Special-Ops.pl

Ustawa antyterrorystyczna – część pierwsza

Michał Piekarski | 2012-09-23
Fot. FBI

Fot. FBI

W Polsce po roku 2001, pod wpływem szokujących dla wielu zdarzeń z 11 września, na szeroką skalę zaczęto wprowadzać do różnych aktów prawnych zapisy dotyczące reagowania na zagrożenie terrorystyczne.

Zobacz także

Michał Piekarski Kilka kolejnych słów o tradycji i „Czerwonych Beretach”

Kilka kolejnych słów o tradycji i „Czerwonych Beretach” Kilka kolejnych słów o tradycji i „Czerwonych Beretach”

Mimo że głównym tematem wiadomości dotyczących elitarnych jednostek Wojska Polskiego pozostają informacje dotyczące programów modernizacji technicznej lub bieżących działań szkoleniowych lub działań poza...

Mimo że głównym tematem wiadomości dotyczących elitarnych jednostek Wojska Polskiego pozostają informacje dotyczące programów modernizacji technicznej lub bieżących działań szkoleniowych lub działań poza granicami państwa, co jakiś czas niestety powracają kwestie dotyczące historii i tradycji.

Michał Piekarski Anatomia Zamachu

Anatomia Zamachu Anatomia Zamachu

Na polskim rynku od kilkunastu lat wydano już wiele książek traktujących o tematyce terroryzmu. W tym morzu pozycji czasem trudno zauważyć te które niosą ze sobą najbardziej merytoryczny przekaz.

Na polskim rynku od kilkunastu lat wydano już wiele książek traktujących o tematyce terroryzmu. W tym morzu pozycji czasem trudno zauważyć te które niosą ze sobą najbardziej merytoryczny przekaz.

Michał Piekarski Scenariusz Chaosu

Scenariusz Chaosu Scenariusz Chaosu

Siły specjalne i gry wywiadów są jednymi z ulubionych tematów po jakie sięgają autorzy książek z gatunku military fiction. Tak jest także w przypadku najnowszej powieści Piotra Langenfelda, wydanej przez...

Siły specjalne i gry wywiadów są jednymi z ulubionych tematów po jakie sięgają autorzy książek z gatunku military fiction. Tak jest także w przypadku najnowszej powieści Piotra Langenfelda, wydanej przez wydawnictwo WarBook.

Trudno nawet określić w ilu aktach prawnych znalazły się bezpośrednie lub pośrednie odwołania do tego zjawiska. Ustawy dotyczące niektórych służb mundurowych określają że mają one zajmować się tego rodzaju zagrożeniami, tak jest w przypadku Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu czy Straży Granicznej. Czasem określenie zadań jest niejednoznaczne – tak jest w przypadku Policji, w której zadaniach nie zapisano wprost zwalczania terroryzmu, ale w ustawie zapisano że w jej skład wchodzą pododdziały antyterrorystyczne. Przestępstwo o charakterze terrorystycznym zostało zapisane w Kodeksie Karnym, do zagrożeń terrorystycznych odwołują się ustawy o stanach nadzwyczajnych (wojennym, wyjątkowym oraz klęski żywiołowej).

Kodyfikacja problemów związanych z terroryzmem w prawie polskim nie zaczęła się po roku 2001, zapisy takie pojawiały się znacznie wcześniej (np. w ustawie o urzędzie Ministra Spraw Wewnętrznych z roku 1983), przed rokiem 2001 dotyczyły jedynie nielicznych służb, później nastąpiła dosłownie eksplozja zainteresowania tym zjawiskiem. Jest to przyczyna drugiego, obok obfitości, problemu jaki z terroryzmem ma polskie ustawodawstwo. Poszczególne ustawy tworzono w różnym czasie, bez uwzględniania wzajemnych interakcji i obecna sytuacja bliska jest chaosowi. Nie jest to sytuacja nowa.

Przez wiele lat w ustawach pojawiało się pojęcie terroryzmu, choć nigdzie nie było prawnej definicji tego zjawiska. Przyjęto ją dopiero w roku 2004, gdyż obligowało Polskę do tego prawo europejskie. Z Decyzji Ramowej Rady Unii Europejskiej 2002/457/JHA z 13 czerwca 2002 roku, przepisano część znajdującej się tam definicji przestępstwa terroryzmu. Tak powstał artykuł 115 § 20 kodeksu karnego, według którego „przestępstwem o charakterze terrorystycznym jest czyn zabroniony zagrożony karą pozbawienia wolności, której górna granica wynosi co najmniej 5 lat, popełniony w celu:

1) poważnego zastraszenia wielu osób,

2) zmuszenia organu władzy publicznej Rzeczypospolitej Polskiej lub innego państwa albo organu organizacji międzynarodowej do podjęcia lub zaniechania określonych czynności,

3) wywołania poważnych zakłóceń w ustroju lub gospodarce Rzeczypospolitej Polskiej, innego państwa lub organizacji międzynarodowej - a także groźba popełnienia takiego czynu.”

