SPKP Rzeszów - Rzeszowska Wataha
Historia, działalność i wyposażenie Samodzielnego Pododdziału Kontrterrorystycznego Policji z Rzeszowa
SPKP Rzeszów - Rzeszowska Wataha. Zdjęcia: nadkom. Wojciech Kulig, SPKP Rzeszów
W codziennej służbie funkcjonariuszy Samodzielnego Pododdziału Kontrterrorystycznego Policji z Rzeszowa nie ma schematów. Pozostając w nieustannej gotowości, policjanci z charakterystycznym wilkiem na ramieniu wykonują najtrudniejsze i najbardziej ryzykowne zadania na terenie całego kraju oraz zapewniają bezpieczeństwo VIP-om z całego świata udającym się przez teren województwa podkarpackiego do ogarniętej wojną Ukrainy.
40-letnia historia
Historia Samodzielnego Pododdziału Kontrterrorystycznego z Rzeszowa rozpoczęła się w 1978 roku, kiedy to zgodnie z ideą stworzenia w kraju systemu pododdziałów antyterrorystycznych, powołano do życia siedem plutonów specjalnych.
Powstały one przy Zmotoryzowanych Odwodach Milicji Obywatelskiej (ZOMO) w największych miastach wojewódzkich, takich jak: Łódź Gdańsk, Katowice, Szczecin, Poznań, Kraków i Wrocław.
W lipcu 1980 roku komendant główny MO powołał we wszystkich pozostałych województwach drużyny specjalne. Niestety, jak się później okazało, była to decyzja podjęta pochopnie. Tak małe ogniwa specjalne usytuowane przy jednostkach ZOMO nie miały racji bytu. W większości województw specjalne to one były tylko z nazwy, dlatego też w 1985 roku podjęto decyzję o rozwiązaniu drużyn specjalnych.
W tym samym roku w związku z nałożeniem na Milicję Obywatelską obowiązku fizycznego zwalczania terroryzmu w miejsce drużyn specjalnych w Białymstoku i Rzeszowie powołano dwa plutony specjalne oraz wprowadzono podział ich odpowiedzialności terytorialnej. Pluton Specjalny ZOMO Rzeszów obejmował swoim działaniem województwa: rzeszowskie, chełmskie, krośnieńskie, przemyskie, lubelskie, tarnobrzeskie, zamojskie.
Przeobrażenia społeczno-polityczne na początku lat 90. XX w. doprowadziły do powołania w miejsce Milicji Obywatelskiej – Policji. W związku z tym w miejsce plutonów specjalnych ZOMO powołano do życia kompanie antyterrorystyczne w strukturach oddziałów prewencji Policji.
Rok 1990 przyniósł w Polsce zmiany ustrojowe i gospodarcze. Wraz z nimi pojawiły się nowe zagrożenia ze strony świata przestępczego. Niezbędna stała się również transformacja i dostosowanie struktur policyjnych, które zdolne byłyby do zwalczania nowych form przestępczości. Skutkowało to przekształceniem w 1990 roku rzeszowskiego plutonu specjalnego w Kompanie Antyterrorystyczną Oddziału Prewencji KWP w Rzeszowie.
W dniu 23 czerwca 1995 roku komendant główny Policji wprowadził zmiany w strukturze organizacyjnej, polegające na zwiększeniu stanu etatowego kompanii AT w Rzeszowie do 50 funkcjonariuszy, a sekcji pirotechnicznej do 10 osób.
Kolejną zmianę w jednostkach AT przyniósł 2000 rok. W miejsce kompanii antyterrorystycznych powstały Samodzielne Pododdziały Antyterrorystyczne Policji (SPAP), których zadaniem było szeroko pojęte fizyczne zwalczanie terroryzmu poprzez prowadzenie działań rozpoznawczych, bojowych, a także działań minersko-pirotechnicznych.
Tym samym rzeszowski pododdział został wyłączony ze struktur Oddziału Prewencji Policji w Rzeszowie, stając się jednostką samodzielną, podlegającą bezpośrednio komendantowi wojewódzkiemu Policji w Rzeszowie.
W 2018 roku w wyniku nowelizacji ustawy o Policji wprowadzono służbę kontrterrorystyczną. Po jej wejściu w życie, w dniu 4 kwietnia 2019 roku, SPAP Rzeszów stał się Samodzielnym Pododdziałem Kontrterrorystycznym Policji w Rzeszowie (SPKP Rzeszów), wchodzącym w skład krajowego systemu kontrterrorystycznego.
Na przestrzeni czterdziestu lat działalności dowódcami rzeszowskiego pododdziału byli: mł. insp. Ryszard Szymański (1984–1994), Jan Fąfrowicz, Zdzisław Nowosiadły (2000–2010) oraz mł. insp. Piotr Łowicki (2010–2016).
