops.pl

Zaawansowane wyszukiwanie

Czynniki zwycięstwa i klęski

Michał Piekarski | 2014-09-01
Fot. USAF

Fot. USAF

Tegoroczna rocznica rozpoczęcia Drugiej Wojny Światowej upływa w atmosferze szczególnej. W mediach i dyskusjach mnożą się porównania sytuacji z końca lat trzydziestych do wydarzeń na Ukrainie.

Zobacz także

Michał Piekarski Kilka kolejnych słów o tradycji i „Czerwonych Beretach”

Kilka kolejnych słów o tradycji i „Czerwonych Beretach” Kilka kolejnych słów o tradycji i „Czerwonych Beretach”

Mimo że głównym tematem wiadomości dotyczących elitarnych jednostek Wojska Polskiego pozostają informacje dotyczące programów modernizacji technicznej lub bieżących działań szkoleniowych lub działań poza...

Mimo że głównym tematem wiadomości dotyczących elitarnych jednostek Wojska Polskiego pozostają informacje dotyczące programów modernizacji technicznej lub bieżących działań szkoleniowych lub działań poza granicami państwa, co jakiś czas niestety powracają kwestie dotyczące historii i tradycji.

Michał Piekarski Anatomia Zamachu

Anatomia Zamachu Anatomia Zamachu

Na polskim rynku od kilkunastu lat wydano już wiele książek traktujących o tematyce terroryzmu. W tym morzu pozycji czasem trudno zauważyć te które niosą ze sobą najbardziej merytoryczny przekaz.

Na polskim rynku od kilkunastu lat wydano już wiele książek traktujących o tematyce terroryzmu. W tym morzu pozycji czasem trudno zauważyć te które niosą ze sobą najbardziej merytoryczny przekaz.

Michał Piekarski Scenariusz Chaosu

Scenariusz Chaosu Scenariusz Chaosu

Siły specjalne i gry wywiadów są jednymi z ulubionych tematów po jakie sięgają autorzy książek z gatunku military fiction. Tak jest także w przypadku najnowszej powieści Piotra Langenfelda, wydanej przez...

Siły specjalne i gry wywiadów są jednymi z ulubionych tematów po jakie sięgają autorzy książek z gatunku military fiction. Tak jest także w przypadku najnowszej powieści Piotra Langenfelda, wydanej przez wydawnictwo WarBook.

Niewątpliwie, tego rodzaju porównania są bardzo efektownymi zagraniami retorycznymi, jednak faktyczne zjawiska polityczne i militarne nie poddają się próbom opisu czy wręcz kształtowania ich przez retorykę. Szereg mniej lub bardziej nasyconych emocjami wypowiedzi ma służyć osiągnięciu jakiś, nie zawsze widocznych celów, zarówno osobistych jak i grupowych, a na całość dyskusji nakłada się walka informacyjna i propagandowa, stosowana mniej lub bardziej świadomie przez wszystkie strony konfliktu na wschodniej Ukrainie.

Druga Wojna Światowa była bowiem konfliktem z innej epoki, zjawiskiem politycznym będącym wytworem cywilizacji industrialnej, zarówno pod względem przyczyn jak i charakteru konfliktu. Stronami wojny były ówczesne potęgi gospodarcze, a źródłami ich potencjału była zdolność do masowej produkcji dóbr materialnych, także uzbrojenia.

Od tego czasu świat uległ znaczącym przemianom. W sposób dramatyczny odczuł to Związek Radziecki, który przegrał Zimną Wojnę na polu gospodarczym, nie doszło wszak do kolejnej wojny światowej. Tam gdzie dochodziło do otwartej walki, najczęściej toczonej przez pośredników, ci walczący radzieckim sprzętem i korzystający z radzieckiej pomocy – jak Syria w roku 1982 czy Irak w roku 1991 – zaczęli od lat osiemdziesiątych ponosić klęski.

Bitwa powietrzna stoczona 9 czerwca 1982 nad Doliną Bekaa była tego pierwszym sygnałem. Dysponujące jakościową przewagą, w zakresie wyszkolenia, dowodzenia, wsparcia informacyjnego, środków walki radioelektronicznej siły izraelskie zniszczyły około 30 baterii rakiet ziemia – powietrze i ponad osiemdziesiąt syryjskich myśliwców ponosząc znikome straty własne. To samo stało się w roku 1991 nad Irakiem a na mniejszą skalę nad Libią w roku 1986, Trzeba pamiętać że w kolejnych latach lotnictwo izraelskie udowodniło że mimo stałej modernizacji syryjskiej obrony przeciwlotniczej – w tym nowym sprzętem rosyjskim - jest w stanie praktycznie bezkarnie penetrować przestrzeń powietrzną tego państwa.