Zobacz także: Paragraf dla strzelca

Jest to zapis daleki od doskonałości, przede wszystkim – w przeciwieństwie do prawa europejskiego – nie odnoszący się do szczegółowych czynów zabronionych. Nie obejmuje też wielu przestępstw – jak nawoływania do popełnienia przestępstwa, znieważenia grupy ludności, propagowania ustroju totalitarnego – mimo że mogą stanowić część działalności organizacji terrorystycznej – według polskiego prawa nie mogą być uznane za przestępstwa o charakterze terrorystycznym. Jest to spowodowane zapisaną granicą zagrożenia karą, której także nie ma w prawie europejskim, a w polskim kodeksie powoduje że kazirodztwo, niektóre przestępstwa związane z pornografią czy nielegalne organizowanie adopcji lokują się w obszarze zagrożenia karą do 5 i więcej lat. Takich problemów prawnych jest więcej.

Dopuszczalne jest na przykład wprowadzenie stanu nadzwyczajnego w następstwie zamachu lub zagrożenia zamachem terrorystycznym (także cyberterrorystycznym). Trudno jednak zauważyć konsekwencję, gdyż ustawy - zwłaszcza dotyczące stanu wyjątkowego i wojennego – nie zawierają zapisów, które mogłyby być adekwatne w zwalczaniu tak szczególnego zagrożenia, jakim jest terroryzm. Możliwość ograniczenia swobody przemieszczania się, zawieszenia działalności partii politycznych lub stowarzyszeń oraz internowania osób są środkami adekwatnymi do ograniczenia działalności właśnie tego rodzaju podmiotów, nie zaś organizacji terrorystycznych.

Zobacz także: Gdyby nie było 11 września?

Terroryzm nie jest bowiem aktem masowym, ale dokonywanym przez relatywnie niewielkie grupy lub pojedyncze osoby. Poza atakami z użyciem broni masowego rażenia, i to na bardzo dużą skalę, trudno zresztą w ogóle wyobrazić sobie, jakie zagrożenie terrorystyczne uzasadniało by sięgnięcie po instrumenty stanu nadzwyczajnego. Natomiast masowe zastosowanie środków kontrolnych lub represyjnych (np. internowania) może doprowadzić nie do osłabienia terrorystów, co do wzrostu poparcia dla nich – jest to klasyczny mechanizm prowokacji i represji, do jakiego odwoływały się niemal wszystkie nowożytne organizacje terrorystyczne. Niekonsekwencją są też możliwe ograniczenia dotyczące cenzury mediów i kontroli korespondencji. Takie środki mogą okazać się nieskuteczne wobec współczesnych grup terrorystycznych, wysoce rozproszonych i stosujących rozliczne metody ukrywania, szyfrowania i kodowania informacji.

Ustawa o zarządzaniu kryzysowym, która miała stworzyć pośredni stopień reagowania na zagrożenia, których zwalczanie wykracza poza zakres podstawowych sił i środków, ale nie wymaga sięgania po narzędzia stanów nadzwyczajnych, nie jest receptą. Ta ustawa była i jest potrzebna, ale jedynie w części odnosi się do zagrożenia terrorystycznego. Ponadto jej zapisy dotyczą przede wszystkim zadań i obowiązków administracji cywilnej (rządowej i samorządowej) i w niewielkim stopniu dotyczą służb mundurowych. Jeśli do tego stanu rzeczy dodać uprawnienia wynikające z innych przepisów, a regulujące zwłaszcza zadania wojska, policji i służb specjalnych w sytuacjach zagrożenia terrorystycznego, obraz nieporządku graniczącego z chaosem jest czytelny.

