Black Rifle... …od zabawki Mattel Toy do karabinu szturmowego

 Globemaster  /  SPECIAL OPS 1/2021  /  07-03-2021
CAR-15, AR-15, M4, M16A1, M16A2, HK 416, MCX itp. potocznie zwane aerami. Wszystkie te strzelające „demokracją” karabiny mają wspólnego przodka. Był nim Karabin Wietnamski. Tak mianowicie początkowo określano karabin M16.
CAR-15, AR-15, M4, M16A1, M16A2, HK 416, MCX itp. potocznie zwane aerami. Wszystkie te strzelające „demokracją” karabiny mają wspólnego przodka. Był nim Karabin Wietnamski. Tak mianowicie początkowo określano karabin M16. Zdjęcie: Globemaster, 30rd Filip Sandej

CAR-15, AR-15, M4, M16A1, M16A2, HK 416, MCX itp. potocznie zwane aerami. Wszystkie te strzelające „demokracją” karabiny mają wspólnego przodka. Był nim Karabin Wietnamski. Tak mianowicie początkowo określano karabin M16. Zanim jednak został standaryzowany jako karabin sił zbrojnych USA o nazwie M16, obecnie po wielu modyfikacjach jako M4, nosił wiele nazw.

Zdjęcia: Globemaster, 30rd Filip Sandej

Historia powstania tej konstrukcji strzeleckiej jest znacznie obszerniejsza niż ramy objętościowe tego artykułu, a materiału wystarczyłoby na sporą rozprawę doktorską. Natomiast sama konstrukcja i jej powstanie jest jednym z najbardziej burzliwych i kontrowersyjnych epizodów w całej historii rozwoju amerykańskiej broni strzeleckiej. Karabin został pospiesznie przyjęty na stan uzbrojenia jako środek tymczasowy, w stosunkowo małej ilości, ale ostatecznie stał się karabinem legendą, karabinem, który pozostaje w służbie po dziś dzień. Jego historia to ponad 50 lat służby w siłach zbrojnych USA oraz jej sojuszników.

Broń powstała w oparciu o system działania M16 znajduje się na wyposażeniu wszystkich jednostek regularnych i specjalnych na świecie, zarówno policyjnych, jak i wojskowych. To także setki odmian powstałych na potrzeby rynku cywilnego, zarówno rynku myśliwskiego, jak i sportowego, rynku, który wpływa na rozwój broni strzeleckiej stosowanej w armiach świata. Wiele nowinek technicznych i rozwiązań, zanim trafi do broni używanej przez służby, najpierw testowanych jest na rynku cywilnym.

Przez wielu znawców historii uzbrojenia broń ta jest uznawana za swego rodzaju ersatz i rozwiązanie tymczasowe, prowizorkę. Biorąc pod uwagę początkowe problemy konstrukcyjne trapiące tę broń, można wysnuć taką tezę. Natomiast po wyleczeniu karabinu z „chorób wieku dziecięcego”, z całą pewnością można stwierdzić, że jest to odpowiedni, dobrze zaprojektowany karabin wojskowy z dobrym bieżącym rekordem służby, który stale rośnie.

Oczywiście daleko mu do ideału, ale żadna broń palna na świecie nie jest idealna. Projekty popularnego ARa prawie skończyły w niszczarce, a ewolucja tego karabinu (w ciągu ostatnich 50 lat) jest fascynującą historią, obejmującą politykę, strategie i wiele błędów, wynikające często ze zbyt dużego ego osób na stanowiskach decyzyjnych.

W marcu 1965 r. pierwsze amerykańskie oddziały wylądowały w Wietnamie. Żołnierze uzbrojeni byli w sprawdzony w boju karabin M14, kalibru 7,62 mm × 51. Jak się wkrótce okazało, ta broń, która triumfy święciła podczas wojny w Korei, ma wiele wad, które eliminują ją praktycznie z użycia na nowym teatrze działań, jakim były dżungle Wietnamu. Tym bardziej że w Wietnamie debiut bojowy miała nowo powstała jednostka – Navy Seals. Sformowana decyzją prezydenta USA, Johna F. Kennedy’ego 25 maja 1961 roku jednostka specjalna, której nazwa jest niczym MC Donald’s czy Starbucks synonimem amerykańskiej demokracji.

Żołnierze potrzebowali lekkiej, poręcznej broni o sporej sile ognia. Karabin M14 nie spełniał tych wymagań. Na potrzeby tej jednostki opracowano model rozwojowy ARa, który wyznaczył trend konstruowania broni strzeleckiej dla pododdziałów działających nieszablonowo. CAR – 15 COMMANDO, a w US Army przyjęty na uzbrojenie jako XM-177.

