Tempo wzrostu masy mięśniowej – część 1.
Unoszenie tułowia na skośnej ławce z dodatkowym obciążeniem.
Na budowanie masy mięśniowej wpływ ma kilka kluczowych czynników. Jest nim optymalny trening, właściwa regeneracja organizmu oraz dieta. Istotny jest wiek oraz typ budowy ciała. Duże znaczenie ma również staż treningowy, jak i poziom testosteronu.
Zobacz także
Militaria.pl Pentagon - wyposażenie, na którym zawsze można polegać
Jakość wyposażenia ma kluczowe znaczenie w sytuacjach, w których nie ma miejsca na błędy i kompromisy. Marka Pentagon od lat tworzy sprzęt i wyposażenie taktyczne z myślą o profesjonalnych użytkownikach...
Jakość wyposażenia ma kluczowe znaczenie w sytuacjach, w których nie ma miejsca na błędy i kompromisy. Marka Pentagon od lat tworzy sprzęt i wyposażenie taktyczne z myślą o profesjonalnych użytkownikach oraz osobach, które szukają niezawodnych i solidnych elementów ekwipunku. Każdy produkt powstaje w odpowiedzi na realne potrzeby użytkowników i poddawany jest różnym testom, dzięki czemu Pentagon może oferować wysokiej jakości odzież, obuwie i akcesoria.
Militaria.pl Marka Wisport - od EDC po zaawansowane wyposażenie taktyczne
Produkty marki Wisport cieszą się uznaniem zarówno wśród użytkowników cywilnych, jak i profesjonalistów z branży militarnej. Marka nie idzie na kompromisy i stosuje wyłącznie trwałe materiały i komponenty...
Produkty marki Wisport cieszą się uznaniem zarówno wśród użytkowników cywilnych, jak i profesjonalistów z branży militarnej. Marka nie idzie na kompromisy i stosuje wyłącznie trwałe materiały i komponenty do wytwarzania swoich plecaków oraz akcesoriów. Zakup ich produktów to właściwie gwarancja, że sprawdzą się w najtrudniejszych warunkach, a wiele z nich nadaje się również do codziennego użytku (EDC).
Ptak Warsaw Expo Nowa era ratownictwa i technologii bezzałogowych. Safety & Rescue Expo 2026 i Drone World Expo łączą siły w jednym miejscu
W 2026 roku Ptak Warsaw Expo stanie się strategicznym centrum polskiej i europejskiej sceny bezpieczeństwa, ratownictwa i technologii bezzałogowych. Safety & Rescue Expo – wydarzenie poświęcone systemom...
W 2026 roku Ptak Warsaw Expo stanie się strategicznym centrum polskiej i europejskiej sceny bezpieczeństwa, ratownictwa i technologii bezzałogowych. Safety & Rescue Expo – wydarzenie poświęcone systemom ratowniczym, zarządzaniu kryzysowemu oraz wyposażeniu służb – odbędzie się równolegle z Drone World Expo, prezentującym najnowocześniejsze drony, roboty mobilne i rozwiązania teleoperacyjne.
Czynniki wzrostu masy mięśniowej.
Szacunkowy spodziewany wzrost mięśni możliwy do uzyskania w okresie pojedynczego roku treningowego dla osób uprawiających kulturystykę naturalną bez środków dopingujących zależy od pięciu głównych czynników [5]:
- Optymalny trening, właściwa dieta oraz odpowiednia regeneracja organizmu.W przypadku gdy czynniki te nie są spełnioneprzyrosty masy mięśniowejbędą mniejsze niż teoretycznie jest to możliwe. Każdy z wymienionych elementów jest istotny (Przygotuj się odpowiednio na wysiłek fizyczny). Niektórzy praktycy uważają, że dieta odpowiadać może nawet w 50% za właściwe tempo wzrostu masy mięśniowej. Warto podkreślić, że niewłaściwa regeneracja, której efektem może być przetrenowanie może wręcz sprzyjać spadkowi masy mięśniowej. Podwyższone tętno rano, po przebudzeniu może być markerem stanu przetrenowania organizmu.
