Special-Ops.pl

Zaawansowane wyszukiwanie

Almanach osłon balistycznych, oporządzenia i umundurowania (część 2.)

Tak wygląda domniemana prababka współczesnych kamizelek taktycznych – lotnicza kamizelka przetrwania C-1 opracowana w 1943 roku i używana przez USAAF w czasie II wojny światowej, ale służąca jeszcze w Korei i Wietnamie. Zbiory autora
 

Tak wygląda domniemana prababka współczesnych kamizelek taktycznych – lotnicza kamizelka przetrwania C-1 opracowana w 1943 roku i używana przez USAAF w czasie II wojny światowej, ale służąca jeszcze w Korei i Wietnamie. Zbiory autora


 

Różnorodność typów oporządzenia w dzisiejszych czasach może przyprawiać o zawrót głowy – dwadzieścia lat temu żołnierz zwykle miał do dyspozycji prosty pas z szelkami, a policjant skórzany pas i takąż kaburę z klapą zapinaną na metalowy grzybek - i wszystko wydawało się w miarę proste. Nawet słownik języka polskiego nie bardzo „nadąża” za liczbą sprzętu, w jaki możemy się wyposażyć, więc często posiłkujemy się angielskimi terminami. Tym razem w „Almanachu” spróbujemy pokrótce wyliczyć i nazwać różne rodzaje i elementy wyposażenia, czy jak kto woli, oporządzenia taktycznego, wraz z krótkim opisem. Trudno liczyć, że uda nam się tego dokonać w jednej części, ale przecież każdą podróż trzeba rozpocząć od pierwszego kroku...

Zobacz także

Mariusz H. BATES Rush Shield Mid E01044 i E01045 DRYGuard

BATES Rush Shield Mid E01044 i E01045 DRYGuard BATES Rush Shield Mid E01044 i E01045 DRYGuard

Solidne, wykonane z wysokiej jakości materiałów obuwie to niezaprzeczalnie bardzo ważny element ubioru. Dzięki unikalnej konstrukcji kostno-stawowo-więzadłowo-mięśniowej, stopa to pierwszy amortyzator...

Solidne, wykonane z wysokiej jakości materiałów obuwie to niezaprzeczalnie bardzo ważny element ubioru. Dzięki unikalnej konstrukcji kostno-stawowo-więzadłowo-mięśniowej, stopa to pierwszy amortyzator w układzie ruchu człowieka, Odpowiednie wyprofilowanie podeszwy oraz wkładki stanowi podstawę wzmacniającą utrzymanie sklepienia stopy i ochronę przed urazami.

Radosław Tyślewicz Buty Bates EO3882 GX X2 Tall Side Zip

Buty Bates EO3882 GX X2 Tall Side Zip Buty Bates EO3882 GX X2 Tall Side Zip

Buty Bates EO3882 GX X2 Tall Side Zip testowaliśmy już dla was w warunkach trekkingowo-desantowych na polskim wybrzeżu („SPECIAL OPS” 3/2023). Jest to obuwie taktyczne przeznaczone do pracy w klimacie...

Buty Bates EO3882 GX X2 Tall Side Zip testowaliśmy już dla was w warunkach trekkingowo-desantowych na polskim wybrzeżu („SPECIAL OPS” 3/2023). Jest to obuwie taktyczne przeznaczone do pracy w klimacie zimnym i wilgotnym, jaki panuje w Europie Środkowej i Północnej. Sprawdziły się przy zadaniach linowych oraz na portowych nabrzeżach i pokładach łodzi typu RIB. Nadszedł czas na weryfikację tego modelu w bardziej typowych dla Polski i całej niziny europejskiej warunkach, czyli w lesie i na niskich pagórkach.

Patryk Kościński Buty Wojskowe Prabos Grizzly 933 – zimowy test użytkowania

Buty Wojskowe Prabos Grizzly 933 – zimowy test użytkowania Buty Wojskowe Prabos Grizzly 933 – zimowy test użytkowania

Jak podaje producent, firma Prabos - Grizzly 933 to wytrzymałe zimowe buty wojskowe, skonstruowane z myślą o użyciu w skrajnie mroźnych warunkach. Przeznaczone są dla osób, które potrzebują wytrzymałego...

Jak podaje producent, firma Prabos - Grizzly 933 to wytrzymałe zimowe buty wojskowe, skonstruowane z myślą o użyciu w skrajnie mroźnych warunkach. Przeznaczone są dla osób, które potrzebują wytrzymałego i ciepłego obuwia na zimę. Polecane są dla żołnierzy, pracowników leśnych, służb mundurowych oraz osób, które lubią aktywnie spędzać czas na świeżym powietrzu w zimie. Wykonane są ze skóry i materiału izolacyjnego Gore-Tex THERMIUM, który zapewnia dobrą izolację termiczną. Dzięki temu w butach można...

Kamizelka taktyczna – „słowo worek”, którym wielu próbuje określać właściwie każdy rodzaj oporządzenia. Historycznie miała wiele odmian, część będących rzeczywiście bezrękawnikami z tkanin odzieżowych – np. przerabianymi bluzami mundurowymi, na które naszywano ładownice na magazynki. Żeby jednak nie utonąć w niuansach, możemy na nasze potrzeby przyjąć, że istnieje kilka podstawowych typów kamizelek służących do przenoszenia amunicji, środków łączności, środków medycznych i innego niezbędnego wyposażenia. Przyjmijmy też, że nasza kamizelka taktyczna to kamizelka nieposiadająca właściwości ochronnych – tzn. zasadniczo nie służy ona do przenoszenia żadnych wkładów balistycznych (choć i tu mogą się pojawić wyjątki, rozwiązania kombinowane) – kamizelki ochronne przechodziły swoją własną drogę rozwoju.

Wiele wskazuje na to, że jako „przodków” kamizelek taktycznych możemy wskazać dwa rodzaje oporządzenia – jedne z nich, bardziej przypominające długie kurtki bez rękawów, to brytyjskie „battle jerkin” z 1942 roku opracowane przez płk. Riversa-Macphersona, które miały zastąpić niezbyt udane oporządzenie szelkowe Pattern 37. Uważnie obserwujący brytyjskie rozwiązania Amerykanie stworzyli także swój wariant – „assault vest”, kamizelkę wyprodukowaną w 1944 roku i przeznaczoną dla żołnierzy lądujących w Normandii, głownie Rangersów. Miała całkowicie zastąpić pas i szelki z oporządzeniem, ale w praktyce okazała się przydługa, ciężka i niewygodna. Zarówno brytyjska, jak i amerykańska konstrukcja nie cieszyły się wzięciem i większość egzemplarzy w jakiś sposób „zniszczyła” się w ciągu kilku miesięcy od wydania… Drugim, bardziej fortunnym z prawdopodobnych przodków kamizelek taktycznych były „kamizelki przetrwania” przeznaczone dla pilotów amerykańskich z lat II wojny światowej. Kieszenie naszywane na te kamizelki mieściły zwykle środki medyczne, nawigacyjne i podstawowe przybory survivalowe, dodatkowo naszywano również wzmacnianą kaburę na pistolet do samoobrony. Pierwsze z nich powstały w roku 1943 i jeszcze w czasie II wojny światowej wyprodukowano ich kilkanaście tysięcy egzemplarzy.

