Jak reagować na zamachy? Dobre praktyki i rekomendacje eksperta

Tomasz Łukaszewski  /  SPECIAL OPS 4/2021  /  21-09-2021
Po lewej: mjr rez. dr inż. Jarosław Stelmach, autor książki „Reagowanie na zamachy. Dobre praktyki i rekomendacje”. Po prawej: okładka tej książki.
Po lewej: mjr rez. dr inż. Jarosław Stelmach, autor książki „Reagowanie na zamachy. Dobre praktyki i rekomendacje”. Po prawej: okładka tej książki. Zdjęcia: arch. Jarosława Stelmacha, Wydawnictwo Difin

Rozmowa z mjr. rez. dr. inż. Jarosławem Stelmachem, autorem książki „Reagowanie na zamachy. Dobre praktyki i rekomendacje".

Zdjęcia: arch. Jarosława Stelmacha, Wydawnictwo Difin

Niedawno do księgarni trafiła Pana nowa książka pt. „Reagowanie na zamachy. Dobre praktyki i rekomendacje”. Tytuł jest zbieżny z publikacją Pana autorstwa z 2016 roku. Czy nowa książka to tylko rozwinięcie wcześniej poruszonej tematyki, czy zupełnie nowe spojrzenie na ten problem?

Tytuły są niemal identycznie, jednak treści książek zupełnie inne. Publikacja z 2016 roku dotyczyła tematyki reagowania na zamachy o charakterze terrorystycznym i był to zbiór publikacji naukowych różnych autorów, pod moją redakcją. Obecna publikacja „Reagowanie na zamachy. Dobre praktyki i rekomendacje” jest książką w pełni mojego autorstwa i ma charakter inny od poprzedniej w kontekście tematyki.

Monografia jest wynikiem kilkuletnich badań dotyczących tego, jak można skutecznie minimalizować skutki ataków na życie i zdrowie, i zwiększyć skuteczność reagowania na zamachy w wymiarze bezpieczeństwa personalnego. W książce podkreślam, że sprawca może działać w czterech głównych obszarach profilowych: terrorystycznym, kryminalnym, jako osoba niepoczytalna lub działająca pod wpływem silnych emocji. Monografia dowiązuje się zatem bardziej do metod niż do profili sprawców. Przecież zamach bombowy nie jest domeną jedynie terrorystów. Z powodzeniem może zostać przeprowadzony przez sprawcę kryminalnego lub nawet osobę niepoczytalną – a posiadającą specjalistyczną wiedzę i odpowiednie umiejętności. Moim zamysłem było właśnie opisać metody, formy oraz narzędzia zamachów na życie i zdrowie – i dopasować do nich rozwiązania (dobre praktyki), które będą minimalizować skutki takich zdarzeń.

Jakie są te dobre praktyki i jakie ma Pan rekomendacje, które mają pomóc w sytuacjach kryzysowych?

W książce przez dobrą praktykę rozumie się zbiór wieloobszarowych rekomendacji i zaleceń, których wypracowanie ma swoje podłoże w rozważaniach teoretycznych i praktycznych. Dobre praktyki pozwalają niwelować ryzyka zamachów lub minimalizować ich skutki. W ramach katalogu dobrych praktyk w publikacji wymieniam 6 takich obszarów: cechy indywidualne, świadomość, wiedzę i umiejętności, zarządzanie ryzykiem, współdziałanie i procedury. Koncepcja dobrych praktyk reagowania na zamachy koncentruje się wokół tego, że w każdym z tych obszarów możemy budować najwyższą jakość, która będzie prowadziła do minimalizacji skutków takich potencjalnych ataków.

  • W ramach dobrych praktyk w obszarze „cechy indywidualne” podkreślam na przykład konieczność budowania świadomości, dobrej kondycji fizycznej i psychicznej.
  • W obszarze „współdziałania” wymieniam możliwość nawiązania współpracy z osobami również dotkniętymi działaniami sprawców oraz z instytucjami bezpieczeństwa narodowego.
  • Zwracam też uwagę na zagadnienie procedur. I ten element jest często mylony z rekomendacjami lub zaleceniami. Podkreślam, że procedura jest dokumentem opisującym etapy danego procesu, w tym wykorzystywane metody i materiały oraz oczekiwany stan końcowy. Jest bardzo szczegółowa i dostosowana do określonego środowiska i możliwości indywidualnych. Zalecenia lub rekomendacje są to wskazówki, jak można zachować się lub postępować w określonych okolicznościach. Bez opisywania szczegółowych, pojedynczych czynności i sposobów ich wykonania, wraz z narzędziami i osobami odpowiedzialnymi.

Wobec powyższego w książce nie ma opisanych procedur postępowania w przypadku określonych zamachów. Są jednak wskazówki, jak procedurę wykonać oraz zalecenia i dobre praktyki zachowań, które będą minimalizowały poszczególne rodzaje zamachów na życie i zdrowie. I tego dotyczą kolejne rozdziały monografii – są poświęcone wybranej metodzie działania sprawcy, a treści są uporządkowane w układzie trójkowym: natura zamachu, sposoby reagowania oraz źródła wiedzy i dobrych praktyk.