Ta broń położyła podwaliny pod współczesne ultranowoczesne „zabawki” typu Sig Sauer MCX czy legendarny wręcz HK 416. Zanim jednak rozkładana kolba do ARa stała się wręcz znakiem rozpoznawczym tego systemu broni, minęło sporo czasu i nerwowych sytuacji dla jej konstruktora i firmy, która kupiła prawa do jej produkcji.

Gdy nasiliło się zaangażowanie USA w wojnę w Wietnamie, wojska amerykańskie zmierzyły się z północnowietnamskimi siłami, Wietkongiem, którego żołnierze uzbrojeni byli w zaprojektowany przez sowietów karabin автомат Калашниковаautomat Kałasznikowa, zasilany nabojami do kalibru 7,62 mm × 39.

W porównaniu do amerykańskiego M14, AK miał lekki odrzut, co powodowało, że karabin był dobrze kontrolowany przez strzelca podczas prowadzenia ognia seriami lub trybem ciągłym. Jankesi potrzebowali własnego, lekkiego karabinu szturmowego – i to potrzebowali go szybko.

Skromne początki

Pomysł stworzenia lekkiego karabinu maszynowego to idea, z którą projektanci i inżynierowie broni palnej zmagali się od końca lat 40. Pierwsze miesiące konfliktu koreańskiego dowiodły, że siła ognia, jaką dysponowali żołnierze amerykańscy w przypadku indywidualnej broni strzeleckiej, jest niewystarczająca. Yankee Boys potrzebowali większej siły ognia niż M14 był w stanie im zapewnić. Pojawiło się rosnące zapotrzebowanie i niezaprzeczalna potrzeba posiadania lepszej, skuteczniejszej broni szturmowej, która przy prowadzeniu ognia w trybie ciągłym byłaby do utrzymania przez pojedynczego żołnierza.

Łatwość prowadzenia kontrolowanego przez strzelca ognia w trybie ciągłym przyczyniła się w okresie wojny w Wietnamie, za sprawą karabinu M16, do taktyki określanej Accuracy by volume.

CAR 15 COMMANDO, na wyposażenie US Army przyjęty i oznaczony jako XM 177E2 (XM oznaczało experimental). Karabinek, który położył podwaliny pod współczesne konstrukcje broni typu AR używane przez siły specjalne na całym świecie. W tym karabinie po raz pierwszy zastosowano rozsuwaną kolbę, znak rozpoznawczy AR-ów; fot. Globemaster, 30rd Filip Sandej

Eugene Stoner – ojciec Aera

Eugene Stoner był inżynierem, wynalazcą, projektantem i ojcem współczesnego M16, jak również wielu innych konstrukcji strzeleckich używanych przez siły specjalne na świecie. Jako ciekawostkę można przytoczyć fakt stosowania na używanych przez Wojsko Polskie Kołowych Transporterach Opancerzonych ROSOMAK armaty kalibru 30 mm, która jest rozwinięciem armaty Bushmaster kalibru 25 mm, zaprojektowanej przez E. Stonera. 70% części w armacie ROSOMAKA zostało zaprojektowanych przez Stonera.

W latach pięćdziesiątych Stoner był głównym inżynierem i projektantem w firmie Armalite, oddziale samolotów firmy Fairchild. Jako stosunkowo młody konstruktor broni miał innowacyjny pomysł wykorzystania włókna szklanego, stopów aluminium oraz zaawansowanych i lekkich materiałów, które zostały użyte w przemyśle lotniczym do stworzenia nowego rodzaju indywidualnej broni strzeleckiej dla piechura.

Początkowo armia amerykańska zaczęła się przyglądać z dużym dystansem Stonerowi i firmie Armalite, gdy ich uwagę przykuł karabin szturmowy AR10 do kalibru 7,62 mm × 51. Był niesamowicie lekki (3,29 kg bez amunicji, w porównaniu do M14 ważącego 4,1 kg bez amunicji), wiadomo, że dla piechura każdy gram wagi uzbrojenia i wyposażenia jest ważny, bo to przekłada się na ilość amunicji, jaką zdolny jest przenosić żołnierz.

Waga broni i amunicji jej zasilającej ma szczególne znaczenie w przypadku grup rozpoznawczych dalekiego zasięgu, czyli sił specjalnych. Dla nich masa broni, a co za tym idzie, przenoszonej do niej amunicji, to kluczowa sprawa. Tym bardziej że podczas działania na dalekich tyłach wroga szanse na otrzymanie natychmiastowego zaopatrzenia są nikłe.

