FN 303

Opracowany dla amerykańskiej piechoty morskiej Crowd Control System
Ireneusz Chloupek  /  SPECIAL OPS 2/2017  /  05-06-2017
W artykule poznajemy ciekawą broń obezwładniającą, czy jak bywa nazywana z angielska: nieletalną (Non-Lethal, Less-Than-Lethal Weapon), FN 303 belgijskiej firmy Fabrique Nationale Herstal.
W artykule poznajemy ciekawą broń obezwładniającą, czy jak bywa nazywana z angielska: nieletalną (Non-Lethal, Less-Than-Lethal Weapon), FN 303 belgijskiej firmy Fabrique Nationale Herstal. Fabrique Nationale Herstal, US Army/DVIDS

Strzelić do przeciwnika tak, by powstrzymać go lub obezwładnić, ale nie zabić – ta myśl od dawna przyświeca wielu konstruktorom z firm produkujących broń dla sił porządkowych, a ostatnio także dla oddziałów wojskowych, kierowanych do tzw. operacji innych niż wojna (MOOTW – ang. Military Operations Other Than War) i ochronnych. Jeden z najskuteczniejszych środków do tego typu zadań ma w swej ofercie belgijska Fabrique Nationale Herstal.

To shoot the enemy to stop or overpower him, but not to kill him - this thought is well-known to many firearm constructors that work for the law enforcment agencies, and recently - also for the military units, deployed for tasks that can be described as military operations other than war (MOOTW) and for protection. One of the most successful and effective solutions of this kind is provided by the Belgian company - Fabrique Nationale Herstal.

Zdjęcia: Fabrique Nationale Herstal, US Army/DVIDS

 2  2. Ciąg dalszy artykułu...

Innym przykładem jest opracowany dla amerykańskiej piechoty morskiej Crowd Control System, czyli specjalna amunicja do standardowych 40 mm granatników M203 podwieszanych pod karabiny M16, której pociski zawierają po 48 kauczukowych kulek z dwoma rodzajami ładunków miotających je na odległość 15 lub 50 m. Minusami tego rodzaju amunicji jest mały kaliber pojedynczych kulek i jednoczesne porażanie celu wieloma pociskami, podczas gdy za o wiele bardziej deprymujące uważa się kilkakrotne impulsy bólowe następujące w małych odstępach po sobie, ponieważ każdy kolejny wydaje się coraz trudniejszy do zniesienia. Tu jednak szybkostrzelność powtarzalnych strzelb gładkolufowych i również ręcznie ładowanych przed każdym strzałem granatników okazuje się niewystarczająca.

Firma FNH poradziła sobie z tym problemem opracowując szybkostrzelną broń pneumatyczną, wzorowaną konstrukcyjnie na markerach paintballowych. Jej rozwiązanie opiera się na projekcie XM303 amerykańskiej firmy Monterey Bay Corporation, nad którym pracowali specjaliści od paintballa, m.in. z Airgun Designs Inc (AGD) z Illinois – producenta popularnych w latach 90. Automagów.

Belgijski prototyp otrzymał początkowo nazwę UBTPS (Under Barrel Tactical Paintball System), gdyż pierwotnie zakładano, że będzie montowany jako uzupełnienie karabinków pod ich łożem, na wzór granatników podlufowych.

Wkrótce jednak powstała także samodzielna wersja ze stałą kolbą, która otrzymała oficjalne oznaczenie firmowe FN 303. Ma ona typowy dla „broni” paintballowej kaliber .68 i strzela pociskami o prędkości początkowej ok. 85–90 m/s, których energia jest jednak znacznie wyższa niż zwykłych kulek z farbą (średnio 12 J) używanych w rozgrywkach Gother/survival games.

Pociski FN 303 o średnicy 18,3 mm mają energię wylotową rzędu ok. 31–33 J, a w momencie uderzenia w cel średnio nie mniej niż 15 J, zapewniając dzięki odpowiedniej konstrukcji bezpieczeństwo użycia, przy wystarczającym oddziaływaniu bólowym na dystansie od 1 m do co najmniej 50 m. Rozbijają się o przeszkodę (cel) nie powodując bardzo poważnych uszkodzeń ciała, a jednocześnie zadają dostatecznie dotkliwy ból, zwłaszcza w przypadku kilku strzałów, by zmusić trafione osoby do zrezygnowania ze złych zamiarów i ucieczki.