W latach 2017–2023 funkcję dowódcy pełnił nadkom. Mirosław Lenart. Obecnym dowódcą SPKP Rzeszów jest podinsp. Arkadiusz Tryczyński.
Pododdział jest jak wataha
W strukturze Samodzielnego Pododdziału Kontrterrorystycznego Policji w Rzeszowie znajdują się obecnie: dwie sekcje bojowe, sekcja szkoleniowo-bojowa, zespół wsparcia technicznego i sekcja minersko-pirotechniczna.
W ramach poszczególnych sekcji i zespołów funkcjonują również grupy specjalizacji, tj. grupa paramedyków, grupa wysokościowa, grupa brydżerska, grupa nurkowa oraz grupa strzelców wyborowych.
W składzie tych grup możemy znaleźć m.in. etatowych instruktorów w zakresie płetwonurkowania, ratownictwa wysokościowego, ratownictwa medycznego, skoków spadochronowych, minerstwa i pirotechniki, strzelań policyjnych, sportów walki.
Poszczególne sekcje, zespoły i grupy wchodzące w skład SPKP Rzeszów przeznaczone są do wykonywania konkretnych zadań, które przekładają się na sprawne działania całego pododdziału, bez względu na rodzaj prowadzonych działań.
Do zadań funkcjonariuszy służących w sekcjach bojowych należy przede wszystkim wykonywanie działań bojowych (uwalnianie zakładników, zatrzymywanie członków zorganizowanych grup przestępczych o charakterze zbrojnym, działania pościgowe, ochrona VIP). Ponadto funkcjonariusze sekcji bojowych zajmują się również wspieraniem działań innych jednostek i komórek organizacyjnych Policji w sytuacjach wymagających użycia specjalistycznych sił, środków lub metod działania, wspieraniem działań ratowniczych w przypadkach wystąpienia klęsk żywiołowych oraz doskonaleniem zawodowym policjantów jednostki.
Funkcjonariusze z sekcji minersko-pirotechnicznej zajmują się lokalizowaniem, rozpoznaniem, transportowaniem oraz niszczeniem materiałów i urządzeń wybuchowych wykonanych fabrycznie lub w sposób improwizowany. Ponadto do ich zadań należy również pokonywanie zamknięć budowlanych i innych przeszkód przy użyciu materiałów wybuchowych i innych dostępnych środków technicznych z uwzględnieniem m.in. technik wysokościowych i prac podwodnych.
Funkcjonariusze sekcji szkoleniowo-bojowej wykonują zadania identyczne z zadaniami sekcji bojowej, jednakże dodatkowo zajmują się oni również organizowaniem i prowadzeniem doskonalenia zawodowego dla policjantów jednostki, uczestnictwem w rekrutacji policjantów-kandydatów do służby w pododdziale oraz ich przygotowaniu do realizacji zadań.
Zespół wsparcia technicznego zajmuje się przede wszystkim prowadzeniem gospodarki materiałowo-technicznej, uzbrojenia, wyposażenia oraz środków transportu. Dodatkowo funkcjonariusze zespołu zajmują się również ochroną siedziby i obiektów pododdziału, pełnieniem dyżurów w celu zabezpieczenia i ochrony obiektów, gromadzeniem, przetwarzaniem i przekazywaniem bieżących informacji dotyczących stanu gotowości pododdziału do działań, alarmowaniem policjantów i pracowników pododdziału, kierowaniem dostępnych środków sił i środków do działań w trybie alarmowym oraz doskonaleniem zawodowym policjantów sekcji. Ponadto w razie konieczności funkcjonariusze zespołu biorą również udział w działaniach prowadzonych przez pododdział w zakresie wyznaczonym przez dowodzącego.
Wszystkich funkcjonariuszy pododdziału bez względu na charakter wykonywanych przez nich działań łączy naszywka z symbolem wilka, która powstała w 1998 roku z inicjatywy dwóch funkcjonariuszy – Tomasza K. i obecnego dowódcy pododdziału podinsp. Arkadiusza Tryczyńskiego. Poprosili oni wówczas znajomego, który ma zdolności artystyczne (prowadzi studio tatuażu) o stworzenie unikatowego wzoru, który na przestrzeni lat stał się znakiem rozpoznawczym rzeszowskich kontrterrorystów.
Wilk jako nieodzowny symbol bieszczadzkiej przyrody i Połonin nie został wybrany przypadkowo. Wilki kochają wolność i indywidualność, ale ponad wszystko cenią sobie miłość i rodzinę. Uwielbiają wędrować własnymi ścieżkami, ale najlepiej czują się w towarzystwie własnej watahy.
