Szturmowcy z KSP

Początki warszawskich antyterrorystów

W latach 70. w Europie i na świecie nastąpiła eskalacja działań terrorystycznych. Po finale tragicznej w skutkach próby odbicia izraelskich sportowców podczas Igrzysk Olimpijskich w Monachium nie tylko w Niemczech, ale także w Polsce zdano sobie sprawę, że niezbędne jest utworzenie wyspecjalizowanych oddziałów mogących sprawnie uwalniać zakładników oraz neutralizować terrorystów.

W 1975 roku delegacja polskiego Ministerstwa Spraw Wewnętrznych udała się z wizytą do Finlandii, gdzie obserwowała działania formacji antyterrorystycznej Karhu-ryhmä (Niedźwiedź). Pokaz zrobił wrażenie i utwierdził zasadność utworzenia podobnej jednostki w Polsce. W efekcie podjętych decyzji, 22 lutego 1976 roku powstał Wydział Zabezpieczenia Stołecznego Urzędu Spraw Wewnętrznych, który był pierwszą w Polsce jednostką antyterrorystyczną.

Początkowo formacja liczyła 47 funkcjonariuszy ugrupowanych w pięciu sekcjach bojowych. Głównym jej zadaniem były operacje przeciw terrorowi kryminalnemu. Dwa lata później, w największych miastach wojewódzkich powołano do życia siedem kolejnych jednostek – „plutonów specjalnych”. W roku 1980 utworzono dodatkowo jeszcze dwie „drużyny specjalne”, zaś warszawską jednostkę powiększono do 273 etatów, na które składały się m.in. pion bojowy i tzw. skrzydło ochrony lotów, którego zadaniem była m.in. ochrona polskich samolotów.

Po 1989 roku, w wyniku postępujących zmian społeczno-gospodarczych nastąpił wzrost zagrożenia nowymi rodzajami przestępczości, do których zwalczania nie były przygotowane dotychczas funkcjonujące struktury. Zwiększano zatem liczbę „antyterrorystów” oraz unowocześniano posiadane wyposażenie specjalistyczne, uzbrojenie i środki transportu. Rozpoczęła się także współpraca i wymiana doświadczeń z jednostkami zagranicznymi (zwłaszcza izraelskimi), dzięki którym wprowadzono nowy system szkolenia w oparciu o ich wiedzę i doświadczenie, co spowodowało podniesienie umiejętności taktycznych polskich antyterrorystów.

Czytaj też: GZD MUSC >>>

W 1990 roku do służby powołano Policję, która po swojej poprzedniczce, Milicji Obywatelskiej, odziedziczyła dziewięć etatowych jednostek o charakterze antyterrorystecznym, Wydział Zabezpieczenia w Warszawie oraz siedem kompanii specjalnych stacjonujących w Szczecinie, Gdańsku, Białymstoku, Poznaniu, Łodzi, Wrocławiu, Katowicach, Krakowie i Rzeszowie. Wydział Zabezpieczenia został przemianowany na Wydział Antyterrorystyczny Komendy Stołecznej Policji, a plutony specjalne na kompanie antyterrorystyczne, które wchodziły w skład Oddziałów Prewencji Policji. Samodzielny Pluton Antyterrorystyczny powstał także w strukturach komisariatu Policji na warszawskim Okęciu.

Taka sytuacja miała miejsce do 2000 roku, kiedy to kompanie antyterorrystyczne zostały wydzielone ze struktur Oddziałów Prewencji Policji i podporządkowane bezpośrednio komendantom wojewódzkim Policji, jako Samodzielne Pododdziały Antyterrorystyczne Policji (SPAP). Trzy lata później w 2003 roku utworzono także sześć Sekcji Antyterrorystycznych (SAT) w tych komendach wojewódzkich, które nie posiadały własnego SPAP (nie były jednak jednostkami samodzielnymi). Jednostki te powstały na bazie wcześniej istniejących nieetatowych grup specjalnych, a ich podstawowym zadaniem było wspieranie działań innych pionów Policji oraz służb pozapolicyjnych w sytuacjach wymagających użycia szczególnych sił i metod działania.

