Special-Ops.pl

Zaawansowane wyszukiwanie

Zakładnicy i sytuacje zakładnicze

Michał Piekarski | 2013-01-25
Fot. US DoD

Fot. US DoD

Niedawny atak w Algierii i krwawo zakończona operacja algierskich sił zbrojnych, nieudana operacja odbicia zakładnika z rąk somalijskich terrorystów przez francuskie siły specjalne, podobnie jak nie wygasająca fala uprowadzeń osób, przypominają o problemie jakim są sytuacje zakładnicze.

Zobacz także

Michał Piekarski Kilka kolejnych słów o tradycji i „Czerwonych Beretach”

Kilka kolejnych słów o tradycji i „Czerwonych Beretach” Kilka kolejnych słów o tradycji i „Czerwonych Beretach”

Mimo że głównym tematem wiadomości dotyczących elitarnych jednostek Wojska Polskiego pozostają informacje dotyczące programów modernizacji technicznej lub bieżących działań szkoleniowych lub działań poza...

Mimo że głównym tematem wiadomości dotyczących elitarnych jednostek Wojska Polskiego pozostają informacje dotyczące programów modernizacji technicznej lub bieżących działań szkoleniowych lub działań poza granicami państwa, co jakiś czas niestety powracają kwestie dotyczące historii i tradycji.

Michał Piekarski Anatomia Zamachu

Anatomia Zamachu Anatomia Zamachu

Na polskim rynku od kilkunastu lat wydano już wiele książek traktujących o tematyce terroryzmu. W tym morzu pozycji czasem trudno zauważyć te które niosą ze sobą najbardziej merytoryczny przekaz.

Na polskim rynku od kilkunastu lat wydano już wiele książek traktujących o tematyce terroryzmu. W tym morzu pozycji czasem trudno zauważyć te które niosą ze sobą najbardziej merytoryczny przekaz.

Michał Piekarski Scenariusz Chaosu

Scenariusz Chaosu Scenariusz Chaosu

Siły specjalne i gry wywiadów są jednymi z ulubionych tematów po jakie sięgają autorzy książek z gatunku military fiction. Tak jest także w przypadku najnowszej powieści Piotra Langenfelda, wydanej przez...

Siły specjalne i gry wywiadów są jednymi z ulubionych tematów po jakie sięgają autorzy książek z gatunku military fiction. Tak jest także w przypadku najnowszej powieści Piotra Langenfelda, wydanej przez wydawnictwo WarBook.

Wraz z pojawieniem się fali terroryzmu fundamentalistów religijnych, mogło się wydawać, że czas brania zakładników się kończył. Faktem jest że znakiem rozpoznawczym islamskich fundamentalistów od początku (Liban w latach osiemdziesiątych) były samobójcze ataki bombowe, których kulminacją były zamachy z 11 września 2001 roku. Także prawicowi ekstremiści w USA sięgnęli po ataki bombowe (Oklahoma City), a inne organizacje radykalne – jak japońska sekta Najwyższa Prawda – zainteresowały się bronią masowego rażenia.

Jednak zamachy z 11 września nie były zamachami typowymi. Mimo że ich finałem było użycie samolotów pasażerskich jako bomb, ich początkiem były cztery sytuacje zakładnicze. Wzięcie zakładników miało zapewnić terrorystom możliwość dotarcia do celów, a pierwsze rozważane przez liderów Al-Kaidy plany zakładały znacznie większy rozmach. Obok głośnych zamachów bombowych, lata dziewięćdziesiąte to także spektakularne sytuacje ataków czeczeńskich na Budionnowsk i Pierwomajskoje podczas pierwszej wojny czeczeńskiej, to problem „żywych tarcz” w Bośni, to liczne porwania dla okupu w wielu regionach świata. Te przykłady pokazywały że problem brania zakładników nie zniknął, jedynie ewoluuje.