Wbrew utartym opiniom wilki to zwierzęta niezwykle spokojne, stroniące od wszelkich konfliktów i niewchodzące nikomu w drogę. Wystarczy jednak, że ich najbliżsi znajdą się w niebezpieczeństwie. Wtedy w ich obronie są w stanie stanąć do walki na śmierć i życie. Nie powstrzyma ich nawet fakt, że przeciwnik jest od nich znacznie większy, a one same znajdują się na przegranej pozycji.
Dla funkcjonariuszy SPKP Rzeszów pododdział jest jak wataha, której członkowie niczym rodzina mogą na sobie polegać zawsze i wszędzie, bez względu na sytuację i okoliczności.
Proces naboru i selekcja
Samodzielny Pododdział Kontrterrorystyczny Policji z Rzeszowa, tak jak inne pododdziały KT w naszym kraju, prowadzi nabór spośród funkcjonariuszy Policji, funkcjonariuszy jednostek podległych MSWiA, żołnierzy wojska polskiego oraz cywili, którzy przed kursem podstawowym przechodzą testy sprawności fizycznej do pododdziału.
Kandydaci do służby muszą jednak wyróżniać się m.in. bardzo wysokim poziomem sprawności fizycznej, bardzo dobrym stanem zdrowia, wysoką odpornością na sytuacje stresowe oraz umiejętnością pracy w zespole.
Proces naboru do rzeszowskiego pododdziału rozpoczyna się od stawienia się kandydata wraz z CV i listem motywacyjnym w siedzibie jednostki w celu odbycia rozmów z kadrą kierowniczą. Kiedy w jednostce pojawią się wolne etaty, zebrana grupa kandydatów zostaje ponownie wezwana do siedziby jednostki, aby odbyć próby sprawnościowe, potocznie zwane „300 punktów”.
Próby sprawnościowe obejmują: konkurencje na zaliczenie (bieg na 5 km w czasie nie dłuższym niż 25 minut, 2-krotne wejście na linę za pomocą siły rąk, pływanie na basenie na dystansie 200 metrów w czasie nie dłuższym niż 4.30, pływanie pod wodą na dystansie 25 metrów, skok z wierzy do basenu) oraz konkurencję punktowanie w skali od 0 do 100 punktów (bieg zygzakiem, tak zwana koperta, siłowe podciąganie na drążku, skok w dal z miejsca, skrętoskłony w czasie 60 sekund, bieg wahadłowy 15×20 metrów). Warunkiem pozytywnego ukończenia prób sprawnościowych jest zaliczenie wszystkich konkurencji na zaliczenie oraz zgromadzenie co najmniej 300 punktów z konkurencji punktowanych.
Po zaliczeniu wyżej wymienionych testów wewnętrznych kandydaci czekają na wyznaczenie terminu egzaminóww siedzibie Centralnego Pododdziału kontrterrorystycznego Policji „BOA”. Po jego wyznaczeniu udają się do Warszawy wraz z instruktorami z jednostki oraz kandydatami do innych pododdziałów KT.
Na miejscu kandydaci muszą przejść trzynaście prób sprawnościowych, przeprowadzanych w ciągu jednego dnia. Są to: pływanie na dystansie 200 m, pływanie pod wodą na dystansie 25 m, skok z wieży basenowej do wody, pokonanie toru przeszkód, wspinanie się po linie, bieg w czasie 12 minut, wyciskanie sztangi w leżeniu na ławeczce, uginanie ramion w zwisie na drążku (podciąganie na drążku), uginanie ramion w podporze na poręczach, siady z leżenia w czasie 2 minut, wejścia na podest z obciążeniem w czasie 2 minut, walka w pozycji stojącej i w parterze oraz próba wysokościowa. Ponadto podczas wykonywania ćwiczeń ogólnorozwojowych ocenie podlegają również predyspozycje psychofizyczne.
Kandydaci, którzy zaliczą wszystkie etapy kwalifikacji, kierowani są na komisję lekarską i testy psychologicznie. Następnie trafiają do pododdziałów, gdzie czeka na nich wymagający kurs podstawowy (bazowy).
Kurs podstawowy z selekcją w Bieszczadach
Kurs podstawowy w SPKP Rzeszów trwa od 6 do 12 miesięcy i jest niezwykle intensywny. Przez cały okres jego trwania funkcjonariusze poddawani są testom sprawnościowym oraz testom i szkoleniom z zakresu strzelectwa, taktyki, technik wysokościowych, ratownictwa medycznego i pirotechniki.