Wydział Realizacji Komendy Stołecznej Policji (WR KSP)

Pierwszego stycznia 2005 roku w strukturach Komendy Stołecznej Policji w Warszawie powstał Wydział Realizacyjny KSP. Jednostka wykonywała pełne spektrum policyjnych działań specjalnych oraz uczestniczyła w czynnościach, podczas których niezbędne było użycie specjalnych sił i środków. Przeniesienie w 2003 roku do struktur CBŚ Wydziału Antyterrorystycznego Komendy Stołecznej Policji, pozbawiło KSP jednostki specjalnej „na wyłączność”, a komórki planujące szczególnie niebezpieczne operacje przeciwko przestępcom zostały pozbawione możliwości szybkiego odpowiedniego wsparcia taktycznego, jakie miały będąc w dyspozycji komend wojewódzkich (Samodzielne Pododdziały lub Sekcje Antyterrorystyczne).

W tym samym czasie zlikwidowano Samodzielny Pluton Antyterrorystyczny stacjonujący na lotnisku „Okęcie” w strukturach Komisariatu Policji Portu Lotniczego. Było to powodem przekazania kompetencji zapewnienia bezpieczeństwa na terenie międzynarodowych portów lotniczych Straży Granicznej.

WR KSP utworzono z komandosów rozwiązanego Samodzielnego Plutonu Antyterrorystycznego (SPAP) Komisariatu Policji CPL Warszawa Okęcie, funkcjonariuszy służących w przeszłości w Wydziale Antyterrorystycznym oraz funkcjonariuszy nieetatowej grupy „Gepard” (IV specjalnej sekcji realizacyjnej Wydziału do Walki z Przestępczością Samochodową KSP), a także kilku policjantów, którzy w przeszłości pracowali w Wydziale AT i SPAP KSP.

W skład jednostki weszła również I Sekcja Minersko-Pirotechniczna, wyłączona z przenoszonej w struktury KGP głównej jednostki AT i ulokowana wówczas w Wydziale do Walki z Terrorem Kryminalnym Komendy Stołecznej Policji.

W ciągu następnych 10 lat Wydział Realizacyjny należał do najaktywniejszych bojowo policyjnych pododdziałów specjalnych w kraju. Wielokrotnie zdarzały się sytuacje, w których operatorzy WR KSP wyjeżdżali do akcji nawet dwa razy dziennie, co skutkowało liczbą ponad sześćset pięćdziesięciu realizacji w ciągu roku.

WR KSP, choć nie był formalnie policyjnym pododdziałem antyterrorystycznym, wykonywał na co dzień w większości te same zadania, co jednostka specjalna. Nieco inny styl pracy wymuszał na funkcjonariuszach umiejętnie łączenie działań antyterrorystycznych z operacyjnymi. Przeznaczony głównie do zadań specjalnych o najwyższym poziomie trudności w ramach zwalczania podziemia kryminalnego, pozostawał w gotowości do udzielenia wsparcia innym komórkom i jednostkom organizacyjnym garnizonu stołecznego, osiągając liczne sukcesy w walce z przestępczością w stolicy i centralnej Polsce. Zdobyte doświadczenia wykorzystano m.in. podczas zabezpieczania imprez masowych i wizyt ważnych osobistości przyjeżdżających do Polski. Funkcjonariusze WR KSP odpowiadali za zabezpieczenie między innymi EURO 2012 i Światowych Dni Młodzieży oraz wizyt prezydenta USA czy papieża Franciszka.

Samodzielny Pododdział Antyterrorystyczny Policji w Warszawie (SPAP Warszawa)

Po dwunastu latach WR KSP został wyłączony ze struktury organizacyjnej Komendy Stołecznej Policji i 1 maja 2017 r. z Wydziału utworzono Samodzielny Pododdział Antyterrorystyczny Policji w Warszawie jako samodzielną jednostkę organizacyjną Policji. Zmiana organizacyjna dotycząca utworzenia SPAP w Warszawie została podjęta w związku z realizacją „Koncepcji usprawnienia koordynacji i ujednolicenia systemu jednostek i komórek antyterrorystycznych Policji”. Jednostka utworzona przez Komendanta Głównego Policji działała na obszarze KSP, który mógł ją kierować do działań na podstawie przepisów w sprawie metod i form działania pododdziałów antyterrorystycznych Policji oraz komórek minersko-pirotechnicznych Policji. Jednocześnie SPAP w Warszawie wchodził w skład centralnego odwodu antyterrorystycznego Komendanta Głównego Policji.

