Special-Ops.pl

Aktywna ochrona

Active protection

Aktywna ochrona Andrzej Krugler, US DoD

Aktywna ochrona Andrzej Krugler, US DoD

Słuch jest jednym z podstawowych zmysłów człowieka, które ułatwiają mu orientację w przestrzeni, i jednym z zasadniczych, jeśli chodzi o porozumiewanie się. Dlatego niezmiernie ważna jest jego ochrona, o którą szczególnie trzeba zadbać m.in. podczas działań wojskowych czy policyjnych grup specjalnych, w czasie których huk wystrzałów, użycie granatów oszałamiających czy materiałów wybuchowych może prowadzić do trwałego uszkodzenia słuchu. Jak to jednak zrobić przy konieczności zapewnienia jednocześnie skutecznej komunikacji radiowej, równie istotnej podczas tego rodzaju działań? Jednym ze środków są aktywne ochronniki słuchu z funkcją łączności radiowej.
Hearing is one of the most important  human senses – it allows to communicate and orientate. The hearing loss might be an effect of close combat fighting with gun shots and flash bangs.  It should be primary effort to protect it. But how to cope it together with communication, especially radio communication, during fight with battle awareness and hearing protection? Active communication-ready protection headsets are the answer – we present systems from MSA Sordin company – great value and fantastic quality and durability already field proven by many.

Zobacz także

SPY SHOP Paweł Wujcikowski Bramka z czujnikiem podczerwieni SE-1008 - efektywna kontrola zdrowia

Bramka z czujnikiem podczerwieni SE-1008 - efektywna kontrola zdrowia Bramka z czujnikiem podczerwieni SE-1008 - efektywna kontrola zdrowia

W czasie pandemii koronawirusa Sars-CoV-2 jednym z głównych priorytetów jest ograniczenie liczby nowych zarażeń w przestrzeni publicznej. To niełatwe zadanie, zwłaszcza jeśli weźmiemy pod uwagę wysoki...

W czasie pandemii koronawirusa Sars-CoV-2 jednym z głównych priorytetów jest ograniczenie liczby nowych zarażeń w przestrzeni publicznej. To niełatwe zadanie, zwłaszcza jeśli weźmiemy pod uwagę wysoki stopień zaraźliwości patogenu. W tym trudnym dla wszystkich czasie z pomocą przychodzą bramki z czujnikiem podczerwieni takie jak certyfikowany model SE-1008 dostępny w sklepie Spy Shop. Z ich pomocą kontrola zdrowia staje się nie tylko skuteczna, ale i szybka.

SPY SHOP Paweł Wujcikowski Skuteczne rozwiązania do walki z koronawirusem

Skuteczne rozwiązania do walki z koronawirusem Skuteczne rozwiązania do walki z koronawirusem

Pandemia koronawirusa SARS-CoV-2 zupełnie odmieniła otaczającą nas rzeczywistość. Noszenie maski w przestrzeni publicznej i częsta dezynfekcja rąk stały się rutyną, podobnie jak pomiar temperatury przed...

Pandemia koronawirusa SARS-CoV-2 zupełnie odmieniła otaczającą nas rzeczywistość. Noszenie maski w przestrzeni publicznej i częsta dezynfekcja rąk stały się rutyną, podobnie jak pomiar temperatury przed wejściem na basen lub na terenie lotniska. Nic dziwnego – ochrona sanitarna w miejscach pracy i użyteczności publicznej to obecnie kwestia o najwyższym priorytecie. Do realizacji tego celu niezbędne są wysokiej klasy urządzenia antywirusowe – m.in. bramki detekcyjne, kamery termowizyjne i testy przesiewowe....

Redakcja Sprzęt audio i video dla wojska

Sprzęt audio i video dla wojska Sprzęt audio i video dla wojska

Sonic Communications (http://www.sonic-comms.com/) to brytyjska firma zajmująca się produkcją i sprzedażą szerokiej gamy sprzętu audio i wideo wykorzystywanego przez wojsko, służby specjalne, policję i...

Sonic Communications (http://www.sonic-comms.com/) to brytyjska firma zajmująca się produkcją i sprzedażą szerokiej gamy sprzętu audio i wideo wykorzystywanego przez wojsko, służby specjalne, policję i innych użytkowników z sektora bezpieczeństwa publicznego.

Hałas

Praktycznie zawsze słyszymy dźwięki dochodzące do nas z otoczenia, nawet pozorna cisza nie jest ciszą absolutną, gdyż sam nasz oddech generuje dźwięk na poziome 10 dB. Głośniejsze dźwięki, zwłaszcza nagłe, mogą przestraszyć lub być odbierane przez nas jako nieprzyjemne. Mogą to być też głośne dźwięki, które odbieramy jako w danej chwili przyjemne – na przykład muzyka na koncercie – co jednak nie oznacza, że są one bezpieczne dla naszego zdrowia. Wszystkie dźwięki, które powodują dyskomfort (niektóre mogą nawet powodować ból) nazywane są hałasem, zgodnie zresztą z encyklopedyczną definicją słowa „hałas”, określającą jako taki każdy dźwięk niepożądany lub szkodliwy dla zdrowia ludzkiego.

Hałas towarzyszy nam praktycznie w każdej sytuacji, zarówno w domu, jak i na ulicy, w pracy, szkole, w miejscach relaksu, itp. Można powiedzieć, że stał się on problemem cywilizacyjnym i jednym z podstawowych zagrożeń dla naszego zdrowia, z którego rzadko zdajemy sobie sprawę. Szkodliwość hałasu zależy od wielu czynników: natężenia, zakresu częstotliwości, charakteru zmian w czasie oraz długotrwałości. Może on uszkadzać słuch, a nawet prowadzić do jego utraty. Wpływa też na wiele rzeczy pozornie ze słyszeniem niezwiązanych. Ma znaczny wpływ na kondycję i zdrowie człowieka, zaś jego działanie można rozpatrywać w trzech płaszczyznach: bezpośrednie na ucho środkowe i wewnętrzne, pośrednie na układ nerwowy i psychikę oraz – na zasadzie odruchu – na inne narządy.