Oceniana jest nie tylko ich dotychczasowa wiedza, ale również zaangażowanie, zdolność do pracy w zespole czy chęć nabywania nowych umiejętności. Istotny jest fakt, iż na każdym etapie kursu podstawowego jednostka zastrzega sobie prawo do rezygnacji z kandydata, co wiąże się z jego powrotem do wcześniejszej jednostki i niezaliczeniem kursu.
Zwieńczaniem kursu podstawowego, a zarazem ostatnim sprawdzianem dla kandydatów, jest tygodniowa selekcja w Bieszczadach, która ma za zadanie pokazać instruktorom prawdziwe „ja” osób starających się o służbę w pododdziale.
Program selekcji jest dla funkcjonariuszy dużym wyzwaniem zarówno pod względem fizycznym, jak i psychicznym. Przez całą dobę wykonują oni zadania indywidualne i zespołowe, pokonując dziesiątki kilometrów z ciężkimi plecakami. Dodatkowym utrudnieniem jest narastające z każdą godziną zmęczenie, deficyt snu, głód oraz wymagające środowisko górskie gdzie ukształtowanie terenu i zmienna pogoda pomagają instruktorom ostatecznie ocenić, czy dany funkcjonariusz posiada cechy niezbędne do dołączenia i współtworzenia właściwie funkcjonującego zespołu.
W czasie selekcji funkcjonariusze poddawani są licznym próbom, obejmującym takie elementy jak: bytowanie w terenie (radzenie sobie w terenie, poprzez budowanie schronień i stanowisk obserwacyjnych, kamuflowanie się w terenie, rozpalanie ognia, zacieranie śladów bytowania, zdobywanie jedzenia), pokonywanie zbiornika wodnego (budowanie tratwy, przeprawa przez Solinę, radzenie sobie z hipotermią), testy wysokościowe (drabinka speleo, wahadła, tyrolki itp.) oraz transport rannego kolegi (kettlebell, metrak do noszenia).
Dodatkowo oceniana jest pomysłowość uczestników selekcji w radzeniu sobie z trudnymi zadaniami przy wykorzystaniu możliwie najmniejszej liczby rzeczy i braku urządzeń elektronicznych oraz ich umiejętności z zakresu terenoznawstwa i nawigacji. Przez cały czas trwania selekcji funkcjonariusze muszą sprawować opiekę nad zwierzęciem (kurą), która wspólnie z nimi przechodzi przez wszystkie próby. Jednym z warunków ukończenia selekcji jest jej przeżycie.
Po ukończeniu selekcji jej uczestnicy stają się pełnoprawnymi funkcjonariuszami SPKP Rzeszów, otrzymują pożądaną przez siebie naszywkę z wizerunkiem wilka i stają się częścią watahy.
Im więcej potu na ćwiczeniach, tym mniej krwi w boju
Skuteczność działań policjantów Samodzielnego Pododdziału Kontrterrorystycznego Policji w Rzeszowie w dużej mierze zależy od ich właściwego przygotowania. Dlatego nieodłącznym elementem ich służby są treningi, szkolenia i ćwiczenia podczas zainscenizowanych zdarzeń, które gwarantują odpowiednią formę i pełne przygotowanie do działań w sytuacji zagrożenia.
Szkolenia odbywają się w ramach doskonalenia zawodowego funkcjonariuszy oraz przy współpracy z jednostkami krajowymi, oraz zagranicznymi.
Część z nich przeprowadzana jest na podstawie programu szkoleniowego, którego współtwórcą był dowodzący rzeszowskim pododdziałem w latach 1984–1994 mł. insp. Ryszard Szymański. Na jego realizację przewidziano 986 godzin rocznie jako niezbędne minimum dla utrzymania wysokiego poziomu wyszkolenia pododdziału.
Program obejmuje m.in.: szkolenie strzeleckie, taktykę i technikę antyterrorystyczną, szkolenie fizyczne, wysokościowe, śmigłowcowe, pirotechniczne i medyczne, tematykę prawno-policyjną, podstawy psychologii i negocjacji oraz terenoznawstwa i łączności.
Dalsze szkolenia odbywają się przy współpracy z takimi jednostkami jak m.in.: SPKP (z całej Polski), Centralny Pododdział Kontrterrorystyczny Policji BOA, Służba Ochrony Państwa, Grupa Interwencyjna Służby Więziennej z Rzeszowa, JW AGAT czy JWK.
Ich zakres jest nieustannie modyfikowany, tak aby uwzględniał wystąpienie najbardziej prawdopodobnych scenariuszy ataków terrorystycznych.
Obejmuje on takie elementy jak np.: działania kontrterrorystyczne w miejscach publicznych, m.in. w rzeszowskich budynkach (zatrzymywanie niebezpiecznych przestępców oraz szturmy na budynki z wykorzystaniem środków pozoracji pola walki), działania z zakresu ochrony VIP oraz działania wysokościowe i ratownicze z użyciem śmigłowca S70I Black Hawk.