Zadaniem SPAP było szeroko pojęte fizyczne zwalczanie terroryzmu poprzez prowadzenie działań rozpoznawczych oraz bojowych przy użyciu taktyki antyterrorystycznej, zmierzających do likwidowania zamachów terrorystycznych, prowadzenie działań minersko-pirotechnicznych, a także wykonywanie innych zadań wymagających użycia specjalistycznych sił i środków lub specjalnej taktyki działania. Jednostkę zlikwidowano na mocy wspomnianych norm prawnych, a w jej miejsce 5 kwietnia 2019 roku powołano Samodzielny Pododdział Kontrterrorystyczny Policji w Warszawie (SPKP). Zmiany dotyczyły całego kraju i nastąpiły we wszystkich komendach wojewódzkich.

SPKP w Warszawie

Pomimo zmiany nazwy nie zmieniły się zadania realizowane przez Jednostkę. Funkcjonariusze prowadzą najbardziej złożone akcje policyjne, podczas realizacji których wymaga się szczególnych umiejętności, sprawności fizycznej oraz cech charakteru.

Do głównych zadań funkcjonariuszy SPKP należy zatrzymywanie najgroźniejszych przestępców, zwłaszcza uzbrojonych bądź zabarykadowanych, uwalnianie zakładników, rozbijanie zorganizowanych grup przestępczych i zatrzymywanie sprawców zabójstw, handlarzy narkotyków itp. Zarówno podczas „realizacji”, jak i szkoleń, współpracują nie tylko ze wszystkimi jednostkami podległymi komendzie stołecznej i innymi SPKP z całej Polski, ale również między innymi ze:  

• Strażą Graniczną,
• Agencją Bezpieczeństwa Wewnętrznego,
• Żandarmerią Wojskową,
• Strażą Pożarną,
• Jednostką Wojskową Komandosów,
• CBŚP
• oraz z Spezialeinsatzkommando (SEK) z Berlina.

Czytaj też: „Oczy” i „uszy” WS >>>

Warto nadmienić, że funkcjonariusze SPKP Warszawa przeprowadzają najwięcej realizacji ze wszystkich SPKP rozlokowanych na terenie całego kraju. Dla przykładu, w 2018 roku było to aż 279 realizacji, z czego prawie 50 stanowiło sforsowanie przeszkód z użyciem specjalistycznego sprzętu. Z kolei w 2020 roku warszawscy kontrterroryści przeprowadzili ponad 200 realizacji.

Struktura i zadania

Samodzielny Pododdział Kontrterrorystyczny Policji w Warszawie pod dowództwem komisarza Krzysztofa Funkiendorfa składa się z:

• czterech Sekcji Bojowych liczących 46 ludzi,
• dwóch Sekcji Minersko-Pirotechnicznych,  
• Sekcji Szkoleniowo-Bojowej
• oraz Zespołu Wsparcia Technicznego.

Podstawowym zadaniem SPKP Warszawa oprócz fizycznego zwalczania terroryzmu jest wspieranie policjantów pozostałych pionów komendy (KSP – Wydziały, np. Wydział Kryminalny, Wydział dw. z Przestępczością Narkotykową, Wydział dw. z Przestępczością Samochodową, Wydział Terroru Kryminalnego i Zabójstw) podczas wykonywania zadań wymagających specjalnego wyposażenia, wyszkolenia i taktyki.

Policyjni antyterroryści są bardzo pomocni także podczas zatrzymywania szczególnie niebezpiecznych osób przez komórki służby kryminalnej, Centralne Biuro Śledcze i inne służby oraz instytucje.

Spektrum ich zadań, w których istotne okazują się możliwości sprzętowe i wyszkolenie funkcjonariuszy, nakłada na nich konieczność wszechstronnych umiejętności.

Funkcjonariusze wspierają działania pościgowe, wzmacniają ochronę ważnych osób lub obiektów, zwłaszcza jako oddział kontruderzeniowy, wspierają służby konwojowe i policję sądową podczas transportu i rozpraw z udziałem szczególnie niebezpiecznych przestępców. Oprócz tych zadań funkcjonariusze SPKP Warszawa biorą również udział w akcjach ratowniczych podczas klęsk żywiołowych, ale również wspomagają oddziały prewencji podczas tłumienia zamieszek oraz wydobywają spod wody zwłoki i dowody rzeczowe.

Oddzielne zadania stoją przed sekcją minersko-pirotechniczną, która odpowiada za wykrywanie i neutralizację materiałów i urządzeń wybuchowych. Jej początki sięgają lat 90. Wówczas w garnizonie warszawskim utworzono pierwszą w Polsce jednostkę, która miała zajmować się neutralizowaniem środków wybuchowych.

