Special-Ops.pl

Zaawansowane wyszukiwanie

Społeczeństwo a wojsko, część druga

Michał Piekarski | 2012-09-03
Żołnierze 18 Bdsz podczas ćwiczeń w Niemczech, rok 2006 Fot. US Army

Żołnierze 18 Bdsz podczas ćwiczeń w Niemczech, rok 2006 Fot. US Army

Druga Wojna Światowa, która wybuchła siedemdziesiąt trzy lata temu miała oprócz wymiaru militarnego, niezwykle ważny wymiar społeczny.

Zobacz także

Michał Piekarski Kilka kolejnych słów o tradycji i „Czerwonych Beretach”

Kilka kolejnych słów o tradycji i „Czerwonych Beretach” Kilka kolejnych słów o tradycji i „Czerwonych Beretach”

Mimo że głównym tematem wiadomości dotyczących elitarnych jednostek Wojska Polskiego pozostają informacje dotyczące programów modernizacji technicznej lub bieżących działań szkoleniowych lub działań poza...

Mimo że głównym tematem wiadomości dotyczących elitarnych jednostek Wojska Polskiego pozostają informacje dotyczące programów modernizacji technicznej lub bieżących działań szkoleniowych lub działań poza granicami państwa, co jakiś czas niestety powracają kwestie dotyczące historii i tradycji.

Michał Piekarski Anatomia Zamachu

Anatomia Zamachu Anatomia Zamachu

Na polskim rynku od kilkunastu lat wydano już wiele książek traktujących o tematyce terroryzmu. W tym morzu pozycji czasem trudno zauważyć te które niosą ze sobą najbardziej merytoryczny przekaz.

Na polskim rynku od kilkunastu lat wydano już wiele książek traktujących o tematyce terroryzmu. W tym morzu pozycji czasem trudno zauważyć te które niosą ze sobą najbardziej merytoryczny przekaz.

Michał Piekarski Scenariusz Chaosu

Scenariusz Chaosu Scenariusz Chaosu

Siły specjalne i gry wywiadów są jednymi z ulubionych tematów po jakie sięgają autorzy książek z gatunku military fiction. Tak jest także w przypadku najnowszej powieści Piotra Langenfelda, wydanej przez...

Siły specjalne i gry wywiadów są jednymi z ulubionych tematów po jakie sięgają autorzy książek z gatunku military fiction. Tak jest także w przypadku najnowszej powieści Piotra Langenfelda, wydanej przez wydawnictwo WarBook.

Była to ostatnia jak dotąd wielka wojna pomiędzy mocarstwami, toczona w sposób jednoznacznie sformatowany przez Clausewitzowską trójcę państwa, narodu i armii. Była to wojna toczona przez całe narody i przez kategorię narodu należy postrzegać jej przebieg. Zwycięzcami okazali się ci, którzy najbardziej znacjonalizowali dostępne zasoby na potrzeby wojny, a zarazem dysponowali ich największą ilością, uchronioną przed oddziaływaniem przeciwnika.

Zobacz także: Społeczeństwo a wojsko, część pierwsza

Związek Radziecki i Stany Zjednoczone zmobilizowały całość swojego potencjału gospodarczego i ludzkiego na potrzeby wojny, korzystając jednocześnie z komfortu jaki dawała im geografia. Ani ewakuowany na Ural przemysł zbrojeniowy ZSRR ani bezpieczny za dwoma oceanami przemysł amerykański nie był atakowany. Najliczniej produkowanym samolotem bojowym świata (około 36 tysięcy sztuk) do dziś pozostaje Ił-2, czołgów rodziny T-34 wyprodukowano podczas wojny ponad 60 tysięcy egzemplarzy.

Dla Japonii utrata czterech lotniskowców pod Midway oraz straty wśród doświadczonych załóg lotniczych w pierwszych latach wojny były nie do odrobienia. Na Atlantyku niemiecką flotę podwodną pokonano samą ilością masowo produkowanych okrętów (w tym lotniskowców eskortowych), statków (zwłaszcza typu Liberty) i samolotów do zwalczania okrętów podwodnych. Nawet tak jakościowo wymagające dziedziny jak badania naukowe i wywiad, uległy umasowieniu wraz z budową fabryki dekryptażu w Bletchley Park i podjęcia prac nad bronią jądrową w ramach projektu Manhattan.