Nadmiar nieprzyjemnych dźwięków może powodować niepokój, niepewność, uczucie zagubienia, szybkie męczenie się, rozdrażnienie, nerwowość, trudności w skupieniu uwagi, obniżenie zdolności koncentracji, zaburzenia orientacji, bóle i zawroty głowy, podwyższone ciśnienie krwi, a w dłuższej perspektywie nawet choroby serca i żołądka, zaburzenia snu czy trawienia. Hałas jest również przyczyną wzrostu agresji, rozdrażnienia oraz utrudnia podejmowanie decyzji. Jako hałas przyjmuje się dźwięki o natężeniu powyżej 85 dB, zaś próg bólu zostaje przekroczony przy 120 dB.Nasz organizm jest wyposażony w naturalny system obrony przed nadmiernym hałasem. Działa on jak blokada: odruchowo usztywnia łańcuch kosteczek i mięśni w uchu środkowym i nie dopuszcza takiego dźwięku do mózgu. Uruchamia się przy dźwięku o natężeniu powyżej 90–95 dB i jest w stanie osłabić dźwięk o około 30 dB (czyli do dopuszczalnego poziomu). Ze względu na bezwładność mięśni i kosteczek zakres ochrony jest ograniczony do niskich i średnich częstotliwości, a po dłuższym czasie ulega osłabieniu. Dlatego głośne impulsowe dźwięki o wyższej częstotliwości mogą uszkodzić ucho wewnętrzne. Słuch uszkadzany jest przede wszystkim przez hałas o natężeniu przekraczającym próg bólu na poziomie 120 dB (dla porównania: 45–50 dB – rozmowa, 70–80 dB – wnętrze samochodu osobowego, 100 dB – młot pneumatyczny, 130–140 dB – samolot odrzutowy, 140–160 dB – wystrzał z broni strzeleckiej, powyżej 180 dB – granaty hukowe), działający impulsywnie, jednorazowo i krótkotrwale.Z przedstawionych danych wynika, że hałas o dużym natężeniu może być niebezpieczny, ale odpowiednio użyty może również służyć do chwilowego obezwładnienia i zdezorientowania osób. Z tego powodu grupy specjalne używają np. granatów hukowych do zapewnienia sobie przewagi w czasie wejść do pomieszczeń. Ich członkowie muszą jednak w tych samych warunkach zachować pełną sprawność do działania, przez co rozumiemy m.in. ochronę swojego słuchu oraz utrzymywanie niezakłóconej łączności radiowej.

Zabezpieczamy słuch

Jednym ze środków, które temu służą, są zatyczki – nazwijmy je – „półaktywne”. Są one pozbawione jakiejkolwiek elektroniki, ale pozwalają chronić nasz słuch, dwustopniowo dopasować tłumienie do natężenia hałasu oraz słyszeć głos ludzki przy zachowaniu poziomu ochrony wymaganego na przykład podczas strzelania. Odbywa się to wszystko dzięki wykorzystaniu zjawisk fizycznych związanych z rozchodzeniem się fali dźwiękowej. Otóż działanie zatyczek polega na zastosowaniu otwartego kanału o niewielkiej średnicy, przez który dźwięk dostaje się do ucha środkowego. Kanał ten możemy zakryć (na dwa sposoby, o czym poniżej), przez co odcinamy większe spektrum częstotliwości szkodliwych dźwięków. Jeżeli kanał otworzymy, to fala dźwiękowa będzie mogła przedostać się do wnętrza ucha, ale tylko otworem o bardzo małej średnicy. Na rynku możemy spotkać się z „półaktywnymi” zatyczkami trzech typów. Jeden z nich (3M/Peltor) jest „dwustronny” i składa się z dwóch, z pozoru jednakowych, zatyczek połączonych końcami. Jedna z nich jest brązowo-zielona, a druga żółta. Ciemniejsza jest nieprzelotowa i tłumi w większym stopniu, żółta ma wydrążony wewnątrz kanał, który umożliwia między innymi słyszenie mowy. Inną konstrukcją są zatyczki firmy Surefire, o anatomicznym kształcie, wypełniające dokładnie małżowinę uszną. W ich przypadku kanał zamykany jest koreczkiem przymocowanym do zatyczek. Jeszcze inne rozwiązanie to drugi model zatyczek 3M/Peltor, które wyposażone są w dyski zamykające kanał wewnętrzny – z wymienionych powyżej rozwiązań to jest chyba najprostsze w obsłudze.Wszystkie „półaktywne” zatyczki są zdecydowanie lepsze od zwykłych korków dousznych, ale nie są pozbawione wad: ograniczają również naszą zdolność rozpoznawania otoczenia słuchem oraz praktycznie uniemożliwiają korzystanie ze środków łączności. Do zalet można zaliczyć niską cenę, niewielkie gabaryty oraz fakt, że nie kolidują z noszeniem dowolnego hełmu.Najbardziej zaawansowaną formą ochrony słuchu są aktywne ochronniki wyposażone w elektroniczne układy, które wzmacniają dźwięki otoczenia pozwalając słyszeć lepiej niż „nieuzbrojonym” uchem, a jednocześnie powodują odcięcie dźwięków szkodliwych czy uciążliwych. Niektóre z nich, dzięki wyposażeniu w mikrofon oraz podłączenie do radiostacji, zapewniają również możliwość komunikacji radiowej. Na rynku dostępnych jest kilka modeli różnych producentów, których zasada działania i ogólna budowa są dość zbliżone.