Czy jest uniwersalny sposób na zachowanie w przypadku takiego zdarzenia kryzysowego? O czym trzeba przede wszystkim pamiętać w sytuacji zagrożenia?

Trudno jest całość reagowania na wszelkie metody sprawców sprowadzić do jednej rekomendacji. Wydaje się, że można iść tropem propozycji Centrum Prewencji Terrorystycznej Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, czyli kampanii 4U! – i implementować te założenia do wszelkich rodzajów zamachów. 4U! oznacza: uważaj, uciekaj, ukryj się, udaremnij atak. W zależności od tego, jaką metodą będzie posługiwał się sprawca, będziemy musieli implementować te obszary działania do konkretnych metod jego ataku. Najprościej wytłumaczyć to na przykładzie masowego zabójcy, bo 4U! najbardziej do tego zamachu pasuje. „Uważaj” na to, co robisz na co dzień, obserwuj to, co się dzieje wokół ciebie, a w przypadku zagrożenia – adekwatnie reaguj. „Uciekaj”, czyli opuść miejsce zagrożenia, zarówno w przypadku zagrożenia użyciem materiałów wybuchowych, jak również w przypadku ataku masowego zabójcy. Kolejny obszar działania to „ukryj się”. W przypadku ataku „masowego zabójcy” to opcja idealna, ponieważ gdy skutecznie się zamaskujemy, to nie jesteśmy narażeni na bezpośredni atak. Powinniśmy zamknąć pomieszczenie, zachowywać się tak, aby sprawca nas nie rozpoznał.

Czytaj też: Ludzie pełni pasji i z wielką wyobraźnią >>>

Ostatni etap to „udaremnij atak”, gdzie ja proponuję trzy obszary działania: walcz, udawaj martwego, jeżeli nie masz innych opcji, to błagaj o litość. Zatem 4U! można uznać za uniwersalny algorytm zachowania, jednak wolałbym, żebyśmy rozpatrywali takie rekomendacje i zachowania w stosunku do metod działania sprawcy, bo każda z nich ma swoją specyfikę i z każdą metodą korespondują inne rekomendacje reagowania. Na przykład trudno byłoby implementować formułę 4U! do zdarzenia zakładniczego lub ataku z użyciem CBRN.

Chcesz być na bieżąco? Zapisz się do naszego newslettera!

[wywiad, Jarosław Stelmach, książki, terroryzm, antyterroryzm]

Ten artykuł jest PŁATNY. Aby go przeczytać, wykup dostęp.
DOSTĘP ABONAMENTOWY
DOSTĘP SMS
Dostęp za pomocą SMS czasowo zawieszony







Reklamacje usługi prosimy zgłaszać przez formularz reklamacyjny
Masz już abonament - zaloguj się:
:
:
zapomniałem hasła
Nie posiadasz konta - kliknij i załóż »
Nie masz abonamentu - wykup dostęp:
Abonament umożliwia zalogowanym użytkownikom dostęp do wszystkich płatnych treści na naszym portalu.
Dostępne opcje abonamentowe:
Pakiet: roczna prenumerata papierowa (6 numerów) + roczny dostęp do wszystkich treści portalu - 70,00 zł
Prenumerata + on-line w promocyjnej cenie. Zamów już dziś! ► ZAMÓW
Pakiet: dwuletnia prenumerata papierowa (12 numerów) + dwuletni dostęp do wszystkich treści portalu - 130,00 zł
Prenumerata + on-line w promocyjnej cenie. Zamów już dziś! ► ZAMÓW
Roczny dostęp dla prenumeratorów w specjalnej cenie! - 0,00 zł
Jeśli zakupiłeś roczną prenumeratę papierową, masz możliwość dokupienia dostępu do wszystkich treści elektronicznych w promocyjnej cenie (prosimy o podanie nr faktury lub nr klienta w uwagach do zamówienia. Po weryfikacji danych skontaktujemy się z Tobą). Dostęp na czas trwania prenumeraty papierowej!
Dwuletni dostęp dla prenumeratorów w specjalnej cenie! - 0,00 zł
Jeśli zakupiłeś dwuletnią prenumeratę papierową, masz możliwość dokupienia dwuletniego dostępu do wszystkich treści elektronicznych w promocyjnej cenie (prosimy o podanie nr faktury lub nr klienta w uwagach do zamówienia. Po weryfikacji danych skontaktujemy się z Tobą). Dostęp na czas trwania prenumeraty papierowej!
30 dniowy dostęp dla prenumeratorów w specjalnej cenie! - 0,00 zł
Jeśli zakupiłeś wydaniepapierowe, masz możliwość dokupienia dostępu do wszystkich treści elektronicznych w promocyjnej cenie (prosimy o podanie nr faktury lub nr klienta w uwagach do zamówienia. Po weryfikacji danych skontaktujemy się z Tobą). Dostęp na czas trwania prenumeraty papierowej!
Prenumerata elektroniczna (30 dni) - 15,00 zł
30 dniowy dostęp do wszystkich płatnych treści naszego portalu.
Prenumerata elektroniczna (365 dni) - 52,50 zł
Roczny dostęp do wszystkich płatnych treści naszego portalu.
Prenumerata elektroniczna (730 dni) - 97,50 zł
Dwuletni dostęp do wszystkich płatnych treści naszego portalu.
Regulamin korzystania z portalu Special-Ops.pl - zobacz regulamin
Uwagi prosimy zgłaszać na adres:
Artykuł pochodzi z: magazynu SPECIAL OPS nr 4/2021

