Polska walka z terrorystami

Zmiana planów dotyczących miejsca centralnej jednostki kontrterrorystycznej w strukturach Policji jest zbieżna czasowo ze zmianą na stanowisku Komendanta Głównego Policji, co może potwierdzać hipotezę , że owe plany miały wyraźny kontekst personalny – były już Komendant Główny najwyraźniej chciał wzmocnić organizacyjnie, sprzętowo i finansowo Centralne Biuro Śledcze Policji, w którym wcześniej pełnił szereg stanowisk kierowniczych.

W tym momencie, decyzja o zachowaniu stanu obecnego, jest po prostu najlepszą z możliwych. Potencjalne przesunięcie BOA do innej struktury (czyli CBŚP) oznaczało by wydłużenie łańcucha decyzyjnego, możliwe ograniczenia dotyczące finansowania jednostki, potencjalnie mogłoby „rozdrobnić” potencjał jednostki poprzez obciążenie jej bieżącymi działaniami konwojowymi czy realizacyjnymi, ewentualne zmiany w strukturze etatowej mogłyby wymusić przetasowania kadrowe o trudnych do oceny konsekwencjach. To wszystko działoby się podczas przygotowań do ochrony szczytu NATO w Warszawie, dużej imprezy jaką są Światowe Dni Młodzieży i pod presją bieżącego zagrożenia, które potencjalnie może się zwiększyć, jeśli faktycznie polscy żołnierze zostaną znów wysłani na Bliski Wschód.

Ten ostatni zamiar, który zasługuje na szersze omówienie w oddzielnym artykule, a został zaledwie zasygnalizowany, może w stopniu bardzo poważnym przełożyć się na wzrost zagrożenia terrorystycznego w Polsce. Z dostępnych informacji, wynika bowiem, że Polska zamierza zaangażować się w możliwie minimalnym stopniu, wysyłając cztery samoloty F-16 z zasobnikami rozpoznawczymi. Ponieważ w zamian za wsparcie Zachodu w walce z tzw. państwem islamskim (ISIS) Polska oczekuje istotnego wzmocnienia wschodniej flanki NATO, można się spodziewać że taki relatywnie skromny wkład, będzie przez Polskę nagłaśniany i przypominany przy każdej możliwej okazji, a zatem będzie to oznaczać rosnące ryzyko zamachu. Należy założyć, że już złożone deklaracje zostały odnotowane przez liderów ugrupowań islamskich fundamentalistów i ich zwolenników.

Kolejnym czynnikiem zwiększającym zagrożenie jest (paradoksalnie!) to że Polska należy do państw, które współczesny terroryzm dotknął w stopniu wręcz marginalnym, w porównaniu z choćby Europą Zachodnią. Nie da się bowiem wykluczyć scenariusza w którym terroryści z ugrupowań islamskich fundamentalistów zdecydują się uderzyć właśnie w naszym regionie, licząc na to atak tutaj będzie łatwiejszy, zwłaszcza wobec coraz ostrzejszych środków po jakie sięgają państwa zachodnie. Jak dotąd jest to jedynie hipotezą, ale nie można wykluczyć jej potwierdzenia przez faktyczną próbę dokonania zamachu. Zwiększona obecność zachodnich wojsk w Polsce (czyli dla terrorystów – potencjalnych celów) również może być czynnikiem ryzyka.

Do grupy tych czynników należy także sytuacja w naszej części Europy. Chodzi tu głównie o tzw. zagrożenia hybrydowe, a więc działania obcych państw i ich służb specjalnych mogące przybrać formę działalności terrorystycznej (w tym upozorowanej na działania zupełnie innych podmiotów) ale także o zagrożenia wynikające z dynamiki konfliktów wewnętrznych, w Polsce i jej sąsiedztwie. I znów, mnogość scenariuszy zasługuje na oddzielne omówienie. W kontekście polskiej polityki antyterrorystycznej kluczowe jest to, że owo zagrożenie (czy szerzej – zagrożenia) istnieje a ryzyko ataku w porównaniu z poprzednią dekadą, rośnie.

Trudno ocenić, jakie kierunki w zakresie polityki antyterrorystycznej obierze obecny rząd, zwłaszcza biorąc pod uwagę obecną sytuację na scenie politycznej. Można jednak zauważyć, że w zakresie polityki bezpieczeństwa, oprócz daleko idących zmian kadrowych, wyraźnie czytelnym kierunkiem jest przygotowanie państwa na zagrożenia konwencjonalne – co jest wyraźnie widoczne w deklaracjach dotyczących Sił Zbrojnych. To może oznaczać, że zagrożenia niekonwencjonalne będą traktowane w sposób drugorzędny, co może przełożyć się na choćby budżet służb i jednostek odpowiedzialnych za ich zwalczanie, możliwości rozwoju, politykę kadrową i inne istotne czynniki. Możliwe jest także, że polityka antyterrorystyczna ograniczy się do działań incydentalnych, będących doraźną reakcją na pojawiające się zagrożenia i zjawiska, co było by kontynuacją polityki poprzednich rządów. Pozostaje postawić kilka zasadniczych pytań, na które być może odpowiedź zostanie udzielona w ciągu najbliższych miesięcy.

Po pierwsze, jak miałoby wyglądać zaangażowanie Polski w walkę z tzw. państwem islamskim?Czy będzie to wsparcie jedynie symboliczne, czy będzie to wsparcie logistyczne (np. dostawy uzbrojenia), szkolenie (np. żołnierzy irackich) czy może będzie to wysłanie na Bliski Wschód większego kontyngentu, a jeśli tak to jakiego?

Po drugie, jak ma wyglądać struktura sił odpowiedzialnych za bezpieczeństwo terytorium Polski? Czy zapowiadana ustawa antyterrorystyczna będzie na nowo określać podział zadań pomiędzy policję, służby specjalne i Siły Zbrojne, czy tylko powieli dotychczasowe rozwiązania? Czy powstanie nowa służba specjalna, czy może ABW stanie się odpowiedzialna także za fizyczne zwalczanie terroryzmu? Czy będzie zawierała także przepisy karne lub znowelizowaniu ulegnie Kodeks Karny?

Po trzecie wreszcie, odpowiedź musi zostać udzielona na pytanie zasadnicze – jakie miejsce zdaniem centralnych ośrodków decyzyjnych, zajmuje w hierarchii zagrożeń cała grupa zagrożeń asymetrycznych, w tym terrorystycznych i jak one są postrzegane? Jest to bowiem sprawa fundamentalna dla całego sektora polityki bezpieczeństwa państwa i pozwoli także na ocenę podejmowanych działań i ewentualnych reform.

Chcesz być na bieżąco? Zapisz się do naszego newslettera!