Między paragrafem w regulaminie a afgańskim piachem

patronat medialny SPECIAL OPS
Błażej  Bierczyński  /  14-12-2015
Fot. Rafał Stachowski & Władysław Zdanowicz

Wśród moich ulubionych filmów i seriali zaliczanych do kina wojennego, szczególną rolę zajmowały te, które reprezentowały lub ocierały się o gatunek dramatu sądowego. Pojedynki na salach sądowych czy podczas przesłuchań nie ustępowały w zaciętości wymianie ognia z przeciwnikiem na polu bitwy, zaś śledztwa prowadzone przez głównych bohaterów odsłaniały kulisy funkcjonowania sił zbrojnych, a nierzadko ich ciemne strony. Z tym większym zainteresowaniem sięgnąłem po efekt współpracy Panów Rafała Stachowskiego i Władysława Zdanowicza – „Afganistan: Dowódca Plutonu”, czyli innymi słowy byłego majora US Army i twórcę niezapomnianej postaci szer. Leńczyka.

Pisarski duet wprowadza czytelnika w codzienne życie amerykańskich żołnierzy 35. Batalionu 2. Pułku 25. Dywizji Piechoty – życie rozciągnięte między regularnymi patrolami i operacjami a czasem spędzanym w bazie: difakiem, sztabem i alejkami pośród morza namiotów; między oficjalnymi regulaminami i wojskową hierarchią a niepisanymi zasadami i zależnościami, o których głośno się nie mówi, ale o których wszyscy wiedzą i które praktykują.

Armijną rzeczywistość obserwujemy głównie z perspektywy kapitana Fairly prowadzącego dochodzenie wobec tytułowego „dowódcy plutonu”, porucznika Ski, lub przez pryzmat wysłuchiwanych przez niego zeznań i opowieści żołnierzy. Jednakże, choć głównym protagonistami wydają się być śledczy i nasz rodak (terminem „Ski” określa się US Army osoby polskiego pochodzenia), będący źródłem „zamieszania” w fabule, to jednak bohater okazuje się tu być zbiorowy. Są nim siły zbrojne USA odarte z „pijarowej” zasłony dymnej (wielu opisanych sytuacji i postaci nie powstydziłby się zapewne Josheph Heller, umiejscawiając je – gdyby tylko żył - we współczesnej wersji „Paragrafu 22”). To pełne spektrum osobowości, które pokazuje, że każda wojna jest tak naprawdę milionem prywatnych wojen o różnym wymiarze i znaczeniu oraz ponoszonych ofiarach. 

Autorzy malują tę wielobarwną panoramę wprowadzając mnogość postaci, które w mniejszym lub większym stopniu wpływają na rozwój fabuły. Każda z nich jest jednak, niezależnie od swojego zaangażowania w wydarzenia, przedstawiona w interesujący sposób, który z jednej strony wyjaśnia jej wprowadzenie na karty powieści, a z drugiej urzeczywistnia ją w oczach czytelnika, przez co nawet epizodyczni bohaterowie wydają się być „żywymi ludźmi”, a nie płaskimi „figurantami”. Nie inaczej jest z „localsami”, czyli rdzennymi mieszkańcami Afganistanu, w tym członkami ANA czy ANP, którzy również są zbiorowym bohaterem książki, przybliżonym przez historię, kulturę, obyczaje, obowiązujące zasady współżycia w ramach społeczności, klanowych powiązań  i „przyjaźni afgańsko-amerykańskiej”.

Team Stachowski-Zdanowicz tworzy tym samym bogate tło społeczne i kulturowe, w którym nie brakuje elementów wojennej psychologii. Nie bez znaczenia są też różnorakie „smaczki” zza kulis funkcjonowania wojska, które znają tylko sami żołnierze, a które zdradzają nam autorzy. „Afganistan. Dowódca Plutonu” ma więc również ogromna wartość edukacyjną przekazywana między wierszami (choć momentami może zbyt dosłownie, gdy żołnierze tłumaczą sobie zagadnienia, które zapewne są dla nich oczywiste). Poznajemy mechanizm funkcjonowania armii – tryby i trybiki wprawiane z jednej strony przez regulaminy, a z drugiej przez czynnik ludzki – od zdrowego rozsądku po brak doświadczenia, źle pojęty obowiązek czy personalne animozje.

Umiejętnie prowadzona w książce narracja sprawia, że fabuła, której rozwój bazuje głównie na dialogach i kolejnych odsłonach faktów z badanej sprawy, nie dłuży się. Razem z książkowym śledczym mamy nadzieję, że kolejne rozmowy czy spotkania wniosą kluczowe dla śledztwa fakty i tak też się dzieje. Ponadto, choć głównym tematem jest dochodzenie prowadzone w bazie przez kapitana Fairly, to nie brakuje barwnych obrazów służby „za drutami”, za cienką granicą bezpieczeństwa, za którą czekają wszelkiego rodzaju pułapki – od tych fizycznie namacalnych w formie IED czy wystrzelonych pocisków po biurokratyczne i wynikające z błędnie podjętych decyzji.

„Afganistan. Dowódca Plutonu” z pewnością należy zakwalifikować do nurtu powieści demitologizujących US Army, odzierających z romantycznych wizji zarówno instytucję, jak i samą wojnę w Afganistanie. Wyróżnia ją jednak inna niż w większości podobnych powieści perspektywa oraz bogactwo informacji, które otrzymujemy na kolejnych stronach. Lekturę dzieła Rafała Stachowskiego i Władysława Zdanowicza możemy porównać to prawdziwego posiłku, który dostarcza coś więcej niż tylko podstawowe wartości odżywcze oferowane przez racje MRE. To porządny żołnierska wyżerka!

