Starcie z Minotaurem, cz. 1

Cele operacji Merkury stanowiła Kreta. Z jednej strony był to efekt megalomanii dowódców Luftwaffe z Reichsmarschall Hermanem Göringiem na czele, z drugiej strony za opanowaniem wyspy przemawiały cele strategiczne - zabezpieczeniem rumuńskich pól naftowych w Ploeszti przed RAF-em. Głównodowodzący niemieckimi wojskami powietrzno-desantowymi generaloberst Kurt Student, od momentu zakończenia działań na zachodzie i zaniechania realizacji planu "Seelöwe" próbował przeforsować szereg planów operacji powietrzno-desantowych zakrojonych na szeroką skalę - miedzy innymi desant na Gibraltar. Kolejne walki, szybkie zwycięstwa Wehrmachtu oddalały w jego mniemaniu wielki tryumf spadochroniarzy i nieuchronnie przybliżały koniec wojny i ostateczne zwycięstwo Niemców. Wraz z zakończeniem działań na Bałkanach oraz kapitulacją Grecji przystąpił do działania. Wprawdzie żołnierze generaloberst'a Kurta Studenta odnotowali kolejny sukces podczas walk w Grecji - stoczyli zwycięską potyczkę z oddziałami broniącymi mostu na kanale Korynckim, jednak była to kolejna niewielka potyczka a nie wielkie zwycięstwo.

Zobacz także: Fallschirmjäger ruszają na zachód

Generaloberst Kurt Student w krótkim czasie przekonał do planu zdobycia Krety Reichsmarschall Hermana Göringa, zwłaszcza, że miało się to odbyć tylko przy użyciu sił Luftwaffe. Szybko przychylne stanowisko do takiej operacji zajął również Adolf Hitler, któremu wizja tysięcy spadochronów nad wyspą przemówiła do wyobraźni. 25 kwietnia 1941 roku Adolf Hitler podpisał dyrektywę OKW nr 28 - rozkaz zdobycia Krety. Kwestię przygotowania planów operacji "Merkury" powierzono dowódcy 4 Floty Powietrznej generalmajor Alexsandrowi Löhr, co stanowiło de facto porażkę generaloberst'a Kurta Studenta, który liczył, że nie tylko zaplanuje całą operację ale i będzie jej głównodowodzącym.

Już w fazie planowania doszło do ostrego konfliktu pomiędzy oboma generałami. Generalmajor Alexander Löhr forsował plan desantu w zachodniej części wyspy os Maleme do Chanii siłami dwóch dywizji i wyprowadzenie natarcia na wschód wyspy. Generaloberst Kurt Student dążył do przeprowadzenia desantu powietrznego od razu w siedmiu kluczowych punktach wyspy, między innymi w Maleme, Rethymnon, Heraklin i Chania.

Oba stanowiska miały swoje wady i zalety. Ostateczną decyzję podjął Reichsmarschall Herman Göring, jednak przeforsowane przez niego kompromisowe rozwiązanie nie było wcale najfortunniejsze. Kolejny problem w przygotowaniach desantu wystąpił podczas gromadzenia odpowiednich do przeprowadzenia ataku sił. Początkowo w uderzeniu miał uczestniczyć XI Korpus Lotniczy - 7. Dywizja Spadochronowa ( Fallschirmjäger), Spadochronowy Pułk Szturmowy oraz 22. Dywizja Piechoty "Luftlande". Jednak ze względu na trwające przygotowania do operacji "Barbarossa" - atak na ZSRR, brak było dostatecznej ilości środków transportu by przetransportować 22. DP do Attyki.

W takiej sytuacji dowództwo podjęło decyzję o włączeniu do operacji stacjonującej w pobliżu Aten 5. Dywizji Górskiej wzmocnionej dodatkowo 141. Pułkiem z 6. Dywizji Górskiej. Siły inwazyjne wzmocniono oddziałami z 5. Dywizji Pancernej - batalion czołgów (ok 59 - 90 maszyn i 860 żołnierzy piechoty) i batalion motocyklistów. Łącznie w opanowaniu Krety miało uczestniczyć 22,5 tys.(22750 - liczba sił wydzielonych do operacji "Merkury" nie jest jednoznacznie określona i waha się w zależności od źródła) żołnierzy niemieckich.  Transportem przydzielonych do operacji "Merkury" jednostek miały zając się samoloty 3. Pułku Lotnictwa Transportowego (samoloty transportowe Junkers Ju 52/3m oraz szybowce DFS 230). Wsparcie z powietrza lądującym oddziałom zapewnić miał 8. Korpus Lotniczy general Wolframa von Richthofena wzmocniony wydzielonymi oddziałami z 10. Korpusu Lotnictwa. Ciężkie uzbrojenie oddziałów górskich wraz z czołgami oraz motocyklistami miały dotrzeć na Kretę droga morską.