Oznaczało to, że w przypadku potencjalnego konfliktu w Europie, dotychczasowa podstawa doktrynalna wojsk radzieckich, zakładająca blitzkrieg przy pomocy dużych zgrupowań sił pancernych i zmechanizowanych, uległaby zachwianiu. Wykorzystanie zaawansowanych technicznie środków rozpoznania i dowodzenia oraz uzbrojenia precyzyjnego, oznaczało że wysoce prawdopodobne stało się sparaliżowanie uderzenia poprzez ataki na kluczowe elementy ugrupowania przeciwnika na jego tyłach bez uciekania się do użycia broni nuklearnej. Oznaczało to także że lotnictwo wojskowe oraz artyleria i wojska rakietowe dotąd zaledwie wspierające siły lądowe (piechotę, wojska pancerne) , mogły przejmować na siebie coraz większy ciężar związany ze zwalczaniem sił przeciwnika – aż do skali pozwalającej samodzielnie obezwładnić przeciwnika. Wcześniej taki scenariusz był wykonalny tylko w przypadku zmasowanego użycia broni jądrowej.

Oczywiście zbudowanie i utrzymanie takiego potencjału, zorientowanego na jakość a nie na ilość (obejmującego także wojska specjalne) wymaga istnienia odpowiedniego zaplecza, przede wszystkim gospodarczego i naukowego, co oczywiste także adekwatnego wsparcia politycznych ośrodków decyzyjnych - zwłaszcza w zakresie ukierunkowania wydatków budżetowych.

To co udało się Amerykanom i Europie Zachodniej, nie udało się w Związku Radzieckim, z wielu powodów, w tym z racji kryzysu gospodarczego i problemów społecznych które nie zachęcały do kreatywności, raczej do powielania istniejących już wzorców (także zagranicznych). Te niekorzystne warunki obecne są także dzisiaj. Rosja po upadku ZSRR odziedziczyła tylko część przemysłu zbrojeniowego i jego zaplecza. Jej gospodarka została praktycznie zredukowana do eksportu surowców energetycznych i niektórych niszowych wyrobów przemysłowych. Znaczna część pracowników sektora zbrojeniowego odeszła z tej branży, wielu o najlepszych kwalifikacjach wyjechało za granicę, ogłaszane wielokrotnie plany modernizacji technicznej i reform kończyły się na słowach o czym można się przekonać zaglądając do prasy specjalistycznej sprzed kilku – kilkunastu lat.

To co w przypadku Rosji udało się faktycznie, to sektorowa modernizacja niektórych formacji i służb (w tym jednostek specjalnych, zwłaszcza podległych resortowi spraw wewnętrznych i Federalnej Służbie Bezpieczeństwa) oraz...akcje propagandowe, zwłaszcza w postaci regularnie pokazywanych prototypów lub demonstratorów technologii. Przykładowo, oblatany w roku 2010 samolot Suchoj T-50 pozostaje wciąż na etapie badań prototypów i trudno spodziewać się aby faktycznie wszedł do służby liniowej w ciągu najbliższych kilku lat, zważywszy na fakt że np. amerykański YF-22 został oblatany w roku 1990, siedem lat później miał miejsce pierwszy lot samolotu w wersji skierowanej do seryjnej produkcji, a w w roku 2007 osiągnięta została pełna gotowość operacyjna, a do tego okresu należy dodać także wcześniejsze prace koncepcyjne i projektowe. Sam fakt zainteresowania Rosją zakupami uzbrojenia za granicą (vide głośny kontrakt z Francją na dostawę okrętów desantowych typu „Mistral”) jest aż nadto wymowny.

Jest to sytuacja nieporównywalna z sytuacją w pierwszej połowie XX wieku, zwłaszcza z końcówką lat trzydziestych gdzie dążenie do gospodarczej niezależności, zwłaszcza w przemyśle obronnym było bardzo silne, śladem tego była rozbudowa polskiego przemysłu zbrojeniowego w tym okresie, prowadzona bardzo ambitnie i rozlegle – od stoczni po produkcję czołgów, także większość zapotrzebowania na sprzęt lotniczy była pokrywana przez produkcję krajową. Dziś skala międzynarodowych powiązań gospodarczych, także w zakresie produkcji uzbrojenia nie ma odpowiednika w historii, zwłaszcza w przypadku Europy i jej wspólnych programów zbrojeniowych. Tą skalę jedynie zwiększają powiązania dotyczące poddostawców poszczególnych podsystemów.