Przebieg całej wojny i jej wynik został określony nie przez ideologie, ale przez dostępność potencjału przemysłowego, który z kolei bazował na potencjale społeczeństw. Wojna miała wymiar totalny, rozgrywała się zarówno na polach bitew jak i w fabrykach. W przeciwieństwie do wieków poprzednich, gdzie za walczących i ponoszących główny, o ile nie jedyny wysiłek ponosiła tylko część danej populacji, tak w drugiej, jaki i pierwszej wojnie światowej, walczyły literalnie całe narody.

Siedem wieków później, sytuacja jest krańcowo odmienna. Trzecia wojna światowa nie miała miejsca, a gigantyczne potencjały supermocarstw służyły przede wszystkim temu, aby ich nie używać, gdyż to mogłoby oznaczać tylko wojnę bez zwycięzców. W Europie od dawna jedyne konflikty zbrojne toczą się na jej peryferiach i w przytłaczającej większości mają charakter wewnętrzny. Poza Europą, krwawe i przewlekłe wojny toczyły się w Trzecim Świecie, i w większości także nie były to klasyczne wojny międzypaństwowe, a poza Bliskim Wschodem i wojnami indyjsko – pakistańskimi trudno doszukiwać się wojen pomiędzy regionalnymi silnymi graczami. Stopniowo coraz większym problemem stawały się konflikty wewnętrzne, nieregularne, a po roku 1990 armie mocarstw zachodnich zaczęły w coraz większym stopniu przygotowywać się do operacji stabilizacyjnych, interwencji humanitarnych, „operacji innych niż wojna” czy walki z terrorystami i przestępczością zorganizowaną. Rozwój sił specjalnych to wynik właśnie tych przemian.

Zobacz także: Awantura o książkę

Odmasowienie armii i odejście od praktyki obowiązkowej służby wojskowej, toczenie walk z przeciwnikiem asymetrycznym, sprawia że inaczej wygląda związek państwa, armii i społeczeństwa. Żołnierze stanowią niewielki ułamek społeczeństwa, stopniowo kurczący się wraz z liczebną redukcją wojsk. Trudno spodziewać się aby ten proces uległ odwróceniu. Od dawna na polu walki decyduje nie ilość, lecz jakość, a więc armie rozwiniętych państw składają się i będą się składać z nielicznych, starannie wyselekcjonowanych i wyszkolonych specjalistów, uzupełnianych czasem przez siły aktywnej rezerwy (jak w USA), zaś czasy masowych armii z poboru odeszły w przeszłość.

Taki stan rzeczy oznacza dwa zasadnicze problemy. Skoro armia staje się coraz mniejszą liczebnie częścią społeczeństwa, gdzie procent osób mających doświadczenia lub kontakty z wojskiem spada, może to prowadzić do coraz łatwiejszego użycia siły. Wojna w Wietnamie spowodowała w Stanach Zjednoczonych falę protestów między innymi dlatego, że w walczyli w niej poborowi. Skala protestów antywojennych podczas interwencji w Iraku i Afganistanie była niewspółmiernie mniejsza. Destruktywne konsekwencje użycia armii z poboru do niepopularnej wojny odczuła boleśnie Rosja podczas pierwszej wojny czeczeńskiej.

Zobacz także: Raport komisji norweskiej

Rząd francuski nie ukrywał, że Legię Cudzoziemską stworzono i utrzymywano właśnie dlatego, żeby nie używać poborowych w kolonialnych wojnach. W świecie w którym interwencja militarna często oznacza wysłanie niewielkiego oddziału sił specjalnych, często w niejawnej misji, nalot z powietrza, nierzadko przy pomocy samolotów bezzałogowych. To oznacza że operacje wojskowe nie muszą być w takim stopniu jak kiedyś, planowane z uwzględnieniem reakcji społeczeństwa, bo albo nie wie ono że takie operacje są prowadzone, albo jego poparcie nie jest potrzebne. Wszak kompania komandosów i kilka dronów to nie dywizje piechoty, to są zasoby, które może zapewnić choćby zewnętrzny poddostawca czyli wyspecjalizowany w określonych działaniach PMC.