MSA Sordin Supreme Pro IV Waterproof Headset

To ochronniki o klasycznej konstrukcji, składające się z dwóch nauszników przeciwhałasowych, zwanych czaszami tłumiącymi, które obejmują małżowiny uszne i przylegają do głowy miękkimi poduszkami uszczelniającymi oraz łączącego je elastycznego pałąka o regulowanej długości. Czasze, w miejscu kontaktu z głową, posiadają wspomnianą miękką wyściółkę lub opcjonalnie żelowe wypełnienie w osłonie z tworzywa sztucznego, która ściśle przylega do głowy tłumiąc niemal całkowicie dźwięki otoczenia. Wewnątrz nausznik wyłożony jest dodatkowo warstwą gąbki, również wpływającej pozytywnie na tłumienie dźwięków docierających do naszego ucha przez całą obudowę. Pod gąbką znajdują się głośniki, które połączone są z elektronicznym układem filtrująco-wzmacniającym. Układ ten znajduje się w lewej czaszy ochronnika. Ma on za zadanie wzmocnienie dźwięków przez nas pożądanych, a odcięcie szkodliwych. Zastosowano w nim filtr hałasów impulsowych, który kompresuje dźwięki przekraczające dopuszczalne „obciążenie” słuchu. W przypadku tych ochronników jest to 82 dB, czyli do naszego ucha docierają dźwięki o natężeniu poniżej wartości uznawanej za hałas. Układ działa, co zrozumiałe, bardzo szybko i nawet przy gwałtownych, krótkich dźwiękach skutecznie je odcina, chroniąc nasz słuch.Dodatkowo wzmacnianie dźwięków pozwala słyszeć znacznie lepiej niż bez słuchawek, zwiększając świadomość sytuacyjną użytkownika – dźwięki o niskim poziomie głośności są wzmacniane. Elektronika ochronników zasilana jest z dwóch baterii AAA, które zapewniają nawet do 600 godzin nieprzerwanej pracy. Ochronniki posiadają układ, który wyłącza baterie po 4 godzinach w stanie spoczynku, kiedy nie są używane, oraz sygnalizuje niski poziom energii baterii. Jednym z ciekawszych parametrów technicznych jest automatyczne odcięcie i sygnał ostrzegawczy, gdy stan baterii pozwala na jej działanie przez jedynie 40 godzin. Gniazdo baterii umieszczone jest w prawej czaszy – z uwagi na szczupłość miejsca wymiana ogniw wymaga pewnej wprawy. W lewą czaszę wbudowano przyciski sterujące elektroniką. Środkowy z nich odpowiada za włączenie i wyłączenie ochronników, które jest sygnalizowane „piknięciem”. Pozostałe dwa przyciski służą do skokowej regulacji wzmocnienia – przedni je zmniejsza, tylni zwiększa. Z przodu obu czaszy umieszczone są mikrofony, które zbierają dźwięki z otoczenia i przekazują je do układu elektronicznego.

Zastosowane mikrofony pozwalają na zachowanie słyszenia stereoskopowego, to znaczy, że pozwalają nam na orientowanie się w otoczeniu za pomocą słuchu niemal tak samo, jak bez założonych ochronników. Do lewej czaszy doprowadzony jest przewód, który możemy podłączyć do przycisku PTT (Push-To-Talk), który umieszczamy na kamizelce (oporządzeniu). Połączony jest on z radiostacją osobistą (w zależności od modelu – z jedną lub dwoma) i umożliwia nam korzystanie z niej bez konieczności naciskania przycisku „nadawanie” umieszczonego na radiostacji, przejmując jego funkcję. Dźwięk z radiostacji przekazywany jest do układu elektronicznego ochronników, a stamtąd trafia (po wzmocnieniu na zadanym przez nas poziomie) do ucha. Oczywiście, jeżeli prowadzimy rozmowę radiową, a w tym samym momencie układ elektroniczny ochronników zarejestruje dźwięk szkodzący (potencjalnie) słuchowi, to ów dźwięk zostanie odcięty, ale nie będzie to miało wpływu na komunikację radiową, która nie zostanie przerwana. Komunikację głosową za pomocą radiostacji osobistej umożliwia nam mikrofon pałąkowy, który przymocowany jest do lewej czaszy. Posiada on osłonę, która redukuje szumy docierające do niego z otoczenia. Pałąk mikrofonu jest dość elastyczny, co daje nam możliwość ustawienia mikrofonu jak najbliżej ust, żeby zapewnić czytelność komunikacji. W przypadku, kiedy nie używamy mikrofonu, możemy odgiąć go do góry.

Czasze słuchawek połączone są elastycznym pałąkiem, który umożliwia dopasowanie zestawu do wielkości naszej głowy. Składa się on z prętów połączonych wahliwie z czaszami, sprężynującej blachy, która odpowiada za ich przyleganie do uszu oraz obudowy z tworzywa sztucznego, dzięki której możliwe jest przesuwanie czasz w celu dopasowania. Pałąk ochronników posiada zapinany rzepem rękaw ochronny, który poprawia komfort użytkowania.Ochronniki mają wyprofi lowaną i ergonomicznie przyciętą konstrukcję, która sprzyja używaniu ich razem z hełmami – czasze słuchawek są tak ukształtowane, że bez problemu mieszczą się pod większość nowoczesnych hełmów, a przyciski sterujące ukryte są w zagłębieniu lewej czaszy, przez co są chronione przed przypadkowym przełączeniem. Konstruktorzy pomyśleli również o komforcie obsługi słuchawek podczas pracy, dlatego przyciski sterujące zostały ukryte w zagłębieniu lewej czaszy nausznika, dzięki czemu są chronione przed przypadkowym przełączeniem. Konstrukcja zestawu jest w pełni wodoodporna i bez szkody można go zanurzyć w wodzie o głębokości 1 m na 30 minut.

MSA Sordin Supreme Pro Neckband

Pod względem elektroniki, zasady działania, możliwości, parametrów i konstrukcji słuchawek ochronnych jest to identyczny zestaw, jak opisany wyżej. Różnicą jest mniejsza wodoodporność (odporny na zachlapanie) oraz, a w zasadzie – przede wszystkim, konstrukcja pałąka.Pałąk, w celu poprawienia współpracy z hełmami (głównie z wyposażeniem wewnętrznym starszych wzorów), został przeniesiony na tył głowy. Ma on uproszczoną konstrukcję – nie posiada plastikowej obudowy, nie ma możliwości regulacji i bazuje nie na blaszanym elemencie sprężynującym, a na drutach. Na naszej głowie zestaw utrzymuje się za pomocą taśmy nagłownej, połączonej z pałąkiem na wysokości szczytu muszli. Jest on wykonany z miękkiej siatki, poprawiającej komfort noszenia i ograniczającej pocenie oraz dwóch taśm, których długość możemy regulować za pomocą rzepa – to właśnie nimi dopasowujemy słuchawki do rozmiaru głowy. Taki „układ nośny” powoduje, że najbardziej wystający element (pałąk) znajduje się na naszej potylicy, poniżej dolnej krawędzi hełmu, a na szczycie głowy mamy tylko cienką, miękką taśmę i siatkę. Dzięki temu możemy korzystać ze starszych wzorów hełmów. Ograniczeniem jest w tym wypadku tylko stosowanie nape padów, czyli elementów balistyki, które osłaniają potylicę – mogą one kolidować z pałąkiem potylicznym.Możliwość połączenia skutecznej ochrony słuchu ze środkami komunikacji radiowej w jednym zestawie słuchawkowym jest rozwiązaniem bardzo przydatnym i wygodnym. Pomimo swojej ceny, takie środki w wyposażeniu indywidualnym żołnierzy i funkcjonariuszy grup specjalnych powinny stać na nie niższym poziomie, niż ochrona balistyczna.