- Typ budowy ciała.Czynnik genetyczny. Do uprzywilejowanych typów budowy ciała należą endomorfik oraz mezomorfik. Typ mezomorficzny ma największe predyspozycje do kulturystyki z uwagi na łatweprzyrosty masy mięśniowejoraz dobre proporcje budowy ciała. W przypadku endomorfika niestety trudniej o uzyskanie beztłuszczowej masy mięśniowej z uwagi na skłonności do otyłości. Z kolei ektomorfik raczej nie będzie miał problemów z definicją mięśni, ale za to zrozbudową masy mięśniowejzapewne problemy będzie miał duże. Ten typ to tzw. hardgainer, czyli osoba z dużym trudem uzyskująca przyrosty masy mięśniowej. Większość osób nie należy do jednego z tych typów, lecz jest typem mieszanym jednego, dwóch lub nawet trzech typów.
- Wiek.Im osoba jest starsza, tym niestety mniejszeprzyrosty masy mięśniowejsą możliwe do osiągnięcia. Po 45 roku życia dość trudno uzyskać wyraźne przyrosty masy mięśniowej. Sukcesem jest zazwyczaj zachowanie masy mięśniowej na dotychczasowym poziomie w przypadku osób zaawansowanych. Dotyczy to szczególnie osób z długim stażem treningowym. Natomiast osoby początkujące mogą liczyć na większe postępy wrozbudowie masy mięśniowej– oczywiście w umiarkowanych granicach.
- Staż treningowy.Osobom początkujących jest zdecydowanie łatwiej o dużeprzyrosty masy mięśniowej. Niestety w kolejnych latach możliwościrozbudowy masy mięśniowejstopniowo maleją ponieważ organizm zbliża się do progu swoich genetycznych możliwości. Niestety jest to moment, gdy wielu trenujących sięga po niedozwolone środki dopingujące, szkodliwe dla zdrowia. Środki te czasowo zwiększają siłę i masę mięśniową, ale na trwale niszczą zdrowie. Należy być świadomym, że przyrost masy mięśniowej uzyskany w okresie np. 3 miesięcy stosowania dopingu po kolejnych 3 miesiącach po zaprzestaniu jego stosowania zaniknie do pierwotnych rozmiarów. Efekty uboczne stosowania mogą pozostać na całe życie. Nie warto ryzykować zdrowia dla tymczasowych zmian w sylwetce.
- Poziom testosteronu.W przypadku kobiet nie ma możliwości uzyskania przyrostów masy mięśniowej podobnej do mężczyzn. Czynnikiem decydującym jest wielokrotnie niższy fizjologicznie poziom testosteronu we krwi u kobiet. Natomiast mężczyźni, którzy mają poziom testosteronu w górnych granicach normy mogą spodziewać się szybszych i większych przyrostów masy mięśniowej oraz siły. Warto wykonać badanie krwi całkowitego poziomu testosteronu we krwi oraz tzw. testosteronu wolnego – jego poziom decyduje o sile oddziaływania na organizm.
Wypróbuj podczas treningu: brzuszki Jandy i wyciskanie sztangielki jednorącz oraz pompki na obrotowych poręczach.
W tabeli 1 podano szacunkowe roczne wartości wzrostu masy mięśniowej mężczyzn w zależności od wieku, stażu treningowego oraz typu budowy ciała. Przykładowo, początkujący w wieku 18 lat mający budowę ciała mezomorfika może po 4 latach ćwiczeń uzyskać teoretycznie około 19,4 kg masy mięśniowej (5,9 kg (1 rok) + 4,5 kg x 3 (3 kolejne lata)). Z kolei początkujący mezomorfik w wieku 46 lat może po 4 latach treningu typowo uzyskać może tylko około 6 kg masy mięśniowej.
Sprawdź podczas treningu: pompki w wąskim rozstawie dłoni na obrotowych poręczach
Wartości podane w tabeli są oczywiście szacunkowe i w szczególnych przypadkach przyrosty te mogą być większe lub mniejsze [5]. Ten drugi przypadek ma miejsce, gdy stosowane metody treningowe, dieta lub regeneracja są niewłaściwe (Przygotuj się odpowiednio na wysiłek fizyczny). Tabela może być jednak pewnym wskaźnikiem tego, czy nasze postępy treningowe są właściwe, czy też nasz teoretyczny potencjał wzrostu masy mięśniowej jest większy, a plany treningowe, a być może dietę należy poddać analizie i zmodyfikować.
Jak rozpoznać swój typ budowy ciała?
Własny typ budowy ciała możemy ustalić na podstawie poniższych opisów trzech typów budowy ciała [5]. Oczywiście zazwyczaj nikt nie jest czystym przypadkiem jednego z tych trzech typów budowy ciała, tylko posiada elementy pozostałych dwóch, czasem nawet trzech typów. Przykładowo, daną osobę można określić jako mezomorfia (dominacja cech tego typu budowy), ale z domieszką niektórych cech ektomorfika z uwagi na np. drobną budowę kości.