W tym momencie ocena obecnej sytuacji w Europie poprzez kryteria i z użyciem języka rodem z lat trzydziestych traci sens. Zagrożeniem bowiem nie jest totalitarne państwo przemysłowe, jak kiedyś III Rzesza czy ZSRR, wykorzystujące dla budowy swojego potencjału metody możliwe jedynie w skrajnie niedemokratycznym ustroju. Rosja jest bowiem cieniem upadłego imperium, państwem podzielonym gospodarczo i społecznie, którego gospodarka otrzymała chwilowy impuls wskutek wzrostu cen ropy naftowej.

Z drugiej zaś strony Europa pod względem gospodarczym – i w coraz większym znaczeniu także politycznym i militarnym – musi być traktowana jako jeden organizm, którego produkt krajowy brutto jest ośmiokrotnie większy niż rosyjski, znacznie większe są także wydatki na obronność. Należy zauważyć, że te porównania nie uwzględniają potencjału Stanów Zjednoczonych, a tutaj różnice, zwłaszcza w zakresie potencjału militarnego są ogromne, na niekorzyść Rosji.

Tutaj widoczna jest kolejna różnica w sytuacji politycznej i wojskowej. W latach trzydziestych zagrożeniem były klasyczne konflikty międzypaństwowe, a agresorzy dążyli do przejęcia kontroli nad terytoriami całych państw, obecnie mamy do czynienia z „hybrydowym” i znacznej mierze asymetrycznym konfliktem lokalnym o sporne obszary, w którym na szeroką skalę wykorzystuje się siły nieregularne, jednostki specjalne, a tylko częściowo – regularne siły konwencjonalne. Dotyczy to zarówno Rosji i sił separatystów, jak i Ukrainy, po której stronie walczą oddziały paramilitarne, utrzymywane częściowo nie przez państwo ale oligarchów oraz bezpośrednie zbiórki publiczne, co bardziej przypomina sytuację z kraju Trzeciego Świata niż Europy (w II RP FON i FOM były funduszami zarządzanymi przez państwo).

Konsekwencje tych zdarzeń i procesów dla polskiej obronności są oczywiste. Sięganie po rozwiązania z przeszłości jest nieracjonalne. Wobec zmieniających się zagrożeń, jedyną racjonalną drogą jest budowa sil zdolnych do elastycznego działania odstraszającego zdolnościami precyzyjnego rażenia i mogących zabezpieczyć te działania pod względem informacyjnym i logistycznym. To z kolei oznacza szczególne zapotrzebowanie na efektywne służby wywiadowcze, a także na odgrywające szczególne znaczenie we współczesnych konfliktach wojska specjalne. Należy przy tym pamiętać, że jednym z grzechów polskiej myśli wojskowej i politycznej z lat trzydziestych i okresu Drugiej Wojny Światowej było właśnie myślenie kategoriami przeszłości.

Komentarze

Najnowsze produkty i technologie

BMF Centrum Specjalistycznego Sprzętu Mobilnego Profesjonalne rozwiązania dla służb od Winmate

Profesjonalne rozwiązania dla służb od Winmate Profesjonalne rozwiązania dla służb od Winmate

Firma BMF od 1998 roku dostarcza rozwiązania w dziedzinie specjalistycznego sprzętu mobilnego. To sprzęt dostosowany do pracy w trudnych i niekiedy bardzo wymagających warunkach. Od lat produkty oferowane...

Firma BMF od 1998 roku dostarcza rozwiązania w dziedzinie specjalistycznego sprzętu mobilnego. To sprzęt dostosowany do pracy w trudnych i niekiedy bardzo wymagających warunkach. Od lat produkty oferowane przez BMF trafiają m.in. do pojazdów wojskowych i specjalnych.

Radosław Tyślewicz MOSKITO TI - szwajcarska precyzja znowu w natarciu

MOSKITO TI - szwajcarska precyzja znowu w natarciu MOSKITO TI - szwajcarska precyzja znowu w natarciu

Francuski koncern zbrojeniowy Safran Defense po premierze swojego urządzenia na targach Eurosatory w Paryżu w 2014 r. oraz w Polsce podczas VII Międzynarodowych Targów Techniki i Wyposażenia Służb Policyjnych...