Patrząc z perspektywy czasu na ówczesne decyzje, nie może dziwić fakt, że „Stara Gwardia” rządząca Pentagonem podejmowała decyzje wykluczające użycie nowych technologii, wręcz kosmicznych w konstrukcji broni. W tamtym okresie armia dowodzona była przez oficerów wywodzących się z II wojny światowej, którzy mieli utartą wizję indywidualnej broni strzeleckiej. Długiej, aby można było w razie potrzeby założyć bagnet. Do tego stal i drewno, czyli klasyka broni, którą dziś określamy mianem broni kolekcjonerskiej. Ponadto ich wąskie horyzonty nie pozwalały patrzeć z ufnością na nowe projekty, oferowane poniekąd przez firmę z zewnątrz. Do tego wszystkiego broń była skonstruowana z wykorzystaniem plastiku, a nie jak dotychczas drewna… czysta herezja.

Podobnie do konstrukcji AR-10, w AR-15 zostały zastosowane głównie elementy z włókna szklanego i aluminium. Tylko lufa, wraz z kilkoma innymi częściami, została wykonana ze stali. Była to i jest nadal ogromna zaleta, z racji niskiej wagi całego systemu strzeleckiego.
Pierwotnie AR-15 używało mniejszych nabojów niż AR-10, były to naboje do kalibru 5,56 mm × 45. Właściwości balistyczne tej amunicji pośredniej w porównaniu do naboi do kalibru 7,62 mm × 51 były znacznie niższe. Niemniej jednak, tak jak wskazano wcześniej, na nowym teatrze działań żołnierze nie potrzebowali broni strzeleckiej, która będzie w stanie razić cele na dystansach 800 m.

Czytaj też: Tavor TS12 Gładka Lufa w nowym wydaniu >>>

AR-15 miał jedną główną zaletę – wagę. Żołnierze, dzięki mniejszej wadze broni oraz wadze naboi ją zasilających mogli przenosić o wiele więcej amunicji niż amunicji do karabinu M14. W rzeczywistości trzy razy więcej. I to był argument, którego skostniała w tamtym czasie część armii odpowiedzialna za zakupy i wdrożenie broni strzeleckiej nie mogła zignorować.

Jednak z powodu biurokracji, polityki (i niewielkiej ilości ego), projekt AR-15 został niejako pominięty. To był trudny czas na wprowadzenie tej konstrukcji na uzbrojenie armii USA. Zatwardziali zwolennicy karabinów M14 uważali, że wprowadzenie broni o mniejszym kalibrze na uzbrojenie piechoty będzie wręcz krokiem wstecz, a nie rozwojem.

Chcesz być na bieżąco? Zapisz się do naszego newslettera!

[karabiny, broń strzelecka, uzbrojenie, karabin AR-15]

Ten artykuł jest PŁATNY. Aby go przeczytać, wykup dostęp.
DOSTĘP ABONAMENTOWY
DOSTĘP SMS
Dostęp za pomocą SMS czasowo zawieszony







Reklamacje usługi prosimy zgłaszać przez formularz reklamacyjny
Masz już abonament - zaloguj się:
:
:
zapomniałem hasła
Nie posiadasz konta - kliknij i załóż »
Nie masz abonamentu - wykup dostęp:
Abonament umożliwia zalogowanym użytkownikom dostęp do wszystkich płatnych treści na naszym portalu.
Dostępne opcje abonamentowe:
Pakiet: roczna prenumerata papierowa (6 numerów) + roczny dostęp do wszystkich treści portalu - 70,00 zł
Prenumerata + on-line w promocyjnej cenie. Zamów już dziś! ► ZAMÓW
Pakiet: dwuletnia prenumerata papierowa (12 numerów) + dwuletni dostęp do wszystkich treści portalu - 130,00 zł
Prenumerata + on-line w promocyjnej cenie. Zamów już dziś! ► ZAMÓW
Roczny dostęp dla prenumeratorów w specjalnej cenie! - 0,00 zł
Jeśli zakupiłeś roczną prenumeratę papierową, masz możliwość dokupienia dostępu do wszystkich treści elektronicznych w promocyjnej cenie (prosimy o podanie nr faktury lub nr klienta w uwagach do zamówienia. Po weryfikacji danych skontaktujemy się z Tobą). Dostęp na czas trwania prenumeraty papierowej!
Dwuletni dostęp dla prenumeratorów w specjalnej cenie! - 0,00 zł
Jeśli zakupiłeś dwuletnią prenumeratę papierową, masz możliwość dokupienia dwuletniego dostępu do wszystkich treści elektronicznych w promocyjnej cenie (prosimy o podanie nr faktury lub nr klienta w uwagach do zamówienia. Po weryfikacji danych skontaktujemy się z Tobą). Dostęp na czas trwania prenumeraty papierowej!
30 dniowy dostęp dla prenumeratorów w specjalnej cenie! - 0,00 zł
Jeśli zakupiłeś wydaniepapierowe, masz możliwość dokupienia dostępu do wszystkich treści elektronicznych w promocyjnej cenie (prosimy o podanie nr faktury lub nr klienta w uwagach do zamówienia. Po weryfikacji danych skontaktujemy się z Tobą). Dostęp na czas trwania prenumeraty papierowej!
Prenumerata elektroniczna (30 dni) - 15,00 zł
30 dniowy dostęp do wszystkich płatnych treści naszego portalu.
Prenumerata elektroniczna (365 dni) - 52,50 zł
Roczny dostęp do wszystkich płatnych treści naszego portalu.
Prenumerata elektroniczna (730 dni) - 97,50 zł
Dwuletni dostęp do wszystkich płatnych treści naszego portalu.
Regulamin korzystania z portalu Special-Ops.pl - zobacz regulamin
Uwagi prosimy zgłaszać na adres:
Artykuł pochodzi z: magazynu SPECIAL OPS nr 1/2021