Przednia część pocisku to sferyczna osłona z cienkiego polistyrenu, kryjąca balast w postaci drobnego granulatu bizmutowego.

Tylna ma postać walca z tego samego materiału co osłona, ale o nieco grubszych ściankach, i wypełniona jest niezamarzającym, nietoksycznym glikolem, do którego może być dodany w celu oznakowania trafionej osoby łatwozmywalny różowy barwnik fluorescencyjny lub bardzo trudno zmywalna polimerowa farba na bazie lateksu w kolorze żółtym.

Dodatkowo przewidziano pociski wyróżniające się barwnikiem ciemnopomarańczowym, w których użyto 10-procentowy wyciąg z czerwonego pieprzu (Oleoresin Capsicum/Pelargonic Acid Vanillylamide – OC/PAVA o mocy 5 mln SHU) jako dodatkowy środek drażniąco-obezwładniający. Wszystkie dostarczane są w zafoliowanych tubkach po 15 sztuk w paczkach po 10 tubek, zapewniających zachowanie właściwości przez trzyletni okres magazynowania, plus ułatwiający szybkie napełnianie magazynka ładownik.

Amunicja treningowa zawiera bezbarwny glikol lub nieszkodliwy proszek. Boczne ścianki walca zaopatrzono na obwodzie w niewielkie ubrzechwienie, zapewniające pociskowi większą stabilność lotu i celność niż w przypadku typowych kulek paintballowych. Na dystansie do 25–35 m FN 303 jest bardzo celny, a według danych producenta nawet z odległości 50–75 m 90 procent pocisków powinno trafiać cel o wymiarach zbliżonych do ludzkiego tułowia, tj. 60×40 cm i do 100 m jeszcze 75 procent z nich.

Pociski o masie 8,5 g wyrzucane są za pomocą sprężonego powietrza, podawanego z butli zamontowanej po prawej stronie broni, równolegle do lufy. Jej zawartość, pod ciśnieniem ok. 204 atmosfer, powinna wystarczyć do oddania 110 strzałów, zaleca się jednak wymieniać ją na kolejną po 90.

Butla ma zawór umożliwiający regulację prędkości początkowej pocisków. Te ostatnie ładowane są (ręcznie lub z pomocą ładownika) po 15 sztuk do bębnowego magazynka o przezroczystej tylnej ściance dla ułatwienia kontroli jego napełnienia.

Przycisk zwalniania magazynka znajduje się przed nim, w zagłębieniu dolnej części łoża. Nad nim, po prawej stronie korpusu, zlokalizowany jest zaś duży przycisk zwalniający butlę, której odłączenie wymaga oczywiście również odpięcia przewodu podającego.

Mechanizm spustowy umożliwia prowadzenie ognia pojedynczymi strzałami z dużą szybkostrzelnością praktyczną, przy właściwie nieodczuwalnym odrzucie oraz braku innych niepożądanych zjawisk, towarzyszących strzelaniu z broni prochowej: huku, wysokiej temperatury, dymu i zanieczyszczeń produktami spalania.

Lufa FN 303 wykonana jest ze stopu aluminiowego, ma gładki przewód i długość 250 mm.

Przyrządy celownicze to muszka z osłonami bocznymi i celownik przeziernikowy, umieszczone na podstawach, które mogą zostać złożone płasko na górnej powierzchni broni, by nie przeszkadzać w korzystaniu z celownika elektrooptycznego (kolimatorowego, holograficznego), jaki można zamocować na biegnącej między nimi szynie montażowej typu Picatinny Weaver MIL-STD-1913.

Korpus FN 303 z gniazdem magazynka i łożem wykonany jest głównie z lekkiego polimeru, dzięki czemu kompletna broń zachowuje relatywnie małą masę 2,9 kg w wersji samodzielnej z pełną butlą i magazynkiem. Może być zaopatrzony w chwyt pistoletowy ze sztywną kolbą ramową (także z tworzywa sztucznego), tworząc samodzielną broń, lub zostać podwieszony do kbk M16, tak jak montuje się pod jego lufą granatnik M203. Oczywiście można go dołączyć także do innych modeli, ale firma FN-Herstal nie bez powodu rozpoczęła prezentację swojego nowego produktu przede wszystkim wraz z amerykańskim M16 i nadała mu podobne oznaczenie do stosowanego do tej broni granatnika. Nie ukrywała bowiem, że liczyła przede wszystkim na zainteresowanie sił zbrojnych USA.

