Zmierzch niemieckich oddziałów Fallschirmjäger. Półwysep Apeniński

Wycofane z Sycylii oddziały 3 FJR nie miały czasu na dłuższy odpoczynek i uzupełnienie strat. 3 tygodnie po zakończeniu walk na Sycylii wojska alianckie 3 września 1943 r. rozpoczęły operację Avalanche - lądowanie na półwyspie Apenińskim. W pierwszym momencie inwazji, 3. FJR nie był w stanie podjąć  działań obronnych, jednak trudna sytuacja wymusiła włączenie tych oddziałów do walki. Dowództwo zadecydowało więc o skierowaniu 1 batalionu spadochroniarzy do działań z 16 Dywizją Pancerną w celu zlikwidowania amerykańskiego przyczółku pod Salerno.

Przeczytaj także: Zmierzch niemieckich oddziałów Fallschirmjäger. Sycylia

Oddziały Fallschirmjäger zajęły wieczorem 12 września miejscowość Battipagila i przejęły kontrolę nad ważną drogą do Bellizzi - były to ważne pozycje do planowanego natarcia mającego na celu rozpołowienie amerykańskich oddziałów i ich likwidację. Jednak aliancka przewaga w powietrzu oraz skuteczne wsparcie artylerii okrętowej zniweczyło plany niemieckie. Dowództwo podjęło decyzję o wstrzymaniu wszelkich kontrataków ze względu na możliwość wysokich strat. Nie lepiej w tym czasie wiodło się pozostałym oddziałom 3 FJR, które walczyły w Apulii, gdzie wylądowały pod Taranto oddziały brytyjskie. Spadochroniarze, podobnie jak na wybrzeżu zachodnim przy wsparciu czołgów skutecznie spowolniły postęp Brytyjczyków, jednak nie mieli szans na likwidacje, krzepnącego z każdą chwilą przyczółku. W takiej sytuacji wszystkie oddziały Fallschirmjäger otrzymały rozkaz podjęcia działań opóźniających i wycofanie się za rzekę Ofanto, w ten sposób front na chwilę zatrzymał się na linii pomiędzy Salerno i Barlette, pozostawiając całą południową cześć półwyspu Apenińskiego w rękach wojsk alianckich.

Przeczytaj także: Zmierzch niemieckich oddziałów Fallschirmjäger. Afryka Północna

Decyzja taka podyktowana była również planami feldmarszałka Alberta Kesserlinga - głównodowodzącego wojskami niemieckimi we Włoszech, który obronę półwyspu Apenińskiego zamierzał oprzeć na "Linii Gustawa", tym samym wydał rozkaz wycofania się wszystkich jednostek liniowych i obsadzenia w/w umocnień. Wyjątkiem była 1. Dywizja Spadochronowa współdziałająca z 29. Dywizją Grenadierów Pancernych generalleutnanta Waltera Friesea, którym przypadło osłaniać odwrót sił głównych. Jednak wobec alianckiego lądowania w Termolii i groźby oskrzydlenia  oddziałów osłonowych , 1. DS wraz z 29. DGP zostały zmuszone wycofać się na nowe pozycje na linii rzeki Torrente Sente, gdzie utrzymały się do 9 listopada.

W ciągu dalszego odwrotu kolejny raz front ustabilizował się na chwilę na rzece Sangro. 4 grudnia brytyjskie i kanadyjskie oddziały rozpoczęły atak w kierunku Ortony ostatecznie zajmując je, co zagroziło bezpiecznemu odwrotowi spadochroniarzy i grenadierów w kierunku Linii Gustawa. Jedynym rozsądnym wyjście z tej trudnej sytuacji okazał się atak, rozpoczęty przez 2. batalion, który został następnie wsparty całą 1. DS 17 grudnia. Niemcom udało się opanować Ortonę po ciężkich i krwawych walkach, co uniemożliwiło tym samym okrążenie wojsk osłonowych i ich likwidację. Ostatecznie 1. DS zajęła pozycje na północ od Ortony co nie tylko powstrzymało ofensywę oddziałów Mongomerego ale i zapobiegło przełamaniu głównej niemieckiej linii obrony we Włoszech.

Monte Cassino - jednak z najcięższych i najkrwawszych batalii podczas kampanii włoskiej z racji swojej wagi oraz obszernego materiału zostanie umieszczona w oddzielnym wpisie.

W kierunku Alp

Przełamanie umocnień Linii Gustawa zmusiło 3. FJR oraz 1. DS do ponownego odwrotu. Alianci rozpoczęli marsz na Rzym. Oddziałom Fallschirmjäger kolejny raz przypadło w udziale podjęcie działań opóźniających i osłonowych, by dać czas na przemieszczenie się sił niemieckich na północ. W ramach tych działań, na krótki czas spadochroniarze powstrzymali postęp sił alianckich blokując drogę Subiaco - Tivoli położoną na wschód od Rzymu, by następnie zając pozycję na "Linii Alberta" położonej po obu stronach jeziora Trasimento na linii Ancona - Perugia - Grosetto. Jednak i ta rubież nie powstrzymała na długo postępu przeciwnika. W tym rejonie 3. FJR bronił się na obszarze Chiusi - Piegaro pomiędzy 18 czerwca a 15 lipca, po czym został zluzowany i przeniesiony na północ w celu dokonania uzupełnień. Po krótkim wypoczynku 1. DS została skierowana do Rimini, które musieli opuścić po skutecznej obronie ze względu na zagrożenie oskrzydleniem.

Po tym starciu front włoski ustabilizował się, stracił najwyższy priorytet działań po udanym lądowaniu w Normandii i pomyślnie rozwijającej się ofensywie we Francji. Na krótko działania na froncie włoskim podjęto jeszcze na przełomie września i października 1944 roku. Alianci próbowali w okolicy  Bolonii dojść od Padu, jednak działania te powstrzymał skuteczny kontratak spadochroniarzy. Wraz z początkiem 1945 roku walki w rejonie Bolonii rozgorzały na nowo. Celem działań alianckich było zamknięcie w okrążeniu wojsk niemieckich znajdujących się na południe od Padu i niedopuszczenie do ich ucieczki na drugi brzeg rzeki. Podjęta 16 kwietnia ofensywa zmusiła ostatecznie spadochroniarzy do wycofania się na drugi brzeg rzeki i odwrót w kierunku Alp. 22 maja 1945 r. 1. DS podali się i trafili najpierw do amerykańskiego obozu przejściowego a następnie do brytyjskiego obozu jenieckiego w Ghendi. 1. i 4. Dywizje Strzelców Spadochronowych praktycznie do końca wojny (kwiecień 1945 r.) walczyły we Włoszech, co przypłaciły niemal całkowitym zniszczeniem. Ich pozostałości przeformowano w 10. Dywizję Strzelców Spadochronowych, która zdążyła jeszcze wziąć udział w działaniach zbrojnych na Morawach.

Przeczytaj także: Zmierzch oddziałów Fallschirmjäger

Pozostałe formacje Fallschirmjäger począwszy od 6 czerwca 1944 roku - rozpoczęcia operacji OVERLORD walczyły na froncie zachodnim. Z działań na tym froncie, materiały źródłowe traktujące o niemieckich oddziałach powietrzno-desantowych nieodmiennie przytaczają, jako przykład bohaterstwa i odwagi obronę Brestu przez 2. Dywizję Strzelców Spadochronowych generała Ramckego. Walki o Brest trwały przez ponad miesiąc i zakończyły się 20 września 1944 roku.

Chcesz być na bieżąco? Zapisz się do naszego newslettera!