Lekki pancerz do wielu misji

Taką genezę powstania ma zintegrowana modułowa k amizelk a ochronna Multi Mission Armor Carrier (MMAC) amerykańskiej spółki Eagle Industries, jednego z wiodących na świecie producentów oporządzenia osobistego. Jest warta przedstawienia, chociażby z tej racji, że trafiła do wyposażenia jednostki polskich wojsk specjalnych.

Zintegrowana modułowa kamizelka ochronna MMAC powstała w 2009 roku. Jej twórcą jest Don Gallo, były komandos US Navy Seal, który po zakończeniu kariery wojskowej zatrudnił się w Eagle Industries, gdzie odpowiada za wyposażenie przeznaczone dla wojsk specjalnych. W pracy wykorzystuje doświadczenie bojowe – nie tylko swoje, ale i kolegów po fachu w czynnej służbie, z którymi współpracuje. Sprzyja temu umiejscowienie oddziału projektowego, w którym znalazł zatrudnienie, w Virginia Beach, gdzie zlokalizowano szereg obiektów wojsko- wych, między innymi Naval Amphibious Base Little Creek, główną bazę sił desantowych Marynarki Wojennej Stanów Zjednoczonych, siedzibę ponad połowy zespołów US Navy Seal, w tym United States Naval Special Warfare Development Group (NSWDG), znanej jako DEVGRU, oraz ośrodek Training Support Center Hampton Roads.

Dla morskiej elity elit

MMAC zaprojektowano od podstaw z przeznaczeniem dla DEVGRU, jako spełnienie życzeń żołnierzy tej elitarnej i owianej tajemnicą formacji morskich komandosów US Navy Seal. Jednym z podstawowych wymagań, jakie oprócz wysokiej funkcjonalności i ergonomii formułują oni pod adresem swojego rynsztunku, jest jego możliwie mała masa. Ten aspekt ma znaczenie dla komandosów, bo specyfi ka ich działań wymaga maksymalnej mobilności, szybkości i swobody poruszania. Ponadto nierzadko teren ich aktywności bojowej sam w sobie stawia wyzwania ich kondycji i wytrzymałości fizycznej, jak to ma miejsce w górach, dżungli lub środowisku wodnym. Dlatego istotne znaczenie ma każdy gram składający się na ciężar dźwiganego przez nich wyposażenia i każdy sposób na odchudzenie tego rynsztunku jest warty realizacji.Zgodnie z wolą docelowych użytkowników kamizelki MMAC, głównym założeniem jakie przyjęto przy jej tworzeniu – poza właściwą ochroną balistyczną i strukturą modułową pozwalającą skonfi gurować jej postać do wymagań żołnierzy – było uzyskanie lekkiej i zwartej konstrukcji. Kwestie estetyki i nawet trwałości poszycia kamizelki znalazły się na dalszym planie. Tej koncepcji podporządkowano dobór rozwiązań konstrukcyjnych kamizelki MMAC i użytych w niej surowców.

MutiCam i Cordura 500 D
Poszukiwanie sposobów na „odchudzenie” kamizelki skłoniło jej twórcę do sięgnięcia po materiał Cordura 500 D. W zestawie tkanin Cordura, znanych z dużej wytrzymałości mechanicznej, jest to cieńszy, lżejszy i bardziej elastyczny materiał od wersji 770 D, który w ostatnich kilku latach zdobywa popularność, zdecydowanie lżejszy od znanej z pancernych właściwości 1000 D, do niedawana preferowanej ze względu na trwałość. W ofercie Eagle Industries jest kilka wersji kolorystycznych MMAC, między innymi utrzymane w brązowej barwie coyote brown, piaskowej, zieleni, ale w sztandarowym jej wydaniu pokrywa ją wzór maskujący MultiCam. Wzorem tym pokryte są wszelkie taśmy użyte w budowie kamizelki, w tym taśmy modułowego systemu PALS, którymi obszyto całą zewnętrzną powierzchnię poszycia przygotowując ją do mocowania kieszeni. W efekcie uzyskano spójny i efektywnie maskujący wygląd MMAC.

Panele płytowe
Wymóg małej masy i wysokiej ergonomii kamizelki MMAC nie pozostawił w kwestii wyboru rodzaju jej konstrukcji wielkiego pola do popisu. To musiała być kamizelka płytowa, czyli w terminologii anglojęzycznej „plate carrier”, czyli oporządzenie ochronne o gabarytach zmniejszonych do niezbędnego minimum, koniecznego, żeby pomieścić twarde wkłady balistyczne chroniące korpus ciała użytkownika z przodu i z tyłu, a dodatkowo opcjonalnie również po bokach. W ogólnej budowie kamizelki postawiono na sprawdzone rozwiązania znane z podobnych wzorów, jakich wiele powstało na przestrzeni ostatnich paru lat.