Innym ukłonem w stronę amerykańskiego klienta jest mechanizm bezpiecznika FN 303, wzorowany na znanym z granatnika M203. Do zabezpieczania służy dźwignia w postaci odwróconego języka spustowego, która złożona blokuje dostęp do tego właściwego, a w celu odbezpieczenia broni jest odpychana do przodu, gdzie wkomponowuje się w przednią część okna osłony spustu. Jest to proste rozwiązanie, łatwe w obsłudze i to niezależnie od tego, czy strzelec jest lewo-, czy praworęczny, bez konieczności kontroli wzrokowej.

W 2005 r. pierwsze 60 egzemplarzy FN 303 pod nazwą ISNLS (Individual Serviceman Non-lethal System) poddano testom w wojskowym ośrodku badawczym Picatinny Arsenal, w stanie New Jersey, m.in. pod kątem wykorzystania przez strażników obozów zatrzymań w Afganistanie.

Po kolejnych testach, przeprowadzonych przez tamtejsze biuro US Army Office of the Project Manager for Close Combat Systems oceniono, że belgijska konstrukcja to bardzo efektywny środek przymusu i powstrzymywania agresywnych zachowań na dystansie do 30–40 m, a więc przy zachowaniu wciąż bezpiecznej odległości, dostatecznie skuteczny nawet na dwa razy większym. Obecnie znajduje się na wyposażeniu wszystkich rodzajów amerykańskich sił zbrojnych: US Army, US Navy, US Marine Corps i US Air Force, a także służby granicznej US Custom and Border Protection oraz wielu lokalnych departamentów policji w Stanach Zjednoczonych i jednostek strzegących ośrodki penitencjarne. Jest to bowiem m.in. doskonała propozycja dla zespołów interwencyjnych operujących wewnątrz zamkniętych oddziałów więzień i aresztów, gdzie procedury zabraniają wkraczania z bronią palną.

FN 303 używane są przez policyjne jednostki specjalne w Belgii, centralną DSU, BBT z Antwerpii i PAB z Liège, USP z Luksemburga, zespół specjalny SIT prefektury Aichi w Japonii, jednostki taktyczne STS Straży Przybrzeżnej i SPEAR Służby Więziennej w Singapurze, bułgarską żandarmerię wojskową, siły porządkowe m.in. Gruzji, Finlandii, Filipin, Malezji i Turcji.

W 2009 r. potężną partię 2000 sztuk zakupił libijski reżim Kaddafiego.

Policyjne doświadczenia wykazały, że to także świetny środek przeciwko agresywnym psom oraz... powstrzymywania osób grożących samouszkodzeniem lub popełnieniem samobójstwa, np. przez skok z dużej wysokości, na czas wystarczający, by funkcjonariusze mogli zbliżyć się do nich i obezwładnić.

Podobnie jak w przypadku innych rodzajów broni obezwładniającej nie obyło się bez paru nieszczęśliwych wypadków, gdy użycie FN 303 spowodowało poważniejsze szkody dla zdrowia niż zamierzano. Były to jednak marginalne zdarzenia niezamierzonego trafienia w oko lub palce dłoni.

Instrukcja użycia FN 303 wyraźnie wskazuje, w jakie części ciała należy celować, a trafienia w które unikać, zalecane jest również przejście przez użytkowników certyfikowanego szkolenia pod okiem instruktorów FN Training Team.

Niedawno FNH uzupełniła swój system broni obezwładniającej o mniejszy model samopowtarzalny w formie pistoletowej – FN 303P. Strzela on takim samym gamą amunicji, ale podawanej z wymiennego magazynka na siedem sztuk, w którego tylnej części umieszczony jest pojemnik ze sprężonym dwutlenkiem węgla do ich miotania z energią 26 J, na wzór rekreacyjnej broni pneumatycznej. Pistolet zaopatrzony jest w górną i dolną szynę Picatinny do mocowania wybranych akcesoriów celowniczych i oświetlenia taktycznego, a w komplecie przewidziano laserowy wskaźnik celu, zapasowy magazynek z pokrowcem i kaburę. To ciekawa propozycja do użycia w ograniczonych przestrzeniach i na mniejszym dystansie, do 20 m.