W czasie konfliktu w Wietnamie nowsze wersje lotniczej kamizelki łączono z uprzężą ewakuacyjną, zaś sama konstrukcja oparta była już na nylonowej siatce, co dawało dużo lepszą oddychalność. Prawdopodobnie to kamizelki pilotów zainspirowały żołnierzy sił specjalnych do zaadaptowania układu kamizelki do przenoszenia ich własnego wyposażenia – wskazywałby na to wygląd zachowanych kamizelek MACV-SOG, wykonywanych zwykle z tkanin mundurowych lub rzadziej z nylonu. Co ciekawe, współczesnym odświeżeniem tych wzorów są popularne wzory odzieżowych kamizelek takich firm jak 5.11 czy EOTAC. Pomysł kamizelki taktycznej cieszył się widocznie na tyle dużą popularnością, że u schyłku lat 60. oficjalnie przygotowano w laboratoriach US Army w Natick (odpowiedzialnych za umundurowanie i wyposażenie indywidualne) kilka wzorów kamizelek taktycznych przeznaczonych m.in. dla strzelca km M60, czy grenadiera z granatnikiem M79, które następnie testowano w warunkach bojowych w Wietnamie. Do szerszego użycia weszła jedynie charakterystyczna kamizelka dla grenadierów, mieszcząca 24 granaty 40 mm i przeznaczona do noszenia na wierzchu podstawowych szelek oporządzeniowych z pasem – nie była to więc właściwie samodzielna kamizelka taktyczna.

Konflikt wietnamski zakończył się wycofaniem wojsk USA i ich aliantów, zaś oporządzeniem piechoty pozostał na długie lata zestaw pas + szelki, a mimo to historia kamizelek taktycznych toczyła się dalej, choć w zupełnie innym miejscu – a mianowicie w RPA i Rodezji (obecnie znanej jako Zimbabwe). Kamizelki trafiły tam zapewne wraz z licznymi ochotnikami – weteranami wojny wietnamskiej – i zdobyły sobie pewną popularność, zwłaszcza wśród piechoty zmotoryzowanej i odziałów „Fireforce” działających ze śmigłowców. W kilka lat po upadku Rodezji, w 1983 roku, w RPA powstaje jeden z najbardziej znanych modeli kamizelki taktycznej – kamizelka amunicyjna systemu Pattern (wzór) 83, wprowadzająca nową jakość chociażby ze względu na zastosowanie w niej nowoczesnych materiałów, takich jak bardzo wytrzymały, teksturyzowany nylon zwany Cordurą, tworzywowe klamry, rzepy i nylonowe taśmy regulacyjne. Elementy systemu oporządzenia Pattern 83 (oprócz kamizelki zawierał on pierwotnie także panel piersiowy i duży plecak) okazały się niezwykle długowieczne i choć wypierane stopniowo przez oporządzenie modułowe, są prywatnie kupowane i używane przez żołnierzy z krajów należących do Wspólnoty Brytyjskiej, takich jak Australia czy Nowa Zelandia.

Patrząc na kamizelkę Pattern 83 możemy określić jeden z podstawowych typów kamizelek taktycznych – niemodułową rozbudowaną kamizelkę amunicyjną z integralną kaburą, pozbawioną możliwości mocowania do niej pasa z wyposażeniem.

Kolejny typ kamizelki taktycznej, popularnie zwany „TAC-V”, narodził się we wczesnych latach 80. w USA i choć jego autorstwo przypisuje sobie kilka firm, prawdopodobnie najbardziej znane „takfałki” to produkty firmy Eagle Industries. Już na pierwszy rzut oka można wskazać jej pochodzenie od drugiej generacji kamizelek survivalowych pilotów – korpus wykonany z mocnej nylonowej siatki, ładownice i kieszenie naszyte na przedniej części i bokach – zastosowano także system regulacji rozmiaru ze sznurowań z linki spadochronowej – część wczesnych kamizelek taktycznych miała sznurowanie na plecach, później stosowano symetryczną regulację na bokach. Przednie panele kamizelki łączył mocny zamek błyskawiczny, czasami dublowany klamrami, w celu powiększenia zakresu regulacji. „Plecy”, a więc tylny panel kamizelki, pozostawiano zwykle niezabudowane, jedynie z systemem wzmocnionych taśm pozwalających na mocowanie do nich dodatkowych kieszeni (np. na maskę przeciwgazową) za pomocą funkcjonującego wtedy powszechnie systemu metalowych zatrzasków z wojskowego oporządzenia A.L.I.C.E. Były to także pierwsze kamizelki posiadające chwyt ewakuacyjny na plecach, pozwalający na wyciągnięcie rannego czy też nieprzytomnego użytkownika za osłonę. Co ważne, kamizelki z tej rodziny posiadały szlufki do pasa taktycznego, a więc po połączeniu pozwalały wydatnie zwiększyć liczbę przenoszonego wyposażenia w stosunku chociażby do klasycznych pasoszelek. Możemy przyjąć, że kamizelka „TAC-V” jest najbardziej klasycznym i rozpoznawalnym wzorem tego typu oporządzenia – charakterystyczny układ ładownic, podkładka antypoślizgowa pod kolbę na jednym z ramion, kieszonka na opatrunek na drugim – oczywiście powstało także wiele wariantów przystosowanych do specyficznych potrzeb użytkowników – istnieją więc wersje przystosowane do magazynków pistoletów maszynowych, wersje z naszytymi kaburami, wersje medyczne, wersje breacherskie z ładownicami na naboje do strzelby itd. Istnieją też wariacje „TAC-V” posiadające integralną uprząż zjazdową/ewakuacyjną i inne modyfi kacje wprowadzane w specjalnych seriach produkcyjnych dla jednostek specjalnych.

