Special-Ops.pl

Zaawansowane wyszukiwanie

Miejsce wojska w społeczeństwie

Michał Piekarski | 2013-06-02
Polscy żołnierze podczas ćwiczeń sojuszniczych w Niemczech Fot. US DoD

Polscy żołnierze podczas ćwiczeń sojuszniczych w Niemczech Fot. US DoD

Kilka dni temu, po raz drugi obchodzono Dzień Weterana Działań Poza Granicami Państwa. Z tej okazji, oprócz licznych centralnych i lokalnych uroczystości oficjalnych miało miejsce szereg innych wydarzeń, w tym kampania medialna „Szacunek i wsparcie” mająca uświadomić społeczeństwu problemy z jakimi borykają się weterani oraz ich rodziny.

Zobacz także

Michał Piekarski Kilka kolejnych słów o tradycji i „Czerwonych Beretach”

Kilka kolejnych słów o tradycji i „Czerwonych Beretach” Kilka kolejnych słów o tradycji i „Czerwonych Beretach”

Mimo że głównym tematem wiadomości dotyczących elitarnych jednostek Wojska Polskiego pozostają informacje dotyczące programów modernizacji technicznej lub bieżących działań szkoleniowych lub działań poza...

Mimo że głównym tematem wiadomości dotyczących elitarnych jednostek Wojska Polskiego pozostają informacje dotyczące programów modernizacji technicznej lub bieżących działań szkoleniowych lub działań poza granicami państwa, co jakiś czas niestety powracają kwestie dotyczące historii i tradycji.

Michał Piekarski Anatomia Zamachu

Anatomia Zamachu Anatomia Zamachu

Na polskim rynku od kilkunastu lat wydano już wiele książek traktujących o tematyce terroryzmu. W tym morzu pozycji czasem trudno zauważyć te które niosą ze sobą najbardziej merytoryczny przekaz.

Na polskim rynku od kilkunastu lat wydano już wiele książek traktujących o tematyce terroryzmu. W tym morzu pozycji czasem trudno zauważyć te które niosą ze sobą najbardziej merytoryczny przekaz.

Michał Piekarski Scenariusz Chaosu

Scenariusz Chaosu Scenariusz Chaosu

Siły specjalne i gry wywiadów są jednymi z ulubionych tematów po jakie sięgają autorzy książek z gatunku military fiction. Tak jest także w przypadku najnowszej powieści Piotra Langenfelda, wydanej przez...

Siły specjalne i gry wywiadów są jednymi z ulubionych tematów po jakie sięgają autorzy książek z gatunku military fiction. Tak jest także w przypadku najnowszej powieści Piotra Langenfelda, wydanej przez wydawnictwo WarBook.

Można powiedzieć, że przy takich okazjach, wojsko przypomina o swoim istnieniu. Faktem jest, że odsetek obywateli mających jakikolwiek kontakt z wojskiem w ciągu ostatnich dwóch dekad znacząco spadł. Amerykańscy socjolodzy w badaniach w badaniach przeprowadzonych roku 2011 stwierdzili, że we współczesnym społeczeństwie USA, mniej niż jeden procent obywateli służyło w wojsku, w czasie II Wojny Światowej było to dziewięć procent. Ma to swoje, znaczące konsekwencje dla relacji pomiędzy społeczeństwem, armią a rządem.

Faktem jest, że czynniki wpływające na rolę obronności w społeczeństwie są inne niż kiedyś. Drugą Wojnę Światową, podobnie jak wojnę w Wietnamie toczyła masowa armia z poboru, inne były relacje społeczne, także pomiędzy pokoleniami, co dało się odczuć w latach sześćdziesiątych. Obecne konflikty, toczy relatywnie niewielka armia zawodowa, nie ma miejsca znacząca mobilizacja przemysłu, poza wzmocnionymi środkami ochrony przed terrorystami, przeciętny obywatel nie odczuwa znaczących zmian w życiu codziennym czy funkcjonowaniu państwa. Jednocześnie, wyraźnie widoczne są oznaki szacunku dla żołnierzy i weteranów.

