Wywiad z Szefem Szkolenia Bazowego JW AGAT

Czym jest Szkolenie Bazowe w JW AGAT?

Można powiedzieć, że Szkolenie Bazowe to kolejny etap selekcji kandydatów do służby w zespołach szturmowych JW AGAT. Do Kursu Bazowego mogą przystąpić tylko żołnierze JW AGAT, którzy ukończyli selekcję z pozytywnym wynikiem. Dodatkowo, należy przejść kwalifikacje dopuszczające do udziału w „bazówce”. Dopiero po spełnieniu tych wymagań rozważa się skierowanie kandydata na KB.

Główny cel Szkolenia Bazowego to przygotowanie żołnierza pod względem wyszkolenia bojowego do wykonywania zadań w charakterze operatora w zespole szturmowym. Szkolenie Bazowe jest podzielone na trzy etapy: kurs działań specjalnych, kurs podstawowy oraz szkolenie specjalistyczne. W trakcie szkolenia żołnierze nabywają wiele umiejętności, między innymi takie jak: strzelanie, taktyka w różnych środowiskach czy planowanie operacji specjalnych. Kurs trwa około rok. Średnio szkolenie kończy 70% uczestników.

Czym dokładnie zajmuje się Grupa Szkolenia Bazowego JW AGAT?

Dwa główne zadania GSzB to organizacja i prowadzenie Szkolenia Bazowego oraz Selekcji do JWA. Szkolenie Bazowe trwa ponad rok, a Selekcja odbywa się dwa razy w roku. Oba przedsięwzięcia organizują i prowadzą te same osoby – instruktorzy GSzB. Zespoły szturmowe wspierają nas w obu przedsięwzięciach, jednak główny ciężar spoczywa na nas. Jest to duży wysiłek dla instruktorów, ponieważ tak jak wspominałem, dwa razy w roku mamy dwa przedsięwzięcia, które toczą się równolegle i wymagają starannej organizacji i przygotowania. Selekcja to dla nas nie tylko tydzień w górach.

To także czas na związane z nią sprawy organizacyjne i formalne, wymagające dotarcia do kandydatów i przekazania im kompletu informacji potrzebnych do przystąpienia, to rekonesans rejonu Selekcji, a wreszcie sama Selekcja. A po powrocie rozliczenie zadań, załatwienie kolejnych formalności oraz przygotowanie wniosków i wstępnego planu kolejnej Selekcji. To wszystko dzieje się w czasie, kiedy Kurs Bazowy realizuje szkolenie i nie możemy sobie pozwolić na zwolnienie tempa lub obniżenie standardu szkolenia na czas Selekcji.

Kolejne zadania to koordynacja i organizacja szkoleń specjalistycznych na szczeblu JW. Mamy koordynatora szkolenia górskiego, SERE, snajperskiego, technik linowych oraz szkolenia ogniowego.

Czy w tym wszystkim, jest miejsce na doskonalenie umiejętności i poziomu wyszkolenia instruktorów?

Robimy wszystko, żeby znaleźć czas na doskonalenie siebie. Wychodzimy z założenia, że jeżeli będziemy zajmowali się tylko szkoleniem innych, bez doszkalania siebie, to za parę lat nie będziemy mieli nic wartościowego do przekazania kursantom, którzy trafią do zespołów, które rozwiązują aktualne problemy. Sam Kurs Bazowy daje ograniczone możliwości doskonalenia indywidualnych umiejętności instruktorów. Jednak czas, kiedy kadra GSzB pracuje nad sobą, to okres pomiędzy szkoleniami bazowymi. Staramy się dotrzeć do wartościowych ludzi i organizacji, które mogą nam przekazać aktualną wiedzę z zakresu szkolenia bojowego oraz specjalistycznego.

Szczególnie ważne są dla nas kursy i szkolenia z zakresu metodyki nauczania. Wymiana doświadczeń z instruktorami z innych ośrodków szkoleniowych jest bezcenna. Bardzo dużą rolę w rozwoju podejścia do szkolenia i metodyki odegrały wspólne przedsięwzięcia z partnerami zagranicznymi. W ostatnich latach mieliśmy sporo okazji do wymiany wiedzy i doświadczeń z instruktorami z zagranicznych jednostek specjalnych, udało się skierować naszych instruktorów do amerykańskiego centrum szkolenia Sił Specjalnych.

Zaczynamy współdziałanie z francuskimi siłami zbrojnymi. Dla nas im bardziej jest różnorodnie, im bogatsze i różne są doświadczenia partnerów, z którymi pracujemy, tym lepiej. Dlatego nie ograniczamy się tylko do wojskowej metodyki. Staramy się zbierać doświadczenia od każdego wartościowego źródła. Nawiązaliśmy współpracę z amerykańskim centrum szkolenia, które przygotowuje funkcjonariuszy „law enforcement” na szczeblu federalnym. Prowadzimy wymianę doświadczeń z jednostkami policyjnymi również w Polsce.

Szkolenie w mojej opinii jest taką dziedziną, że zawsze będzie coś nowego, coś do poprawy, coś do zgłębienia. Przeważnie różnimy się tylko w małych detalach, jednak właśnie dopracowanie szczegółów do perfekcji czyni Wojska Specjalne „specjalnymi”. Proces rozwoju i szkolenia jest dla nas procesem ciągłym – wymusza to na nas wysoka dynamika pola walki i rozwój obecnych oraz przyszłych konfliktów. Dajemy z siebie wszystko, żeby dostarczyć kursantom najbardziej aktualną i sprawdzoną wiedzę, którą być może kiedyś przyjdzie im zweryfikować w realnej sytuacji. Nie chcielibyśmy wtedy zarzucić sobie, że nie zrobiliśmy wszystkiego, co w naszej mocy, żeby przygotować ich na tę okoliczność.