Czytaj też: Na strzelnicy - testowanie kbk SIG MCX >>>

Chcesz być na bieżąco? Zapisz się do naszego newslettera!
Galeria artykułu  Ilość zdjęć:  9
Artykuł pochodzi z: magazynu SPECIAL OPS nr 2/2017

Komentarze

0

Wybrane dla Ciebie


Monokulary termowizyjne - który model wybrać?
okulary balistyczne

 


Chcesz się doszkolić w lataniu? Skorzystaj z symulatora » Taktyczne pole walki - sprawdź system »
systemy rozpoznawcze Vr

 


Gdzie zdobędziesz wsparcie w strzeleckiej pasji »
Buty do zadań specjalnych

Jak poprawić celność broni » Czym powinny wyróżniać się latarki taktyczne »
broń konserwacja latarka taktyczna

 


Do czego tak naprawdę służy latarka taktyczna »
latarka taktyczna

 


Gdy ciemność nie jest Twoim sprzymierzeńcem » Wypróbuj smar do ruchomej części broni »
zasilanie smar do pielęgnacji broni

 


Złóż własną broń »
bron składana

 


Bluza taktyczna sprawdzona w boju - czym może Cię zaskoczyć » Czego nie wiesz o analogowych goglach noktowizyjnych »
bluza taktyczna gogle balistyczne

 


Wybierz produkty sprawdzone w ekstramalnych warunakch »

 


Jaki sprzęt wybierają strzelcy wyborowi » Nie strać celu w ciemności »
urzadzenia optyczne oświetlenie taktyczne

 


Uzyskaj licencję Instruktora Sportu Strzeleckiego  »
kurs strzelecki

 


Wyposaż się w sprzęt do pracy w trudnych warunkach » Wypatrz swojego wroga z odległości »
hydrauliczny wyważacz

Latarki na karabin -  niewielkie gabarety duża moc - przekonaj się »
latrki na karabin

 


Jak ułatwić szybkie przemieszczanie w mroku » Spodnie taktyczne na każdą misję »
latarka czołowa spodnie taktyczne

 

Poznaj arkana radiokomunikacji wojskowej w XXI wieku »

 


Sprzęt do wspinaczki, który zapewni maksimum swobody i bezpieczeństwa » Dobierz wyposażenie na miarę sytuacji »
latarki czołowe

 


05/07/2020

Dodaj komentarz
Nie jesteś zalogowany - zaloguj się lub załóż konto. Dzięki temu uzysksz możliwość obserwowania swoich komentarzy oraz dostęp do treści i możliwości dostępnych tylko dla zarejestrowanych użytkowników portalu Special-ops.pl... dowiedz się więcej »

Aktualny numer

4/2020
SPECIAL OPS 4/2020
W miesięczniku m.in.:
  • - 30 lat ZW
  • - GOI SOK
Paweł Piotrowski
Wiosłowanie jednorącz sztangielką z podparciem na ławce skośnej to odmiana klasycznego...
Paweł Piotrowski
Wyciskanie sztangi w wąskim uchwycie na ławce poziomej to klasyczne, skuteczne...
Michał Piekarski
W ostatnią niedzielę czerwca w Gdyni odbyły się uroczystości z okazji Święta Marynarki...
Michał Piekarski
Wzrost napięcia pomiędzy Zachodem i Rosją, który można już bezpiecznie nazywać nową...
Dariusz Materniak
5 marca 2018 roku jednostka specjalna ukraińskiej Policji "KORD" zatrzymała dwie osoby...
WYŻSZA SZKOŁA ADMINISTRACJI I BIZNESU IM. EUGENIUSZA KWIATKOWSKIEGO W GDYNI
WYŻSZA SZKOŁA ADMINISTRACJI I BIZNESU IM. EUGENIUSZA KWIATKOWSKIEGO W GDYNI
Wyższa Szkoła Administracji i Biznesu im. E. Kwiatkowskiego w Gdyni od dekady kształci wybitnych specjalistów z Bezpieczeństwa Wewnętrznego,...

Powstanie Warszawskie 2.0, czyli „kotwica” z hashtagiem

Czy było warto? – to pytanie w ostatnich latach rozliczania naszej historii pada bardzo często w kontekście Powstania Warszawskiego. Jednocześnie...wiecej »
Rzetelna Firma
Copyright @ 2010-2012 Grupa MEDIUM Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Spółka komandytowa, nr KRS: 0000537655. Wszelkie prawa, w tym Autora, Wydawcy i Producenta bazy danych zastrzeżone. Jakiekolwiek dalsze rozpowszechnianie artykułów zabronione. Korzystanie z serwisu i zamieszczonych w nim utworów i danych wyłącznie na zasadach określonych w Zasadach korzystania z serwisu.
realizacja i CMS: omnia.pl