W Polsce sytuacja jest nieco inna, ale widać także wiele podobieństw. Jeszcze trzy dekady temu, Wojsko Polskie było jedną z najliczniejszych armii w Europie. Co roku pobór obejmował dziesiątki tysięcy młodych ludzi, powszechne było przysposobienie obronne (także na uczelniach cywilnych w formie przysposobienia wojskowego), na rzecz wojska pracowały lub mogły zostać poddane militaryzacji setki instytucji i przedsiębiorstw. Wojsko było obecne niemal w każdej sferze, z kulturą masową włącznie. Taki kształt systemu bezpieczeństwa państwa, także z rozbudowanymi formacjami bezpieczeństwa terytorialnego, narzucony był wymogami politycznymi, w tym zwłaszcza zagrożeniem globalnym konfliktem na dużą skalę, w którym mogło dojść do użycia broni jądrowej.

Przemiany polityczne na arenie krajowej i międzynarodowej, zmiana charakteru zagrożeń, sprawiły że liczebność sił zbrojnych w Europie stopniowo malała, wraz ze znaczącym spadkiem znaczenia masowych armii z poboru. Nie można także zauważyć że Wojsko Polskie w latach dziewięćdziesiątych nieszczególnie radziło sobie z własnym wizerunkiem. Kurczące się środki budżetowe, mniejsze możliwości szkolenia, zahamowana modernizacja sprzętowa, sprawiały że wielu młodych ludzi zwyczajnie uciekało przed służbą wojskową, a znaczną część odbywających służbę zasadniczą stanowili ci, którzy nie zdołali się od niej wykręcić.

Faktem jest, że są państwa Unii Europejskiej, w których do dziś utrzymywany jest obowiązek służby wojskowej. Są to w szczególności Szwajcaria i państwa skandynawskie, poza Szwecją gdzie niedawno podjęto decyzję o rezygnacji z poboru. Faktem jest jednak, że są to państwa, gdzie niezwykle silnie, zwłaszcza w Szwajcarii, w kulturze i tradycji zakorzenione jest takie postrzeganie obowiązku obrony społeczeństwa, podobnie jak inne prawa i obowiązki obywatelskie. Stąd nie powinno dziwić choćby to, że w Szwajcarii, obok bardzo nietypowego, milicyjnego modelu obronności istnieje równie nietypowy ustrój polityczny.

Biorąc pod uwagę że wynalazek masowej armii poborowej, pochodzi sprzed ponad dwustu lat, podobnie jak masowa produkcja, edukacja i prasa, ewoluował w okresie industrialnym, wraz z rosnącym w siłę państwem narodowym, pojawia się pytanie, czy także w wyżej wymienionych państwach, przetrwa on kolejne dekady, czy zaniknie.

Odejście w kierunku armii zawodowej, nasyconej zaawansowanymi technicznie systemami uzbrojenia i wsparcia, zdolnej do działań wybitnie precyzyjnych, jest już procesem dominującym w Europie. Zagrożenia i wyzwania są coraz bardziej zróżnicowane i wymagają coraz bardziej zróżnicowanych narzędzi, odbiegających od tradycyjnego, a wręcz stereotypowego wizerunku żołnierza.

Jeśli dziś mówimy o problemach związanych z postrzeganiem wojska, żołnierzy, weteranów, gdzie znaczna część społeczeństwa nie rozumie, i opacznie interpretuje obecność polskich żołnierzy na misjach w nieraz bardzo dalekich państwach, to mówimy tu o swoistym wierzchołku góry lodowej.

Wielu spośród weteranów (także odznaczonych niedawno we Wrocławiu) to nie żołnierze, ale cywilni pracownicy wojska, wypełniający nieraz bardzo ważne zadania w kontyngentach wojskowych. Są to także policjanci i  funkcjonariusze innych służb mundurowych..

Pojawia się więc pytanie, jak w przyszłości społeczeństwo będzie odbierać uczestników kolejnych operacji, być może toczonych już w cyberprzestrzeni lub za pośrednictwem robotów? Jak będą postrzegani funkcjonariusze biorący udział choćby we wspólnych operacjach policyjnych lub granicznych w ramach struktur Unii Europejskiej, gdy tylko fakt że takie działania są i będą prowadzone w szerszej skali dotrze do świadomości opinii publicznej?

Receptą na ignorancję, także tą która tworzy fałszywe wyobrażenia i agresję (choćby tą widoczną w Internecie) jest wiedza. Dlatego, działania wizerunkowe i kampanie społeczne nie powinny być, jak obecnie reakcją na problem który ujawnił się w wyniku zwiększenia polskiej, misyjnej aktywności. Powinny one, w sposób przemyślany i racjonalny kształtować wizerunek polskiej armii i innych służb mundurowych oraz ich żołnierzy, funkcjonariuszy i pracowników tak aby społeczeństwo traktowało wszelkiego rodzaju, nawet niekonwencjonalne operacje zagraniczne jako zjawisko normalne i korzystne dla państwa i jego obywateli.

