Special-Ops.pl

Zaawansowane wyszukiwanie

Polska kultura strategiczna: historyczny balast, część pierwsza

Michał Piekarski | 2012-05-12
Fot. FBI

Fot. FBI

Połowa maja to rocznica jednego z najbardziej kontrowersyjnych, a zarazem nieco zapomnianych wydarzeń polskiej historii jaką jest zamach majowy. Nie było to pierwsze ani ostanie wyprowadzenie wojska na ulice, dla realizacji doraźnych celów politycznych ale szereg tragicznych wydarzeń wiążących się z takim sposobem użycia sił zbrojnych kładzie się długim cieniem na naszych czasach.

Zobacz także

Michał Piekarski Kilka kolejnych słów o tradycji i „Czerwonych Beretach”

Kilka kolejnych słów o tradycji i „Czerwonych Beretach” Kilka kolejnych słów o tradycji i „Czerwonych Beretach”

Mimo że głównym tematem wiadomości dotyczących elitarnych jednostek Wojska Polskiego pozostają informacje dotyczące programów modernizacji technicznej lub bieżących działań szkoleniowych lub działań poza...

Mimo że głównym tematem wiadomości dotyczących elitarnych jednostek Wojska Polskiego pozostają informacje dotyczące programów modernizacji technicznej lub bieżących działań szkoleniowych lub działań poza granicami państwa, co jakiś czas niestety powracają kwestie dotyczące historii i tradycji.

Michał Piekarski Anatomia Zamachu

Anatomia Zamachu Anatomia Zamachu

Na polskim rynku od kilkunastu lat wydano już wiele książek traktujących o tematyce terroryzmu. W tym morzu pozycji czasem trudno zauważyć te które niosą ze sobą najbardziej merytoryczny przekaz.

Na polskim rynku od kilkunastu lat wydano już wiele książek traktujących o tematyce terroryzmu. W tym morzu pozycji czasem trudno zauważyć te które niosą ze sobą najbardziej merytoryczny przekaz.

Michał Piekarski Scenariusz Chaosu

Scenariusz Chaosu Scenariusz Chaosu

Siły specjalne i gry wywiadów są jednymi z ulubionych tematów po jakie sięgają autorzy książek z gatunku military fiction. Tak jest także w przypadku najnowszej powieści Piotra Langenfelda, wydanej przez...

Siły specjalne i gry wywiadów są jednymi z ulubionych tematów po jakie sięgają autorzy książek z gatunku military fiction. Tak jest także w przypadku najnowszej powieści Piotra Langenfelda, wydanej przez wydawnictwo WarBook.

Historycznie rzecz ujmując, wojsko często było używane jako wewnętrzna siła zbrojna, zwłaszcza w celu pacyfikacji zamieszek lub innych zagrożeń dla bezpieczeństwa państwa z którymi nie mogła sobie poradzić policja, tak jak zdarzało się to w Stanach Zjednoczonych podczas zamieszek w latach sześćdziesiątych a także kilkanaście lat temu w Los Angeles. W wielu państwach zdarzało się i zdarza, że wojsko służy jako narzędzie do zdobycia lub utrzymania władzy. O ile umacnianie się demokracji w Europie sprawiło, że wojskowe pucze i zamachy stanu należą do przeszłości i są zjawiskiem coraz mniej typowym nawet w Trzecim Świecie, to jednak wewnętrzna misja armii jest wciąż aktualna.

W Polsce międzywojennej, podczas rozruchów i innych sytuacji nadzwyczajnych zdarzało się sięganie po siły wojska, które zastępowały lub wzmacniały Policję. Podobne zjawisko miało miejsce w okresie PRL. Interwencje wojska w Poznaniu w roku 1956, Trójmieście w 1970, kończące się krwawo były właśnie podejmowane w obliczu niewystarczających sił resortu spraw wewnętrznych. Podobnie użyto żołnierzy w okresie stanu wojennego, choć ciężar pacyfikacji opozycji spoczął na siłach MO i SB, a wojsku przeznaczono rolę demonstracji siły.

Te wszystkie zdarzenia mają kilka wspólnych cech. Wyjście wojska z koszar oznacza sytuację nadzwyczajną i często łączy się z ogłoszeniem stanu nadzwyczajnego lub wojennego, a więc zawieszeniem pewnych praw i swobód obywatelskich. Tradycyjnie, armia w przeciwieństwie do zbrojnej w pałki, gaz łzawiący czy miotacze wody policji (milicji) była postrzegana jako narzędzie stosowania śmiercionośnej i niedyskryminującej siły, ze strzelaniem do tłumu na czele. Tak działo się w Polsce, tak działo się w USA czy Irlandii Północnej. I niejako w tym duchu stworzono przepisy, które obowiązują do dziś w Polsce.