Ochronniki słuchu udostępniła firma 4SHOOTER

Galeria zdjęć

Tytuł
przejdź do galerii

Komentarze

Powiązane

Andrzej Krugler Przygotowania do EURO 2012 w WZD MOSG

Przygotowania do EURO 2012 w WZD MOSG Przygotowania do EURO 2012 w WZD MOSG

Mistrzostwa Europy w piłce nożnej zbliżają się wielkimi krokami. Mająca się odbyć w przyszłym roku w czterech polskich miastach impreza będzie wyjątkowym wyzwaniem dla służb odpowiedzialnych za utrzymanie...

Mistrzostwa Europy w piłce nożnej zbliżają się wielkimi krokami. Mająca się odbyć w przyszłym roku w czterech polskich miastach impreza będzie wyjątkowym wyzwaniem dla służb odpowiedzialnych za utrzymanie porządku publicznego w naszym kraju. Aby zapewnić bezpieczeństwo uczestnikom EURO 2012, konieczne jest zintensyfikowanie wysiłku szkoleniowego, szczególnie w jednostkach przeznaczonych do reagowania w sytuacjach nadzwyczajnych. Zdają sobie z tego doskonale sprawę funkcjonariusze Wydziału Zabezpieczenia...

Zbigniew Lech Owczarski Powrót kątówki

Powrót kątówki Powrót kątówki

Solidne i niezawodne źródło światła to jeden z podstawowych elementów wyposażenia, zarówno do walki, jak i w terenie. Szanowni Państwo, oto godny następca klasycznej amerykańskiej kątówki Fultona – Energizer...

Solidne i niezawodne źródło światła to jeden z podstawowych elementów wyposażenia, zarówno do walki, jak i w terenie. Szanowni Państwo, oto godny następca klasycznej amerykańskiej kątówki Fultona – Energizer Hard Case Tactical Swivel Light.

Mateusz Kurmanow Almanach osłon balistycznych, oporządzenia i umundurowania (część 2.)

Almanach osłon balistycznych, oporządzenia i umundurowania (część 2.) Almanach osłon balistycznych, oporządzenia i umundurowania (część 2.)

Różnorodność typów oporządzenia w dzisiejszych czasach może przyprawiać o zawrót głowy – dwadzieścia lat temu żołnierz zwykle miał do dyspozycji prosty pas z szelkami, a policjant skórzany pas i takąż...

Różnorodność typów oporządzenia w dzisiejszych czasach może przyprawiać o zawrót głowy – dwadzieścia lat temu żołnierz zwykle miał do dyspozycji prosty pas z szelkami, a policjant skórzany pas i takąż kaburę z klapą zapinaną na metalowy grzybek - i wszystko wydawało się w miarę proste. Nawet słownik języka polskiego nie bardzo „nadąża” za liczbą sprzętu, w jaki możemy się wyposażyć, więc często posiłkujemy się angielskimi terminami. Tym razem w „Almanachu” spróbujemy pokrótce wyliczyć i nazwać różne...

Mateusz J. Multarzyński SandCat - Pustynny Kot z Izraela

SandCat - Pustynny Kot z Izraela SandCat - Pustynny Kot z Izraela

Kibuce wszystkim zapewne kojarzą się z Izraelem, jednak trudno te kolektywne gospodarstwa rolnicze skojarzyć z produkcją wyposażenia czy uzbrojenia dla wojska, policji itp. Jest jednak jeden kibuc - Sasa,...

Kibuce wszystkim zapewne kojarzą się z Izraelem, jednak trudno te kolektywne gospodarstwa rolnicze skojarzyć z produkcją wyposażenia czy uzbrojenia dla wojska, policji itp. Jest jednak jeden kibuc - Sasa, utworzony w 1949 roku przez grupę żydowskich emigrantów z USA u podnóża góry Meron, na terenie którego powstała i działa firma będąca światowym liderem w dziedzinie zaawansowanych systemów opancerzenia - Plasan Sasa Ltd.

Ireneusz Chloupek Zwieranie szeregów

Zwieranie szeregów Zwieranie szeregów

Nieco ponad rok temu, 1 grudnia 2009 r., minister spraw wewnętrznych Francji Brice Hortefeux ogłosił oficjalnie utworzenie w policji tego kraju nowej formacji interwencyjnej FIPN (Force d’Intervention...

Nieco ponad rok temu, 1 grudnia 2009 r., minister spraw wewnętrznych Francji Brice Hortefeux ogłosił oficjalnie utworzenie w policji tego kraju nowej formacji interwencyjnej FIPN (Force d’Intervention de la Police Nationale). Nowa, nie oznacza w tym przypadku formowana od podstaw - lecz jedynie nadanie nowych, wspólnych ram organizacyjnych policyjnym jednostkom specjalnym, funkcjonującym od dawna na różnych szczeblach, w celu lepszego przygotowania do skutecznego reagowania na najpoważniejsze incydenty...

Ireneusz Chloupek Dea Fast

Dea Fast Dea Fast

W kontekście wydarzeń ostatnich lat, związanych z tzw. globalną wojną z terroryzmem (GWOT), Afganistan nieodmiennie postrzegany jest przede wszystkim jako matecznik terrorystów i skrajnych fundamentalistów...

W kontekście wydarzeń ostatnich lat, związanych z tzw. globalną wojną z terroryzmem (GWOT), Afganistan nieodmiennie postrzegany jest przede wszystkim jako matecznik terrorystów i skrajnych fundamentalistów islamskich z ugrupowania talibów. Warto jednak pamiętać, że naprzeciw sił koalicji antyterrorystycznej stoją oni ramię w ramię z tamtejszymi baronami narkotykowymi, a ich interesy i działania splatają się do tego stopnia, że obecnie nie sposób traktować którejkolwiek z tych sił odrębnie. Jeśli...

Mateusz Kurmanow Almanach osłon balistycznych, oporządzenia i umundurowania (część 1.)

Almanach osłon balistycznych, oporządzenia i umundurowania (część 1.) Almanach osłon balistycznych, oporządzenia i umundurowania (część 1.)

Ten cykl tematycznie powiązanych notatek, informacji i ciekawostek ma w założeniu dostarczyć Czytelnikowi podstawowych informacji dotyczących dziedziny, która w świecie „taktycznym” nader często jest ofiarą...