Komentarze

Najnowsze produkty i technologie

Militaria.pl Black Weeks dla operatora. W tych kategoriach rabat naprawdę coś zmienia

Black Weeks dla operatora. W tych kategoriach rabat naprawdę coś zmienia Black Weeks dla operatora. W tych kategoriach rabat naprawdę coś zmienia

Koniec listopada to dobry moment na przegląd wyposażenia przed zimą. Warto sprawdzić, które elementy są już zużyte, co wymaga pilnej wymiany, a z jakimi zakupami można jeszcze poczekać.

Koniec listopada to dobry moment na przegląd wyposażenia przed zimą. Warto sprawdzić, które elementy są już zużyte, co wymaga pilnej wymiany, a z jakimi zakupami można jeszcze poczekać.

Ptak Warsaw Expo Od optyki po cyfrowe łowisko. Hunting Expo 2026 połączy sprzęt z debatą o przyszłości łowiectwa

Od optyki po cyfrowe łowisko. Hunting Expo 2026 połączy sprzęt z debatą o przyszłości łowiectwa Od optyki po cyfrowe łowisko. Hunting Expo 2026 połączy sprzęt z debatą o przyszłości łowiectwa

Współczesne łowiectwo to nie tylko odpowiednio dobrany ekwipunek. Coraz większą rolę odgrywają technologie obserwacyjne, analiza danych, znajomość środowiska i odpowiedzialne zarządzanie populacjami zwierząt....

Współczesne łowiectwo to nie tylko odpowiednio dobrany ekwipunek. Coraz większą rolę odgrywają technologie obserwacyjne, analiza danych, znajomość środowiska i odpowiedzialne zarządzanie populacjami zwierząt. Jak połączyć te obszary w praktyce? Jedną z okazji do rozmowy będą premierowe targi Hunting Expo, zaplanowane na 11-13 grudnia 2026 roku w Ptak Warsaw Expo w Nadarzynie. Obok prezentacji sprzętu organizatorzy przygotowują konferencję poświęconą wyzwaniom i kierunkom rozwoju współczesnego łowiectwa.

Ptak Warsaw Expo Outdoor Equipment Expo 2026 - sprzęt, technologie i doświadczenie w terenie

Outdoor Equipment Expo 2026 - sprzęt, technologie i doświadczenie w terenie Outdoor Equipment Expo 2026 - sprzęt, technologie i doświadczenie w terenie

Niezawodny sprzęt to podstawa każdej wyprawy, niezależnie od tego, czy jej celem jest wielodniowy trekking, bushcraft, survival czy eksplorowanie mniej dostępnych terenów. Wytrzymałość materiałów, funkcjonalność...

Niezawodny sprzęt to podstawa każdej wyprawy, niezależnie od tego, czy jej celem jest wielodniowy trekking, bushcraft, survival czy eksplorowanie mniej dostępnych terenów. Wytrzymałość materiałów, funkcjonalność i odpowiednie przygotowanie mają bezpośredni wpływ na komfort oraz bezpieczeństwo użytkownika. W dniach 11–13 grudnia 2026 roku w Ptak Warsaw Expo odbędzie się premierowa edycja Outdoor Equipment Expo - targów poświęconych sprzętowi, akcesoriom i technologiom wykorzystywanym podczas aktywności...

Ptak Warsaw Expo Warsaw Security Expo 2026 już wkrótce! Branża bezpieczeństwa spotka się w Ptak Warsaw Expo

Warsaw Security Expo 2026 już wkrótce! Branża bezpieczeństwa spotka się w Ptak Warsaw Expo Warsaw Security Expo 2026 już wkrótce! Branża bezpieczeństwa spotka się w Ptak Warsaw Expo

Już w dniach 1-3 grudnia 2026 roku Ptak Warsaw Expo stanie się miejscem spotkania przedstawicieli sektora bezpieczeństwa. Czwarta edycja Warsaw Security Expo - Międzynarodowych Targów Systemów Zabezpieczeń...

Już w dniach 1-3 grudnia 2026 roku Ptak Warsaw Expo stanie się miejscem spotkania przedstawicieli sektora bezpieczeństwa. Czwarta edycja Warsaw Security Expo - Międzynarodowych Targów Systemów Zabezpieczeń i Ochrony - zgromadzi producentów, dystrybutorów, ekspertów oraz osoby odpowiedzialne za bezpieczeństwo obiektów, przedsiębiorstw i infrastruktury.