To prowadzi do kolejnego problemu. Skoro do prowadzenia działań zbrojnych potrzeba mniejszych liczebnie sił (czasem bardzo skromnych), i oparcie wojska w społeczeństwie nie jest kluczowym problemem, to może oznaczać że z czasem społeczeństwo w tej trójcy przestanie być istotnym elementem, poza oczywiście płaceniem podatków, choć biorąc pod uwagę relatywnie mniejsze koszta prowadzenia działań niekonwencjonalnych, także ten czynnik może stracić na znaczeniu. To prowadzi do dalszego, poważniejszego problemu : skoro społeczeństwo nie musi utrzymywać tak licznej armii, a zasadniczą rolą państwa jest zapewnienie bezpieczeństwa (poprzez legalne stosowanie przemocy fizycznej) , po co w ogóle utrzymywać państwo? Jest to (przedstawiony w dużym uproszczeniu) scenariusz który nie jest perspektywą najbliższych lat, ale istniejące symptomy mogą zwiastować jego ziszczenie się w ciągu następnych dekad. Takie procesy, obficie prognozowane przez liczne teorie wojny postindustralnej, „III fali”, „IV generacji” i tym podobne stają się tym prawdopodobne im słabsze jest państwo jako aktor polityczny, a już teraz jego pozycja jest w dużym stopniu podważona – i przez aktorów i procesy subnarodowe, i transnarodowe. Oznaczać to będzie rozdrobnienie sił zbrojnych jako takich, ich defragmentację i dostępność uważanej za legalną przemoc dla różnych podmiotów – korporacji, grup religijnych, miast czy innych organizacji i podmiotów.

Są to oczywiście zjawiska które, choć już dają o sobie znać, nie spowodują rewolucyjnych zmian w ciągu najbliższych trzech lub pięciu lat. Jednak procesy przemian społecznych i politycznych jakie mogą dać o sobie znać w perspektywie dwóch- trzech dekad, nakazują uważnie rozważać każde zjawisko mogące mieć wpływ na bezpieczeństwo państwa. Polskie społeczeństwo pod względem kulturowym jest relatywnie konserwatywne, w porównaniu z Zachodem. Widać to także w stosunku do obronności. Jednak przyszłe zmiany nie ominą także nas, i należy uczynić wszystko co możliwe, by nie były one zaskoczeniem, a system bezpieczeństwa państwa pozostawał efektywny nawet w obliczu pozornie egzotycznych wyzwań.

Komentarze

Najnowsze produkty i technologie

Redakcja, BMF Centrum Specjalistycznego Sprzętu Mobilnego Winmate G101TG - zaawansowany kontroler dronów dla wymagających

Winmate G101TG - zaawansowany kontroler dronów dla wymagających Winmate G101TG - zaawansowany kontroler dronów dla wymagających

Systemy bezzałogowe odgrywają coraz większą rolę w operacjach policyjnych i wojskowych. Wykorzystywane są przede wszystkim w misjach obserwacyjnych, wywiadowczych i rozpoznawczych, zapewniając nieocenione...

Systemy bezzałogowe odgrywają coraz większą rolę w operacjach policyjnych i wojskowych. Wykorzystywane są przede wszystkim w misjach obserwacyjnych, wywiadowczych i rozpoznawczych, zapewniając nieocenione korzyści, przy mniejszym narażaniu zdrowia i życia żołnierzy oraz funkcjonariuszy.

Allegro Wiatrówka - pistolety CO2

Wiatrówka - pistolety CO2 Wiatrówka - pistolety CO2

Ciekawa forma aktywnego spędzenia wolnego czasu w ogrodzie, możliwość ćwiczenia precyzji, cierpliwości oraz umiejętności strzeleckich, odstresowanie... Te i wiele innych atrakcji zagwarantować nam może...

Ciekawa forma aktywnego spędzenia wolnego czasu w ogrodzie, możliwość ćwiczenia precyzji, cierpliwości oraz umiejętności strzeleckich, odstresowanie... Te i wiele innych atrakcji zagwarantować nam może wiatrówka. Niekoniecznie musi to być strzelba, gdyż wielką popularnością cieszą się pistolety pneumatyczne.