Francuski koncern zbrojeniowy Safran Defense po premierze swojego urządzenia na targach Eurosatory w Paryżu w 2014 r. oraz w Polsce podczas VII Międzynarodowych Targów Techniki i Wyposażenia Służb Policyjnych oraz Formacji Bezpieczeństwa Państwa Europoltech 2015, wprowadzał go w ostatnich latach na wyposażenie kolejnych armii świata. MOSKITO TI to produkt szwajcarskiej spółki Safran Vectronix AG, producenta specjalistycznego sprzętu optoelektronicznego – między innymi dalmierzy Vector (IV, 21, 23,...

trzypiora.pl Czym powinna cechować się kamizelka taktyczna dla ratownika medycznego?

Czym powinna cechować się kamizelka taktyczna dla ratownika medycznego? Czym powinna cechować się kamizelka taktyczna dla ratownika medycznego?

Jeśli zastanawiasz się nad optymalnym rozwiązaniem w kontekście swojego wyposażenia jako ratownika medycznego podczas akcji, z pewnością na myśl przychodzi Ci kamizelka taktyczna. Czego powinieneś od niej...

Jeśli zastanawiasz się nad optymalnym rozwiązaniem w kontekście swojego wyposażenia jako ratownika medycznego podczas akcji, z pewnością na myśl przychodzi Ci kamizelka taktyczna. Czego powinieneś od niej wymagać? Co najbardziej się przyda? Co jest koniecznością? Jaka kamizelka taktyczna spełni wszystkie stawiane jej wymagania?

Militaria.pl Linie oporządzenia - jak efektywnie zarządzać ekwipunkiem?

Linie oporządzenia - jak efektywnie zarządzać ekwipunkiem? Linie oporządzenia - jak efektywnie zarządzać ekwipunkiem?

Rozsądne rozłożenie ekwipunku może nie być łatwą sprawą, szczególnie kiedy bagażu jest sporo. Jednym z najlepszych sposobów na rozplanowanie umiejscowienia przedmiotów jest stosowanie się do zasad linii...

Rozsądne rozłożenie ekwipunku może nie być łatwą sprawą, szczególnie kiedy bagażu jest sporo. Jednym z najlepszych sposobów na rozplanowanie umiejscowienia przedmiotów jest stosowanie się do zasad linii oporządzenia.

Radosław Tyślewicz Buty Bates EO3882 GX X2 Tall Side Zip

Buty Bates EO3882 GX X2 Tall Side Zip Buty Bates EO3882 GX X2 Tall Side Zip

Buty Bates EO3882 GX X2 Tall Side Zip testowaliśmy już dla was w warunkach trekkingowo-desantowych na polskim wybrzeżu („SPECIAL OPS” 3/2023). Jest to obuwie taktyczne przeznaczone do pracy w klimacie...

Buty Bates EO3882 GX X2 Tall Side Zip testowaliśmy już dla was w warunkach trekkingowo-desantowych na polskim wybrzeżu („SPECIAL OPS” 3/2023). Jest to obuwie taktyczne przeznaczone do pracy w klimacie zimnym i wilgotnym, jaki panuje w Europie Środkowej i Północnej. Sprawdziły się przy zadaniach linowych oraz na portowych nabrzeżach i pokładach łodzi typu RIB. Nadszedł czas na weryfikację tego modelu w bardziej typowych dla Polski i całej niziny europejskiej warunkach, czyli w lesie i na niskich pagórkach.

Transactor Security Sp. z o.o. Zastosowanie bezzałogowych statków powietrznych kategorii VTOL w ochronie granic państwowych

Zastosowanie bezzałogowych statków powietrznych kategorii VTOL w ochronie granic państwowych Zastosowanie bezzałogowych statków powietrznych kategorii VTOL w ochronie granic państwowych

Ochrona granic stanowi jedną z podstawowych funkcji państwa. Ich nienaruszalność jest ważnym czynnikiem zapewnienia bytu narodowego i suwerenności kraju. Każde państwo dysponuje określoną organizacją do...

Ochrona granic stanowi jedną z podstawowych funkcji państwa. Ich nienaruszalność jest ważnym czynnikiem zapewnienia bytu narodowego i suwerenności kraju. Każde państwo dysponuje określoną organizacją do ochrony swoich granic, albowiem jest to jeden z najważniejszych czynników, które mają duży wpływ na bezpieczeństwo zewnętrzne i wewnętrzne.

Dariusz Leżała, Transactor Security Sp. z o.o. Przenośne systemy rentgenowskie w rozpoznaniu zagrożeń CBRN-E

Przenośne systemy rentgenowskie w rozpoznaniu zagrożeń CBRN-E Przenośne systemy rentgenowskie w rozpoznaniu zagrożeń CBRN-E

Rozpoznanie i neutralizacja zagrożeń CBRN-E, do których zaliczamy zagrożenia chemiczne, biologiczne, radiologiczne, nuklearne oraz zagrożenia związane z materiałami i urządzeniami wybuchowymi, wymaga ciągłego...