Kamizelki taktyczne drugiego z opisywanych przez nas typów zrobiły bardzo dużą karierę – najpierw w siłach specjalnych, później w wielu armiach świata – ich popularność ograniczyło dopiero rozpowszechnienie się osłon balistycznych i modułowego oporządzenia zintegrowanego. W Polsce kamizelki „TAC-V” (oryginały produkcji Eagle Ind.) znane są przede wszystkim jako kamizelki przez długie lata używane przez żołnierzy GROM, chociaż obecnie rodzime wariacje tego typu oporządzenia używane są także przez żandarmów z OSŻW w Mińsku i Gliwicach, a także przez wielu funkcjonariuszy policji czy służb ochrony. Co ciekawe, wraz z erą oporządzenia modułowego popularność kamizelek typu „TAC-V” wyraźnie spadła, mimo że naturalnie istnieją ich warianty w całości pokryte taśmami systemu PALS. Ma to jednak raczej związek z niezbyt dobrą współpracą tych klasycznych kamizelek z osłonami balistycznymi noszonymi pod spodem – regulację trzeba bardzo mocno rozciągać, zaś samo zakładanie takiej „rozciągniętej” kamizelki też do wygodnych nie należy.

Ostatni z trzech typów klasycznych kamizelek taktycznych możemy nazwać ogólnym mianem „LBV” od „Load Bearing Vest”, czyli dosłownie kamizelki do przenoszenia ładunku – oporządzeniowe. Ten rodzaj kamizelki jest nieco młodszy od typu „TAC-V”, ma też inne korzenie niż pozostałe kamizelki taktyczne – powstał bowiem jako rozwinięcie szelek podtrzymujących pas, a nie jako wariacja na temat klasycznej odzieżowej kamizelki. Pierwsze „LBV” powstały w ramach amerykańskiego programu IIFS, który wszedł na wyposażenie US Army w 1988 roku – wkrótce zresztą powstały modyfi kacje poszczególnych elementów, w tym kamizelki ELBV z panelami z siatki nylonowej w miejsce litego materiału.

Konstrukcja „LBV-ek” jest o tyle charakterystyczna, że pozwala na większy zakres regulacji niż „TAC-V”. Najważniejszym elementem kamizelki pozostają tu szerokie, miękkie szelki, połączone w układzie H, do których przyszyto dwa panele boczne i jeden niewielki tylny. Ze względu na swoją konstrukcję kamizelka typu „LBV” do prawidłowego działania powinna mieć przypięty pas do przenoszenia oporządzenia (w oryginale pas LC 2 lub 3) – stabilizuje on jej panele i pozwala wyregulować całość – pod tym względem kamizelka „LBV” jest mniej „samodzielna” od „TAC-V”, która zachowuje funkcjonalność także bez pasa. Pierwotne, armijne „LBV” były konstrukcjami raczej siermiężnymi – miały niewielką pojemność i mieściły ledwie kilka prostych ładownic. Jednak sam układ kamizelki „LBV” okazał się na tyle wygodny, że powstał szereg wariacji na ich temat opracowanych zwykle przez nieduże, komercyjne firmy na potrzeby jednostek specjalnych, zwłaszcza pod kątem działań w taktyce „zielonej” i desantu wodnego. Pojawiła się też modułowa, choć niezbyt udana wersja tego typu oporządzenia, oficjalnie przeznaczona dla sił specjalnych, znana jako SPEAR, wprowadzona do użycia na krótko przed interwencją amerykańską w Afganistanie w 2001 roku.

Zmodernizowane kamizelki o układzie „LBV” pozwalają na zabranie bardzo dużej liczby wyposażenia w stosunkowo wygodny sposób, a jednocześnie całkiem poprawnie współpracują z plecakami – jednak również one ustępują pola kamizelkom zintegrowanym i plate carrierom.

Podsumowując te podstawowe informacje o kamizelkach taktycznych, warto powiedzieć też o kilku ich specyfi cznych odmianach – np. większość taktycznych kamizelek europejskich, takie jak chociażby brytyjskie czy holenderskie „Assault Vesty”, posiada jedynie wewnętrzne szlufki do pasa, co nie pozwala na mocowanie na nim oporządzenia. Inną ciekawostką były stosowane przez brytyjski SAS i wzorujące się na nim jednostki wyspecjalizowanych kamizelek taktycznych... ze skóry (używał ich także kiedyś nasz GROM). Były przeznaczone stricte do działań CT w budynkach, a ich skórzana konstrukcja zapewniała im wytrzymałość i niepalność. Również kamizelki survivalowe lotników, od których zaczęła się cała historia, przeszły obecnie sporą ewolucję – jeśli spojrzymy na obecnie używaną kamizelkę pilota z programu Air Warrior, to zobaczymy zaawansowaną modułową kamizelkę taktyczną ze zintegrowaną uprzężą ewakuacyjną i szeregiem specjalistycznych rozwiązań zapożyczonych z kamizelek taktycznych. Istnieje wiele rozwiązań specjalistycznych kamizelek taktycznych – np. oporządzenie arktyczne, na których szczegółowy opis nie pozwala przyjęta objętość odcinków naszej serii.

W polskiej armii przez kilka lat dużą popularnością cieszyły się dosyć klasyczne kamizelki taktyczne będące hybrydą „TAC-V” i „LBV” – zwykle oznaczane symbolem KT-12 lub jego wariacjami. Część tych kamizelek miała konstrukcję klasyczną (ze stałymi kieszeniami), część hybrydową (część kieszeni można było demontować), istnieją też wersje całkowicie modułowe. Mimo pewnych ograniczeń konstrukcji i faktu, że nigdy nie weszły one ofi cjalnie na wyposażenie wojska, do dziś kamizelki te są używane przez naszych żołnierzy na misjach zagranicznych i w kraju – choć prawdopodobnie głównym powodem jest brak dobrego oporządzenia modułowego tego typu, a przy najlepszych chęciach trudno jest powiedzieć coś dobrego o rodzimej wariacji na temat „LBV-88”, czyli „szelkach do przenoszenia oporządzenia wz. 988/MON” czyli popularnej „Lubawce”.

W kolejnych odcinkach „Almanachu” postaramy się przybliżyć inne rodzaje współczesnego oporządzenia wraz z możliwymi konfiguracjami i zastosowaniem.

Galeria zdjęć

Tytuł
przejdź do galerii

Komentarze

Powiązane

Michał Piekarski Terror na ulicach

Terror na ulicach Terror na ulicach

29 maja 1972 roku. Trzej Japończycy, członkowie lewicowej Japońskiej Armii Czerwonej, przybywają do Izraela samolotem z Paryża. W budynku portu lotniczego Lod niedaleko Tel Awiwu wyciągają z bagażu przemycone...