Zobacz także: Operacja Weserübung - Kampania Norweska

O ile transport lotniczy został zaplanowany z iście zegarmistrzowską precyzją, to kwestia transportu morskiego byłą rozwiązywana ad hoc. W portach greckich Niemcy rekwirowali niewielkie jednostki do transportu wojska. Zupełnie beztrosko została również potraktowana kwestia osłony floty transportowej. Do tego zadania przeznaczono jedynie 2 włoskie niszczyciele. Takie podejście może dziwić wobec dominacji brytyjskich okrętów na Morzu Śródziemnym. Być może Niemcy byli przekonani o tym, że Luftwaffe zapewni im dostatecznie mocną osłonę z powietrza. W sumie oddziały niemieckie miały zostać przetransportowane w następujący sposób: ok. 750 żołnierzy za pomocą szybowców, ok. 5 tys. samolotami transportowymi, ok. 10 tys. desant spadochronowy i ok 7 tys. droga morską. Nie wyprzedzając kolejnych wydarzeń, przed rozpoczęciem desantu na Krecie warto jeszcze wspomnieć o tym, jak zostały rozdzielone zadnia.

Z przeznaczonych do desantu na Krecie oddziałów utworzono trzy grupy uderzeniowe. Grupa uderzeniowa zachód o kryptonimie KOMETA dowodzona przez general Eugena Meindla otrzymała za zadanie zdobycie i utrzymanie do czasu przybycia oddziałów z 100. Pułku Strzelców Górskich lotniska w Maleme. General Eugen Meindel miał to uczynić za pomocą 4 batalionów (bez 2 kompani) z Pułku Szturmowego. Zgrupowanie Środek o kryptonimie "MARS" powierzono general Wilhelmowi Süssmanowi. Podległe mu: 3. Pułk Spadochronowy, pododdziały z Pułku Szturmowego, batalion saperów oraz 5. Pułk z Dywizji Górkskiej miały za zadanie wylądować pomiędzy miejscowościami Chania i Suda i zająć je wraz z opanowaniem tamtejszego lotniska. W dalszej fazie operacji oddziały general Wilhelma Süssmana miały zostać wzmocnione 2. Pułkiem Spadochronowym ( rejon lądowania pod Rethimno opanowanie miasta i lotniska). Ostatnie zgrupowanie uderzeniowe - wschodnie otrzymało kryptonim "Orion" dowodzone było przez oberleutnanta Bruno Brauera, który miał pod swoją komendą 1. Pułk Spadochronowy, 2. batalion 2. Pułku Spadochronowego. Tej grupie jako cel główny wyznaczono Heraklion - miasto i lotnisko.

Zobacz także: Oddział Specjalny

W drugiej fazie operacji oddziały oberleutnanta Bruno Brauera miały uzyskać wsparcie w postaci: 5. Dywizja Górska (bez jednego pułku), wzmocniony dodatkowym batalionem pułk z 7. Dywizji Powietrzno Desantowej oraz batalion czołgów. W przypadku oberleutnanta Bruno Brauera wart wspomnieć, że koleje wojny przywiodły go raz jeszcze na Kretę w późniejszych latach. W okresie od jesieni 1942 roku do wiosny 1944 roku w randze generała dowodził kretańskim garnizonem okupacyjnym. Opisując niemieckie przygotowania do inwazji na Kretę warto wspomnieć o zmianie, jaka zaszła w uzbrojeniu niemieckim. Oddziały powietrzno-desantowe po raz pierwszy miały użyć w walce 7,5 cm Leichtgeschütz 40 - działa bezodrzutowego, w które wyposażono 2. baterie Fallschirmjägerregiment.

Chcesz być na bieżąco? Zapisz się do naszego newslettera!