„Holender” z Warszawy

Realizację pomysłu wprowadzenia do działań WR KSP psa bojowego wstrzymywało natomiast ujęcie w obowiązujących do niedawna przepisach sytuacji dopuszczających użycie psa służbowego w sposób nie w pełni wyczerpujący specyfikę działań taktycznych. Zapowiedź lepszego ujęcia tej kwestii w przygotowywanej nowej ustawie o środkach przymusu bezpośredniego sprawiła, że mimo braku pewności co do jej ostatecznej treści kierownictwo Wydziału podjęło ryzyko wyprzedzającego ruchu i już w 2014 r., po wyrażeniu przez jednego z funkcjonariuszy chęci zostania przewodnikiem psa (wtedy o kategorii patrolowej), zdecydowało, że nadszedł czas na takie poszerzenie szeregów Sekcji II.

Dowiedz się więcej: 10-lecie WR KSP

W drodze doboru zgodnego z zasadami doboru psów służbowych prowadzonego przez Zakład Kynologii Policyjnej CSP Wydział Realizacyjny KSP wytypował i nabył owczarka holenderskiego o charakterystycznym pręgowanym umaszczeniu – przedstawiciela jednej z najbardziej cenionych ras psów służbowych o takim przeznaczeniu, o silnej osobowości, ale jednocześnie zwartej konstrukcji psychicznej, podatnych na tresurę, potrafiących skupić uwagę na przewodniku i zadaniu, odpornych na odwracanie uwagi, odważnych, zdecydowanych i niecofających się przed przeciwnikiem lub przeszkodami. W Polsce był to pierwszy pies tej rasy szkolony do działań prewencyjnych, do jakich wcześniej szkolono w naszej policji przede wszystkim owczarki niemieckie i wprowadzane dopiero powoli owczarki belgijskie malinois. Nieco mniejszy i spokojniejszy niż belgijscy kuzyni, jest równie szybki i zwinny, chętny do współpracy, aktywny i podatny na szkolenie, a jednocześnie zdrowy, wytrzymały, odporny na trudne warunki i łatwy w pielęgnacji.

Przewodnik ze swym „Holendrem” udali się najpierw do Centrum Szkolenia Policji w Sułkowicach, gdzie w Zakładzie Kynologii Policyjnej przygotowywane są psy służbowe. Szkolenie odbywało się według takiego samego schematu jak w przypadku innych psów obronnych i tropiących, ponieważ w tym czasie nie było jeszcze specjalistycznego programu dla psów przeznaczonych dla jednostek taktycznych. Po powrocie przewodnik, który zbierał wiedzę i wszelkie dostępne informacje na temat takiego wykorzystania czworonogów za granicą, samodzielnie kontynuował tresurę pod kątem potrzeb Wydziału. W ciągu dwóch lat, dzięki wsparciu kierownictwa udało się wraz z psem wyjechać do austriackiej jednostki kontrterrorystycznej EKO Cobra oraz SEK (Spezialeinsatzkommando) berlińskiej policji, z którą nawiązano bliższą współpracę. Wspólne szkolenia z polskimi jednostkami wojskowymi, które w ciągu kolejnych lat wprowadzały psy bojowe, pozwoliły znacznie podnieść poziom wiedzy i umiejętności przewodnika, a szczególnie psa.

Tresura psa zmieniała się, m.in. przez wykorzystanie wielu wzorców niemieckich i słowackich. Wraz z kolegami przewodnik wypracowywał procedury uwzględniające wykorzystanie owczarka w działaniach zgodnych z taktyką specjalną, modyfikując dotychczasowe oraz wprowadzając nowe, po czym testowano je pod kątem skuteczności użycia psa bojowego i współdziałania z nim ogniw szturmowych. Wcześniej nowy członek jednostki oswajany był z aktywną obecnością policjantów z sekcji, poruszaniem się w ich zespole, wybuchami i błyskami granatów oszałamiających (gdy np. trzeba najpierw w pełni odzwyczaić zwierzę od odruchowej pogoni za rzuconym granatem, co nie jest łatwe), z hukiem wystrzałów podczas akcji, a przedtem strzelaniem ze strzelb przy forsowaniu wejść i innymi niepokojącymi, ostrymi dźwiękami, by nie rozpraszały go nadmiernie i mógł sprawnie funkcjonować nawet w takich warunkach przy zachowaniu nad nim pełnej kontroli.