Początki sekcji nie były łatwe. Policjanci nie dysponowali odpowiednim do swoich zadań wyposażeniem i pracowali tylko w godzinach od 8:00 do 16:00. Dziś policjanci z sekcji minersko-pirotechnicznej działając na obszarze województwa mazowieckiego oraz miasta stołecznego Warszawy są gotowi do wyjazdu o każdej porze dnia i nocy.Do sekcji minersko-pirotechnicznej wybiera się funkcjonariuszy o szczególnych cechach charakteru, do których należy zaliczyć opanowanie i kontrolę nad emocjami. Pirotechnicy przechodzą liczne kursy i szkolenia w zakresie wykrywania i rozbrajania niebezpiecznych ładunków wybuchowych. Przygotowani są także do prowadzenia działań minersko-pirotechnicznych z zastosowaniem technik wysokościowych i prac podwodnych, polegających na lokalizowaniu, rozpoznaniu, neutralizowaniu, usuwaniu, transportowaniu i niszczeniu materiałów lub urządzeń wybuchowych, a także na pokonywaniu zamknięć budowlanych i innych przeszkód przy użyciu materiałów wybuchowych.

Lata doświadczeń i ciężkiej pracy sprawiły, że obecnie poziom jednostki stoi na europejskim poziomie. Sekcja minersko-pirotechniczna ma do swojej dyspozycji 3 urządzenia zrobotyzowane, urządzenia rentgenowskie, dwa pojemniki (beczki) gazoszczelne do przewożenia materiałów niebezpiecznych typu „Jakusz”, ciężkie ubrania podchodzeniowe. Ponadto funkcjonariusze z sekcji minersko-pirotechnicznej dzielą się również swoją wiedzą i doświadczeniem prowadząc szkolenia i warsztaty pozapolicyjne, m.in. z ŻW, Strażą Graniczną (Okęcie) czy Strażą Pożarną (Zespół Chemiczny).

Ćwiczenia w realnych warunkach

Policyjni komandosi z Warszawy trenują codziennie, aby w sytuacji realnego zagrożenia każdy z członków pododdziału bezbłędnie znał swoją rolę i potrafił działać automatycznie. W trakcie służby przechodzą szereg specjalistycznych szkoleń i kursów, takich jak m.in. kurs płetwonurkowy, działań taktyczno-bojowych, alpinistyki górskiej, ratownictwa medycznego i morskiego czy szkolenie snajperskie. Cykl szkolenia praktycznego uzupełniany jest szkoleniem teoretycznym, obejmującym zagadnienia praktyki policyjno-prawnej, podstawy psychologii, zapoznanie z nowymi rodzajami uzbrojeń i wyposażenia. Jednym z kluczowych elementów szkolenia jest również trening walki wręcz.

Policjanci z SPKP ćwiczą najbardziej skuteczne techniki z różnych stylów walki, od brazylijskiego jujitsu, przez kick-boxing, po judo. Ich dobór warunkuje specyfika służby. W przeciwieństwie do wojskowych jednostek specjalnych te policyjne są szkolone przede wszystkim pod kątem obezwładnienia przeciwnika, a nie zlikwidowania go. Swoją gotowość stołeczni antyterroryści potwierdzali wielokrotnie podczas specjalistycznych ćwiczeń mających odzwierciedlić realne zagrożenia.

Dla przykładu, 21 kwietnia 2016 roku uczestniczyli w ćwiczeniu wysokościowym na ścianie Pałacu Kultury i Nauki z udziałem operatorów OSŻW Warszawa i funkcjonariuszy z Grupy Ratownictwa Wysokościowego Państwowej Straży Pożarnej w Łodzi. Głównym celem zajęć było szkolenie sprawności w sytuacji zagrożenia o charakterze terrorystycznym, tj. doskonalenie technik zjazdów z wysokiej ściany z osobą poszkodowaną oraz zjazdu z negocjatorem. Ponadto przećwiczono ewakuację poszkodowanych z budynku przy użyciu sprzętu oraz technik alpinistycznych.

Inny charakter miały ćwiczenia zorganizowane przez warszawskich antyterrorystów na terenie hotelu Sofitel Warsaw Victoria, które odbyły się 16 maja 2016 roku. Scenariusz zakładał, iż do hotelu wtargnęła grupa uzbrojonych i posiadających ładunki wybuchowe osób. Napastnicy wzięli personel i gości hotelowych na zakładników oraz zabarykadowali się w sali teatralnej. Celem ćwiczenia było wypracowanie technik działania na wypadek podobnego ataku terrorystycznego przy współpracy z OSŻW Warszawa, ABW, BOR oraz pracownikami hotelu odpowiedzialnymi za bezpieczeństwo gości.