Direct Action PLATE CARRIERS. FORGED IN POLAND.

PLATE CARRIERS. FORGED IN POLAND. PLATE CARRIERS. FORGED IN POLAND.

Każda misja wymaga innej konfiguracji. Sprawdź sześć przykładowych konfiguracji Direct Action i pamiętaj, że sprzęt ma zwiększać możliwości operatora, a nie je ograniczać.

Każda misja wymaga innej konfiguracji. Sprawdź sześć przykładowych konfiguracji Direct Action i pamiętaj, że sprzęt ma zwiększać możliwości operatora, a nie je ograniczać.

Green Side Materiały dla wojska sprawdzone w projektach NATO

Materiały dla wojska sprawdzone w projektach NATO Materiały dla wojska sprawdzone w projektach NATO

Nowoczesny system wyposażenia żołnierza zaczyna się od rozpoznania potrzeb użytkownika, doboru technologii, badań, prób terenowych i przeprowadzenia rozwiązania od koncepcji do produkcji. Tak działa Green...

Nowoczesny system wyposażenia żołnierza zaczyna się od rozpoznania potrzeb użytkownika, doboru technologii, badań, prób terenowych i przeprowadzenia rozwiązania od koncepcji do produkcji. Tak działa Green Side – w 100% polska spółka i właściciel europejskiej marki Green Side Material Matters®. Nie jest jedynie dystrybutorem, lecz integratorem technologii tekstylnych, łączącym użytkowników, instytucje, producentów, laboratoria i wyspecjalizowane zakłady.

Direct Action Direct Action® na MSPO 2026

Direct Action® na MSPO 2026 Direct Action® na MSPO 2026

Direct Action® zaprasza na Międzynarodowy Salon Przemysłu Obronnego MSPO 2026, który odbędzie się w dniach 8–11 września w Kielcach. Na stoisku marki będzie można zobaczyć najnowsze produkty, poznać nowoczesne...

Direct Action® zaprasza na Międzynarodowy Salon Przemysłu Obronnego MSPO 2026, który odbędzie się w dniach 8–11 września w Kielcach. Na stoisku marki będzie można zobaczyć najnowsze produkty, poznać nowoczesne rozwiązania przeznaczone dla wojska, jednostek specjalnych i służb mundurowych oraz wziąć udział w prezentacjach konfiguracji wyposażenia prowadzonych przez byłych operatorów Jednostki Wojskowej GROM.

Michał Tomanek BOSP Taras Mid - buty, które po prostu robią robotę

BOSP Taras Mid - buty, które po prostu robią robotę BOSP Taras Mid - buty, które po prostu robią robotę

Dobre buty można poznać po tym, że po kilku pierwszych godzinach przestajemy o nich myśleć. Nie uciskają, nie obcierają, nie ślizgają się, nie przemakają i nie przypominają o sobie przy każdym kroku. BOSP...

Dobre buty można poznać po tym, że po kilku pierwszych godzinach przestajemy o nich myśleć. Nie uciskają, nie obcierają, nie ślizgają się, nie przemakają i nie przypominają o sobie przy każdym kroku. BOSP Taras Mid właśnie takie są.

UNIFEQ Europe Sp. z o.o. System D9 - nowa generacja odzieży wojskowej od Unifeq Europe

System D9 - nowa generacja odzieży wojskowej od Unifeq Europe System D9 - nowa generacja odzieży wojskowej od Unifeq Europe

Twórcy od samego początku współpracowali ściśle z użytkownikami końcowymi (operatorami jednostek specjalnych), dzięki czemu system został w pełni zintegrowany z nowoczesnym oporządzeniem, kamizelkami modułowymi...

Twórcy od samego początku współpracowali ściśle z użytkownikami końcowymi (operatorami jednostek specjalnych), dzięki czemu system został w pełni zintegrowany z nowoczesnym oporządzeniem, kamizelkami modułowymi i hełmami balistycznymi.

Copyright © 2004-2019 Grupa MEDIUM Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Spółka komandytowa, nr KRS: 0000537655. Wszelkie prawa, w tym Autora, Wydawcy i Producenta bazy danych zastrzeżone. Jakiekolwiek dalsze rozpowszechnianie artykułów zabronione. Korzystanie z serwisu i zamieszczonych w nim utworów i danych wyłącznie na zasadach określonych w Zasadach korzystania z serwisu.
Special-Ops