Po roku 2001, mimo tak głośnych ataków bombowych, jak zamach na Bali w 2002 roku, atak w Madrycie w roku 2004 i ataki w Londynie w roku 2005, oraz użycia przez rebeliantów w Iraku i Afganistanie na dużą skalę improwizowanych urządzeń wybuchowych, terroryści wciąż sięgali po branie zakładników i podobne formy ataków. Każdy rodzaj ataku terrorystycznego ma swoje wady i zalety. Branie zakładników jest spektakularne, czasem łatwiejsze do medialnego wyeskponowania niż zamachy bombowe. Uprowadzenie w Pakistanie w roku 2002 dziennikarza Daniela Pearla, którego śmierć było swoistym prototypem późniejszych podobnych czynów dokonanych w Iraku. Terroryści przygotowali i upublicznili nagranie z egzekucji zakładnika, podobnie jak czynili to później terroryści z Al-Kaidy działający w Iraku.Podobny czyn zamierzali popełnić aresztowani w roku 2007 w Wielkiej Brytanii terroryści, planujący uprowadzenie brytyjskiego żołnierza wyznania muzułmańskiego, a następnie jego zamordowanie.

Takie działanie ma szczególny wymiar propagandowy. W przeciwieństwie do kilkudziesięciu lub kilkuset ofiar zamachu bombowego, które mogą pozostać relatywnie anonimowe, w przypadku uprowadzenia jednej osoby (czy małej grupy) do mediów trafia konkretne nazwisko i twarz, a to pozwala na skoncentrowanie przekazu nie na tragedii wielu anonimowych osób czy wielu podobnych historiach (które są powtarzalne, a więc mniej atrakcyjne łatwo ulotne w odbiorze) ale na jednej osobie, jednym nazwisku, jednej rodzinie. Widoczne to były w przypadku zakładników w Libanie, Iraku, w przypadku kaprala Szalita, ale też w sprawach kryminalnych (choćby polska sprawa Olewnika). Sam problem uprowadzeń zasługuje na odrębną szeroką analizę, ale jego sednem jest to, że konsekwencje uprowadzenia osoby (tak w przypadku spraw politycznych, jak i typowo kryminalnych) mogą być skrajnie asymetryczne.

Pozornie prosta sytuacja, jaką jest uprowadzenie, może przerodzić się w skomplikowany ciąg zdarzeń, przyciągających uwagę mediów (zwłaszcza gdy w grę wchodzą oświadczenia wymuszone na zakładniku czy apele wygłaszane przez rodzinę porwanego), mogących stać się swoistym probierzem efektywności działania organów państwa, zwłaszcza gdy zakładnik długo przebywa w rękach sprawców, jego los jest nieznany, albo doszło do egzekucji. Polityczne konsekwencje mogą być bardzo poważne o czym przekonali się Amerykanie gdy polityczne gry w sprawie zakładników w Libanie w latach osiemdziesiątych zakończyły się kompromitującym administrację Reagana skandalem. Konsekwencje znane są także w Polsce, gdzie ze skomplikowanej sprawy kryminalnej (uprowadzenie K. Olewnika) uczyniono przedmiot politycznej debaty i prac specjalnej komisji śledczej Sejmu.

Także tragicznie zakończone uprowadzenie Piotra Stańczaka doprowadziło do wprawdzie ograniczonej, ale dyskusji dotyczącej możliwości ochrony swoich obywateli przez państwo polskie. Natomiast spektakularne odbicie przez komandosów jednostki kontrterrorystycznej US Navy Richarda Philipsa, kapitana statku m/v Maersk Alabama z rąk piratów w roku 2009 było nie tylko wyraźnym sygnałem determinacji władz amerykańskich w walce z piratami (zwłaszcza atakującymi statki pod amerykańską banderą) ale także potwierdziło wysoki poziom kompetencji amerykańskich sił specjalnych. Gdyby ta operacja się nie udała, być może dwa lata później Osama bin-Laden zostałby zabity w nalocie lotniczym a nie w wyniku rajdu sił specjalnych.