Osiemnastego kwietnia 2019 roku funkcjonariusze warszawskiego SPKP brali także udział w ćwiczeniu antyterrorystycznym organizowanym przez Biuro Bezpieczeństwa i Zarządzania Kryzysowego we współpracy z KSP i realizowanym na terenie kampusu Uczelni Techniczno-Handlowej UTH, w którym udział wzięło także blisko jej 300 uczniów i pracowników. Ponadto w ćwiczenie zaangażowani byli funkcjonariusze Komendy Rejonowej Policji Warszawa III, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Straży Miejskiej m. st. Warszawy, Zespołu Ratownictwa Medycznego „Meditrans” oraz przedstawiciele Stołecznego Zespołu Pomocy Poszkodowanym. Celem ćwiczenia było wypracowanie procedury działania na wypadek sytuacji kryzysowej w postaci wtargnięcia uzbrojonego napastnika do budynku, w którym przebywa duża liczba osób.

Warto także wspomnieć, że jednym z zadań policyjnych kontrterrorystów jest przygotowanie i prowadzenie działań ratunkowych oraz ich wspieranie. W celu podniesienia umiejętności w tym zakresie stołeczni kontrterroryści od lat biorą udział w zawodach medycyny taktycznej „PARAMEDYK”, w których co roku zajmują wysokie miejsca. W 2016 roku podczas IX edycji zawodów funkcjonariusze SPKP w Warszawie opracowali i oceniali jeden ze scenariuszy. Łączył on dwa rzeczywiste wydarzenia, które miały miejsce w przeszłości na terenie garnizonu stołecznego, mianowicie napad na konwój w Wólce Kosowskiej oraz jedną z realizacji ówczesnego WR-u.

Selekcja

SPKP w Warszawie prowadzi okresowy nabór kandydatów do Jednostki. Poszukiwani są policjanci w służbie stałej do 35. roku życia, o wysokim stopniu wytrenowania, dyspozycyjni, odporni na sytuacje stresowe oraz potrafiący działać w zespole. Od kandydatów wymaga się ponadprzeciętnych umiejętności i zaangażowania na każdym etapie selekcji. Kandydat do służby w Jednostce powinien być nie tylko sprawny fizycznie i cieszyć się doskonałym zdrowiem, ale charakteryzować się wysoką odpornością psychiczną, pracowitością, cierpliwością i opanowaniem.

Kandydat do SPKP musi poddać się postępowaniu kwalifikacyjnemu, które składa się z kilku etapów. Rozpoczyna się od złożenia do Jednostki CV i kwestionariusza osobowego, co pozwala na zweryfikowanie wymogów formalnych. Następnie komisja rekrutacyjna decyduje o dopuszczeniu kandydata do rozmowy wstępnej, która ma ocenić jego doświadczenie, motywację oraz predyspozycje do pracy w jednostce.

Czytaj też: Nowe oblicze komandosów RM >>>

Kolejnym etapem jest odbycie testu sprawnościowo-wytrzymałościowego, podczas którego należy zaliczyć kilka konkurencji: skok w dal z miejsca, bieg zwinnościowy, wyciskanie sztangi w pozycji leżącej, podciąganie się na drążku, uginanie ramion w podporze na poręczach, brzuszki, bieg 12 min, tzw. test Coopera, oraz pływanie. Po pozytywnym zaliczeniu tego testu kandydat kierowany jest na badania psychologiczne i komisję lekarską. Przejście całej procedury nie przesądza jeszcze o przyjęciu do służby w SPKP. Ostatecznym kryterium jest pozytywny wynik kursu specjalistycznego (taktyczno-zgrywającego), który trwa około sześciu miesięcy.

Umundurowanie, broń i najnowszy specjalistyczny sprzęt

Standardowym umundurowaniem jednostek specjalnych Policji do lat 90. były charakterystyczne szaro-czarne kombinezony (AT1), zastąpione po roku 2000 przez kombinezony AT2, w kolorze czarnym. W ostatnich latach obserwujemy jednak wprowadzanie do użycia innych wzorów kamuflaży, głównie modułowego oporządzenia, np. mundur z kamuflażem multicam (zmieniła się również naszywka).

Podstawowym typem broni krótkiej w SPKP są pistolety Glock 17 (wcześniej CZ85B oraz rewolwery Astra i Gward na nabój .38 Special). Warszawscy „antyterroryści” mają na wyposażeniu także pistolety maszynowe HK MP5 (w kilku wersjach).