29 maja 1972 roku. Trzej Japończycy, członkowie lewicowej Japońskiej Armii Czerwonej, przybywają do Izraela samolotem z Paryża. W budynku portu lotniczego Lod niedaleko Tel Awiwu wyciągają z bagażu przemycone karabinki automatyczne i otwierają ogień do podróżnych. Zginęło 26 osób, ponad siedemdziesiąt zostało rannych. Dwóch sprawców zginęło, trzeci został ujęty.

Mateusz Kurmanow VELOCIRAPTOR – pierwsza odsłona

VELOCIRAPTOR – pierwsza odsłona VELOCIRAPTOR – pierwsza odsłona

Gdy jesienią 2008 roku, jeszcze na łamach poprzednika SPECIAL OPS opisywałem okoliczności powstania kamizelki Raptor, wprowadzanej wówczas na wyposażenie WZS BOR, już pojawiały się pierwsze pomysły dotyczące...

Gdy jesienią 2008 roku, jeszcze na łamach poprzednika SPECIAL OPS opisywałem okoliczności powstania kamizelki Raptor, wprowadzanej wówczas na wyposażenie WZS BOR, już pojawiały się pierwsze pomysły dotyczące stworzenia kompletnego systemu wyposażenia i osłon balistycznych, którego poszczególne elementy pozwalałyby na spełnienie wymagań formacji specjalnych w Polsce. Dziś, po oficjalnej premierze Velociraptora na MSPO 2010, jako jego współtwórca postaram się możliwie obiektywnie przedstawić okoliczności...

Andrzej Krugler Jackal Stone 2010

Jackal Stone 2010 Jackal Stone 2010

2014 to rok, w którym Dowództwo Wojsk Specjalnych WP ma osiągnąć poziom zapewniający Polsce status państwa ramowego w dziedzinie operacji specjalnych w NATO. Aby tego dokonać, DWS musi uzyskać gotowość...

2014 to rok, w którym Dowództwo Wojsk Specjalnych WP ma osiągnąć poziom zapewniający Polsce status państwa ramowego w dziedzinie operacji specjalnych w NATO. Aby tego dokonać, DWS musi uzyskać gotowość do wystawienia stanowiska dowodzenia komponentu wojsk specjalnych w operacji sojuszniczej (CJSOCC - Combined Joint Special Operation Component Command), zdolnego do dowodzenia międzynarodowymi siłami specjalnymi. Jak złożone jest to wyzwanie, niech świadczy fakt, że do tej pory warunki takie spełniają...

Mateusz J. Multarzyński MARS – uniwersalny system mobilnych ramp szturmowo-ewakuacyjnych

MARS – uniwersalny system mobilnych ramp szturmowo-ewakuacyjnych MARS – uniwersalny system mobilnych ramp szturmowo-ewakuacyjnych

Obchodząca w maju 2010 r. swoje dziesięciolecie amerykańska firma Patriot3 jest producentem szeregu rozwiązań dedykowanych do wsparcia działań taktycznych różnych służb oraz jednostek specjalnych. Jej...

Obchodząca w maju 2010 r. swoje dziesięciolecie amerykańska firma Patriot3 jest producentem szeregu rozwiązań dedykowanych do wsparcia działań taktycznych różnych służb oraz jednostek specjalnych. Jej najbardziej znanym produktem jest system mobilnych, podnoszonych ramp – MARS (Mobile Adjustable Ramp System), który po raz pierwszy został zaprezentowany w 2000 roku. Należy on do całej „rodziny” urządzeń dedykowanych do taktyki wchodzenia/zdobywania wyższych kondygnacji budynków, pokładów samolotów,...

Ireneusz Chloupek ATLAS - pomoc i współpraca

ATLAS - pomoc i współpraca ATLAS - pomoc i współpraca

Artykuł 29 Traktatu o Unii Europejskiej, w Tytule VI dotyczącym współpracy policyjnej i sądowej, wskazuje, że „celem Unii powinno być zapewnienie mieszkańcom wysokiego poziomu bezpieczeństwa w obszarze...

Artykuł 29 Traktatu o Unii Europejskiej, w Tytule VI dotyczącym współpracy policyjnej i sądowej, wskazuje, że „celem Unii powinno być zapewnienie mieszkańcom wysokiego poziomu bezpieczeństwa w obszarze wolności, ochrony i sprawiedliwości (...) poprzez zapobieganie i zwalczanie przestępczości zorganizowanej lub innej, zwłaszcza terroryzmu (…), dzięki ściślejszej współpracy policji, służb celnych oraz innych właściwych władz w Państwach Członkowskich, prowadzonej zarówno bezpośrednio, jak i za pośrednictwem...

Sebastian Kalitowski Morski terroryzm

Morski terroryzm Morski terroryzm

Analitycy badający terroryzm oraz eksperci bezpieczeństwa od dawna zwracają uwagę, że w najbliższym czasie może dojść do ataków terrorystycznych wymierzonych w obiekty gospodarki morskiej oraz elementy...

Analitycy badający terroryzm oraz eksperci bezpieczeństwa od dawna zwracają uwagę, że w najbliższym czasie może dojść do ataków terrorystycznych wymierzonych w obiekty gospodarki morskiej oraz elementy żeglugi. O tym, jak łatwym celem ataków terrorystycznych mogą być statki, niech świadczy choćby ostatni wzrost aktywności pirackiej w rejonie Rogu Afryki. W samym tylko 2009 roku doszło do 406 ataków o charakterze aktu piractwa morskiego, z czego 202 zakończyły się sukcesem.

Ireneusz Chloupek Formoza

Formoza Formoza

13 listopada br. minie 35 lat od utworzenia jednostki płetwonurków bojowych Marynarki Wojennej RP, rozwiniętej w ostatnich latach w Morską Jednostkę Działań Specjalnych Dowództwa Wojsk Specjalnych WP....

13 listopada br. minie 35 lat od utworzenia jednostki płetwonurków bojowych Marynarki Wojennej RP, rozwiniętej w ostatnich latach w Morską Jednostkę Działań Specjalnych Dowództwa Wojsk Specjalnych WP. Powszechnie znana jest pod zwyczajową nazwą „Formoza”, ze względu na charakterystyczną lokalizację jednostki w przybrzeżnym obiekcie przy porcie wojennym na Oksywiu, skojarzoną z Ilha Formosa (port. Piękna Wyspa - dzisiejszy Tajwan) u brzegów Chin.

Adam Dubiel Mundur specjalnego przeznaczenia

Mundur specjalnego przeznaczenia Mundur specjalnego przeznaczenia

Rozwój wyposażenia wojskowego stymulują nowatorskie, nieszablonowe pomysły, niepowielające sprawdzonych, ale utartych już schematów, próbujące wyznaczać nowe trendy. Takie ożywcze tchnienie świeżości w...