Ten cykl tematycznie powiązanych notatek, informacji i ciekawostek ma w założeniu dostarczyć Czytelnikowi podstawowych informacji dotyczących dziedziny, która w świecie „taktycznym” nader często jest ofiarą mitów, przekręconych opowieści z drugiej ręki i „rewelacji” rodem z serwisu YouTube. Nie ma co ukrywać, że materia jest delikatna - wielu użytkowników pyta się przy okazji targów lub pokazów sprzętu, czy kamizelki lub hełmy, które noszą, zapewniają im rzeczywistą ochronę – bo temat pozostaje w...

Sebastian Miernik Skok nadziei

Skok nadziei Skok nadziei

Historii „Cichociemnych” poświęcono już wiele dobrych pozycji książkowych, jednak mimo to na łamach „SPECIAL OPS” chcemy regularnie przypominać o korzeniach polskich sił specjalnych. 28 grudnia 2010 roku...

Historii „Cichociemnych” poświęcono już wiele dobrych pozycji książkowych, jednak mimo to na łamach „SPECIAL OPS” chcemy regularnie przypominać o korzeniach polskich sił specjalnych. 28 grudnia 2010 roku minie 66 lat od ostatniego zrzutu „Cichociemnych”, który nastąpił w 1944 r., w lutym 2011 roku przypada zaś okrągła, 70. rocznica powietrznego przerzutu pierwszych „Cichociemnych” do okupowanej Polski. Niech będzie to okazją do krótkiego wspomnienia niektórych szczegółów i okoliczności pierwszego...

Andrzej Krugler Zanim uderzył GROM

Zanim uderzył GROM Zanim uderzył GROM

„Rzeczą żołnierza jest stworzyć dla Ojczyzny piorun co błyska, a gdy trzeba – uderzy”. Słowa marszałka Józefa Piłsudskiego doskonale oddają charakter sił specjalnych i stanowią wyjątkowo trafne motto najnowszej...

„Rzeczą żołnierza jest stworzyć dla Ojczyzny piorun co błyska, a gdy trzeba – uderzy”. Słowa marszałka Józefa Piłsudskiego doskonale oddają charakter sił specjalnych i stanowią wyjątkowo trafne motto najnowszej wystawy, otwartej w listopadzie, w Muzeum Wojska Polskiego w Warszawie.

Ireneusz Chloupek „Lubliniec”

„Lubliniec” „Lubliniec”

Drugie co do wielkości, po Częstochowie, miasto w północnej części województwa śląskiego nie należy do szczególnie kojarzonych na mapie Polski. W kręgach militarnych jego nazwa jest za to powszechnie znana,...

Drugie co do wielkości, po Częstochowie, miasto w północnej części województwa śląskiego nie należy do szczególnie kojarzonych na mapie Polski. W kręgach militarnych jego nazwa jest za to powszechnie znana, ale przede wszystkim jako jednoznaczne hasło, określające stacjonujący tam 1. Pułk Specjalny Komandosów – największą i najstarszą jednostkę specjalną Wojska Polskiego.

Ireneusz Chloupek Wspólne zadanie

Wspólne zadanie Wspólne zadanie

Wizyta rosyjskiego prezydenta Dimitrija Miedwiediewa w dniach 6-7 grudnia 2010 roku w Warszawie była dla Biura Ochrony Rządu jednym z najpoważniejszych tegorocznych przedsięwzięć ochronnych na terenie...

Wizyta rosyjskiego prezydenta Dimitrija Miedwiediewa w dniach 6-7 grudnia 2010 roku w Warszawie była dla Biura Ochrony Rządu jednym z najpoważniejszych tegorocznych przedsięwzięć ochronnych na terenie kraju, wymagającym za angażowania ponadprzeciętnych sił. Wydział Zabezpieczenia Specjalnego BOR wsparli więc, nie po raz pierwszy zresztą, policyjni antyterroryści z BOA, co kolejny raz pokazało, jak ważne jest zadbanie o regularną współpracę szkoleniową między tymi dwiema formacjami.

Michał Piekarski Terror na ulicach

Terror na ulicach Terror na ulicach

29 maja 1972 roku. Trzej Japończycy, członkowie lewicowej Japońskiej Armii Czerwonej, przybywają do Izraela samolotem z Paryża. W budynku portu lotniczego Lod niedaleko Tel Awiwu wyciągają z bagażu przemycone...

29 maja 1972 roku. Trzej Japończycy, członkowie lewicowej Japońskiej Armii Czerwonej, przybywają do Izraela samolotem z Paryża. W budynku portu lotniczego Lod niedaleko Tel Awiwu wyciągają z bagażu przemycone karabinki automatyczne i otwierają ogień do podróżnych. Zginęło 26 osób, ponad siedemdziesiąt zostało rannych. Dwóch sprawców zginęło, trzeci został ujęty.

Mateusz Kurmanow VELOCIRAPTOR – pierwsza odsłona

VELOCIRAPTOR – pierwsza odsłona VELOCIRAPTOR – pierwsza odsłona

Gdy jesienią 2008 roku, jeszcze na łamach poprzednika SPECIAL OPS opisywałem okoliczności powstania kamizelki Raptor, wprowadzanej wówczas na wyposażenie WZS BOR, już pojawiały się pierwsze pomysły dotyczące...

Gdy jesienią 2008 roku, jeszcze na łamach poprzednika SPECIAL OPS opisywałem okoliczności powstania kamizelki Raptor, wprowadzanej wówczas na wyposażenie WZS BOR, już pojawiały się pierwsze pomysły dotyczące stworzenia kompletnego systemu wyposażenia i osłon balistycznych, którego poszczególne elementy pozwalałyby na spełnienie wymagań formacji specjalnych w Polsce. Dziś, po oficjalnej premierze Velociraptora na MSPO 2010, jako jego współtwórca postaram się możliwie obiektywnie przedstawić okoliczności...

Andrzej Krugler Jackal Stone 2010

Jackal Stone 2010 Jackal Stone 2010

2014 to rok, w którym Dowództwo Wojsk Specjalnych WP ma osiągnąć poziom zapewniający Polsce status państwa ramowego w dziedzinie operacji specjalnych w NATO. Aby tego dokonać, DWS musi uzyskać gotowość...