Podstawowym typem broni wsparcia są karabinki HK 416 i amerykańskie strzelby powtarzalne (pump-action) Mossberg 500 kalibru 12 (wcześniej używano także radzieckich Iż-27 oraz niemieckich Imperatorów), a wśród broni wyborowej standardem są fińskie karabiny Sako TRG-21 i TRG-22A1 na nabój 7,62x51mm. Stosowane są także inne rodzaje uzbrojenia, w tym paralizatory Taser X26 i X2, karabiny maszynowe PK, granaty hukowo-błyskowe.

Funkcjonariusze dysponują również nowoczesnym specjalistycznym sprzętem w postaci wyważarki hydraulicznej i miotanego robota taktycznego TRM o wadze 1,5 kg, który rozwija prędkość ok. 3,5km/h. Robot jest nie tylko bardzo cichy, ale również rejestruje obraz i dźwięk oraz ma możliwość oświetlenia np. niebezpiecznych przedmiotów, a także celów. TRM konstrukcyjnie jest przystosowany do działania po zrzucie z wysokości do 9 m i to na twarde podłoże, a warunki atmosferyczne nie wpływają na jego parametry użytkowe. Ponadto może być wyposażony w element, który powoduje wyzwalanie ładunków hukowo-błyskowych, dymnych, drażniących (łzawiących i sygnalizacyjnych).

W grudniu 2019 roku w ramach „Programu modernizacji Policji, Straży Granicznej, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Ochrony Państwa” funkcjonariusze SPKP Warszawa otrzymali warty blisko 3 mln zł Lekki Transporter Opancerzony TUR VI. Pojazd powstał na bazie ciężarówki MAN TGM 4×4. Ma 6,5 m długości i ponad 2,5 m szerokości i może przewieźć osiem osób. Jego masa rzeczywista wynosi blisko 13 ton, a do napędu służy potężny motor o pojemności 6,8 litra i mocy 326 KM. Do policyjnych potrzeb przystosowała go specjalistyczna firma produkująca zabudowy specjalne – AMZ Kutno.

LTO TUR VI otrzymał opancerzenie (zabezpieczenie kuloodporne na poziomie II według normy STANAG 4569), dzięki któremu jest odporny na granaty ręczne, miny przeciwpiechotne, niewybuchy artyleryjskiej amunicji odłamkowej i inne niewielkie przeciwpiechotne materiały wybuchowe, detonowane w dowolnym miejscu pod pojazdem. Załoga jest ponadto chroniona przed bojowymi środkami trującymi, środkami biologicznymi i pyłem promieniotwórczym. Pojazd wyposażono także w systemy przeciwpożarowe. Transporter pomyślnie przeszedł wymagane badania, m.in. balistyczne i trakcyjne w Wojskowym Instytucie Techniki Pancernej i Samochodowej w Sulejówku.

Policyjni komandosi mogą korzystać z czworga drzwi i włazu na dachu (wszystkie można blokować pod kątem 90 stopni). Do ich dyspozycji są też stopnie boczne i trzy luki strzelnicze.

Koła z wkładkami masywowymi umożliwiają dalszą jazdę po przestrzeleniu lub przebiciu opon – na dystansie 40 km do prędkości 40 km/h. Na wyposażeniu TUR-a znajdują się także wyciągarka o sile uciągu ponad 9 ton oraz taran, czyli wzmocniony zderzak przedni, pozwalający przepchnąć przeszkodę o masie pół tony.

Czytaj też: GOI SOK >>>

Rico, pierwszy w Polsce pies antyterrorysta

W trudnej służbie SPKP należy wyróżnić także psy bojowe. Przykładem jest Rico, służący w Policji od 2013 roku owczarek holenderski, który jako pierwszy w Polsce pies brał udział w realizacjach bojowych, często jako pierwszy wkraczał do akcji, zatrzymując najgroźniejszych przestępców: sprawców zabójstw, złodziei samochodowych, handlarzy narkotyków i członków zorganizowanych grup przestępczych. Budził respekt swoją postawą i… umundurowaniem, do akcji przystępował bowiem w ochronnych słuchawkach, goglach, kamizelce i specjalnych butach. Dla funkcjonariuszy SPKP Warszawa Rico był wiernym i w pełni oddanym przyjacielem, na którego zawsze mogli liczyć podczas pełnienia służby. W 2020 roku Rico przeszedł na zasłużoną emeryturę i przebywa u swojego dotychczasowego przewodnika.