Geneza obecnego stanu prawnego sięga bowiem właśnie stanu wojennego. Ustawa z roku 1983, regulująca kompetencje organów MSW, zawierała także zapisy regulujące użycie uzbrojonych pododdziałów milicji oraz sił zbrojnych. Były to przepisy w swoim brzmieniu adekwatne właśnie do sytuacji masowych protestów, dla stłumienia których ostatecznym środkiem miało być użycie broni palnej przez zwarte pododdziały wojska. Niemal identyczne przepisy znalazły się w nowej ustawie o policji, którą uchwalono w roku 1990 i obowiązuje, wprawdzie znowelizowana do dziś. Mimo, że w kolejnych latach tej materii dotykały także inne ustawy (jak choćby Ustawa o stanie wyjątkowym) – wciąż rola sił zbrojnych we wsparciu struktur odpowiedzialnych za bezpieczeństwo wewnętrzne państwa przede wszystkim postrzegana jest w arcytradycyjnych rolach zwartych jednostek tłumiących rozruchy, żołnierzy układających worki na wałach w czasie powodzi, patroli saperskich wzywanych do niewybuchów czy innych klisz, jak medialne dwa lata temu amfibie krążące po zalanych wsiach czy wysadzanie zatorów lodowych na rzekach.

W tych, nierzadko stereotypowych schematach nie ma miejsca na coś, co jest dalekie od konwencjonalnej armii oraz jej zadań i możliwości, oraz od klasycznej policji, a więc na wojska specjalne ani w ogóle na specjalne jednostki policji, wojska i innych służb, jak również na szereg problemów i wyzwań jakie wiążą się ze zwalczaniem nie powodzi, czy zamieszek ale zdeterminowanych i niekonwencjonalnie działających terrorystów i przestępców. Nie jest to tylko problemem przepisów, ale tego co jest podstawą do ich tworzenia i stosowania, a więc całokształtu postrzegania zagrożeń i preferowanych sposobów ich zwalczania, czyli coś co określa się czasem jako kulturę strategiczną.

Polska kultura strategiczna w swoim szerokim wymiarze, nie uwzględnia niestety takich zjawisk jak terroryzm i jego zwalczanie, mimo że są środowiska które eksponują polskie tradycje działań partyzanckich czy nieregularnych. Walka z terrorystami traktowana jest często jako wtórna wobec tradycyjnych zadań i jej specyfika często jest pomijana. Być może, siły które istnieją od lat w służbach policyjnych i wojsku w sytuacji zagrożenia nie będą użyte w sposób adekwatny (a zdarzały się już podobne sytuacje, vide patrole piesze do jakich usiłowano skierować funkcjonariuszy ówczesnego Zarządu Operacji Antyterrorystycznych) i nie będą zapewnione warunki do ich skutecznego działania. Decyzja o użyciu lub nie użyciu wojska w sytuacji zamachu terrorystycznego, mimo że prawnie możliwa i ćwiczone są takie warianty, jest właśnie przykładem takiej decyzji, warunkowanej zaszłościami historycznymi i jej możliwymi politycznymi reperkusjami. Nawet sama decyzja może zostać skrytykowana właśnie jako przejaw militaryzacji polityki państwa, zarzut taki może się pojawić nawet gdy operacja zakończy się sukcesem. Ofiary śmiertelne, lub co gorsza fiasko działań mogą być wręcz powodem poważnych konsekwencji politycznych. Także brak decyzji może doprowadzić do tragicznego finału, jeśli np. siły policyjne nie otrzymały by odpowiedniego wsparcia wojska.

Komentarze

Najnowsze produkty i technologie

bron.pl Skuteczna samoobrona bez formalności

Skuteczna samoobrona bez formalności Skuteczna samoobrona bez formalności

Uzyskanie pozwolenia na broń w Polsce jest obecnie dość łatwe, jednak trzeba na to poświęcić czas oraz pieniądze. Jeżeli więc ktoś działa profilaktycznie i zależy mu na skutecznych narzędziach do samoobrony,...