Rozważmy sytuację dokonania kilu zamachów w obszarze jednej aglomeracji lub regionu. Jeśli w obszarze Trójmiasta w sezonie letnim dojdzie do równoczesnego zamachu na dworce kolejowe w Gdyni i Gdańsku, uprowadzenia statku pasażerskiego pływającego pomiędzy Gdynią a Helem i ataku na obiekt wojskowy, czego może dokonać grupa łącznie kilkunastu zdeterminowanych i przeciętnie wyszkolonych sprawców, to już samo porównanie ustawowych uprawnień służb jakie w takiej sytuacji mogłyby lub musiałyby zostać użyte uzmysławia jak problematyczne może być skoordynowanie ich działań. Nie można przy tym zapominać o politycznej presji i konfliktach jakie towarzyszą tego rodzaju sytuacjom kryzysowym.

Zobacz także: Iran, Izrael, USA: opcje i konsekwencje militarne

Potencjalna ustawa antyterrorystyczna powinna jednoznacznie regulować funkcjonowanie całego aparatu państwa w sytuacji zagrożenia terrorystycznego, zarówno w zakresie jego rozpoznawania, przeciwdziałania, fizycznego zwalczania oraz likwidacji skutków zamachu. Powinna zawierać zestaw narzędzi dostępnych w każdej sytuacji, nie zastępując ale też nie kolidując z przepisami dotyczącymi stanów nadzwyczajnych. Stany te powinny dotyczyć faktycznie ekstremalnych i nadzwyczajnych sytuacji, jakie mogą nastąpić w rezultacie zamachu terrorystycznego, jak epidemia choroby zakaźnej lub bardzo duże straty materialne (np. w wyniku zburzenia zapory wodnej lub detonacji nuklearnego urządzenia wybuchowego). Ustawa antyterrorystyczna powinna także zastąpić zapisy ustawy o zarządzaniu kryzysowym, w tych jej fragmentach które terroryzmu obecnie dotyczą.

Zasadniczym problemem jest to, co ustawa powinna definiować jako terroryzm. Biorąc pod uwagę obecne uwarunkowania prawne, wystarczające i najmniej kłopotliwe powinno być przyjęcie kompletnej definicji przestępstwa terrorystycznego z Decyzji Ramowej Rady Unii Europejskiej 2002/457/JHA. Oprócz trzech celów które zapisano w przywołanym wyżej art. 115 § 20 wskazuje ona, że przestępstwem terrorystycznym są :

„a) ataki na życie ludzkie, które mogą powodować śmierć;

 b) ataki na integralność cielesną osoby;

 c) porwania lub branie zakładników;

 d) spowodowanie rozległych zniszczeń obiektów rządowych lub obiektów użyteczności publicznej, systemu transportowego, infrastruktury, włącznie ze zniszczeniem systemu informacyjnego, stałych platform umieszczonych na szelfie kontynentalnym, miejsca publicznego lub mienia prywatnego, mogące zagrozić życiu ludzkiemu lub mogące spowodować poważne straty gospodarcze;

 e) zajęcie statku powietrznego, statku lub innego środka transportu publicznego lub towarowego;

 f) wytwarzanie, posiadanie, nabywanie, przewożenie, dostarczanie lub używanie broni, materiałów wybuchowych lub jądrowych, broni biologicznej lub chemicznej, jak również badania i rozwój broni biologicznej i chemicznej;

 g) uwalnianie substancji niebezpiecznych lub powodowanie pożarów, powodzi lub wybuchów, których rezultatem jest zagrożenie życia ludzkiego;

 h) zakłócenia lub przerwy w dostawach wody, energii elektrycznej lub wszelkich innych podstawowych zasobów naturalnych, których rezultatem jest zagrożenie życia ludzkiego;

 i) grożenie popełnieniem czynów wymienionych w lit. a) - h).”

Te przestępstwa są opisane w istniejących już przepisach karnych, więc możliwe byłoby „podstawienie” konkretnych przepisów pod poszczególne punkty. Wydaje się to najprostszą drogą do integracji nowej ustawy z przepisami polskimi oraz europejskimi. W oparciu o tą definicję, możliwe jest określenie i uporządkowanie dalszych szczegółowych zasad funkcjonowania systemu przeciwterrorystycznego państwa, co będzie tematem następnego wpisu.

Komentarze

Najnowsze produkty i technologie

Megmar Logistics & Consulting Sp. z o.o. Systemy łączności INVISIO – sprzęt dla nowoczesnego żołnierza

Systemy łączności INVISIO – sprzęt dla nowoczesnego żołnierza Systemy łączności INVISIO – sprzęt dla nowoczesnego żołnierza

Na współczesnym polu walki zapewnienie skutecznej, niezawodnej i bezpiecznej łączności na poziomie zespołów bojowych, a także między pojedynczymi operatorami jednostek wojskowych i policyjnych, należy...