Na przeciwnym biegunie sytuacji zakładniczych znajdują się skomplikowane incydenty, jak w In Amenas, na Dubrowce czy w Biesłanie. Doprowadzając do sytuacji w której odbicie zakładników będzie szczególnie skomplikowaną operacją może przynieść znaczne korzyści polityczne. W In Amenas relatywnie duża (około trzydziestoosobowa) grupa terrorystów wzięła ponad stu zakładników, pracowników ważnego i zapewne lepiej niż inne ochranianego zakładu wydobywczego. Można zadać pytanie dlaczego terroryści wysilili się na taki atak, zamiast „zwykłego” zamachu bombowego? Dlaczego na Dubrowce wzięto zakładników zamiast wysłać kilkudziesięciu terrorystów z misją samobójczą do metra i na dworce kolejowe? Dlaczego wreszcie w Bombaju zaatakowano zatłoczone obiekty, zamiast powtórzyć zamachy bombowe, do których doszło wcześniej w tym mieście?

Odpowiedź jest prosta. Same bomby są bronią obosieczną. Mogę jedynie niszczyć. Efekt zastraszenia jaki mają wywołać, nie mówiąc o dalszych konsekwencjach psychologicznych, politycznych i społecznych jest zawsze niepewny. Atak w Madrycie w roku 2004 spowodował że doszło do manifestacji przeciwko polityce rządu, miało to swoje przełożenie na wynik wyborów parlamentarnych a Hiszpania wycofała swoje siły z Iraku. Zamachy bombowe na siły międzynarodowe w Libanie (w tym na koszary kontyngentu amerykańskiego) doprowadziły do wycofania tych sił. Zarazem zamachy londyńskie z 2005 roku nie spowodowały zmian w polityce zagranicznej Wielkiej Brytanii. Podobnie kampania bombowa islamskich fundamentalistów we Francji w latach 1995-96 nie przyniosła terrorystom korzyści politycznych, podobnie zamach w Oklahoma City. Terroryzm bombowy bywa też przeciwskuteczny - efektem krwawego zamachu w Omagh dokonanego w 1998 roku przez rozłamowców z IRA było przyśpieszenie procesu pokojowego w Irlandii Północnej.

W sytuacji zakładniczej, element ryzyka jest ograniczony. Nawet przy pełnym poparciu społecznym dla zdecydowanej walki z terrorystami, obecność zakładników ogranicza możliwość wykorzystania siły. Jedyną skuteczną opcją siłową jest operacja odbicia zakładników przez odpowiednio przygotowane jednostki specjalne, wspomagane szczegółowymi informacjami rozpoznawczymi, z adekwatnymi siłami wsparcia. Są to operacje trudne i obarczone szczególnym ryzykiem.

Terroryści mogą więc liczyć na to, że przez dłuższy czas będą prowadzone z nimi negocjacje, że wywołany przez nich kryzys będzie relacjonowany przez media, że być może dojdzie do taktycznych kompromisów i ustępstw ze strony rządów. Natomiast gdy sytuacja zakończy się tragicznie, przynajmniej część winy spadnie na rząd.

Atak w In Amenas był przygotowany długo i sądząc po znanych faktach, był wyrafinowaną operacją. Być może terroryści liczyli że uda się im poważnie zaszkodzić gospodarce algierskiej niszcząc instalacje wydobywcze. Z całą pewnością dla sektora energetycznego, śmierć wielu zagranicznych specjalistów – to oni byli ewidentnym celem – i opuszczenie Algierii przez wielu innych obcokrajowców spowoduje nie mniejsze straty ekonomiczne niż straty materialne. Krwawy finał i śmierć wielu zakładników oznacza dalsze polityczne kłopoty lokalnych władz.