Przeczytaj również: Czworonożni towarzysze broni

Zadania psów służbowych na przestrzeni lat

Należy pamiętać, że tak jak ewoluowała taktyka działania policyjnych jednostek specjalnych, tak zmieniały się również szczegółowe cele i możliwości użycia psa w warunkach realnych. Z uwagi na wielość realizacji pies WR często znajdował się w sytuacjach, których jeszcze nie przećwiczono lub których nie przewidziano w programie szkolenia. Miało to znaczny wpływ na dalszy wspólny proces szkolenia psa i ogniw bojowych. Bardzo istotnym było przyzwyczajenie funkcjonariuszy Wydziału do obecności psa, specyfiki współdziałania z nim oraz treningu w użyciu tego niezwykłego środka przymusu.

Przez kilka lat służby psa w WR KSP, a następnie w SPAP w Warszawie, był on wielokrotnie wykorzystywany do pościgów i przeszukań. Należy zaznaczyć że 90 procent takich działań omawianego psa prowadzone było w kagańcu. Jedynie trzykrotnie miał szanse zostać użyty bez niego. Każda taka sytuacja oznaczała jednak, że żaden z policjantów nie musiał wówczas lub nie mógł użyć broni. Pies uczestniczył nie tylko w typowych działaniach szturmowych w pomieszczeniach, ale także w zaskakujących zatrzymaniach realizowanych w miejscach publicznych po cywilnemu – tj. w zakresie, w którym brak było do tej pory jakichkolwiek doświadczeń w kraju z wykorzystania pomocy psa bojowego. Program jego szkolenia i wykorzystania w praktyce działań taktycznych był więc nie tylko autorskim, ale i pionierskim dziełem stołecznej „Wuerki”, który oczywiście wciąż ewoluuje oraz poszerza się o nowe sposoby współpracy z czworonożnym policjantem, działającym na rzecz bezpieczeństwa pozostałych funkcjonariuszy i innych osób.

Z oddolnej inicjatywy podobne psy pojawiły się także w innych SPAP, np. już w 2014 r. dwa owczarki belgijskie w pododdziale łódzkiej KWP. Tymczasem weszła w życie nowa Ustawa o środkach przymusu bezpośredniego i broni palnej z 24 maja 2013 r., której artykuł 12 wymienia wśród śpb psa służbowego, a art. 21 znacznie lepiej niż starsze uregulowania precyzuje przypadki jego użycia w sytuacjach typowych przy kierowaniu do akcji pododdziałów specjalnych policji, np. uwzględnia użycie psa przeciwko osobie niepodporządkowującej się wezwaniu do natychmiastowego porzucenia broni, materiału wybuchowego lub innego niebezpiecznego przedmiotu, którego użycie może zagrozić życiu, zdrowiu lub wolności uprawnionego lub innej osoby, przeciwko sprawcom przestępstw o charakterze terrorystycznym (art. 115 § 20 Kk z 1997 r.), zabójcom (art. 148 Kk), sprawcom ciężkiego uszczerbku na zdrowiu (art. 156 § 1 Kk), rozbojów (art. 280 Kk) oraz osobom biorącym lub przetrzymującym zakładnika (art. 252 § 1 Kk) itp.

Czytaj też: Wydział Realizacyjny Komendy Stołecznej Policji >>>

Chcesz być na bieżąco? Zapisz się do naszego newslettera!