2014 to rok, w którym Dowództwo Wojsk Specjalnych WP ma osiągnąć poziom zapewniający Polsce status państwa ramowego w dziedzinie operacji specjalnych w NATO. Aby tego dokonać, DWS musi uzyskać gotowość do wystawienia stanowiska dowodzenia komponentu wojsk specjalnych w operacji sojuszniczej (CJSOCC - Combined Joint Special Operation Component Command), zdolnego do dowodzenia międzynarodowymi siłami specjalnymi. Jak złożone jest to wyzwanie, niech świadczy fakt, że do tej pory warunki takie spełniają...

Mateusz J. Multarzyński MARS – uniwersalny system mobilnych ramp szturmowo-ewakuacyjnych

MARS – uniwersalny system mobilnych ramp szturmowo-ewakuacyjnych MARS – uniwersalny system mobilnych ramp szturmowo-ewakuacyjnych

Obchodząca w maju 2010 r. swoje dziesięciolecie amerykańska firma Patriot3 jest producentem szeregu rozwiązań dedykowanych do wsparcia działań taktycznych różnych służb oraz jednostek specjalnych. Jej...

Obchodząca w maju 2010 r. swoje dziesięciolecie amerykańska firma Patriot3 jest producentem szeregu rozwiązań dedykowanych do wsparcia działań taktycznych różnych służb oraz jednostek specjalnych. Jej najbardziej znanym produktem jest system mobilnych, podnoszonych ramp – MARS (Mobile Adjustable Ramp System), który po raz pierwszy został zaprezentowany w 2000 roku. Należy on do całej „rodziny” urządzeń dedykowanych do taktyki wchodzenia/zdobywania wyższych kondygnacji budynków, pokładów samolotów,...

Ireneusz Chloupek ATLAS - pomoc i współpraca

ATLAS - pomoc i współpraca ATLAS - pomoc i współpraca

Artykuł 29 Traktatu o Unii Europejskiej, w Tytule VI dotyczącym współpracy policyjnej i sądowej, wskazuje, że „celem Unii powinno być zapewnienie mieszkańcom wysokiego poziomu bezpieczeństwa w obszarze...

Artykuł 29 Traktatu o Unii Europejskiej, w Tytule VI dotyczącym współpracy policyjnej i sądowej, wskazuje, że „celem Unii powinno być zapewnienie mieszkańcom wysokiego poziomu bezpieczeństwa w obszarze wolności, ochrony i sprawiedliwości (...) poprzez zapobieganie i zwalczanie przestępczości zorganizowanej lub innej, zwłaszcza terroryzmu (…), dzięki ściślejszej współpracy policji, służb celnych oraz innych właściwych władz w Państwach Członkowskich, prowadzonej zarówno bezpośrednio, jak i za pośrednictwem...

Sebastian Kalitowski Morski terroryzm

Morski terroryzm Morski terroryzm

Analitycy badający terroryzm oraz eksperci bezpieczeństwa od dawna zwracają uwagę, że w najbliższym czasie może dojść do ataków terrorystycznych wymierzonych w obiekty gospodarki morskiej oraz elementy...

Analitycy badający terroryzm oraz eksperci bezpieczeństwa od dawna zwracają uwagę, że w najbliższym czasie może dojść do ataków terrorystycznych wymierzonych w obiekty gospodarki morskiej oraz elementy żeglugi. O tym, jak łatwym celem ataków terrorystycznych mogą być statki, niech świadczy choćby ostatni wzrost aktywności pirackiej w rejonie Rogu Afryki. W samym tylko 2009 roku doszło do 406 ataków o charakterze aktu piractwa morskiego, z czego 202 zakończyły się sukcesem.

Ireneusz Chloupek Formoza

Formoza Formoza

13 listopada br. minie 35 lat od utworzenia jednostki płetwonurków bojowych Marynarki Wojennej RP, rozwiniętej w ostatnich latach w Morską Jednostkę Działań Specjalnych Dowództwa Wojsk Specjalnych WP....

13 listopada br. minie 35 lat od utworzenia jednostki płetwonurków bojowych Marynarki Wojennej RP, rozwiniętej w ostatnich latach w Morską Jednostkę Działań Specjalnych Dowództwa Wojsk Specjalnych WP. Powszechnie znana jest pod zwyczajową nazwą „Formoza”, ze względu na charakterystyczną lokalizację jednostki w przybrzeżnym obiekcie przy porcie wojennym na Oksywiu, skojarzoną z Ilha Formosa (port. Piękna Wyspa - dzisiejszy Tajwan) u brzegów Chin.

Adam Dubiel Mundur specjalnego przeznaczenia

Mundur specjalnego przeznaczenia Mundur specjalnego przeznaczenia

Rozwój wyposażenia wojskowego stymulują nowatorskie, nieszablonowe pomysły, niepowielające sprawdzonych, ale utartych już schematów, próbujące wyznaczać nowe trendy. Takie ożywcze tchnienie świeżości w...

Rozwój wyposażenia wojskowego stymulują nowatorskie, nieszablonowe pomysły, niepowielające sprawdzonych, ale utartych już schematów, próbujące wyznaczać nowe trendy. Takie ożywcze tchnienie świeżości w dziedzinie odzieży użytkowej dla wojska i formacji mundurowych wniósł w ostatnich latach amerykański Crye Precision. Jest niemal uosobieniem kreatywności i innowacyjności, a najlepszą tego ilustracją jest ubiór bojowy Combat Uniform, będący nowym spojrzeniem na zagadnienie odzieży militarnej.

Ireneusz Chloupek Wyposażenie obowiązkowe

Wyposażenie obowiązkowe Wyposażenie obowiązkowe

Tłumiki dźwięku to, po bagnetach, dwójnogach i celownikach optycznych, jedne z najstarszych akcesoriów do broni strzeleckiej, wciąż jednak używane w stosunkowo ograniczonym stopniu, co widać na polskim...

Tłumiki dźwięku to, po bagnetach, dwójnogach i celownikach optycznych, jedne z najstarszych akcesoriów do broni strzeleckiej, wciąż jednak używane w stosunkowo ograniczonym stopniu, co widać na polskim przykładzie. Czasami wynika to ze zbyt wąskiego pojmowania ich przeznaczenia i braku wyobrażenia na temat przydatności w różnych sytuacjach bojowych.

Mateusz J. Multarzyński Pojazdy dla sił specjalnych SUPACAT HMT 400/600

Pojazdy dla sił specjalnych SUPACAT HMT 400/600 Pojazdy dla sił specjalnych SUPACAT HMT 400/600

Wojskowe operacje specjalne to najczęściej działania małych grup bojowych w sporej odległości od własnych baz. Wiążą się one z koniecznością zapewnienia zarówno autonomiczności, jak i odpowiedniego transportu,...