Uzyskanie pozwolenia na broń w Polsce jest obecnie dość łatwe, jednak trzeba na to poświęcić czas oraz pieniądze. Jeżeli więc ktoś działa profilaktycznie i zależy mu na skutecznych narzędziach do samoobrony, może rozważyć inne opcje. Tych, które są dostępne bez zbędnych formalności, jest wbrew pozorom naprawdę dużo i można je łatwo zamówić w sklepie internetowym bron.pl

Ptak Warsaw Expo Gun & Shooting Expo 2026 - targi broni cywilnej, akcesoriów i bezpieczeństwa osobistego

Gun & Shooting Expo 2026 - targi broni cywilnej, akcesoriów i bezpieczeństwa osobistego Gun & Shooting Expo 2026 - targi broni cywilnej, akcesoriów i bezpieczeństwa osobistego

W dniach 3-5 marca 2026 odbędą się targi Gun & Shooting Expo 2026 – wydarzenie poświęcone branży broni cywilnej, akcesoriów i bezpieczeństwa osobistego. Zgodnie z informacjami organizatora, targi są planowane...

W dniach 3-5 marca 2026 odbędą się targi Gun & Shooting Expo 2026 – wydarzenie poświęcone branży broni cywilnej, akcesoriów i bezpieczeństwa osobistego. Zgodnie z informacjami organizatora, targi są planowane w Ptak Warsaw Expo (Al. Katowicka 62, 05-830 Nadarzyn/Warszawa).

Ptak Warsaw Expo Nowa era ratownictwa i technologii bezzałogowych. Safety & Rescue Expo 2026 i Drone World Expo łączą siły w jednym miejscu

Nowa era ratownictwa i technologii bezzałogowych. Safety & Rescue Expo 2026 i Drone World Expo łączą siły w jednym miejscu Nowa era ratownictwa i technologii bezzałogowych. Safety & Rescue Expo 2026 i Drone World Expo łączą siły w jednym miejscu

W 2026 roku Ptak Warsaw Expo stanie się strategicznym centrum polskiej i europejskiej sceny bezpieczeństwa, ratownictwa i technologii bezzałogowych. Safety & Rescue Expo – wydarzenie poświęcone systemom...

W 2026 roku Ptak Warsaw Expo stanie się strategicznym centrum polskiej i europejskiej sceny bezpieczeństwa, ratownictwa i technologii bezzałogowych. Safety & Rescue Expo – wydarzenie poświęcone systemom ratowniczym, zarządzaniu kryzysowemu oraz wyposażeniu służb – odbędzie się równolegle z Drone World Expo, prezentującym najnowocześniejsze drony, roboty mobilne i rozwiązania teleoperacyjne.

Militaria.pl Pentagon - wyposażenie, na którym zawsze można polegać

Pentagon - wyposażenie, na którym zawsze można polegać Pentagon - wyposażenie, na którym zawsze można polegać

Jakość wyposażenia ma kluczowe znaczenie w sytuacjach, w których nie ma miejsca na błędy i kompromisy. Marka Pentagon od lat tworzy sprzęt i wyposażenie taktyczne z myślą o profesjonalnych użytkownikach...

Jakość wyposażenia ma kluczowe znaczenie w sytuacjach, w których nie ma miejsca na błędy i kompromisy. Marka Pentagon od lat tworzy sprzęt i wyposażenie taktyczne z myślą o profesjonalnych użytkownikach oraz osobach, które szukają niezawodnych i solidnych elementów ekwipunku. Każdy produkt powstaje w odpowiedzi na realne potrzeby użytkowników i poddawany jest różnym testom, dzięki czemu Pentagon może oferować wysokiej jakości odzież, obuwie i akcesoria.

Ptak Warsaw Expo Drone World Expo 2026 – kluczowe wydarzenie dla branży UAV w Polsce

Drone World Expo 2026 – kluczowe wydarzenie dla branży UAV w Polsce Drone World Expo 2026 – kluczowe wydarzenie dla branży UAV w Polsce

Rynek dronów wkracza w etap pełnej profesjonalizacji. Wraz z dynamicznym rozwojem technologii pokładowych, autonomicznych systemów nawigacji, rozwiązań antydronowych i zaawansowanej analityki, drony stają...

Rynek dronów wkracza w etap pełnej profesjonalizacji. Wraz z dynamicznym rozwojem technologii pokładowych, autonomicznych systemów nawigacji, rozwiązań antydronowych i zaawansowanej analityki, drony stają się strategicznym narzędziem wykorzystywanym w wielu kluczowych sektorach gospodarki. Już nie tylko wspierają pracę w terenie – często całkowicie zastępują tradycyjne metody inspekcji, monitoringu czy pozyskiwania danych.

Militaria.pl Marka Wisport - od EDC po zaawansowane wyposażenie taktyczne

Marka Wisport - od EDC po zaawansowane wyposażenie taktyczne Marka Wisport - od EDC po zaawansowane wyposażenie taktyczne

Produkty marki Wisport cieszą się uznaniem zarówno wśród użytkowników cywilnych, jak i profesjonalistów z branży militarnej. Marka nie idzie na kompromisy i stosuje wyłącznie trwałe materiały i komponenty...

