Fallschirmjäger Division

Dziwić może pojawienie się w tym gronie 500/600 batalionu SS, który de facto nie odegrał znaczącej roli w toku II wojny światowej. Jednak obecność w tym gronie spadochroniarzy z SS jest poniekąd uzasadniona poprzez operacje, które oddział ten przeprowadził i udowodnił tym samym swoją przydatność i wartość. Zestawienie jednostek powietrznodesantowych, wzbogacone krótkim przedstawieniem szlaku bojowego, oficerów dowodzących oraz wchodzących w ich skład oddziałów i pododdziałów należy dodatkowo uzupełnić krótkim komentarzem.

W trakcie blisko 6 letniego okresu II wojny światowej, w ramach niemieckiej armii utworzono 13 dywizji Fallschirmjäger (Luftwaffe) oraz 2 dywizje „Luftlande” (Wehrmacht).   Tym samym całość wojsk powietrznodesantowych stanowiła niebagatelną siłę ponad 250 tys. żołnierzy (dane szacunkowe na podstawie liczebności niemieckich dywizji w przededniu wybuchu II wojny światowej). Jednak, o ile statystycznie całokształt tych wojsk przedstawiał się imponująco, rzecz miała się całkowicie odmiennie jeśli chodzi o wartość bojową poszczególnych dywizji. Należy mieć również świadomość, że odtwarzanie zniszczonych związków taktycznych oraz powoływanie do życia nowych, nie zawsze zwieńczone było sukcesem i kończyło się zyskaniem pełnego stanu osobowego, o czym będzie wspomniane dalej. Pełną wartość bojową i zdolność realizowania przeznaczonych „specjalnym” dywizjom zadań posiadały przede wszystkim 1 Fallschirmjäger Division oraz 22 Dywizja Piechoty „Luftlande”. Oddziały te formowane jeszcze w okresie poprzedzającym wojnę miały czas na odpowiednie wyszkolenie i zostały w pełni wyposażone w sprzęt i uzbrojenie. W przypadku oddziałów formowanych w trakcie wojny stopniowo łagodzono kryteria naboru oraz obniżano poziom szkolenia. Warto w tym momencie wspomnieć, że formowanie nowych jednostek odbywało się zwykle na bazie oddziałów wydzielonych i oddelegowanych z istniejących formacji (dotyczy to przede wszystkim oddziałów Fallschirmjäger), co wpływało niejako na podniesienie wartości bojowej. Jednak, praktycznie od 1943 r. oddziały powietrznodesantowe były takie jedynie z nazwy. Podobna sytuacja miała miejsce w przypadku 91 DP „Luftlande”, której żołnierze odebrali jedynie krótkie przeszkolenie w zakresie transportu drogą lotniczą. Abstrahując od zdolności poszczególnych dywizji do faktycznego desantu   spadochronowego, wszystkie związki taktyczne określane wspólnym mianem Fallschirmjäger pokazały w trakcie licznych kampanii swoją wysoką wartość i nie na darmo określano je mianem „strażaków Hitlera”.

1. Dywizja Spadochronowa – 1 Fallschirmjäger Division
Utworzona w październiku 1938 roku jako 7. Dywizja Lotnicza, w kwietniu 1943 roku przemianowana na 1. Falschirmjäger Division. Żołnierze tej dywizji uczestniczyli w większości kampanii II wojny światowej oraz takich operacjach: Fall Weiß, Fall Weserübungen, Fall Gelb, Fall Seelöwe, Fall Marita, Fall Merkury, Fall Barbarossa. W końcowym okresie wojny spadochroniarze wykazali swoją wysoką wartość bojową między innymi w trakcie obrony Sycylii podczas alianckiej operacji Husky oraz w trakcie walk na półwyspie apenińskim, gdzie oddziały 1. FJD poddały się ostatecznie wojskom amerykańskim 2 maja 1945 r.

Dowódcy:
Generalleutnant Kurt Student - od momentu utworzenia 9 września 1938 r.
Generalleutnant Richard Putzier - od 16 maja 1940 r.Generalleutnant Wilhelm Sussman - od 1 października 1940 r. Generalmajor Alfred Sturm - od 20 maja 1940 r.
Generalleutnant Erich Petersen - od 1 października 1941 r.General Richard Heidrich - od 1 sierpnia 1942 r.Generalmajor Hans Korte - od 4 stycznia 1944 r.
General Richard Heidrich - od 21 lutego 1944 r.
Generalmajor Karl Lothar Schulz - od 18 listopada 1944 r.