Na współczesnym polu walki zapewnienie skutecznej, niezawodnej i bezpiecznej łączności na poziomie zespołów bojowych, a także między pojedynczymi operatorami jednostek wojskowych i policyjnych, należy do kwestii o kluczowym znaczeniu. Nowoczesne systemy łączności umożliwiają komunikowanie się w czasie działań operacyjnych i taktycznych, a także zabezpieczają przed hałasem o dużym natężeniu dźwięku i związanymi z tym urazami słuchu.

DURABO® Polska marka DURABO wchodzi na rynek mundurowy

Polska marka DURABO wchodzi na rynek mundurowy Polska marka DURABO wchodzi na rynek mundurowy

DURABO®, to polski brand firmy Kreator, będącej kontraktorem polskich i zagranicznych służb mundurowych. Analizując rynek odzieży taktyczno-outdoorowej, firma dostrzegła, że co prawda w ofercie znajduje...

DURABO®, to polski brand firmy Kreator, będącej kontraktorem polskich i zagranicznych służb mundurowych. Analizując rynek odzieży taktyczno-outdoorowej, firma dostrzegła, że co prawda w ofercie znajduje się wiele produktów przeznaczonych dla tej grupy odbiorców, jednak są one albo niskiej jakości spowodowanej dalekowschodnią produkcją i zastosowanymi materiałami, albo w bardzo wysokiej cenie, wynikającej z kosztów importu, np. z USA. W konsekwencji tego firma uznała, że brakuje na rynku oferty odzieży...

OPC Sp. z.o.o. Vademecum okularów przeciwsłonecznych

Vademecum okularów przeciwsłonecznych Vademecum okularów przeciwsłonecznych

Czas wiosenno-letni to zdecydowanie ta pora roku, kiedy większość z nas podchodzi do tematu zakupu nowych okularów przeciwsłonecznych. Silne natężenie szkodliwego promieniowania UV powoduje, że nasz wzrok...

Czas wiosenno-letni to zdecydowanie ta pora roku, kiedy większość z nas podchodzi do tematu zakupu nowych okularów przeciwsłonecznych. Silne natężenie szkodliwego promieniowania UV powoduje, że nasz wzrok zaczyna się intensywniej męczyć, doskwiera nam obniżony komfort widzenia, a kolory przybierają przekłamane barwy.

poza-domem.pl Jakie są rodzaje łuków strzeleckich?

Jakie są rodzaje łuków strzeleckich? Jakie są rodzaje łuków strzeleckich?

Łucznictwo to szlachetny sport, jego historia sięga początków cywilizowanego świata a może nawet dalej. Długo był podstawowym narzędziem wykorzystywanym podczas polowań. Łuki wyszły z łask dopiero wraz...

Łucznictwo to szlachetny sport, jego historia sięga początków cywilizowanego świata a może nawet dalej. Długo był podstawowym narzędziem wykorzystywanym podczas polowań. Łuki wyszły z łask dopiero wraz z momentem pojawienia się broni palnej. Jednak nie zniknęły całkowicie. Zmienił się charakter ich użycia. W dzisiejszych czasach wykorzystywane są w sportach strzeleckich, na olimpiadach, a także hobbystycznie. Jeśli interesuje Cię łucznictwo, to sprawdź jaki łuk na początek będzie najlepszym wyborem.

Ewelina Grzesik TUNDRA - nowa czołówka od Mactronic

TUNDRA - nowa czołówka od Mactronic TUNDRA - nowa czołówka od Mactronic

„Czołówka” jest niezbędnym narzędziem pracy żołnierzy i medyków, ale nie tylko. Niektórzy sportowcy, turyści, miłośnicy kijów trekkingowych czy bywalcy biwaków nie wyobrażają sobie życia bez dobrej czołówki....

„Czołówka” jest niezbędnym narzędziem pracy żołnierzy i medyków, ale nie tylko. Niektórzy sportowcy, turyści, miłośnicy kijów trekkingowych czy bywalcy biwaków nie wyobrażają sobie życia bez dobrej czołówki. Dlatego przetestowaliśmy i sprawdziliśmy, czy warto zainwestować w latarkę TUNDRA THL0111 firmy MACTRONIC.

