Podręczna wyższa kombinatoryka, czyli co klasyczny multitool posiadać powinien

Multitool można w dużym skrócie i uproszczeniu nazwać „podręczną skrzynką narzędziową”. Określenie jest jednak równie ogólne, co na wyrost. Oczywiście, multitoole są dostępne w różnych „wariantach narzędziowych” – znajdziemy te najbardziej podstawowe, które oferują niewiele więcej od zwykłego scyzoryka, ale i takie których uchwyty kryją skarbnicę rozwiązań dla majsterkowiczów czy „ludzi w potrzebie”, muszących zmierzyć się z usterką w silniku (multitoole nabierają nieco interwencyjnego charakteru). Rzecz jasna, z multitooli korzystają również żołnierze – od mechaników, przez paramedyków, po saperów, którzy wybierają modele wyposażone z szczypce umożliwiające zaciskanie zapalników na loncie, przewodach, spłonkach.   

Zobacz także: Noże taktyczne i survivalowe

Bogactwo narzędziowe multitoola, jak również materiał, z którego został wykonany, decydują o jego wadze oraz wielkości. Wielkość w pewnym stopniu wpływa na zakres zastosowania, jako że z pewnych funkcji nie będziemy mogli skorzystać, gdyż ostrze, śrubokręt czy piłka okażą się zwyczajnie za krótkie (a usterki mają to do siebie, że często dotyczą trudno dostępnych miejsc). Ponadto, im więcej narzędzi, tym ciaśniej są upakowane - to może wiązać się z tym, że te mniejsze narzędzia będzie trudniej wyciągnąć z rękojeści.

Podobnie jak scyzoryk czy nóż, multitool staje się elementem codziennego wyposażenia, tzw. EDC – every day carry. Częściej jednak niż w kieszeni, powinien być przenoszony (zwłaszcza w przypadku większych modeli) w osobnym etui - pokrowcu mocowanym do paska lub spodni (za pomocą klipsa), wykonanym np. z wytrzymałego nylonu, zamykanym na rzep. Pokrowiec przydaje się szczególnie w przypadku dodatkowego zestawu wymiennych końcówek śrubokręta / bitów, które są mocowane w osobnym gnieździe. Zwykle w ramach multitoola mamy jednego uniwersalnego „gotowca” – dodatkowe końcówki umożliwiają wykonanie prac w szerszym zakresie.

Przeczytaj również: MSPO: Leatherman MUT

Nim przejdziemy do listy tego, co klasyczny „kombinerkowy” multitool powinien lub może posiadać, warto wspomnieć o bezpieczeństwie i opcjach, które nie są dostępne we wszystkich modelach, ale które warto wziąć pod uwagę przy wyborze konkretnego egzemplarza. Podstawą bezpieczeństwa jest blokada narzędziowa, która zabezpiecza przed niekontrolowanym otwarciem innych narzędzi podczas pracy z jedną konkretną końcówką.

Dodatkowo, warto, aby multiool był wykonany z materiału, który nie wytwarza iskier. Zakładając, że użytkownik zna przepisy BHP, lepiej jest dmuchać na zimne i wybrać narzędzie, które nie przyczyni się np. do zaprószenia ognia itp. To rozwiązanie docenią np. saperzy. Druga kwestia to rozkładana osłona rękojeści, które w przypadku multitoola działa jak jelec – zabezpiecza przed zsuwaniem się dłoni, stabilizuje ją na chwycie i chroni przed uderzeniem podczas prac.

Główne narzędzie multitoola to szczypce czy inaczej – kombinerki ze szczypcami, ściskaczem / chwytakiem i przecinakiem do drutu. Warto zwrócić uwagę na rozwarcie szczęk oraz - przy pełnym zamknięciu, czy nie ma żadnych niestykających się powierzchni - oba ramiona szczęk (w tym ich powierzchnia tnąca) muszą się schodzić idealnie. Jako że jest to podstawa multitoola, dobrze jest, jeśli dostęp do szczypiec jest prosty, np. przez wykonanie dynamicznego ruchu jak przy nożu typu butterfly. Niektóre multitoole mają specjalną przekładnie, która umożliwia ściśnięcie szczypiec z jeszcze większą siłą. A w ramach szczypiec, multitool może być wyposażony również z zaciskacz przewodów, co docenią szczególnie majsterkowicze, elektrycy czy instalatorzy, ale i wspomniani wcześniej saperzy czy zespoły EOD.

Kolejny multitoolowy standard to nóż - zwykle głownią (oczywiście, składaną) częściowo ząbkowaną, częściowo gładką. Wracając do tematu blokady, warto sprawdzić, czy jest ona "aktywna" w przypadku różnych pozycji ostrza.

Przeczytaj również: Screwpop 3 in 1 czy 6 in 1?

Jako że do większość prac wymagających cięcia ząbkowana część noża nie wystarczy, multitool powinien zawierać również piłkę do drewna. Najlepiej będzie, jeśli jej ząbki, ułożone w dwóch rzędach, będą rozchodziły się minimalnie na boki – dzięki temu ostrze nie będzie blokowało się w ciętym materiale.

Skoro mowa o ostrzach, szczególnie pod kątem ratowników medycznych czy strażaków, ale i policjantów udzielających często pierwszej pomocy ofiarom wypadków drogowych, w multitoolu przyda się ostrze do cięcia pasów w bezpieczny sposób.

W przypadku niektórych multitooli będziemy mogli dokonać wymiany zużytych elementów tnących – przy okazji zakupu, zatem, warto sprawdzić, czy takie rozwiązanie jest możliwe.  

Zobacz także galerię zdjęć: Podaj płaską dwunastkę! - Leatherman Signal & Leatherman Tread

Standardem scyzorykowym, przeniesionym do multitoola , jest otwieracz do kapsli, będący jednocześnie wkrętakiem płaskim oraz otwieracz do konserw zakończony mniejszym wkrętakiem. Ważne, byśmy w ramach multitoola dysponowali równie „krzyżakiem”, choćby w podstawowym rozmiarze. Pozostałe końcówki, w tym imbusy, będziemy mogli założyć na tzw. „bit-driver” – wskazane, by bit-driver otwierał się w położeniu 90 i 180 stopni względem uchwytów dla większego komfortu pracy z multitoolem.

Kolejne narzędzie – pilnik, na ogół występuje w dwóch gradacjach, a jego zakończenie zwykle jest jednocześnie kolejny płaskim wkrętakiem. W standardzie multitoola powinno się także znaleźć szydło w formie szpikulca.

Jak zawsze w przypadku narzędzi, bez względu czy jest to nóż czy multitool, o ostatecznej liczbie dostępnych narzędzi decyduje to, w jakim celu dokonujemy jego zakupu. Czy będzie to faktycznie mutlitool wykorzystywany do pracy (tu także istotny jest profil czy specjalizacja) i majsterkowania, czy interwencyjny „EDeCiak”, czy jedynie „multicool” – gadżet okazyjnie używany podczas wyjazdów wakacyjnych – ten czynnik determinuje zakres funkcjonalności i to, czy ostatecznie multitool wypełni swoje zadanie.

Chcesz być na bieżąco? Zapisz się do naszego newslettera!