Najtrudniejsze realizacje

Warszawa, jako stolica kraju, jest szczególnie narażona na działalność grup przestępczych. W ich zwalczaniu znaczny udział ma także SPKP w Warszawie. Jednostka na koncie ma udział w działaniach przeciwko najgroźniejszym grupom przestępczym, takimjak grupa pruszkowska i grupa wołomińska. Obie zostały skutecznie rozbite dzięki informacjom uzyskanym od Jarosława Sokołowskiego pseudonim „Masa”, jednego z członków gangu pruszkowskiego. Dzięki jego zeznaniom udało się zatrzymać przywódców przestępczego półświatka w Warszawie, m.in. Andrzeja Zielińskiego ps. „Słowik”, Janusza Parasola ps. „Parasol” oraz Leszka Danielaka ps. „Wańka”.

Niczym u hydry na miejsce zlikwidowanej jednej grupy przestępczej powstawały kolejne. Jedną z najgroźniejszych był tzw. gang „Mutantów”, do którego należeli Robert Cieślak i Igor Pikus z podwarszawskiego Piastowa – odpowiedzialni m.in. za zabójstwo policjanta w miejscowości Parole w 2003 r. Do próby ich zatrzymania doszło w nocy z 5 na 6 marca 2003 roku w Magdalence pod Warszawą. Podczas akcji antyterroryści wpadli w przygotowaną przez przestępców zasadzkę, w wyniku czego zginęło dwóch policjantów (nadkomisarz Marian Szczucki i podkomisarz Dariusz Marciniak), a siedemnastu zostało rannych. Zginęli także sami bandyci. Na poddaszu, skąd przestępcy prowadzili ogień, policyjni pirotechnicy znaleźli maski gazowe, 28 jednostek broni, w tym karabiny AK47 Kałasznikow, pistolety maszynowe UZI i Skorpion, a nawet wojskowy sztucer i duże zapasy amunicji.

Najbardziej bezwzględnym i wyjątkowo dobrze zorganizowanym przeciwnikiem warszawskich antyterrorystów była tzw. grupa obcinaczy palców, czyli odłam gangu z Mokotowa. Rodziny niektórych porwanych dostawały kawałki palców swoich bliskich jako znak, że przestępcy nie uznają kompromisów. Początkowo „obcinacze” uprowadzali osoby, które działały na pograniczu prawa, ale szybko zaczęli poszerzać grono przyszłych ofiar. Odpowiedzialni za porwania Wojciech S. „Wojtas” i Grzegorz K. „Ojciec” zostali zatrzymani właśnie przez funkcjonariuszy z warszawskiego SPKP. Grupa została niemal doszczętnie rozbita, a zarzutami objęto wszystkich liderów i ponad setkę członków gangu.

SPKP w Warszawie zajmują się również eskortą szczególnie niebezpiecznych przestępców, takich jak np. „polski Hannibal Lecter”, czyli Kajetan P., który w lutym 2016 roku z zimną krwią zamordował lektorkę języka włoskiego, odcinając jej głowę i ćwiartując ciało. Kajetan P. został zatrzymany na Malcie przez miejscowych funkcjonariuszy przy wsparciu specjalnej grupy pościgowej z Polski, złożonej z funkcjonariuszy CBŚP – nazywanych „łowcami cieni” oraz policjantów z Zespołu Poszukiwań Celowych z Poznania – określanych z kolei mianem „łowców głów”. Funkcjonariusze z warszawskiego SPKP eskortowali mordercę z aresztu śledczego w Poznaniu na rozprawy do sądu w Warszawie.

Ostatnim dużym sukcesem SPKP w Warszawie był udział w rozbiciu w marcu 2021 r. międzynarodowej grupy przestępczej działającej na terenie województwa łódzkiego. W latach 2016–2021 grupa prowadziła legalny skład podatkowy na terenie powiatu kutnowskiego, dzięki czemu organizowała dostawy i dystrybucję oleju smarowego na terenie Polski i innych krajów Unii Europejskiej. Nie płaciła jednak należnych podatków i opłat krajowych. Szkodliwa działalność grupy kosztowała skarb państwa około 190 mln zł.

W akcji oprócz SPKP Warszawa udział wzięły oddziały SPKP z Bydgoszczy, Lublina, Białegostoku, Radomia i Łodzi oraz Centralny Pododdział Kontrterrorystyczny Policji BOA, Grupa Zabezpieczenia Działań Mazowieckiego Urzędu Celno-Skarbowego (GZD MUCS) i Wydział do spraw odzyskiwania mienia KSP. W czasie akcji zatrzymano 22 osoby.