W tym czasie 1.  Falschirmjäger Division. z rozrosła się z pierwotnego stanu - 1. Falschirmjäger Regiment (3 bataliony) i 2. Falschirmjäger Regiment (2 bataliony) do 1.,2. i 3. Falschirmjäger Regiment oraz pięciu batalionów wsparcia (artylerii, przeciwpancernego, przeciwlotniczego, karabinów maszynowych, pionierów) w maju 1941 roku do ostatecznego stanu, który uzyskała w kwietniu 1943 r. W ostatecznej formie 1. Falschirmjäger Division składała się z 4 pułków strzelców spadochronowych, regimentu artylerii spadochronowej - 2 bataliony, batalionu ppanc., batalionu pionierów, batalionu karabinów maszynowych i jednostek łączności.

2. Dywizja Spadochronowa  - 2 FJD.
2. Falschirmjäger Division została utworzona w styczniu 1943 roku w wyniku reorganizacji 7. Dywizji Lotniczej. Jej trzon stanowili skierowani do tej Dywizji weterani z 1. FJD, dołączono również do nich inne oddziały spadochronowe, które w toku walk na froncie wschodnim poniosły duże straty i postanowiono ich nie odtwarzać. W maju 1943 r. Dywizja nadal była w fazie tworzenia, kiedy przeniesiono ją do Avinion we Francji. Następnie została włączona do 11 Korpusu Lotniczego wraz z 1. FJD. We wrześniu 1943 r. żołnierzy z 2 FJD. skierowano do Włoch, gdzie między innymi zabezpieczali wybrzeże niedaleko ujścia Tybru. Następnie przerzucono cały związek taktyczny do Rzymu z zadaniem rozbrajania armii włoskiej. Wraz z październikiem 1943 r. spadochroniarze z 2 FJD. trafili na front wschodni tocząc na nim walki do połowy grudnia w rejonie Kijowa, a następnie zostali przerzuceni drogą lotniczą w okolice Kirovogradu, gdzie uczestniczyli w przeprowadzonej ofensywie. W styczniu 1944 roku 2 FJD. przeszła w tym rejonie do obrony, następnie od marca znajdowała się w odwrocie, który zakończył się wraz ze stabilizacją frontu na Bugu. Dwa miesiące później 2. FJD uczestniczyła w akcji wymierzonej przeciw radzieckiemu przyczółkowi nad Dniestrem. Wraz z końcem maja dywizja została stopniowo wycofana z frontu i skierowana do Niemiec na uzupełnienie i odpoczynek. Krótki okres wytchnienia zakończył się wraz z nowym zadaniem – obsadzenia odcinka obrony na wale atlantyckim, na którym wraz z rozpoczęciem inwazji dywizja związała się walką z lądującymi oddziałami alianckimi. Szlak bojowy oddziały 2. FJD zakończyły w Breście, broniąc się w nim do momentu kapitulacji miasta 20 września 1944 roku. Wcześniej, w lipcu 6. Pułk Strzelców Spadochronowych wchodzący w skład 2. FJD. został zniszczony w kotle pod Falaise.

2. FJD składała się pierwotnie z 2., 6. i 7. pułków strzelców spadochronowych oraz batalionów (artylerii, niszczycieli czołgów /ppanc., pionierów, łączności i medycznego). Wraz z reorganizacją w maju 1944 roku, kiedy to odtworzono zniszczony 6. pułk przydzielono Dywizji dodatkowo bataliony (karabinów maszynowych, moździerzy i artylerii p-lot.).

Pierwszym dowódcą 2. FJD od lutego 1943 r. był Generalmajor Herman Bernhard Ramcke. Następnie na krótko dowództwo nad dywizją objął Generalmajor Hans Kroch (11 sierpnia 1944 r. – 15 września 1944 r.). Następnie, aż do momentu poddania się 2. FJD w Breście dowodził nią Generalleutnant Walther Lackner.

Chcesz być na bieżąco? Zapisz się do naszego newslettera!