Być może sytuacja ta zostałaby rozwiązana dużo skuteczniej przez zachodnie siły specjalne, działające samodzielnie lub wraz z jednostkami algierskimi. Taka operacja wymagałaby jednak czasu na jej wszechstronne przygotowanie, a przede wszystkim politycznej decyzji władz. To z kolei mogłoby zostać wykorzystane propagandowo przez terrorystów. Zarazem, Algieria jako jeden z głównych dostawców surowców energetycznych (zwłaszcza gazu ziemnego) nie jest państwem gdzie można zignorować lub narzucić siłowo swoją wolę bez liczenia się z kosztami. Sprawę komplikowały także zapewne specyficzne elementy algierskiej polityki, zwłaszcza dziedzictwo dyktatury wojskowej i wojny domowej. Być może to sprawiło, że podjęto decyzję o szybkim ataku, nie licząc się z dużym ryzykiem strat wśród zakładników.

Nie można wykluczyć, że podobne sytuacje będą się powtarzać w różnych częściach świata. Ponad cztery dekady rozwoju jednostek kontrterrorystycznych, liczne udane i nieudane operacje ratowania zakładników tworzą zbiór wiedzy i doświadczeń zarówno wśród ratujących, jak i wśród potencjalnych sprawców. Przyszłe sytuacje zakładnicze mogą być jeszcze trudniejsze, bardziej złożone i wymagające.

W Polsce, poza uprowadzeniami dla okupu i innymi incydentami na tle kryminalnym oraz falą uprowadzeń samolotów pasażerskich do Berlina Zachodniego w latach osiemdziesiątych, nie zdarzyła się jeszcze duża sytuacja zakładnicza, wywołana przez zdeterminowanych, dobrze uzbrojonych sprawców. Nie zdarzyła się jeszcze polska Dubrowka, Lima czy Marsylia. Nie oznacza to jednak, że takie sytuacje nie zdarzą się w przyszłości. Wobec tego, obok stałego doskonalenia sił zdolnych do przeprowadzenia operacji ratowniczej (w tym policyjnych jednostek antyterrorystycznych i sił Dowództwa Wojsk Specjalnych) oraz komponentów bezpośrednio wspierających taką operację, niezwykle ważne jest tworzenie kompetentnego systemu zarządzania kryzysowego.

Sytuacje zakładnicze, w związku z ich złożonością i zróżnicowaniem, konsekwencjami politycznymi i znacznym ryzykiem jakimi obarczone są decyzje podejmowane w ich trakcie wymagają efektywnego systemu dowodzenia. Taki system musi być zarazem prosty pod względem struktury, z możliwie krótkim łańcuchem dowodzenia, ale zarazem zdolny do poradzenia sobie z wielowymiarową sytuacją i koniecznością podejmowania ryzykownych decyzji pod presją czasu i otoczenia.

Komentarze

Najnowsze produkty i technologie

Newmax Nowak i Wspólnicy S.K. DryGuard i DryGuard+, czyli autorska i innowacyjna membrana od BATES

DryGuard i DryGuard+, czyli autorska i innowacyjna membrana od BATES DryGuard i DryGuard+, czyli autorska i innowacyjna membrana od BATES

DryGuard i DryGuard+ to najnowsze rozwiązania w zakresie membran paroprzepuszczalnych opracowane przez producenta markowych butów taktycznych Bates. Wprowadzone obok membrany Gore-Tex w produktach firmy,...

DryGuard i DryGuard+ to najnowsze rozwiązania w zakresie membran paroprzepuszczalnych opracowane przez producenta markowych butów taktycznych Bates. Wprowadzone obok membrany Gore-Tex w produktach firmy, stanowią innowacyjne rozwiązanie uzupełniające ofertę butów tego producenta wyposażonych w membrany zwiększające wodoodporność i przez to komfort użytkowania obuwia.

Carpatia Arms Sp. z o.o. ResGear - dbałość o szczegóły z myślą o profesjonalistach

ResGear - dbałość o szczegóły z myślą o profesjonalistach ResGear - dbałość o szczegóły z myślą o profesjonalistach

ResGear to polski producent sprzętu taktycznego, który przebojem pojawił się na rodzimym rynku, zyskując wielu wiernych klientów nie tylko wśród funkcjonariuszy służb mundurowych, zarówno w Europie, jak...