Jednym z ostatnich szkoleń realizowanych przez funkcjonariuszy SPKP Rzeszów były ćwiczenia w Nowej Sarzynie przeprowadzone przy współpracy ze strażakami jednostek ratowniczo gaśniczych w Nowej Sarzynie i Leżajsku, specjalizujących się w rozpoznawaniu zagrożeń chemicznych oraz ratownictwie chemiczno-ekologicznym.
W czasie wspólnych działań funkcjonariusze doskonalili swoje umiejętności z zakresu zapobiegania i likwidowania skutków emisji materiałów CBRN, w kontekście zagrożeń terrorystycznych oraz trenowali warianty likwidacji laboratorium materiałów niebezpiecznych.
Współpraca z US Army i SWAT
Trwająca do dziś współpraca pomiędzy SPKP Rzeszów a US Army rozpoczęła się 22 marca 2023 roku. W jej ramach funkcjonariusze zyskali możliwość wspólnych szkoleń z amerykańskimi żołnierzami z takich jednostek jak: 82. Dywizja Powietrznodesantowa, 10. Dywizja Górska i 101. Dywizja Powietrznodesantowa (Krzyczące Orły).
Głównymi założeniami współpracy są: obopólna wymiana doświadczeń, zacieśnienie współpracy oraz wypracowanie schematów współdziałania Polskiej Policji z US Army w sytuacjach wystąpienia realnego zagrożenia. Dotychczasowe wspólne szkolenia obejmowały takie elementy jak m.in.: taktyka CQB (sytuacje zakładnicze, sytuacje dotyczące tzw. aktywnego strzelca oraz techniki pokonywania zabezpieczeń budynków), neutralizacja ładunków wybuchowych oraz procedury odparcia ataku uzbrojonych napastników na bazę wojskową. Podczas wyżej wymienionych szkoleń funkcjonariusze SPKP Rzeszów zapoznawali przebywających w naszym kraju amerykańskich żołnierzy z zakresem swoich działań, taktyką i procedurami oraz doskonalili znajomość języka angielskiego.
Kolejna współpraca z jednostką z USA rozpoczęła się w 2024 roku od wizyty w Rzeszowie ośmioosobowej delegacji z Central Floryda Metro SWAT Winter Park Police Department, której przewodniczyli dowódca Metro SWAT lieutnant Tomasz Ponicki oraz komendant miasta Winter Park Orlando Floryda Police Departament Chief Timoty Volkerson.
Funkcjonariusze tej elitarnej, składającej się z około 40 funkcjonariuszy, jednostki wykonującej zadania związane z fizycznym zwalczaniem terroryzmu oraz przestępczości zorganizowanej przez kilka dni zapoznawali się z charakterystyką służby i organizacją podkarpackiej Policji, oraz uczestniczyli w lokalnym doskonaleniu zawodowym funkcjonariuszy SPKP Rzeszów.
Podczas wspólnych ćwiczeń policjanci z USA uczestniczyli w szkoleniach z zakresu: strzelania, taktyki CQB, medycyny pola walki (TCCC), minerstwa i pirotechniki, ochrony VIP, a także taktyki miejskiej i zielonej. Szczególnym zainteresowaniem zagranicznych gości cieszyły się doświadczenia rzeszowskich kontrterrorystów zdobyte w związku z wojną w Ukrainie.
Zawsze gotowi do działania
Obecnie SPKP w Rzeszowie swoim działaniem obejmuje województwo podkarpackie oraz częściowo województwo świętokrzyskie (powiaty: opatowski, ostrowiecki, sandomierski, starachowicki i staszowski). Dodatkowo w razie potrzeby funkcjonariusze wykonują również działania na terenie całego kraju, współpracując m.in. z innymi pododdziałami SPKP, Służbą Ochrony Państwa, Centralnym Biurem Śledczym Policji i Strażą Graniczną.
Funkcjonariusze, pełniąc służbę w systemie zmianowym, pozostają w ciągłej gotowości, aby w razie potrzeby jak najszybciej zareagować na sytuacje kryzowe, w których czas reakcji odgrywa kluczową rolę.
Ogólne zadania realizowane przez SPKP w Rzeszowie są tożsame z zadaniami innych pododdziałów kontrterrorystycznych Policji i obejmują przede wszystkim przygotowanie i prowadzenie działań kontrterrorystycznych, w tym polegających na fizycznym zwalczaniu terroryzmu.