Rozwój wyposażenia wojskowego stymulują nowatorskie, nieszablonowe pomysły, niepowielające sprawdzonych, ale utartych już schematów, próbujące wyznaczać nowe trendy. Takie ożywcze tchnienie świeżości w dziedzinie odzieży użytkowej dla wojska i formacji mundurowych wniósł w ostatnich latach amerykański Crye Precision. Jest niemal uosobieniem kreatywności i innowacyjności, a najlepszą tego ilustracją jest ubiór bojowy Combat Uniform, będący nowym spojrzeniem na zagadnienie odzieży militarnej.

Ireneusz Chloupek Wyposażenie obowiązkowe

Wyposażenie obowiązkowe Wyposażenie obowiązkowe

Tłumiki dźwięku to, po bagnetach, dwójnogach i celownikach optycznych, jedne z najstarszych akcesoriów do broni strzeleckiej, wciąż jednak używane w stosunkowo ograniczonym stopniu, co widać na polskim...

Tłumiki dźwięku to, po bagnetach, dwójnogach i celownikach optycznych, jedne z najstarszych akcesoriów do broni strzeleckiej, wciąż jednak używane w stosunkowo ograniczonym stopniu, co widać na polskim przykładzie. Czasami wynika to ze zbyt wąskiego pojmowania ich przeznaczenia i braku wyobrażenia na temat przydatności w różnych sytuacjach bojowych.

Mateusz J. Multarzyński Pojazdy dla sił specjalnych SUPACAT HMT 400/600

Pojazdy dla sił specjalnych SUPACAT HMT 400/600 Pojazdy dla sił specjalnych SUPACAT HMT 400/600

Wojskowe operacje specjalne to najczęściej działania małych grup bojowych w sporej odległości od własnych baz. Wiążą się one z koniecznością zapewnienia zarówno autonomiczności, jak i odpowiedniego transportu,...

Wojskowe operacje specjalne to najczęściej działania małych grup bojowych w sporej odległości od własnych baz. Wiążą się one z koniecznością zapewnienia zarówno autonomiczności, jak i odpowiedniego transportu, przede wszystkim taktycznego. Oczywiście najpopularniejszym sposobem przerzutu grup specjalnych jest transport lotniczy, szczególnie w warunkach obecnie toczących się konfliktów, jednak z reguły nie może on „dostarczyć” komandosów bezpośrednio na miejsce akcji, głównie ze względu na wymogi...

Ireneusz Chloupek Tobie, Ojczyzno!

Tobie, Ojczyzno! Tobie, Ojczyzno!

13 lipca br. mija 20 lat od oficjalnej daty utworzenia najlepszej i najnowocześniejszej polskiej jednostki specjalnej – JW 2305 GROM. 20 lat służby, podczas których - mimo niejednokrotnie trudnych okresów...

13 lipca br. mija 20 lat od oficjalnej daty utworzenia najlepszej i najnowocześniejszej polskiej jednostki specjalnej – JW 2305 GROM. 20 lat służby, podczas których - mimo niejednokrotnie trudnych okresów – jej żołnierze pokazali, jak można osiągnąć w swej profesji najwyższy, światowy poziom, przynosząc chwałę Polsce oraz świetne oceny Wojsku Polskiemu. 20 lat potwierdzających, że nie bez powodu i bez przesady GROM nazywano naszym dobrem narodowym.

Andrzej Krugler Warsztaty taktyczne w MOSG

Warsztaty taktyczne w MOSG Warsztaty taktyczne w MOSG

Jednym z najlepszych sposobów podnoszenia umiejętności taktycznych jest wymiana doświadczeń z podobnymi jednostkami, także z innych służb, w trakcie wspólnych szkoleń. Wiedzą o tym doskonale funkcjonariusze...

Jednym z najlepszych sposobów podnoszenia umiejętności taktycznych jest wymiana doświadczeń z podobnymi jednostkami, także z innych służb, w trakcie wspólnych szkoleń. Wiedzą o tym doskonale funkcjonariusze Wydziału Zabezpieczenia Działań Morskiego Oddziału Straży Granicznej, którzy w tym celu zorganizowali w dniach 22-26 marca br. warsztaty taktyczne na temat: „Działania sekcji realizacyjnych w trakcie zatrzymań szczególnie niebezpiecznych przestępców”.

Ireneusz Chloupek Pożegnanie Generała

Pożegnanie Generała Pożegnanie Generała

10 kwietnia 2010 roku w katastrofie lotniczej nieopodal Smoleńska w Rosji wraz z Prezydentem Rzeczypospolitej Polskiej - Zwierzchnikiem Sił Zbrojnych, Szefem Sztabu Generalnego Wojska Polskiego, dowódcami...

10 kwietnia 2010 roku w katastrofie lotniczej nieopodal Smoleńska w Rosji wraz z Prezydentem Rzeczypospolitej Polskiej - Zwierzchnikiem Sił Zbrojnych, Szefem Sztabu Generalnego Wojska Polskiego, dowódcami Rodzajów Wojsk oraz innymi najważniejszymi osobami w państwie, zginął Dowódca Wojsk Specjalnych - gen. dyw. Włodzimierz Potasiński. Generał urodził się 31 lipca 1956 roku w Czeladzi. Był absolwentem Wyższej Szkoły Oficerskiej Wojsk Zmechanizowanych (1980 r.) i Akademii Sztabu Generalnego WP (1988...

Michał Uher Grupa Interwencyjna EULEX

Grupa Interwencyjna EULEX Grupa Interwencyjna EULEX

W obecnych czasach nikogo nie dziwią już zagraniczne misje pokojowe czy operacje stabilizacyjne sił zbrojnych w różnych punktach globu. W wielu z nich biorą udział nie tylko żołnierze, ale również policjanci....

W obecnych czasach nikogo nie dziwią już zagraniczne misje pokojowe czy operacje stabilizacyjne sił zbrojnych w różnych punktach globu. W wielu z nich biorą udział nie tylko żołnierze, ale również policjanci. Przykładem tego jest misja EULEX (EU Rule of Law Mission) Unii Europejskiej w Kosowie, w skład której wchodzi m.in. bardzo specyficzna policyjna jednostka specjalna, nosząca ogólną, ale mimo to dokładnie oddającą jej przeznaczenie nazwę „Grupa Interwencyjna”.