Należy również wspomnieć o zaangażowaniu funkcjonariuszy SPKP Warszawa w misje zagraniczne. Funkcjonariusze wyjeżdżają na kolejne zmiany w ramach misji UE EULEX, prowadzonej od 2008 r. w Kosowie. Warszawscy kontrterroryści wchodzą w skład Jednostki Specjalnej Polskiej Policji (JSPP) stacjonującej w bazie w kosowskiej Mitrowicy w obozie „Camp Charlie”. Kosowo wciąż pozostaje niebezpiecznym rejonem działań dla służb porządkowych. Pierwszym powodem jest stałe napięcie między ludnością serbską, zlokalizowaną w enklawach, oraz większością albańską.

Pomimo wieloletnich starań, w Kosowie nadal dość prężnie rozwijają się zróżnicowane formy przestępczości zorganizowanej. Po 2015 r. doszedł również czynnik związany z kryzysem migracyjnym oraz licznymi przypadkami migracji mieszkańców Kosowa.

Serce na dłoni

Warszawscy kontrterroryści od lat angażują się w liczne akcje charytatywne. Uczestniczą m.in. w projektach organizowanych przez Biuro Bezpieczeństwa i Zarządzania Kryzysowego m. st. Warszawy oraz Wydziału Prewencji KSP. Między innymi przygotowują program szkolenia z zakresu postępowania w przypadku ataku terrorystycznego dla uczniów szkół, kadry pedagogicznej, instytucji państwowych. W „Noc Muzeów” pirotechnicy co roku demonstrują sprzęt w siedzibie MSW. Funkcjonariusze biorą też udział w festynach, piknikach organizowanych z okazji Dnia Dziecka czy Wielkiej Orkiestry Świątecznej Pomocy.

W grudniu 2018 roku SPKP w Warszawie zaangażował się w projekt Szlachetna Paczka i ruszył do niewielkiej miejscowości w województwie łódzkim wesprzeć potrzebujących, którymi byli 14-latek oraz jego babcia, która od 12 lat samodzielnie wychowuje wnuka. Funkcjonariusze oprócz standardowego wyposażenia – mundurów, kasków, broni czy kamizelek kuloodpornych, uzbroili się w wielkie pudła z prezentami owinięte świątecznym papierem. Dzięki tej niecodziennej wizycie Mikołajów na buziach babci i jej wnuka na długo zagościł uśmiech.

W czerwcu 2020 roku SPKP Warszawa został nominowany przez KPP Otwock do wzięcia udziału w akcji społecznej #GaszynChallenge. Funkcjonariusze spotkali się w niecodziennych okolicznościach na terenie swojej jednostki i zrobili 10 symbolicznych pompek, wspierając tym samym zbiórkę funduszy na rzecz dzieci chorych na SMA, czyli rdzeniowy zanik mięśni. Akcja, którą zapoczątkował strażak z Ochotniczej Straży Pożarnej w Gaszynie Marcin Topor, szybko nabrała tempa i błyskawicznie się rozwinęła, angażując do pomocy kolejne jednostki.

SPKP Warszawa jest jednym z siedemnastu oddziałów tego typu w Polsce (każde województwo ma jednostkę antyterrorystyczną, w Warszawie mieści się też jednostka centralna – Biuro Operacji Antyterrorystycznych).

Czytaj też: OSŻW z Warszawy >>>

Gdyby chcieć znaleźć jedno słowo, które będzie najlepiej łączyć wszystkie zadania, jakie wykonują funkcjonariusze SPKP, można powiedzieć, że są ratownikami. Ich priorytetowym celem, w tej czy innej formie, jest ratowanie zdrowia i życia ludzi. Temu podporządkowane są ich szkolenie i taktyka. To właśnie funkcjonariusze SPKP stają na pierwszej linii, gdy dochodzi do zamachu terrorystycznego, z narażeniem własnego życia odbijają zakładników, zatrzymują najgroźniejszych przestępców, rozbrajają ładunki wybuchowe, ratują ludzi chcących popełnić samobójstwo, a w czasie klęski żywiołowej ewakuują ludzi z dachów budynków.

Funkcjonariusze SPKP to elita, która bierze udział w akcjach o najwyższym stopniu ryzyka.

Chcesz być na bieżąco? Zapisz się do naszego newslettera!