Więcej informacji, w tym zdjęcia z Afganistanu, można znaleźć na stronie www.porucznikski.pl oraz na fanpage’u dedykowanemu książce.

Chcesz wiedzieć więcej, być na bieżąco? Zapisz się do naszego newslettera!

Galeria aktualności  Ilość zdjęć:  1

Komentarze

0

Wybrane dla Ciebie

 


Co zabrać ze sobą na jesienną wyprawę »
sprzet jesienny

 


 Dostępny już dla Ciebie! Nie tylko dla mundurowych » 

 Poznaj 5 kluczowych zalet latarek taktycznych »


latarka na broń

 


Co jest niezbędne w mundurze komandosa »
buty taktyczne

 


Zostań najbardziej pożądanym absolwentem na świecie »

Niezastąpiony sprzęt bushcraft - co wybrać »

uczelnia wojskowa

 

 

 


Jakie możliwości daje Ci szybka wymiana szkieł balistycznych »
okulary balistyczne

 


Poznaj arkana radiokomunikacji wojskowej w XXI wieku » Schludnie, wygodnie, taktycznie na każdą akcję »
latarka czołowa ubrania taktyczne

 


Wybierz produkty sprawdzone w ekstramalnych warunakch »
ubranie taktyczne

 


Dla tych którzy ratują życie » Niezbędnik podróżnika - co warto mieć »
latarka czołowa ubrania taktyczne

 


Buty do lasu - które wybrać »
kursy strzeleń
05/07/2020

Księgarnia Militarna Poleca KRAVMAGA


LUBLINIEC.PL Cicho i skutecznie Tajemnice najstarszej jednostki specjalnej Wojska Polskiego Przygotowani przetrwają Sztuczki survivalowe
lubieniec przygotowani-przetrwaja balistyka-dla-snajperow
To nie tylko wznowienie książki, ale także akcja CSR (społecznej odpowiedzialności biznesu) byłych żołnierzy tej formacji, którzy obecnie świadczą usługi z zakresu bezpieczeństwa. To oni przekonali autora do uzupełnienia i wznowienia książki LUBLINIEC.PL (...)
zobacz więcej »
Bądź przygotowany. Chroń swoją rodzinę i przetrwaj! Nieujarzmiona natura, atak terrorystyczny albo zwykłe zdarzenie losowe mogą sprawić, że nasz świat skomplikowanych zależności zacznie się rozpadać (...)
zobacz więcej »
To nie tylko książka, ale stworzone z pasją narzędzie przetrwania. ToolBook zawiera: lusterko sygnałowe, soczewkę Frasnela, linijkę, zegar słoneczny, znaczniki trasy, podpałkę oraz praktyczną wiedzę, jak przetrwać (...)
zobacz więcej »

Dodaj komentarz
Nie jesteś zalogowany - zaloguj się lub załóż konto. Dzięki temu uzysksz możliwość obserwowania swoich komentarzy oraz dostęp do treści i możliwości dostępnych tylko dla zarejestrowanych użytkowników portalu Special-ops.pl... dowiedz się więcej »

Aktualności

Pierwsze neutralizacje min w zespole NATO

Stały Zespół Sił Obrony Przeciwminowej NATO Grupa 1 zrealizował swoją pierwszą bojową operację pod dowództwem Polskiego Kontyngentu Wojskowego – PKW Morze Północne. Na wodach terytorialnych...

Aktualny numer

4/2021
SPECIAL OPS 4/2021
W miesięczniku m.in.:
  • - GEI - Obrońcy Katalonii
  • - Macedońskie Wilki
Paweł Piotrowski
Wiosłowanie jednorącz sztangielką z podparciem na ławce skośnej to odmiana klasycznego...
Paweł Piotrowski
Wyciskanie sztangi w wąskim uchwycie na ławce poziomej to klasyczne, skuteczne...
Michał Piekarski
W ostatnią niedzielę czerwca w Gdyni odbyły się uroczystości z okazji Święta Marynarki...
Michał Piekarski
Wzrost napięcia pomiędzy Zachodem i Rosją, który można już bezpiecznie nazywać nową...
Dariusz Materniak
5 marca 2018 roku jednostka specjalna ukraińskiej Policji "KORD" zatrzymała dwie osoby...
Special-OPS TV


Akademia Marynarki Wojennej im. Bohaterów Westerplatte
Akademia Marynarki Wojennej im. Bohaterów Westerplatte
Akademia Marynarki Wojennej im. Bohaterów Westerplatte w Gdynia - państwowa Uczelnia wojskowa. Lider w kształceniu na potrzeby sił...
Rzetelna Firma
Copyright @ 2010-2012 Grupa MEDIUM Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Spółka komandytowa, nr KRS: 0000537655. Wszelkie prawa, w tym Autora, Wydawcy i Producenta bazy danych zastrzeżone. Jakiekolwiek dalsze rozpowszechnianie artykułów zabronione. Korzystanie z serwisu i zamieszczonych w nim utworów i danych wyłącznie na zasadach określonych w Zasadach korzystania z serwisu.
realizacja i CMS: omnia.pl