Ireneusz Chloupek ŚP. SOG (część 2)

ŚP. SOG (część 2) ŚP. SOG (część 2)

Rok 2009, kolejny rok rozwoju wielu formacji specjalnych na całym świecie w tak szczególnie sprzyjających temu czasach, przyniósł również, tuż za naszą południową granicą, wręcz odwrotny przykład zmarnowania...

Rok 2009, kolejny rok rozwoju wielu formacji specjalnych na całym świecie w tak szczególnie sprzyjających temu czasach, przyniósł również, tuż za naszą południową granicą, wręcz odwrotny przykład zmarnowania olbrzymiego potencjału czołowej jednostki elitarnej tamtejszych sił zbrojnych. Stworzona pod zwierzchnictwem czeskiej Vojenskej Policie (VP) doskonale wyszkolona i wyposażona, zdobywająca uznanie wśród zagranicznych partnerów, m.in. podczas działań bojowych w Afganistanie, jednostka operacji...

Michał Piekarski Zagrożone mistrzostwa

Zagrożone mistrzostwa Zagrożone mistrzostwa

W 2012 roku Polska wspólnie z Ukrainą będzie gospodarzem finałów Mistrzostw Europy w piłce nożnej. Jest to niewątpliwe wyróżnienie, ale i źródło ryzyka. Imprezy masowe, zwłaszcza w tak popularnej i medialnej...

W 2012 roku Polska wspólnie z Ukrainą będzie gospodarzem finałów Mistrzostw Europy w piłce nożnej. Jest to niewątpliwe wyróżnienie, ale i źródło ryzyka. Imprezy masowe, zwłaszcza w tak popularnej i medialnej dyscyplinie jak piłka nożna, zawsze są poważnym wyzwaniem dla służb odpowiedzialnych za ich bezpieczny przebieg.

Ireneusz Chloupek Ćwiczenia WZD Karpackiego Oddziału Straży Granicznej

Ćwiczenia WZD Karpackiego Oddziału Straży Granicznej Ćwiczenia WZD Karpackiego Oddziału Straży Granicznej

Pod koniec lutego br. Sekcja Realizacji Wydziału Zabezpieczenia Działań Karpackiego Oddziału Straży Granicznej przeprowadziła ćwiczenia z udziałem śmigłowca na terenie starego szpitala w Nowym Targu. Blisko...

Pod koniec lutego br. Sekcja Realizacji Wydziału Zabezpieczenia Działań Karpackiego Oddziału Straży Granicznej przeprowadziła ćwiczenia z udziałem śmigłowca na terenie starego szpitala w Nowym Targu. Blisko 30 funkcjonariuszy WZD trenowało działania taktyczno-bojowe i ratownicze w terenie zurbanizowanym, uzupełniające podobne w masywach górskich i w rejonach cieków wodnych. Obecność śmigłowca umożliwiła doskonalenie umiejętności m.in. w zakresie różnych sposobów desantowania z powietrza oraz podejmowania...

Redakcja Israeli Krav Maga - broń, której nie widać

Israeli Krav Maga - broń, której nie widać Israeli Krav Maga - broń, której nie widać

Na zaproszenie Krzysztofa Sawickiego – szefa szkolenia Israeli Krav – Maga Association w Polsce, w dniach 23-24 oraz 27 stycznia br . w Warszawie odbyło się szkolenie dla etatowych instruktorów służb mundurowych...

Na zaproszenie Krzysztofa Sawickiego – szefa szkolenia Israeli Krav – Maga Association w Polsce, w dniach 23-24 oraz 27 stycznia br . w Warszawie odbyło się szkolenie dla etatowych instruktorów służb mundurowych oraz operatorów grup specjalnych wojska i policji. Tematem przewodnim szkolenia była poprawa bezpieczeństwa w czasie realizacji procedur bojowych, poprzez zastosowanie rozwiązań systemowych Israeli Krav Maga oraz trening psychofizyczny przygotowujący do działania w sytuacjach ekstremalnych.

Zbigniew Lech Owczarski TORA BORA

TORA BORA TORA BORA

Obszary, które można określić terminem „górskie”, stanowią około 38 procent powierzchni naszego globu – można je znaleźć na każdym kontynencie i w każdej strefie klimatycznej. Historia konfliktów zbrojnych...

Obszary, które można określić terminem „górskie”, stanowią około 38 procent powierzchni naszego globu – można je znaleźć na każdym kontynencie i w każdej strefie klimatycznej. Historia konfliktów zbrojnych zna wiele przypadków, kiedy walki w górach toczone były o kontrolę nad dolinami i przełęczami o znaczeniu strategicznym. Tereny gór wysokich, czyli z wysokościami względnymi powyżej 900 metrów nad poziomem morza, to jeden z najtrudniejszych terenów, na których prowadzone są działania wojenne, jak...

Mateusz J. Multarzyński Iveco LMV w jednostkach specjalnych

Iveco LMV w jednostkach specjalnych Iveco LMV w jednostkach specjalnych

Siły specjalne kojarzą się zazwyczaj z terenowymi pojazdami o otwartym nadwoziu, umożliwiającym montaż kilku stanowisk ogniowych, charakteryzujących się wielkością oraz masą pozwalającą na ich transport...

Siły specjalne kojarzą się zazwyczaj z terenowymi pojazdami o otwartym nadwoziu, umożliwiającym montaż kilku stanowisk ogniowych, charakteryzujących się wielkością oraz masą pozwalającą na ich transport pod śmigłowcem lub na jego pokładzie. Jednak obecnie trwające konflikty zbrojne, w których jedną z podstawowych broni stały się miny oraz improwizowane ładunki wybuchowe, wymuszają użycie w operacjach bojowych przez jednostki specjalne także opancerzonych pojazdów mino odpornych. Stąd nie powinna...

Michał Piekarski Zamach w Fort Hood

Zamach w Fort Hood Zamach w Fort Hood

Listopadowa tragedia w amerykańskiej bazie wojskowej, która na pewien czas przykuła uwagę mediów „głównego nurtu”, zwłaszcza telewizji, jest z całą pewnością wydarzeniem szczególnym. Special Reaction Team...

Listopadowa tragedia w amerykańskiej bazie wojskowej, która na pewien czas przykuła uwagę mediów „głównego nurtu”, zwłaszcza telewizji, jest z całą pewnością wydarzeniem szczególnym. Special Reaction Team żandarmerii wojskowej przybyły na miejsce zdarzenia. Według dostępnych informacji, sprawcę obezwładnili pierwsi przybyli funkcjonariusze cywilnej policji, jednak grupy specjalne prawdopodobnie przeczesywały teren bazy i pozostawały w gotowości na wypadek, gdyby sprawca nie działał sam. Warto zwrócić...