Wojskowe operacje specjalne to najczęściej działania małych grup bojowych w sporej odległości od własnych baz. Wiążą się one z koniecznością zapewnienia zarówno autonomiczności, jak i odpowiedniego transportu, przede wszystkim taktycznego. Oczywiście najpopularniejszym sposobem przerzutu grup specjalnych jest transport lotniczy, szczególnie w warunkach obecnie toczących się konfliktów, jednak z reguły nie może on „dostarczyć” komandosów bezpośrednio na miejsce akcji, głównie ze względu na wymogi...

Ireneusz Chloupek Tobie, Ojczyzno!

Tobie, Ojczyzno! Tobie, Ojczyzno!

13 lipca br. mija 20 lat od oficjalnej daty utworzenia najlepszej i najnowocześniejszej polskiej jednostki specjalnej – JW 2305 GROM. 20 lat służby, podczas których - mimo niejednokrotnie trudnych okresów...

13 lipca br. mija 20 lat od oficjalnej daty utworzenia najlepszej i najnowocześniejszej polskiej jednostki specjalnej – JW 2305 GROM. 20 lat służby, podczas których - mimo niejednokrotnie trudnych okresów – jej żołnierze pokazali, jak można osiągnąć w swej profesji najwyższy, światowy poziom, przynosząc chwałę Polsce oraz świetne oceny Wojsku Polskiemu. 20 lat potwierdzających, że nie bez powodu i bez przesady GROM nazywano naszym dobrem narodowym.

Andrzej Krugler Warsztaty taktyczne w MOSG

Warsztaty taktyczne w MOSG Warsztaty taktyczne w MOSG

Jednym z najlepszych sposobów podnoszenia umiejętności taktycznych jest wymiana doświadczeń z podobnymi jednostkami, także z innych służb, w trakcie wspólnych szkoleń. Wiedzą o tym doskonale funkcjonariusze...

Jednym z najlepszych sposobów podnoszenia umiejętności taktycznych jest wymiana doświadczeń z podobnymi jednostkami, także z innych służb, w trakcie wspólnych szkoleń. Wiedzą o tym doskonale funkcjonariusze Wydziału Zabezpieczenia Działań Morskiego Oddziału Straży Granicznej, którzy w tym celu zorganizowali w dniach 22-26 marca br. warsztaty taktyczne na temat: „Działania sekcji realizacyjnych w trakcie zatrzymań szczególnie niebezpiecznych przestępców”.

Ireneusz Chloupek Pożegnanie Generała

Pożegnanie Generała Pożegnanie Generała

10 kwietnia 2010 roku w katastrofie lotniczej nieopodal Smoleńska w Rosji wraz z Prezydentem Rzeczypospolitej Polskiej - Zwierzchnikiem Sił Zbrojnych, Szefem Sztabu Generalnego Wojska Polskiego, dowódcami...

10 kwietnia 2010 roku w katastrofie lotniczej nieopodal Smoleńska w Rosji wraz z Prezydentem Rzeczypospolitej Polskiej - Zwierzchnikiem Sił Zbrojnych, Szefem Sztabu Generalnego Wojska Polskiego, dowódcami Rodzajów Wojsk oraz innymi najważniejszymi osobami w państwie, zginął Dowódca Wojsk Specjalnych - gen. dyw. Włodzimierz Potasiński. Generał urodził się 31 lipca 1956 roku w Czeladzi. Był absolwentem Wyższej Szkoły Oficerskiej Wojsk Zmechanizowanych (1980 r.) i Akademii Sztabu Generalnego WP (1988...

Najnowsze produkty i technologie

Megmar Logistics & Consulting Sp. z o.o. Systemy łączności INVISIO – sprzęt dla nowoczesnego żołnierza

Systemy łączności INVISIO – sprzęt dla nowoczesnego żołnierza Systemy łączności INVISIO – sprzęt dla nowoczesnego żołnierza

Na współczesnym polu walki zapewnienie skutecznej, niezawodnej i bezpiecznej łączności na poziomie zespołów bojowych, a także między pojedynczymi operatorami jednostek wojskowych i policyjnych, należy...

Na współczesnym polu walki zapewnienie skutecznej, niezawodnej i bezpiecznej łączności na poziomie zespołów bojowych, a także między pojedynczymi operatorami jednostek wojskowych i policyjnych, należy do kwestii o kluczowym znaczeniu. Nowoczesne systemy łączności umożliwiają komunikowanie się w czasie działań operacyjnych i taktycznych, a także zabezpieczają przed hałasem o dużym natężeniu dźwięku i związanymi z tym urazami słuchu.

DURABO® Polska marka DURABO wchodzi na rynek mundurowy

Polska marka DURABO wchodzi na rynek mundurowy Polska marka DURABO wchodzi na rynek mundurowy

DURABO®, to polski brand firmy Kreator, będącej kontraktorem polskich i zagranicznych służb mundurowych. Analizując rynek odzieży taktyczno-outdoorowej, firma dostrzegła, że co prawda w ofercie znajduje...

DURABO®, to polski brand firmy Kreator, będącej kontraktorem polskich i zagranicznych służb mundurowych. Analizując rynek odzieży taktyczno-outdoorowej, firma dostrzegła, że co prawda w ofercie znajduje się wiele produktów przeznaczonych dla tej grupy odbiorców, jednak są one albo niskiej jakości spowodowanej dalekowschodnią produkcją i zastosowanymi materiałami, albo w bardzo wysokiej cenie, wynikającej z kosztów importu, np. z USA. W konsekwencji tego firma uznała, że brakuje na rynku oferty odzieży...

OPC Sp. z.o.o. Vademecum okularów przeciwsłonecznych

Vademecum okularów przeciwsłonecznych Vademecum okularów przeciwsłonecznych

Czas wiosenno-letni to zdecydowanie ta pora roku, kiedy większość z nas podchodzi do tematu zakupu nowych okularów przeciwsłonecznych. Silne natężenie szkodliwego promieniowania UV powoduje, że nasz wzrok...

Czas wiosenno-letni to zdecydowanie ta pora roku, kiedy większość z nas podchodzi do tematu zakupu nowych okularów przeciwsłonecznych. Silne natężenie szkodliwego promieniowania UV powoduje, że nasz wzrok zaczyna się intensywniej męczyć, doskwiera nam obniżony komfort widzenia, a kolory przybierają przekłamane barwy.

poza-domem.pl Jakie są rodzaje łuków strzeleckich?