Mariusz H. BATES Rush Shield Mid E01044 i E01045 DRYGuard

BATES Rush Shield Mid E01044 i E01045 DRYGuard BATES Rush Shield Mid E01044 i E01045 DRYGuard

Solidne, wykonane z wysokiej jakości materiałów obuwie to niezaprzeczalnie bardzo ważny element ubioru. Dzięki unikalnej konstrukcji kostno-stawowo-więzadłowo-mięśniowej, stopa to pierwszy amortyzator...

Solidne, wykonane z wysokiej jakości materiałów obuwie to niezaprzeczalnie bardzo ważny element ubioru. Dzięki unikalnej konstrukcji kostno-stawowo-więzadłowo-mięśniowej, stopa to pierwszy amortyzator w układzie ruchu człowieka, Odpowiednie wyprofilowanie podeszwy oraz wkładki stanowi podstawę wzmacniającą utrzymanie sklepienia stopy i ochronę przed urazami.

Militaria.pl Z Helikonem w terenie, czyli bezpieczne biwakowanie

Z Helikonem w terenie, czyli bezpieczne biwakowanie Z Helikonem w terenie, czyli bezpieczne biwakowanie

Biwakowanie to okazja do oderwania się od codziennej rutyny i zresetowania w otoczeniu dzikiej przyrody. Jednak podstawą udanego i bezpiecznego biwaku jest przede wszystkim wiedza o tym, jak i gdzie biwakować,...

Biwakowanie to okazja do oderwania się od codziennej rutyny i zresetowania w otoczeniu dzikiej przyrody. Jednak podstawą udanego i bezpiecznego biwaku jest przede wszystkim wiedza o tym, jak i gdzie biwakować, a także jaki sprzęt ze sobą zabrać.

BMF Centrum Specjalistycznego Sprzętu Mobilnego Profesjonalne rozwiązania dla służb od Winmate

Profesjonalne rozwiązania dla służb od Winmate Profesjonalne rozwiązania dla służb od Winmate

Firma BMF od 1998 roku dostarcza rozwiązania w dziedzinie specjalistycznego sprzętu mobilnego. To sprzęt dostosowany do pracy w trudnych i niekiedy bardzo wymagających warunkach. Od lat produkty oferowane...

Firma BMF od 1998 roku dostarcza rozwiązania w dziedzinie specjalistycznego sprzętu mobilnego. To sprzęt dostosowany do pracy w trudnych i niekiedy bardzo wymagających warunkach. Od lat produkty oferowane przez BMF trafiają m.in. do pojazdów wojskowych i specjalnych.

Radosław Tyślewicz MOSKITO TI - szwajcarska precyzja znowu w natarciu

MOSKITO TI - szwajcarska precyzja znowu w natarciu MOSKITO TI - szwajcarska precyzja znowu w natarciu

Francuski koncern zbrojeniowy Safran Defense po premierze swojego urządzenia na targach Eurosatory w Paryżu w 2014 r. oraz w Polsce podczas VII Międzynarodowych Targów Techniki i Wyposażenia Służb Policyjnych...

Francuski koncern zbrojeniowy Safran Defense po premierze swojego urządzenia na targach Eurosatory w Paryżu w 2014 r. oraz w Polsce podczas VII Międzynarodowych Targów Techniki i Wyposażenia Służb Policyjnych oraz Formacji Bezpieczeństwa Państwa Europoltech 2015, wprowadzał go w ostatnich latach na wyposażenie kolejnych armii świata. MOSKITO TI to produkt szwajcarskiej spółki Safran Vectronix AG, producenta specjalistycznego sprzętu optoelektronicznego – między innymi dalmierzy Vector (IV, 21, 23,...

trzypiora.pl Czym powinna cechować się kamizelka taktyczna dla ratownika medycznego?

Czym powinna cechować się kamizelka taktyczna dla ratownika medycznego? Czym powinna cechować się kamizelka taktyczna dla ratownika medycznego?