W ramach codziennej służby funkcjonariusze zajmują się również m.in.: zatrzymywaniem członków zorganizowanych grup przestępczych, rozpoznawaniem i neutralizacją materiałów czy ładunków wybuchowych, udzielaniem pomocy w przypadku wystąpienia klęsk i katastrof oraz organizowaniem i prowadzeniem doskonalenia zawodowego dla policjantów jednostek kontrterrorystycznych Policji, w zakresie nabywania umiejętności i uprawnień oraz utrzymywania wysokiej sprawności fizycznej, niezbędnych do realizacji zadań.
W ramach swoich zdań funkcjonariusze SPKP Rzeszów zabezpieczają Port Lotniczy Jasionka i inne ważne obiekt infrastruktury krytycznej w regionie, zapewniają też ochronę VIP-om z całego świata udającym się do Ukrainy.
Wymagające działania ochronne i sprawdzenia pirotechniczne
W ramach swoich zadań SPKP Rzeszów regularnie wspiera Służbę Ochrony Państwa (SOP) w działaniach ochronnych jako GWT (grupa wsparcia taktycznego).
Ochrona taka obywa się na terenie RP i polega na zapewnieniu bezpieczeństwa osobom objętym ochroną zarówno podczas pobytu, jak i podczas przejazdu przez terytorium państwa.
W czasie wykonywania tego typu działań szczególną rolę odgrywają wszechstronne umiejętności funkcjonariuszy SPKP w Rzeszowie w zakresie taktyki stosowanej w różnego rodzaju środkach transportu, takich jak: pojazdy opancerzone, samoloty, pociągi oraz jazda w kolumnach pojazdów osobowych.
Niejednokrotnie funkcjonariusze SPKP Rzeszów wchodzą w skład większych operacji, gdzie wspierają działania innych służb wojskowych i policyjnych zarówno z Polski, jak i z zagranicy.
Jednymi z najważniejszych osób ochranianych przez funkcjonariuszy z rzeszowskiej jednostki byli: Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej, Prezydent Stanów Zjednoczonych, Sekretarz Stanu USA, Przewodnicząca Komisji Europejskiej, Prezydent i Premier Ukrainy oraz głowy zarówno europejskich, jak i światowych państw.
Warto nadmienić, że pododdział w samym roku 2023 wykonał około 90 takich działań i przejechał tysiące kilometrów w konwojach (90 procent tych działań jest związanych z konfliktem w Ukrainie).
W prowadzeniu działań ochronnych kluczową rolę odgrywają również sprawdzenia pirotechniczne, które przeprowadzane są przez funkcjonariuszy sekcji minersko-pirotechnicznej. Dokonuje się ich za każdym razem, gdy na teren województwa przyjeżdża osoba (lub osoby) VIP, której przysługuje ochrona. Poszczególne działania funkcjonariuszy planowane są w zależności od tego, czy dana osoba będzie tylko przejeżdżać przez teren jurysdykcji rzeszowskiego pododdziału, czy też będzie ona na nim przebywać przez dłuższy czas.
Jeżeli dana osoba tylko przejeżdża przez województwo podkarpackie, funkcjonariusze dokonują sprawdzeń jej bagażu oraz wszystkich pojazdów wchodzących w skład kolumny. W przypadku gdy osoba przebywa dłużej na obszarze działania SPKP Rzeszów, funkcjonariusze dokonują sprawdzeń miejsc, w których taka osoba będzie przebywać. Mogą to być, hotele, obiekty państwowe, obiekty kulturalno-oświatowe, obiekty handlowe.
W przypadku gdy przez teren województwa podkarpackiego przejeżdżają delegacje udające się do Ukrainy, funkcjonariusze sprawdzają skład pociągu będącego bezpośrednim transportem dla takich osób z Polski na Ukrainę oraz teren będący miejscem przesiadki z kolumny pojazdów do składu pociągu.
Jeśli podczas sprawdzenia zostanie ujawnione potencjalnie niebezpieczny obiekt i urządzenie, które może zawierać materiały wybuchowe funkcjonariusze podejmują działania zgodne z taktyką działań minersko-pirotechnicznych.
Polega ona kolejno na: zabezpieczeniu miejsca, w którym znajduje się podejrzana paczka, wyznaczeniu strefy bezpieczeństwa oraz ewakuacji osób znajdujących się w strefie niebezpiecznej, przygotowaniu do działań, ubraniu funkcjonariusza z sekcji minersko-pirotechnicznej, podejściu funkcjonariusza ubranego w strój EOD do miejsca znajdowania się podejrzanej paczki w celu wstępnego rozpoznania i podjęcia decyzji o metodzie ewentualnego przeniesienia jej w dogodne miejsce do dalszych działań, przygotowaniu robota, wysięgnika pirotechnicznego lub zestawu linowo hakowego w celu przetransportowania paczki oraz przygotowaniu rentgena w celu prześwietlenia paczki.