Wypróbuj podczas treningu: wiosłowanie sztangielkami na skośnej ławce
Warto dodać, że niezależnie od typu budowy ciała, wszyscy zawodnicy w trakcie zawodów charakteryzują się w praktyce dużą lub bardzo dużą masą mięśniową przy bardzo niskim poziomie tkanki tłuszczowej. Tym niemniej i u nich dostrzec można różnicę w budowie kości (szerokość barków, bioder, długość kończyn) - ci z najlepszymi proporcjami zwykle zwyciężają z innymi zawodnikami o umięśnieniu podobnej wielkości, ale o gorszej budowie proporcji ciała. Niestety na szerokość kości i ich długość nie mamy wpływu [3].
-
Ektomorfik (typ leptosomiczny) - osoba drobnokoścista, o szczupłej budowie ciała, posiadająca wydłużone kończyny, długą szyję, wąską twarz, stosunkowo niedużą naturalną masę mięśniową, szybką przemianę materii, mało rozłożysty szkielet, owalną głowę ze słabiej rozwiniętą dolną częścią (tzw. ptasia głowa), obwód nadgarstka nie przekracza zwykle 20cm. Osoba o tym typie budowy ma zazwyczaj dużą wytrzymałość i stosunkowo małą naturalną siłę oraz mały potencjał wzrostu masy mięśniowej i siły. Przykładem kulturysty ektomorfika z domieszką mezomorfika jest Frank Zane (65/35).
-
Mezomorfik (typ atletyczny) - osoba grubokoścista, z długimi kończynami, szerokimi barkami, wąskimi biodrami (bardzo znaczne zwężenie tułowia w kierunku od barków do miednicy), długą szyją, rozłożystą klatką piersiową, owalną głową (kształt jaja), niskim lub średnim poziomem tkanki tłuszczowej, naturalną dużą masą mięśniową. Osoba o tym typie budowy ma średnie tempo przemiany materii, bardzo szybki przyrost beztłuszczowej masy mięśniowej oraz małą skłonnością do łysienia (owłosienie na głowie zazwyczaj równe z linią czoła, bez widocznych zakoli). Przykładem mezomorfika z bardzo małą domieszką endodorfika jest kulturysta Ronnie Coleman (90/10). Natomiast Flex Wheeler to mezomorfik z bardzo małą domieszką ektomorfika (90/10), podobnie jak Lee Haney (80/20). Dexter Jackson to z kolei połączenie typów mezomorfika z ektomorfikiem (60/40). Arnold Schwarzenegger to mezomorfik z domieszką endomorfika (70/30). W praktyce więc jak widać nie ma czystych typów budowy ciała a proporcja mezo-ekto lub mezo-endo w stosunku 90/10 to niemal ideał dla kulturysty.
-
Endomorfik (typ pykniczny) - osoba grubokoścista, z dość dużym poziomem tkanki tłuszczowej, masywnym i rozłożystym szkieletem, grubą i krótką szyją, dużą głową, krótkimi kończynami, naturalną masą mięśniową średniej lub dużej wielkości. Osoba o tym typie budowy łatwo rozbudowuje masę mięśniową, ale równocześnie także tkankę tłuszczową. Posiada wolne tempo przemiany materii i ma skłonności do łysienia.
Bibliografia
[1] Carlon M. Colker: “Extreme muscle enhancement”, ProSource Publication, LLC, 2005
[2] Piotrowski P.: „Rozwijamy masę i siłę”, miesięcznik KiF Sport nr 10/2011
[3] Piotrowski P.: „Metody treningu siły”, miesięcznik KiF Sport, nr 1/2012
[4] Stuart McRobert „Beyond Brawn - The Insiders's Encyclopedia on How to Build Muscle & Might”, CS Publishing LTD, 2003
[5] Piotrowski P.: „Szybkość wzrostu masy mięśniowej”, miesięcznik KiF Sport, nr 2/2015
![Tabela.1 Szacunkowy roczny potencjał wzrostu masy mięśniowej w zależności od wieku, stażu treningowego oraz typu budowy ciała (opracowano na podstawie [1]). Oznaczenia w tabeli:
Ekto – budowa ciała typu ektomorfik
Mezo – budowa ciała typu mezomorfik
E.](https://www.special-ops.pl/media/cache/typical_view/data/202104/tab1-wzrost-masy-miesniowej.jpg)