Produkty marki Wisport cieszą się uznaniem zarówno wśród użytkowników cywilnych, jak i profesjonalistów z branży militarnej. Marka nie idzie na kompromisy i stosuje wyłącznie trwałe materiały i komponenty do wytwarzania swoich plecaków oraz akcesoriów. Zakup ich produktów to właściwie gwarancja, że sprawdzą się w najtrudniejszych warunkach, a wiele z nich nadaje się również do codziennego użytku (EDC).

Megmar Logistics & Consulting Sp. z o.o. System interkomowy INVISIO Link™ i zestaw słuchawkowy INVISIO T30

System interkomowy INVISIO Link™ i zestaw słuchawkowy INVISIO T30 System interkomowy INVISIO Link™ i zestaw słuchawkowy INVISIO T30

W działaniach wojskowych wyraźna, odporna na zakłócenia komunikacja jest kluczowa. Każde opóźnienie w przekazie lub utrata łączności może mieć wpływ na bezpieczeństwo operatorów, szczególnie w dynamicznych...

W działaniach wojskowych wyraźna, odporna na zakłócenia komunikacja jest kluczowa. Każde opóźnienie w przekazie lub utrata łączności może mieć wpływ na bezpieczeństwo operatorów, szczególnie w dynamicznych sytuacjach przejścia pomiędzy działaniami pieszymi a pojazdami oraz w środowiskach o wysokim poziomie hałasu.

Direct Action Direct Action: nowa strona, ta sama misja

Direct Action: nowa strona, ta sama misja Direct Action: nowa strona, ta sama misja

Direct Action, renomowany producent profesjonalnego sprzętu taktycznego, prezentuje nową wersję swojej strony internetowej. Zmieniona szata graficzna, usprawniona nawigacja i nowe funkcje to odpowiedź...

Direct Action, renomowany producent profesjonalnego sprzętu taktycznego, prezentuje nową wersję swojej strony internetowej. Zmieniona szata graficzna, usprawniona nawigacja i nowe funkcje to odpowiedź na potrzeby użytkowników oraz dynamiczny rozwój marki na rynkach międzynarodowych.

Krzysztof Lis PRO Survival to za mało, by przetrwać realny kryzys

Survival to za mało, by przetrwać realny kryzys Survival to za mało, by przetrwać realny kryzys

Zbudowanie szałasu z gałęzi, rozpalenie ognia krzesiwem i zagotowanie wody w puszce po konserwie - to umiejętności, które wielu osobom kojarzą się z byciem przygotowanym na wszystko. W końcu jeśli potrafisz...

Zbudowanie szałasu z gałęzi, rozpalenie ognia krzesiwem i zagotowanie wody w puszce po konserwie - to umiejętności, które wielu osobom kojarzą się z byciem przygotowanym na wszystko. W końcu jeśli potrafisz przeżyć noc w lesie bez śpiwora, to poradzisz sobie w każdej sytuacji, prawda?

Copyright © 2004-2019 Grupa MEDIUM Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Spółka komandytowa, nr KRS: 0000537655. Wszelkie prawa, w tym Autora, Wydawcy i Producenta bazy danych zastrzeżone. Jakiekolwiek dalsze rozpowszechnianie artykułów zabronione. Korzystanie z serwisu i zamieszczonych w nim utworów i danych wyłącznie na zasadach określonych w Zasadach korzystania z serwisu.
Special-Ops

Ta witryna wykorzystuje pliki cookies do przechowywania informacji na Twoim komputerze. Pliki cookies stosujemy w celu świadczenia usług na najwyższym poziomie, w tym w sposób dostosowany do indywidualnych potrzeb. Korzystanie z witryny bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zamieszczane w Twoim urządzeniu końcowym. W każdym momencie możesz dokonać zmiany ustawień przeglądarki dotyczących cookies. Nim Państwo zaczną korzystać z naszego serwisu prosimy o zapoznanie się z naszą polityką prywatności oraz Informacją o Cookies. Więcej szczegółów w naszej Polityce Prywatności oraz Informacji o Cookies. Administratorem Państwa danych osobowych jest Grupa MEDIUM Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Sp.K., nr KRS: 0000537655, z siedzibą w 04-112 Warszawa, ul. Karczewska 18, tel. +48 22 810-21-24, właściciel strony www.special-ops.pl. Twoje Dane Osobowe będą chronione zgodnie z wytycznymi polityki prywatności www.special-ops.pl oraz zgodnie z Rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016r i z Ustawą o ochronie danych osobowych Dz.U. 2018 poz. 1000 z dnia 10 maja 2018r.