Mateusz Kurmanow Izraelskie hełmy RBH 303AU

Izraelskie hełmy RBH 303AU Izraelskie hełmy RBH 303AU

Ostatnie lata na stosunkowo ciasnym polskim rynku indywidualnych osłon balistycznych, przyniosły nieznany wcześniej rozwój oferty hełmów dostępnych dla potencjalnych użytkowników z MSWiA i wojska. Do producentów...

Ostatnie lata na stosunkowo ciasnym polskim rynku indywidualnych osłon balistycznych, przyniosły nieznany wcześniej rozwój oferty hełmów dostępnych dla potencjalnych użytkowników z MSWiA i wojska. Do producentów rodzimych, wśród których czołową pozycję zajmuje Maskpol SA, dołączyły konstrukcje światowych potentatów tej branży – amerykańskich koncernów MSA, Gentex i SDS (należącego do BAE Systems). Ofertę dodatkowo uzupełniają konstrukcje nowatorskie, choć raczej nieosiągalne ze względu na koszt –...

Mateusz J. Multarzyński Vip-owskie opancerzone samochody terenowe

Vip-owskie opancerzone samochody terenowe Vip-owskie opancerzone samochody terenowe

3 październik a 2007 roku Al-Kaida dokonała w Bagdadzie zamachu na polskiego ambasadora w Iraku – gen. broni Edwarda Pietrzyka. Kolumna samochodów wiozących ambasadora została zaatakowana za pomocą bomb...

3 październik a 2007 roku Al-Kaida dokonała w Bagdadzie zamachu na polskiego ambasadora w Iraku – gen. broni Edwarda Pietrzyka. Kolumna samochodów wiozących ambasadora została zaatakowana za pomocą bomb oraz ostrzelana z broni maszynowej. W wyniku tego zamachu zginął funkcjonariusz Biura Ochrony Rządu – plut. Bartosz Orzechowski, a czterech innych zostało rannych. Generał Pietrzyk został ciężko poszkodowany.

Ireneusz Chloupek Snajper szybkostrzelny (cześć 1.)

Snajper szybkostrzelny (cześć 1.) Snajper szybkostrzelny (cześć 1.)

„One shot, one kill” – to popularne hasło przyświecające snajperom nadal wskazuje na wysoki poziom ich umiejętności strzeleckich i skuteczności bojowej, ale nie w pełni już odzwierciedla najczęstszy charakter...

„One shot, one kill” – to popularne hasło przyświecające snajperom nadal wskazuje na wysoki poziom ich umiejętności strzeleckich i skuteczności bojowej, ale nie w pełni już odzwierciedla najczęstszy charakter działań snajperskich w warunkach ostatnich konfliktów zbrojnych. Skomplikowane realia współczesnego, dynamicznego pola walki wojen asymetrycznych sprawiają, że snajperzy równie często muszą być przygotowani do szybkiego oddawania kilku strzałów do jednego trudnego albo wielu celów, a wówczas...

Najnowsze produkty i technologie

Mariusz H. BATES Rush Shield Mid E01044 i E01045 DRYGuard

BATES Rush Shield Mid E01044 i E01045 DRYGuard BATES Rush Shield Mid E01044 i E01045 DRYGuard

Solidne, wykonane z wysokiej jakości materiałów obuwie to niezaprzeczalnie bardzo ważny element ubioru. Dzięki unikalnej konstrukcji kostno-stawowo-więzadłowo-mięśniowej, stopa to pierwszy amortyzator...

Solidne, wykonane z wysokiej jakości materiałów obuwie to niezaprzeczalnie bardzo ważny element ubioru. Dzięki unikalnej konstrukcji kostno-stawowo-więzadłowo-mięśniowej, stopa to pierwszy amortyzator w układzie ruchu człowieka, Odpowiednie wyprofilowanie podeszwy oraz wkładki stanowi podstawę wzmacniającą utrzymanie sklepienia stopy i ochronę przed urazami.

Militaria.pl Z Helikonem w terenie, czyli bezpieczne biwakowanie

Z Helikonem w terenie, czyli bezpieczne biwakowanie Z Helikonem w terenie, czyli bezpieczne biwakowanie

Biwakowanie to okazja do oderwania się od codziennej rutyny i zresetowania w otoczeniu dzikiej przyrody. Jednak podstawą udanego i bezpiecznego biwaku jest przede wszystkim wiedza o tym, jak i gdzie biwakować,...

Biwakowanie to okazja do oderwania się od codziennej rutyny i zresetowania w otoczeniu dzikiej przyrody. Jednak podstawą udanego i bezpiecznego biwaku jest przede wszystkim wiedza o tym, jak i gdzie biwakować, a także jaki sprzęt ze sobą zabrać.

BMF Centrum Specjalistycznego Sprzętu Mobilnego Profesjonalne rozwiązania dla służb od Winmate

Profesjonalne rozwiązania dla służb od Winmate Profesjonalne rozwiązania dla służb od Winmate

Firma BMF od 1998 roku dostarcza rozwiązania w dziedzinie specjalistycznego sprzętu mobilnego. To sprzęt dostosowany do pracy w trudnych i niekiedy bardzo wymagających warunkach. Od lat produkty oferowane...

Firma BMF od 1998 roku dostarcza rozwiązania w dziedzinie specjalistycznego sprzętu mobilnego. To sprzęt dostosowany do pracy w trudnych i niekiedy bardzo wymagających warunkach. Od lat produkty oferowane przez BMF trafiają m.in. do pojazdów wojskowych i specjalnych.

Radosław Tyślewicz MOSKITO TI - szwajcarska precyzja znowu w natarciu

MOSKITO TI - szwajcarska precyzja znowu w natarciu MOSKITO TI - szwajcarska precyzja znowu w natarciu

Francuski koncern zbrojeniowy Safran Defense po premierze swojego urządzenia na targach Eurosatory w Paryżu w 2014 r. oraz w Polsce podczas VII Międzynarodowych Targów Techniki i Wyposażenia Służb Policyjnych...

Francuski koncern zbrojeniowy Safran Defense po premierze swojego urządzenia na targach Eurosatory w Paryżu w 2014 r. oraz w Polsce podczas VII Międzynarodowych Targów Techniki i Wyposażenia Służb Policyjnych oraz Formacji Bezpieczeństwa Państwa Europoltech 2015, wprowadzał go w ostatnich latach na wyposażenie kolejnych armii świata. MOSKITO TI to produkt szwajcarskiej spółki Safran Vectronix AG, producenta specjalistycznego sprzętu optoelektronicznego – między innymi dalmierzy Vector (IV, 21, 23,...

trzypiora.pl Czym powinna cechować się kamizelka taktyczna dla ratownika medycznego?