Komentarze

0

Wybrane dla Ciebie

 


Co zabrać ze sobą na jesienną wyprawę »
sprzet jesienny

 


 Dostępny już dla Ciebie! Nie tylko dla mundurowych » 

 Poznaj 5 kluczowych zalet latarek taktycznych »


latarka na broń

 


Co jest niezbędne w mundurze komandosa »
buty taktyczne

 


Zostań najbardziej pożądanym absolwentem na świecie »

Niezastąpiony sprzęt bushcraft - co wybrać »

uczelnia wojskowa

 

 

 


Jakie możliwości daje Ci szybka wymiana szkieł balistycznych »
okulary balistyczne

 


Poznaj arkana radiokomunikacji wojskowej w XXI wieku » Schludnie, wygodnie, taktycznie na każdą akcję »
latarka czołowa ubrania taktyczne

 


Wybierz produkty sprawdzone w ekstramalnych warunakch »
ubranie taktyczne

 


Dla tych którzy ratują życie » Niezbędnik podróżnika - co warto mieć »
latarka czołowa ubrania taktyczne

 


Buty do lasu - które wybrać »
kursy strzeleń
05/07/2020

Księgarnia Militarna Poleca Służby specjalne.Słownik


Chiny - zrozumieć imperium. Pulsujący matecznik cywilizacji Zielona droga 1990-2020. 30 lat doświadczenia byłego operatora JW GROM Sztuka wojny. Filozofia i praktyka oddziaływania na bieg zdarzeń
Książka Chiny – zrozumieć imperium Piotra Plebaniak, współautora i redaktora najnowszego przekładu Sztuki wojny wzbogaconego komentarzami ekspertów, to nieszablonowe połączenie poezji oraz historycznej, kulturowej i geopolitycznej wiedzy o Chinach. (...)
zobacz więcej »
Obchodzone 13 czerwca 2020 roku 30-lecie Specjalnej Jednostki Wojskowej GROM to doskonały moment, aby Andrzej Kruczyński pseudonim „Wódz” zabrał swoich czytelników w fascynującą drogę, którą najlepiej oddaje treść jego najnowszej książki (...)
zobacz więcej »
Traktat "Sztuka wojny" to w powszechnej percepcji najważniejszy traktat militarny kiedykolwiek napisany. O jego ponadczasowości decyduje wiele czynników, przede wszystkim okres historii Chin, w którym powstał. (...)
zobacz więcej »

Dodaj komentarz
Nie jesteś zalogowany - zaloguj się lub załóż konto. Dzięki temu uzysksz możliwość obserwowania swoich komentarzy oraz dostęp do treści i możliwości dostępnych tylko dla zarejestrowanych użytkowników portalu Special-ops.pl... dowiedz się więcej »

Aktualny numer

4/2021
SPECIAL OPS 4/2021
W miesięczniku m.in.:
  • - GEI - Obrońcy Katalonii
  • - Macedońskie Wilki
Paweł Piotrowski
Wiosłowanie jednorącz sztangielką z podparciem na ławce skośnej to odmiana klasycznego...
Paweł Piotrowski
Wyciskanie sztangi w wąskim uchwycie na ławce poziomej to klasyczne, skuteczne...
Michał Piekarski
W ostatnią niedzielę czerwca w Gdyni odbyły się uroczystości z okazji Święta Marynarki...
Michał Piekarski
Wzrost napięcia pomiędzy Zachodem i Rosją, który można już bezpiecznie nazywać nową...
Dariusz Materniak
5 marca 2018 roku jednostka specjalna ukraińskiej Policji "KORD" zatrzymała dwie osoby...
Special-OPS TV


Akademia Marynarki Wojennej im. Bohaterów Westerplatte
Akademia Marynarki Wojennej im. Bohaterów Westerplatte
Akademia Marynarki Wojennej im. Bohaterów Westerplatte w Gdynia - państwowa Uczelnia wojskowa. Lider w kształceniu na potrzeby sił...
Rzetelna Firma
Copyright @ 2010-2012 Grupa MEDIUM Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Spółka komandytowa, nr KRS: 0000537655. Wszelkie prawa, w tym Autora, Wydawcy i Producenta bazy danych zastrzeżone. Jakiekolwiek dalsze rozpowszechnianie artykułów zabronione. Korzystanie z serwisu i zamieszczonych w nim utworów i danych wyłącznie na zasadach określonych w Zasadach korzystania z serwisu.
realizacja i CMS: omnia.pl