Jeśli zastanawiasz się nad optymalnym rozwiązaniem w kontekście swojego wyposażenia jako ratownika medycznego podczas akcji, z pewnością na myśl przychodzi Ci kamizelka taktyczna. Czego powinieneś od niej...

Jeśli zastanawiasz się nad optymalnym rozwiązaniem w kontekście swojego wyposażenia jako ratownika medycznego podczas akcji, z pewnością na myśl przychodzi Ci kamizelka taktyczna. Czego powinieneś od niej wymagać? Co najbardziej się przyda? Co jest koniecznością? Jaka kamizelka taktyczna spełni wszystkie stawiane jej wymagania?

Militaria.pl Linie oporządzenia - jak efektywnie zarządzać ekwipunkiem?

Linie oporządzenia - jak efektywnie zarządzać ekwipunkiem? Linie oporządzenia - jak efektywnie zarządzać ekwipunkiem?

Rozsądne rozłożenie ekwipunku może nie być łatwą sprawą, szczególnie kiedy bagażu jest sporo. Jednym z najlepszych sposobów na rozplanowanie umiejscowienia przedmiotów jest stosowanie się do zasad linii...

Rozsądne rozłożenie ekwipunku może nie być łatwą sprawą, szczególnie kiedy bagażu jest sporo. Jednym z najlepszych sposobów na rozplanowanie umiejscowienia przedmiotów jest stosowanie się do zasad linii oporządzenia.

Radosław Tyślewicz Buty Bates EO3882 GX X2 Tall Side Zip

Buty Bates EO3882 GX X2 Tall Side Zip Buty Bates EO3882 GX X2 Tall Side Zip

Buty Bates EO3882 GX X2 Tall Side Zip testowaliśmy już dla was w warunkach trekkingowo-desantowych na polskim wybrzeżu („SPECIAL OPS” 3/2023). Jest to obuwie taktyczne przeznaczone do pracy w klimacie...

Buty Bates EO3882 GX X2 Tall Side Zip testowaliśmy już dla was w warunkach trekkingowo-desantowych na polskim wybrzeżu („SPECIAL OPS” 3/2023). Jest to obuwie taktyczne przeznaczone do pracy w klimacie zimnym i wilgotnym, jaki panuje w Europie Środkowej i Północnej. Sprawdziły się przy zadaniach linowych oraz na portowych nabrzeżach i pokładach łodzi typu RIB. Nadszedł czas na weryfikację tego modelu w bardziej typowych dla Polski i całej niziny europejskiej warunkach, czyli w lesie i na niskich pagórkach.

Copyright © 2004-2019 Grupa MEDIUM Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Spółka komandytowa, nr KRS: 0000537655. Wszelkie prawa, w tym Autora, Wydawcy i Producenta bazy danych zastrzeżone. Jakiekolwiek dalsze rozpowszechnianie artykułów zabronione. Korzystanie z serwisu i zamieszczonych w nim utworów i danych wyłącznie na zasadach określonych w Zasadach korzystania z serwisu.
Special-Ops

Ta witryna wykorzystuje pliki cookies do przechowywania informacji na Twoim komputerze. Pliki cookies stosujemy w celu świadczenia usług na najwyższym poziomie, w tym w sposób dostosowany do indywidualnych potrzeb. Korzystanie z witryny bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zamieszczane w Twoim urządzeniu końcowym. W każdym momencie możesz dokonać zmiany ustawień przeglądarki dotyczących cookies. Nim Państwo zaczną korzystać z naszego serwisu prosimy o zapoznanie się z naszą polityką prywatności oraz Informacją o Cookies. Więcej szczegółów w naszej Polityce Prywatności oraz Informacji o Cookies. Administratorem Państwa danych osobowych jest Grupa MEDIUM Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Sp.K., nr KRS: 0000537655, z siedzibą w 04-112 Warszawa, ul. Karczewska 18, tel. +48 22 810-21-24, właściciel strony www.special-ops.pl. Twoje Dane Osobowe będą chronione zgodnie z wytycznymi polityki prywatności www.special-ops.pl oraz zgodnie z Rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016r i z Ustawą o ochronie danych osobowych Dz.U. 2018 poz. 1000 z dnia 10 maja 2018r.