Czym powinna cechować się kamizelka taktyczna dla ratownika medycznego? Czym powinna cechować się kamizelka taktyczna dla ratownika medycznego?

Jeśli zastanawiasz się nad optymalnym rozwiązaniem w kontekście swojego wyposażenia jako ratownika medycznego podczas akcji, z pewnością na myśl przychodzi Ci kamizelka taktyczna. Czego powinieneś od niej...

Jeśli zastanawiasz się nad optymalnym rozwiązaniem w kontekście swojego wyposażenia jako ratownika medycznego podczas akcji, z pewnością na myśl przychodzi Ci kamizelka taktyczna. Czego powinieneś od niej wymagać? Co najbardziej się przyda? Co jest koniecznością? Jaka kamizelka taktyczna spełni wszystkie stawiane jej wymagania?

Militaria.pl Linie oporządzenia - jak efektywnie zarządzać ekwipunkiem?

Linie oporządzenia - jak efektywnie zarządzać ekwipunkiem? Linie oporządzenia - jak efektywnie zarządzać ekwipunkiem?

Rozsądne rozłożenie ekwipunku może nie być łatwą sprawą, szczególnie kiedy bagażu jest sporo. Jednym z najlepszych sposobów na rozplanowanie umiejscowienia przedmiotów jest stosowanie się do zasad linii...

Rozsądne rozłożenie ekwipunku może nie być łatwą sprawą, szczególnie kiedy bagażu jest sporo. Jednym z najlepszych sposobów na rozplanowanie umiejscowienia przedmiotów jest stosowanie się do zasad linii oporządzenia.

Radosław Tyślewicz Buty Bates EO3882 GX X2 Tall Side Zip

Buty Bates EO3882 GX X2 Tall Side Zip Buty Bates EO3882 GX X2 Tall Side Zip

Buty Bates EO3882 GX X2 Tall Side Zip testowaliśmy już dla was w warunkach trekkingowo-desantowych na polskim wybrzeżu („SPECIAL OPS” 3/2023). Jest to obuwie taktyczne przeznaczone do pracy w klimacie...

Buty Bates EO3882 GX X2 Tall Side Zip testowaliśmy już dla was w warunkach trekkingowo-desantowych na polskim wybrzeżu („SPECIAL OPS” 3/2023). Jest to obuwie taktyczne przeznaczone do pracy w klimacie zimnym i wilgotnym, jaki panuje w Europie Środkowej i Północnej. Sprawdziły się przy zadaniach linowych oraz na portowych nabrzeżach i pokładach łodzi typu RIB. Nadszedł czas na weryfikację tego modelu w bardziej typowych dla Polski i całej niziny europejskiej warunkach, czyli w lesie i na niskich pagórkach.

Transactor Security Sp. z o.o. Zastosowanie bezzałogowych statków powietrznych kategorii VTOL w ochronie granic państwowych

Zastosowanie bezzałogowych statków powietrznych kategorii VTOL w ochronie granic państwowych Zastosowanie bezzałogowych statków powietrznych kategorii VTOL w ochronie granic państwowych

Ochrona granic stanowi jedną z podstawowych funkcji państwa. Ich nienaruszalność jest ważnym czynnikiem zapewnienia bytu narodowego i suwerenności kraju. Każde państwo dysponuje określoną organizacją do...

Ochrona granic stanowi jedną z podstawowych funkcji państwa. Ich nienaruszalność jest ważnym czynnikiem zapewnienia bytu narodowego i suwerenności kraju. Każde państwo dysponuje określoną organizacją do ochrony swoich granic, albowiem jest to jeden z najważniejszych czynników, które mają duży wpływ na bezpieczeństwo zewnętrzne i wewnętrzne.

Dariusz Leżała, Transactor Security Sp. z o.o. Przenośne systemy rentgenowskie w rozpoznaniu zagrożeń CBRN-E

Przenośne systemy rentgenowskie w rozpoznaniu zagrożeń CBRN-E Przenośne systemy rentgenowskie w rozpoznaniu zagrożeń CBRN-E

Rozpoznanie i neutralizacja zagrożeń CBRN-E, do których zaliczamy zagrożenia chemiczne, biologiczne, radiologiczne, nuklearne oraz zagrożenia związane z materiałami i urządzeniami wybuchowymi, wymaga ciągłego...

Rozpoznanie i neutralizacja zagrożeń CBRN-E, do których zaliczamy zagrożenia chemiczne, biologiczne, radiologiczne, nuklearne oraz zagrożenia związane z materiałami i urządzeniami wybuchowymi, wymaga ciągłego rozwoju sprzętu specjalistycznego umożliwiającego ich ujawnienie i identyfikację. Naprzeciw tym wymogom wychodzi firma Transactor Security Sp. z o.o., która w ofercie ma najnowsze rozwiązania sprzętowe firm VIDISCO Ltd. oraz Viken Detection.

Copyright © 2004-2019 Grupa MEDIUM Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Spółka komandytowa, nr KRS: 0000537655. Wszelkie prawa, w tym Autora, Wydawcy i Producenta bazy danych zastrzeżone. Jakiekolwiek dalsze rozpowszechnianie artykułów zabronione. Korzystanie z serwisu i zamieszczonych w nim utworów i danych wyłącznie na zasadach określonych w Zasadach korzystania z serwisu.
Special-Ops

Ta witryna wykorzystuje pliki cookies do przechowywania informacji na Twoim komputerze. Pliki cookies stosujemy w celu świadczenia usług na najwyższym poziomie, w tym w sposób dostosowany do indywidualnych potrzeb. Korzystanie z witryny bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zamieszczane w Twoim urządzeniu końcowym. W każdym momencie możesz dokonać zmiany ustawień przeglądarki dotyczących cookies. Nim Państwo zaczną korzystać z naszego serwisu prosimy o zapoznanie się z naszą polityką prywatności oraz Informacją o Cookies. Więcej szczegółów w naszej Polityce Prywatności oraz Informacji o Cookies. Administratorem Państwa danych osobowych jest Grupa MEDIUM Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Sp.K., nr KRS: 0000537655, z siedzibą w 04-112 Warszawa, ul. Karczewska 18, tel. +48 22 810-21-24, właściciel strony www.special-ops.pl. Twoje Dane Osobowe będą chronione zgodnie z wytycznymi polityki prywatności www.special-ops.pl oraz zgodnie z Rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016r i z Ustawą o ochronie danych osobowych Dz.U. 2018 poz. 1000 z dnia 10 maja 2018r.