ResGear to polski producent sprzętu taktycznego, który przebojem pojawił się na rodzimym rynku, zyskując wielu wiernych klientów nie tylko wśród funkcjonariuszy służb mundurowych, zarówno w Europie, jak i w USA. Sprzęt tej marki projektowany i szyty jest w Polsce, przy użyciu najnowszych światowych technologii oraz materiałów, dzięki którym wyznacza nową jakość na naszym rynku.

Megmar Logistics & Consulting Sp. z o.o. Systemy łączności INVISIO – sprzęt dla nowoczesnego żołnierza

Systemy łączności INVISIO – sprzęt dla nowoczesnego żołnierza Systemy łączności INVISIO – sprzęt dla nowoczesnego żołnierza

Na współczesnym polu walki zapewnienie skutecznej, niezawodnej i bezpiecznej łączności na poziomie zespołów bojowych, a także między pojedynczymi operatorami jednostek wojskowych i policyjnych, należy...

Na współczesnym polu walki zapewnienie skutecznej, niezawodnej i bezpiecznej łączności na poziomie zespołów bojowych, a także między pojedynczymi operatorami jednostek wojskowych i policyjnych, należy do kwestii o kluczowym znaczeniu. Nowoczesne systemy łączności umożliwiają komunikowanie się w czasie działań operacyjnych i taktycznych, a także zabezpieczają przed hałasem o dużym natężeniu dźwięku i związanymi z tym urazami słuchu.

DURABO® Polska marka DURABO wchodzi na rynek mundurowy

Polska marka DURABO wchodzi na rynek mundurowy Polska marka DURABO wchodzi na rynek mundurowy

DURABO®, to polski brand firmy Kreator, będącej kontraktorem polskich i zagranicznych służb mundurowych. Analizując rynek odzieży taktyczno-outdoorowej, firma dostrzegła, że co prawda w ofercie znajduje...

DURABO®, to polski brand firmy Kreator, będącej kontraktorem polskich i zagranicznych służb mundurowych. Analizując rynek odzieży taktyczno-outdoorowej, firma dostrzegła, że co prawda w ofercie znajduje się wiele produktów przeznaczonych dla tej grupy odbiorców, jednak są one albo niskiej jakości spowodowanej dalekowschodnią produkcją i zastosowanymi materiałami, albo w bardzo wysokiej cenie, wynikającej z kosztów importu, np. z USA. W konsekwencji tego firma uznała, że brakuje na rynku oferty odzieży...

OPC Sp. z.o.o. Vademecum okularów przeciwsłonecznych

Vademecum okularów przeciwsłonecznych Vademecum okularów przeciwsłonecznych

Czas wiosenno-letni to zdecydowanie ta pora roku, kiedy większość z nas podchodzi do tematu zakupu nowych okularów przeciwsłonecznych. Silne natężenie szkodliwego promieniowania UV powoduje, że nasz wzrok...

Czas wiosenno-letni to zdecydowanie ta pora roku, kiedy większość z nas podchodzi do tematu zakupu nowych okularów przeciwsłonecznych. Silne natężenie szkodliwego promieniowania UV powoduje, że nasz wzrok zaczyna się intensywniej męczyć, doskwiera nam obniżony komfort widzenia, a kolory przybierają przekłamane barwy.

poza-domem.pl Jakie są rodzaje łuków strzeleckich?

Jakie są rodzaje łuków strzeleckich? Jakie są rodzaje łuków strzeleckich?

Łucznictwo to szlachetny sport, jego historia sięga początków cywilizowanego świata a może nawet dalej. Długo był podstawowym narzędziem wykorzystywanym podczas polowań. Łuki wyszły z łask dopiero wraz...