Rozpoznanie i neutralizacja zagrożeń CBRN-E, do których zaliczamy zagrożenia chemiczne, biologiczne, radiologiczne, nuklearne oraz zagrożenia związane z materiałami i urządzeniami wybuchowymi, wymaga ciągłego rozwoju sprzętu specjalistycznego umożliwiającego ich ujawnienie i identyfikację. Naprzeciw tym wymogom wychodzi firma Transactor Security Sp. z o.o., która w ofercie ma najnowsze rozwiązania sprzętowe firm VIDISCO Ltd. oraz Viken Detection.

Militaria.pl Potrzebny medyk! - taktyczne wyposażenie medyczne

Potrzebny medyk! - taktyczne wyposażenie medyczne Potrzebny medyk! - taktyczne wyposażenie medyczne

Wyposażenie medyczne w służbach mundurowych to kluczowy element ekwipunku taktycznego. Wyposażenie to obejmuje szeroki zakres narzędzi, sprzętu i środków, które służą do udzielenia pierwszej pomocy w warunkach...

Wyposażenie medyczne w służbach mundurowych to kluczowy element ekwipunku taktycznego. Wyposażenie to obejmuje szeroki zakres narzędzi, sprzętu i środków, które służą do udzielenia pierwszej pomocy w warunkach polowych, w tym także podczas sytuacji kryzysowych czy akcji ratunkowych. Bardzo ważne jest to, aby taktyczne wyposażenie medyczne było łatwe w transporcie i szybkie w użyciu. W tym artykule omawiamy najpotrzebniejsze wyposażenie medyczne, które warto mieć przy sobie.

Ha3o Okulary taktyczne najnowszej generacji Revision Military w technologii I-VIS

Okulary taktyczne najnowszej generacji Revision Military w technologii I-VIS Okulary taktyczne najnowszej generacji Revision Military w technologii I-VIS

Współcześnie wszechstronnie używane okulary taktyczne mają za zadanie chronić oczy operatora, jak również pozwolić na dokładną i precyzyjną obserwację otoczenia. Od ich jakości oraz możliwości dostosowania...

Współcześnie wszechstronnie używane okulary taktyczne mają za zadanie chronić oczy operatora, jak również pozwolić na dokładną i precyzyjną obserwację otoczenia. Od ich jakości oraz możliwości dostosowania do warunków zależy jakość obserwacji przekładająca się na bezpieczeństwo indywidualne oraz powodzenie całego wykonanego zadania. I choć wydawać by się mogło, że obecne rozwiązania w zakresie optyki taktycznej oferują bardzo wiele, to okazuje się, że w tej materii można pójść jeszcze o krok dalej,...

Copyright © 2004-2019 Grupa MEDIUM Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Spółka komandytowa, nr KRS: 0000537655. Wszelkie prawa, w tym Autora, Wydawcy i Producenta bazy danych zastrzeżone. Jakiekolwiek dalsze rozpowszechnianie artykułów zabronione. Korzystanie z serwisu i zamieszczonych w nim utworów i danych wyłącznie na zasadach określonych w Zasadach korzystania z serwisu.
Special-Ops

Ta witryna wykorzystuje pliki cookies do przechowywania informacji na Twoim komputerze. Pliki cookies stosujemy w celu świadczenia usług na najwyższym poziomie, w tym w sposób dostosowany do indywidualnych potrzeb. Korzystanie z witryny bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zamieszczane w Twoim urządzeniu końcowym. W każdym momencie możesz dokonać zmiany ustawień przeglądarki dotyczących cookies. Nim Państwo zaczną korzystać z naszego serwisu prosimy o zapoznanie się z naszą polityką prywatności oraz Informacją o Cookies. Więcej szczegółów w naszej Polityce Prywatności oraz Informacji o Cookies. Administratorem Państwa danych osobowych jest Grupa MEDIUM Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Sp.K., nr KRS: 0000537655, z siedzibą w 04-112 Warszawa, ul. Karczewska 18, tel. +48 22 810-21-24, właściciel strony www.special-ops.pl. Twoje Dane Osobowe będą chronione zgodnie z wytycznymi polityki prywatności www.special-ops.pl oraz zgodnie z Rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016r i z Ustawą o ochronie danych osobowych Dz.U. 2018 poz. 1000 z dnia 10 maja 2018r.