Kamizelkę MMAC tworzą dwa panele, które są kieszeniami na ochronny materiał balistyczny. Utrzymują dwie płyty kuloodporne ESAPI (a także starsze SAPI lub nowsze XSAPI), jedną na plecach i drugą na klatce piersiowej użytkownika. Przy zastosowaniu płyt w ich standardowej wersji muszą być uzupełnione podkładem miękkiego wkładu balistycznego, który nie jest konieczny, lecz zalecany w przypadku stosowania alternatywnych samodzielnych pancerzy twardych (tzw. stand-alone). Dla poprawy komfortu użytkowania kamizelki panele te mają na stałe wszytą warstwę pianki, będącą amortyzatorem dla usadowionych w niej wkładów balistycznych.

Panele przedni i tylny łączą się ze sobą na ramionach szelkami z regulowanymi zapięciami na taśmy samoszczepne. Szelki te są zaopatrzone w demontowalne szerokie podkładki wyścielone wewnątrz pianką, co niweluje dyskomfort związany z obciążeniem ramion ciężarem kamizelki. Po bokach kamizelkę spina szeroki płaski pas biodrowy zapinany z przodu na rzep pod uchylaną klapą, w sposób znany z wielu podobnych w kamizelkach użytkowanych współcześnie. Klapa jest szeroka, obejmuje szerokością osiem komórek systemu modułowego PALS. Pętelka z taśmy wszyta centralnie u jej dołu ma w zamierzeniu służyć pomocą w jej podnoszeniu, jednak jest tak mała, że trudna do utrzymania w palcach i właściwie mało pomocna. Odpięcie tak szerokiej klapy uchwytem ciągnącym za wspomnianą pętelkę wymaga pewnego wysiłku, zupełnie niepotrzebnego. Generalnie w tego typu rozwiązaniach zapięcia kamizelki, które jest dalekie od ideału, jeśli chodzi o jego ergonomię, ale jest powielane w wielu wzorach na świecie, łatwiej odpinać takie klapy uchwytem działającym siłą ciągnącą za rogi kamizelki, a nie pośrodku (co jest tym bardziej niewygodne, im szersza jest klapa). W klapie kamizelki MMAC kryje się płaska kieszeń, która może pomieścić 3 magazynki do M4.

Panele MMAC zaopatrzono w kilka drobnych, ale praktycznych udogodnień, takich jak pętelki do mocowania przewodów łączności i systemu hydracyjnego. W kamizelce nie mogło zabraknąć uchwytu ewakuacyjnego, szerokiego i łatwego do uchwycenia.

Pasy
Szeroki, płaski pas biodrowy opasuje użytkownika przenosząc częściowo ciężar kamizelki z ramion na biodra. Uchwyty z taśmy zamocowane na jego wolnych końcach pomagają w zapięciu na przodzie kamizelki. Dopasowaniu obwodu pasa do ciała sprzyja regulowane i elastyczne połączenie jego dwóch tylnych końców za pomocą gumowej linki w panelu plecowym kamizelki. Pas jest od strony spodniej wyłożony siatką konstrukcyjną przyszytą dołem w ten sposób, że tworzy kieszeń. Jest w niej miejsce przeznaczone do noszenia na każdym boku po jednej twardej płycie kuloodpornej ESBI (wielkości: 6×6 cali, 6×8 cali, 7×8 cali). Znalazła się w nim również prosta kieszonka na radiostację osobistą. Ciekawym udogodnieniem pasa jest przyszycie wzdłuż jego dolnej krawędzi elementu wypełnionego pianką, który miękko osadza pas na biodrze, zwłaszcza gdy jest on wypełniony wkładami balistycznymi.

W stabilnym osadzeniu kamizelki MMAC na ciele pomaga drugi wewnętrzny pas z szerokiej gumy. Zapina się on na wysokości brzucha na rzep. W zapięciu tym ostra haczykowa strona rzepa jest niefortunnie skierowana do ciała i może powodować wycieranie się delikatniejszych tkanin ubioru, np. koszuli bojowej (z korpusem z miękkiej termoaktywnej dzianiny). Na szczęście pas jest demontowalny i można zamocować go odwrotnie tak, aby uniknąć wspomnianej niedogodności. Możliwość demontażu obu pasów pozwala na konfigurację kamizelki odchudzonej o pas szerszy biodrowy ze wstawionym w jego miejsce pasem węższym wewnętrznym lub podobnym do niego pasem szerszym, jaki może być dodany do kompletu osobno.