Jeżeli rentgen potwierdzi, że w paczce znajduje się niebezpieczny materiał lub urządzenie, ustawiana jest ona w dogodnym miejscu do jej neutralizacji. Jeżeli w pobliżu nie ma dogodnego miejsca do neutralizacji, paczka przewożona jest na teren poligonu za pomocą ambulansu pirotechnicznego, wyposażonego w zbiornik do przewożenia materiałów wybuchowych i urządzeń niebezpiecznych. Następnie jest ona neutralizowana.
Do końca 2023 roku sekcja minersko-pirotechniczna SPKP Rzeszów dokonała około 170 takich działań związanych z konfliktem w Ukrainie.
Nieodzownym wsparciem funkcjonariuszy sekcji minersko-pirotechnicznej w tego typu działaniach był służący w pododdziale od 2016 roku pies owczarek belgijski. Suczka o imieniu „Abra” jest psem wyszkolonym do wykrywania zapachów materiałów wybuchowych. Przez cały czas trwania swojej służby dokonała ona setek sprawdzeń bez ani jednej pomyłki.
Wielokrotnie też wspólnie ze swoim przewodnikiem wygrywała zawody w kraju, jak i za granicą oraz uczestniczyła w licznych seminariach i szkoleniach w roli instruktora. Niestety, ze względów zdrowotnych z dniem 4 stycznia 2024 roku po 8 latach służby „Abra” przeszła na zasłużony odpoczynek.
Umundurowanie, wyposażenie i uzbrojenie funkcjonariuszy
Podstawowym umundurowaniem funkcjonariuszy SPKP Rzeszów są mundury Callida 2 i M-Tac VIII w kamuflażu Multicam i kombinezony trudnopalne z nomeksu – „Kreator” IX. Umundurowanie to uzupełniane jest o odzież termoaktywną (Helikon level 2), kurtki zimowe Carinthia HIG 4.0 IV, kurtki soft shell i polary Helikon Tex, a także o buty Lowa model Zephyr GTX 2, Meindl model Black BOA i 3, Meindl Provident PRO GTX 4 oraz Bates model 4041 II.
Dodatkowymi elementami umundurowania są: rękawiczki DirectX Action Hard Gloves Leather Coyote 2. 5.11, Caldus Gloves III, rękawiczki zimowe 5.11, nakolanniki Alta V, okulary Swiss eye 2. ESS ICE VI, gogle taktyczne Wiley X-spear dual Lens oraz Revision VII.
Wyposażenie osobiste funkcjonariuszy to: kontrterrorystyczne apteczki osobiste Boxmed medical, maski przeciwgazowe Scott i filtropochlaniacze Maskopol CBRN X, ochronniki słuchu nakarkowe z łącznością wraz z przyciskiem PTT (MSA, Sordin), gogle noktowizyjne (Act in Black DTNVS14), torby transportowe Callida, Multiotoole Laetherman, Latarki Mactronic XP | HP 1800 lm, kajdanki jednorazowe, kajdanki szczękowe, RMP, radiotelefony Motorola DP3601, pałki teleskopowe ESP21 i TASERY X26.
Ochronę osobistą zapewniają policjantom kamizelki taktyczne k/odp plate carrier Lubawa zintegrowana GSR-19 Khaki oraz hełmy QRS-AT Boa hełm k/odp (Revision, Sestan-Bauch).
Bronią podstawową SPKP Rzeszów są karabinki szturmowe HK-416 i HK-417 oraz pistolety maszynowe HK MP5. Broń ta wyposażona jest dodatkowo w kolimatory – MAK-dot S 1×20 - Aimpoint CRO, Powiększalniki Sightmark XT-3 oraz Latarki – Mactronic T-Force – Mactronic M-force – Mactronic Defender 02. Dodatkową bronią długą funkcjonariuszy są strzelby gładkolufowe Mossberg i Benelli.
Bronią krótką funkcjonariuszy są austriackie pistolety Glock 17 (o podwyższonych parametrach) wyposażone w latarki Streamlight TLR-1 HL i Latarki Glock GTL-21122. Pistolety przenoszone są w kaburach udowych Safariland z montażem UBI i quick kit 22 kolor ranger green oraz w obniżonych kaburach Kydex pod latarkę TLR-1 HL.