Jakie są rodzaje łuków strzeleckich? Jakie są rodzaje łuków strzeleckich?

Łucznictwo to szlachetny sport, jego historia sięga początków cywilizowanego świata a może nawet dalej. Długo był podstawowym narzędziem wykorzystywanym podczas polowań. Łuki wyszły z łask dopiero wraz...

Łucznictwo to szlachetny sport, jego historia sięga początków cywilizowanego świata a może nawet dalej. Długo był podstawowym narzędziem wykorzystywanym podczas polowań. Łuki wyszły z łask dopiero wraz z momentem pojawienia się broni palnej. Jednak nie zniknęły całkowicie. Zmienił się charakter ich użycia. W dzisiejszych czasach wykorzystywane są w sportach strzeleckich, na olimpiadach, a także hobbystycznie. Jeśli interesuje Cię łucznictwo, to sprawdź jaki łuk na początek będzie najlepszym wyborem.

Ewelina Grzesik TUNDRA - nowa czołówka od Mactronic

TUNDRA - nowa czołówka od Mactronic TUNDRA - nowa czołówka od Mactronic

„Czołówka” jest niezbędnym narzędziem pracy żołnierzy i medyków, ale nie tylko. Niektórzy sportowcy, turyści, miłośnicy kijów trekkingowych czy bywalcy biwaków nie wyobrażają sobie życia bez dobrej czołówki....

„Czołówka” jest niezbędnym narzędziem pracy żołnierzy i medyków, ale nie tylko. Niektórzy sportowcy, turyści, miłośnicy kijów trekkingowych czy bywalcy biwaków nie wyobrażają sobie życia bez dobrej czołówki. Dlatego przetestowaliśmy i sprawdziliśmy, czy warto zainwestować w latarkę TUNDRA THL0111 firmy MACTRONIC.

RAW Sp. z o.o. RAW Mobile BMS

RAW Mobile BMS RAW Mobile BMS

Smartfony stały się powszechnym elementem naszej rzeczywistości. Dzięki urządzeniom mobilnym komunikacja dzisiaj oznacza dużo więcej niż zwykłą rozmowę – chętnie używamy darmowych komunikatorów do przesyłania...

Smartfony stały się powszechnym elementem naszej rzeczywistości. Dzięki urządzeniom mobilnym komunikacja dzisiaj oznacza dużo więcej niż zwykłą rozmowę – chętnie używamy darmowych komunikatorów do przesyłania wiadomości tekstowych, nagrań głosowych, zdjęć, wideo, a nawet dokumentów i lokalizacji. Pandemia COVID-19 tylko przyspieszyła cyfrową ewolucję społeczeństw, pojawiło się wiele przydatnych narzędzi, które umożliwiają użytkownikom realizację pożądanych funkcjonalności i jednocześnie prezentują...

Combat.pl Przeżyj to z combat - zgarnij zniżkę na swoje zakupy

Przeżyj to z combat - zgarnij zniżkę na swoje zakupy Przeżyj to z combat - zgarnij zniżkę na swoje zakupy

Jeśli trafiłeś na tę stronę świadomie, to najpewniej interesują Cię zagadnienia militarne, być może survival, ewentualnie bushcraft lub EDC. Te zainteresowania łączy dość specyficzna grupa przedmiotów,...

Jeśli trafiłeś na tę stronę świadomie, to najpewniej interesują Cię zagadnienia militarne, być może survival, ewentualnie bushcraft lub EDC. Te zainteresowania łączy dość specyficzna grupa przedmiotów, które zapewne chcesz posiadać – tak jak my. Zdobyć je można w licznych sklepach „wojskowych” zorientowanych na takich właśnie zapaleńców. Być może nie wiesz jeszcze, że do grona tych sklepów dołączył stosunkowo niedawno kolejny gracz – combat.pl.

SPY SHOP Paweł Wujcikowski Termowizja strzelecka na każdą kieszeń – AGM Rattler

Termowizja strzelecka na każdą kieszeń – AGM Rattler Termowizja strzelecka na każdą kieszeń – AGM Rattler

Co jest najważniejsze w strzelectwie? Oczywiście dobra widoczność niezależnie od warunków terenowych i atmosferycznych. Kiedy zapadnie zmierzch i chmury zakryją niebo, profesjonalny termowizor pozwoli...

Co jest najważniejsze w strzelectwie? Oczywiście dobra widoczność niezależnie od warunków terenowych i atmosferycznych. Kiedy zapadnie zmierzch i chmury zakryją niebo, profesjonalny termowizor pozwoli łatwo zlokalizować cel nawet przy zupełnym braku światła zewnętrznego. W tym artykule skupimy się na urządzeniach z rodziny AGM Rattler, które oferują doskonały stosunek ceny do oferowanych możliwości.

SPY SHOP Paweł Wujcikowski Bramka z czujnikiem podczerwieni SE-1008 - efektywna kontrola zdrowia

Bramka z czujnikiem podczerwieni SE-1008 - efektywna kontrola zdrowia Bramka z czujnikiem podczerwieni SE-1008 - efektywna kontrola zdrowia

W czasie pandemii koronawirusa Sars-CoV-2 jednym z głównych priorytetów jest ograniczenie liczby nowych zarażeń w przestrzeni publicznej. To niełatwe zadanie, zwłaszcza jeśli weźmiemy pod uwagę wysoki...

W czasie pandemii koronawirusa Sars-CoV-2 jednym z głównych priorytetów jest ograniczenie liczby nowych zarażeń w przestrzeni publicznej. To niełatwe zadanie, zwłaszcza jeśli weźmiemy pod uwagę wysoki stopień zaraźliwości patogenu. W tym trudnym dla wszystkich czasie z pomocą przychodzą bramki z czujnikiem podczerwieni takie jak certyfikowany model SE-1008 dostępny w sklepie Spy Shop. Z ich pomocą kontrola zdrowia staje się nie tylko skuteczna, ale i szybka.

Copyright © 2004-2019 Grupa MEDIUM Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Spółka komandytowa, nr KRS: 0000537655. Wszelkie prawa, w tym Autora, Wydawcy i Producenta bazy danych zastrzeżone. Jakiekolwiek dalsze rozpowszechnianie artykułów zabronione. Korzystanie z serwisu i zamieszczonych w nim utworów i danych wyłącznie na zasadach określonych w Zasadach korzystania z serwisu.
Special-Ops