Bez wodotrysków
Koncepcja kamizelki płytowej i cienki lekki materiał jej poszycia to nie wszystko, co miało służyć minimalizacji ciężaru MMAC. Innym zabiegiem prowadzącym do tego celu była rezygnacja z kilku udogodnień, które zazwyczaj wzbogacają podobne konstrukcje. Nieuwzględniono w niej systemu szybkiego wypięcia, który pomaga błyskawicznie zrzucić kamizelkę z ciała użytkownika. To nie dziwi, bo do niedawna w branży systemów ochrony balistycznej panowało przeświadczenie, że kamizelki płytowe z uwagi na swoje małe gabaryty nie wymagają bezwzględnie tego rozwiązania przydatnego w sytuacjach awaryjnych, a przynajmniej nie tak bardzo, jak ich pełnowymiarowe obszerne „kuzynki”. Podobnie jest w przypadku kamizelki płytowej MBAV, od lat noszonej w wojskach specjalnych USA.

W MMAC nie zobaczymy ponadto wyścielenia spodniej strony kamizelki siatką dystansową, której zdaniem jest umożliwienie cyrkulacji powietrza pod kamizelką. Docelowi użytkownicy konstrukcji Dana Gallo uznali, że jest to zbyteczny element, który może gromadzić zanieczyszczenia. Podobnie dla idei odchudzenia i uproszczenia budowy kamizelki poświęcono nawet lamówki, którymi mogłyby być wykończone szwy, co jednak ma znaczenie jedynie estetyczne.

Dodatki, kieszenie
Są sytuacje, gdy użytkownik lekkiej kamizelki płytowej zapragnie zwiększyć swoją ochronę przed szrapnelami i rykoszetami, ale nie zechce lub nie będzie mógł przebrać się w większą kamizelkę pełnowymiarową. Na taką ewentualność MMAC jest przygotowana. Eagle Industries zaopatrzył ją w możliwość dołączenia do niej dodatkowych odłamkoodpornych osłon podbrzusza i ramion. Ponadto można w nią (a dokładnie w szelki) wczepić taśmy z klamerkami służącymi do bezpośredniego przypinania do niej małego plecaka patrolowego, bądź innych elementów wyposażenia.

Do pełnego przygotowania do bojowego użytku MMAC wymaga zamocowania na jej powierzchni kieszeni. Oferta Eagle Industries jest w tym względzie bogata, wystarczy wspomnieć tu o zestawie Tactical LCS (Load Carriage Systems), pełnym kieszeni wszelkiego rodzaju, różnego przeznaczenia. Nie sposób zatem nie wybrać z niej zestawu skonfigurowanego w zależności od osobistych preferencji użytkownika kamizelki.

Lekko podsumowując
Kamizelka MMAC zgodnie ze swoją nazwą Multi Mission Armor Carrier była projektowana jako zintegrowany system modułowego oporządzenia ochronnego, przeznaczony do noszenia podczas wykonywania różnego rodzaju misji bojowych. Przy jej analizie trzeba mieć przede wszystkim na uwadze założenia, według których powstała. A te, jak się wydaje, spełnia przyzwoicie. Jest lekka. Jej prosta konstrukcja gwarantuje niezawodność. Brak w niej efekciarstwa, ozdobników i przerostu formy nad treścią. Precyzji jej wykonania nie sposób nic zarzucić. Surowce w niej zastosowane jak przystało na Eagle Industries są najwyższej jakości. Jednocześnie nie można nie zauważyć, że kilka obszarów jej konstrukcji kryje pewne niedoskonałości, jak na przykład wspomniany kłopotliwy sposób rozpinania kamizelki. Zniechęcać też może w niej brak systemu szybkiego wypięcia. Z tych względów trudno dostrzec w niej rewolucyjny przełom w rozwoju tego typu wyposażenia. Ale też trzeba mieć jasność, że wcale nie miała nim być. Zgodnie z wolą twórcy i jej docelowych użytkowników MMAC miała być nieskomplikowaną, ale funkcjonalną, lekką, solidną kamizelką ochronną wszechstronnego użytku. I taką jest. To tłumaczy, dlaczego znalazła się w zestawie ekwipunku jednostki DEVGRU.

Chcesz być na bieżąco? Zapisz się do naszego newslettera!