Strzelcy wyborowi pododdziału dysponują dodatkowym wyposażeniem, na które składa się: plecak EBERLESTOCK USA LLC, mata strzelecka BACKBLAST MAT-2, mata strzelecka składana, karimata, plecak strzelca ALPINUS, luneta obserwacyjna SIGHTMARK 20–60×80XD Tactical, przenośna stacja pogody KESTREL 5700 Elite Applied ballistic, statywy KOPFJAGER K700-1 i MANFROTTO 055, uchwyt z głowicą Jr. LIGHT DUTY GRIP, głowica Manfrotta Joystick Grip Axtion 327RC2, uchwyt na broń KOPFJAGER, kamuflaże GHILLIE (letni, zimowy i pustynny), dalmierz laserowy NEWCON OPTIK, lornetka termowizyjna PULSAR ACCOLADE 2 LRF PRO, lornetka DELTA OPTICAL, luneta noktowizyjna DEDAL 45-1, noktowizor ZEISS NSV 80, statyw BRESSER, lornetka FUJINON, luneta obserwacyjna GEOMA II ED 82-S VIXEN oraz pokrowiec miękki na broń. Bron strzelców wyborowych to: karabin wyborowy Sako TRG 21 kal. 308 Win, karabin wyborowy HK 417 kal. 7.62×51 i karabin wyborowy SWD kal. 7.62×54 R.
Broń ta wyposażona jest dodatkowo w lunety NIGHTFORCE NX8 2.5-20×50 MMF1, lunety SCHMIDT & BENDER 3-12×50, tłumiki płomienia do HK 417 oraz tłumiki płomienia do Sako.
Funkcjonariusze sekcji minersko-pirotechnicznej posiadają na swoim wyposażeniu kombinezony antyodłamkowe EOD 9 i EOD 10, specjalny pojazd MAN TGM do przewozu materiałów wybuchowych, przenośny system inspekcyjnej radiografii cyfrowej firmy Novo DR oraz robota pirotechnicznego GRYF firmy PIAP.
Wyposażenie policjantów z SPKP Rzeszów jest nieustannie modyfikowane w celu zwiększenia ich bezpieczeństwa oraz skuteczności działania. Najnowszym nabytkiem jednostki jest bezzałogowy statek powietrzny Matrice 200 Series V2.
Pomoc potrzebującym jest zawsze na pierwszym miejscu
Funkcjonariusze SPKP Rzeszów znani są z zaangażowania w zwiększenie poziomu bezpieczeństwa w swoim regionie oraz z udziału w licznych akcjach i inicjatywach charytatywnych na rzecz potrzebujących.
Przykładem tego może być ich udział w programie profilaktycznym „Bezpieczny senior”, gdzie wspólnie z funkcjonariuszami z Wydziału Prewencji Komendy Wojewódzkiej Policji w Rzeszowie uczestniczą w szkoleniach mających na celu podniesienie poziomu bezpieczeństwa oraz zwiększenie świadomości seniorów w zakresie zagrożeń.
Innym przykładem zaangażowania funkcjonariuszy SPKP Rzeszów w pomoc innym jest coroczna akcja mikołajkowa na rzecz małych pacjentów Klinicznego Szpitala Wojewódzkiego Nr 2 w Rzeszowie. Policjanci, wcielając się w pomocników św. Mikołaja nie tylko wręczają dzieciom prezenty, ale przede wszystkim wywołują uśmiechy na ich twarzach.
W rzeszowskim pododdziale nie brakuje również indywidualnych inicjatyw na rzecz najbardziej potrzebujących, czego przykładem może być Jakub - funkcjonariusz, który od kilku lat angażuje się w zbieranie pieniędzy na rzecz Fundacji Podkarpackie Hospicjum dla Dzieci.
W 2018 roku Jakub przejechał całą Norwegię z północy na południe od przylądka północnego Nordkapp do Oslo, przemierzając łącznie 2700 km. Podczas trwającej w tym czasie zbiórki zebrał dla podopiecznych fundacji około 20 000 złotych. Rok później podczas przebywania na misji zagranicznej poza granicami kraju Jakub ponownie zorganizował zbiórkę, która pozwoliła zasilić konto fundacji kwotą 12 000 złotych.
Z kolei w 2023 roku Jakub wspólnie z kolegą dokonali kolejnego spektakularnego wyczynu. Nie tylko przejechali rowerami słynącą z ekstremalnych warunków klimatycznych Islandię, ale przede wszystkim zebrali 15 000 złotych dla Fundacji Podkarpackie Hospicjum dla Dzieci.
Wyżej opisane sytuacje to tylko wybrane przykłady inicjatyw rzeszowskiego pododdziału. Bezinteresowna pomoc i wsparcie najbardziej potrzebujących pokazują nam wszystkim, że „pomagamy i chronimy” to nie tylko motto polskiej Policji, ale misja, którą funkcjonariusze SPKP Rzeszów wypełniają z dumą.