Łucznictwo to szlachetny sport, jego historia sięga początków cywilizowanego świata a może nawet dalej. Długo był podstawowym narzędziem wykorzystywanym podczas polowań. Łuki wyszły z łask dopiero wraz z momentem pojawienia się broni palnej. Jednak nie zniknęły całkowicie. Zmienił się charakter ich użycia. W dzisiejszych czasach wykorzystywane są w sportach strzeleckich, na olimpiadach, a także hobbystycznie. Jeśli interesuje Cię łucznictwo, to sprawdź jaki łuk na początek będzie najlepszym wyborem.

Ewelina Grzesik TUNDRA - nowa czołówka od Mactronic

TUNDRA - nowa czołówka od Mactronic TUNDRA - nowa czołówka od Mactronic

„Czołówka” jest niezbędnym narzędziem pracy żołnierzy i medyków, ale nie tylko. Niektórzy sportowcy, turyści, miłośnicy kijów trekkingowych czy bywalcy biwaków nie wyobrażają sobie życia bez dobrej czołówki....

„Czołówka” jest niezbędnym narzędziem pracy żołnierzy i medyków, ale nie tylko. Niektórzy sportowcy, turyści, miłośnicy kijów trekkingowych czy bywalcy biwaków nie wyobrażają sobie życia bez dobrej czołówki. Dlatego przetestowaliśmy i sprawdziliśmy, czy warto zainwestować w latarkę TUNDRA THL0111 firmy MACTRONIC.

RAW Sp. z o.o. RAW Mobile BMS

RAW Mobile BMS RAW Mobile BMS

Smartfony stały się powszechnym elementem naszej rzeczywistości. Dzięki urządzeniom mobilnym komunikacja dzisiaj oznacza dużo więcej niż zwykłą rozmowę – chętnie używamy darmowych komunikatorów do przesyłania...

Smartfony stały się powszechnym elementem naszej rzeczywistości. Dzięki urządzeniom mobilnym komunikacja dzisiaj oznacza dużo więcej niż zwykłą rozmowę – chętnie używamy darmowych komunikatorów do przesyłania wiadomości tekstowych, nagrań głosowych, zdjęć, wideo, a nawet dokumentów i lokalizacji. Pandemia COVID-19 tylko przyspieszyła cyfrową ewolucję społeczeństw, pojawiło się wiele przydatnych narzędzi, które umożliwiają użytkownikom realizację pożądanych funkcjonalności i jednocześnie prezentują...

Combat.pl Przeżyj to z combat - zgarnij zniżkę na swoje zakupy

Przeżyj to z combat - zgarnij zniżkę na swoje zakupy Przeżyj to z combat - zgarnij zniżkę na swoje zakupy

Jeśli trafiłeś na tę stronę świadomie, to najpewniej interesują Cię zagadnienia militarne, być może survival, ewentualnie bushcraft lub EDC. Te zainteresowania łączy dość specyficzna grupa przedmiotów,...

Jeśli trafiłeś na tę stronę świadomie, to najpewniej interesują Cię zagadnienia militarne, być może survival, ewentualnie bushcraft lub EDC. Te zainteresowania łączy dość specyficzna grupa przedmiotów, które zapewne chcesz posiadać – tak jak my. Zdobyć je można w licznych sklepach „wojskowych” zorientowanych na takich właśnie zapaleńców. Być może nie wiesz jeszcze, że do grona tych sklepów dołączył stosunkowo niedawno kolejny gracz – combat.pl.

Copyright © 2004-2019 Grupa MEDIUM Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Spółka komandytowa, nr KRS: 0000537655. Wszelkie prawa, w tym Autora, Wydawcy i Producenta bazy danych zastrzeżone. Jakiekolwiek dalsze rozpowszechnianie artykułów zabronione. Korzystanie z serwisu i zamieszczonych w nim utworów i danych wyłącznie na zasadach określonych w Zasadach korzystania z serwisu.
Special-Ops