Jakie są oczekiwania wobec kandydatów na operatorów?

Oczekujemy ludzi zdecydowanych i zorientowanych na cel, jakim jest służba w zespole szturmowym. Szkolenie jest bardzo wymagające pod względem fizycznym i psychicznym. To bardzo duża dawka wysiłku fizycznego podczas szkolenia bojowego. Sama sprawność fizyczna nie wystarczy. To nie jest trening na bieżni albo siłowni. Wysoki poziom sprawności fizycznej jest punktem wyjścia, jest niezbędny do realizacji szkolenia ogniowego, taktycznego lub specjalistycznego. Kursant musi szybko myśleć, podejmować trafne decyzje w warunkach dużej presji psychicznej oraz na dużym zmęczeniu fizycznym. Zajęcia nie trwają od 7:30 do 15:30, trzeba się przygotować na wydłużony czas pracy oraz działania, które mogą trwać do kilkunastu dni ciągiem.

Oczekujemy więc sprawnego fizycznie, wysoce zmotywowanego i szybko przyswajającego wiedzę kandydata. Żołnierz w trakcie kursu musi potrafić szybko zastosować nowo nabytą wiedzę w sposób praktyczny, często wychodząc poza ramy standardowego działania.

Na jakie elementy szkolenia kładzie się szczególny nacisk w trakcie Kursu Bazowego JW AGAT?

Kurs Bazowy, jak sama nazwa wskazuje, ma przygotować kandydata na poziomie podstawowym w zakresie prowadzenia operacji specjalnych. Nie wyróżniamy więc żadnego etapu szkolenia w jakiś szczególny sposób. Kursanci mają przyswoić wiedzę i nabyć umiejętności z każdej fazy kursu na poziomie wymaganym w zespole szturmowym. Nie możemy więc pozwolić sobie na np. większy nacisk na strzelanie, a odpuszczenie taktyki lub planowania. Wypuszczamy operatora, który po kursie ma komplet umiejętności, które pozwolą mu zgrać się w docelowej sekcji/grupie szturmowej.

Rok wydaje się być długim okresem, jednak zakres szkolenia jest tak duży w Wojskach Specjalnych, że doprowadzamy kursantów do poziomu średnio zaawansowanego. Szkolenie w WS trwa do końca służby, dlatego po trafieniu do zespołów żołnierze rozwijają się nadal.

Kurs Bazowy to również duże wyzwanie dla instruktorów. Jak wygląda szkolenie bazowe od tej drugiej strony, ludzi odpowiedzialnych za jego organizację i przebieg?

Organizacja i prowadzenie Kursu Bazowego to spore wyzwanie organizacyjne. Nie możemy pozwolić sobie na zawieszenie lub przerwanie kursu w trakcie trwania poszczególnych faz, ponieważ może to zakłócić proces przyswajania wiedzy i umiejętności przez kursantów. Planowanie kolejnego kursu rozpoczyna się praktycznie od razu po zakończeniu poprzedniego.

Jak już mówiłem, kurs trwa rok. Pierwsze półrocze kursu, KDS, musi być zaplanowane szczegółowo przed rozpoczęciem. Druga część, Kurs Podstawowy, może być zaplanowana mniej dokładnie, jednak najważniejsze szkolenia, takie jak poligony, certyfikacja, zaawansowane szkolenia specjalistyczne, muszą być przygotowane szczegółowo.

Jeżeli zajęcia trwają codziennie, w godzinach znacznie wykraczających poza 40 godzin tygodniowo, instruktorzy muszą dodatkowo poświęcić więcej czasu na przygotowanie zajęć oraz rozliczenie szkolenia po jego odbyciu. W każdej fazie jesteśmy, w miarę możliwości, wspierani przez operatorów z zespołów, którzy występują w charakterze instruktorów. Jest to duża pomoc dla nas, ale również dobre doświadczenie dla operatorów.

Aby zachować odpowiedni poziom szkolenia, kadra GSzB stale podnosi swoje kwalifikacje w ramach szkoleń krajowych oraz zagranicznych.

Jakie są najczęstsze przyczyny relegacji z Kursu Bazowego?

Najczęściej widzimy przeciążenie psychofizyczne kandydata w momencie takiego etapu kursu, kiedy przekazywane jest bardzo dużo nowych informacji, wymaga się ich szybkiego przetwarzania lub przełożenia nowej wiedzy na czynności manualne. Czasem problemem jest niezgranie się z grupą. Po fazie strzeleckiej, kursanci do końca kursu działają w sekcjach, grupach.

Jeżeli ktoś nie potrafi pracować w zespole, ma trudności z działaniem w grupie, nie orientuje się odpowiednio mocno na wykonanie zadania w trudnych warunkach – grupa go odrzuca. Bywa też tak, że dochodzi do kontuzji w trakcie szkolenia lub w czasie pozasłużbowym. Program szkolenia bazowego narzuca na nas zasadę relegacji kursanta w przypadku opuszczenia 7 dni szkoleniowych – bez względu na przyczynę absencji.

Dziękuję za rozmowę.

Rozmawiał Krzysztof Mątecki.