RAW Sp. z o.o. RAW Mobile BMS

RAW Mobile BMS RAW Mobile BMS

Smartfony stały się powszechnym elementem naszej rzeczywistości. Dzięki urządzeniom mobilnym komunikacja dzisiaj oznacza dużo więcej niż zwykłą rozmowę – chętnie używamy darmowych komunikatorów do przesyłania...

Smartfony stały się powszechnym elementem naszej rzeczywistości. Dzięki urządzeniom mobilnym komunikacja dzisiaj oznacza dużo więcej niż zwykłą rozmowę – chętnie używamy darmowych komunikatorów do przesyłania wiadomości tekstowych, nagrań głosowych, zdjęć, wideo, a nawet dokumentów i lokalizacji. Pandemia COVID-19 tylko przyspieszyła cyfrową ewolucję społeczeństw, pojawiło się wiele przydatnych narzędzi, które umożliwiają użytkownikom realizację pożądanych funkcjonalności i jednocześnie prezentują...

Combat.pl Przeżyj to z combat - zgarnij zniżkę na swoje zakupy

Przeżyj to z combat - zgarnij zniżkę na swoje zakupy Przeżyj to z combat - zgarnij zniżkę na swoje zakupy

Jeśli trafiłeś na tę stronę świadomie, to najpewniej interesują Cię zagadnienia militarne, być może survival, ewentualnie bushcraft lub EDC. Te zainteresowania łączy dość specyficzna grupa przedmiotów,...

Jeśli trafiłeś na tę stronę świadomie, to najpewniej interesują Cię zagadnienia militarne, być może survival, ewentualnie bushcraft lub EDC. Te zainteresowania łączy dość specyficzna grupa przedmiotów, które zapewne chcesz posiadać – tak jak my. Zdobyć je można w licznych sklepach „wojskowych” zorientowanych na takich właśnie zapaleńców. Być może nie wiesz jeszcze, że do grona tych sklepów dołączył stosunkowo niedawno kolejny gracz – combat.pl.

SPY SHOP Paweł Wujcikowski Termowizja strzelecka na każdą kieszeń – AGM Rattler

Termowizja strzelecka na każdą kieszeń – AGM Rattler Termowizja strzelecka na każdą kieszeń – AGM Rattler

Co jest najważniejsze w strzelectwie? Oczywiście dobra widoczność niezależnie od warunków terenowych i atmosferycznych. Kiedy zapadnie zmierzch i chmury zakryją niebo, profesjonalny termowizor pozwoli...

Co jest najważniejsze w strzelectwie? Oczywiście dobra widoczność niezależnie od warunków terenowych i atmosferycznych. Kiedy zapadnie zmierzch i chmury zakryją niebo, profesjonalny termowizor pozwoli łatwo zlokalizować cel nawet przy zupełnym braku światła zewnętrznego. W tym artykule skupimy się na urządzeniach z rodziny AGM Rattler, które oferują doskonały stosunek ceny do oferowanych możliwości.

SPY SHOP Paweł Wujcikowski Bramka z czujnikiem podczerwieni SE-1008 - efektywna kontrola zdrowia

Bramka z czujnikiem podczerwieni SE-1008 - efektywna kontrola zdrowia Bramka z czujnikiem podczerwieni SE-1008 - efektywna kontrola zdrowia

W czasie pandemii koronawirusa Sars-CoV-2 jednym z głównych priorytetów jest ograniczenie liczby nowych zarażeń w przestrzeni publicznej. To niełatwe zadanie, zwłaszcza jeśli weźmiemy pod uwagę wysoki...

W czasie pandemii koronawirusa Sars-CoV-2 jednym z głównych priorytetów jest ograniczenie liczby nowych zarażeń w przestrzeni publicznej. To niełatwe zadanie, zwłaszcza jeśli weźmiemy pod uwagę wysoki stopień zaraźliwości patogenu. W tym trudnym dla wszystkich czasie z pomocą przychodzą bramki z czujnikiem podczerwieni takie jak certyfikowany model SE-1008 dostępny w sklepie Spy Shop. Z ich pomocą kontrola zdrowia staje się nie tylko skuteczna, ale i szybka.

Copyright © 2004-2019 Grupa MEDIUM Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Spółka komandytowa, nr KRS: 0000537655. Wszelkie prawa, w tym Autora, Wydawcy i Producenta bazy danych zastrzeżone. Jakiekolwiek dalsze rozpowszechnianie artykułów zabronione. Korzystanie z serwisu i zamieszczonych w nim utworów i danych wyłącznie na zasadach określonych w Zasadach korzystania z serwisu.
Special-Ops