Komentarze

0

Wybrane dla Ciebie

 


Co zabrać ze sobą na jesienną wyprawę »
sprzet jesienny

 


Dostosuj mundur patrolowy do terenu »

Nowe kamizelki taktyczne poznaj ich zastosowanie »

linia taktyczna
kamizelka taktyczna

 


Jak postępować, gdy niebezpieczeństwo czai się na oceanie »
buty taktyczne

 


100% byczej skóry »

 Poznaj 5 kluczowych zalet latarek taktycznych »


latarka na broń

 


Co jest niezbędne w mundurze komandosa »
buty taktyczne

 


Czeka Cię wyprawa po Tajdze? Czy wiesz, jakie ubranie wybrać »

Niezastąpiony sprzęt bushcraft - co wybrać »

noktowizja

 

 

 


Jakie możliwości daje Ci szybka wymiana szkieł balistycznych »
okulary balistyczne

 


Buty do lasu - które wybrać »

Jakie funkcje powinny mieć latarki czołowe »


 


Niezbędnik żołnierza - co powinno się w nim znaleźć »
ubranie taktyczne

 



Jak poprawić celność broni »  Wybierz produkty sprawdzone w ekstramalnych warunakch »
broń konserwacja

 


Nie czekaj aż ktoś będzie lepszy zapisz się na trenig strzelecki »
kursy strzeleń

 


Poznaj arkana radiokomunikacji wojskowej w XXI wieku » Schludnie, wygodnie, taktycznie na każdą akcję »
latarka czołowa ubrania taktyczne

 


Dla tych którzy ratują życie » Niezbędnik podróżnika - co warto mieć »
latarka czołowa ubrania taktyczne

 


05/07/2020

Dodaj komentarz
Nie jesteś zalogowany - zaloguj się lub załóż konto. Dzięki temu uzysksz możliwość obserwowania swoich komentarzy oraz dostęp do treści i możliwości dostępnych tylko dla zarejestrowanych użytkowników portalu Special-ops.pl... dowiedz się więcej »

Aktualności

LONGSHOT - strzał w dziesiątkę

Zakończyły się międzynarodowe zawody w strzelectwie długodystansowym Longshot. Trzydniowe zmagania, które odbywały się na obiektach OSPWL w Wędrzynie, 26 września oficjalnie zamknął Dowódca...

Aktualny numer

4/2021
SPECIAL OPS 4/2021
W miesięczniku m.in.:
  • - GEI - Obrońcy Katalonii
  • - Macedońskie Wilki
Paweł Piotrowski
Wiosłowanie jednorącz sztangielką z podparciem na ławce skośnej to odmiana klasycznego...
Paweł Piotrowski
Wyciskanie sztangi w wąskim uchwycie na ławce poziomej to klasyczne, skuteczne...
Michał Piekarski
W ostatnią niedzielę czerwca w Gdyni odbyły się uroczystości z okazji Święta Marynarki...
Michał Piekarski
Wzrost napięcia pomiędzy Zachodem i Rosją, który można już bezpiecznie nazywać nową...
Dariusz Materniak
5 marca 2018 roku jednostka specjalna ukraińskiej Policji "KORD" zatrzymała dwie osoby...
Special-OPS TV


Akademia Marynarki Wojennej im. Bohaterów Westerplatte
Akademia Marynarki Wojennej im. Bohaterów Westerplatte
Akademia Marynarki Wojennej im. Bohaterów Westerplatte w Gdynia - państwowa Uczelnia wojskowa. Lider w kształceniu na potrzeby sił...
Rzetelna Firma
Copyright @ 2010-2012 Grupa MEDIUM Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Spółka komandytowa, nr KRS: 0000537655. Wszelkie prawa, w tym Autora, Wydawcy i Producenta bazy danych zastrzeżone. Jakiekolwiek dalsze rozpowszechnianie artykułów zabronione. Korzystanie z serwisu i zamieszczonych w nim utworów i danych wyłącznie na zasadach określonych w Zasadach korzystania z serwisu.
realizacja i CMS: omnia.pl