(Mała) elektromobilność dla służb mundurowych

Pojazdy elektryczne

Pojazd elektryczny – to pojazd wykorzystujący do napędu wyłącznie energię elektryczną akumulowaną przez podłączenie do zewnętrznego źródła zasilania (Ustawa z dnia 11 lipca 2018 r. o elektromobilności i paliwach alternatywnych (Dz.U. z 2021 r. poz. 110)).

Projekty badawczo-rozwojowe dotyczące pojazdów o napędzie elektrycznym czy docelowa modyfikacja pojazdów kołowych z funkcji czysto transportowych do mobilnych punktów ładowania niezbędnych dla systemów wykorzystywanych przez tzw. żołnierza przyszłości pojawiły się jeszcze przed 2010 rokiem. Nawet poczciwy Honker miał być obiektem tego typu prac. Podobne realizacje dotknęły też w tamtym czasie za granicą legendarnego Defendera. W ostatnich dwóch latach siły specjalne systematycznie testują konstrukcje rowerów i motocykli napędzanych elektrycznie. Współczesna technologia pojemności baterii, jak i ogólnej masy tego typu pojazdów, pozwala na ich taktyczne wykorzystywanie i tym samym wdrażanie nawet w tak wymagającym rodzaju sił zbrojnych. Skoro na electric bike może realizować zadanie operator jednostki specjalnej, to czemu nie funkcjonariusz innych służb czy formacji odpowiedzialnych za wsparcie oddziałów liniowych czy obiektów infrastruktury krytycznej?

Napęd elektryczny na dobre zadomowił się na rynku pojazdów cywilnych, w tym jako pojazdy dla służb ochrony, szczególnie w obiektach wielkopowierzchniowych jak lotniska, terminale pasażerskie i HUB-y transportowe czy terminale kontenerowe. Było to też pierwsze i chyba najbardziej widoczne zastosowanie pionierskiej w tym zakresie konstrukcji Segwaya, który jednak nie podbił całego świata jak spodziewano się w 2002 roku. Mimo to zdaje się, że możliwości wykorzystywania pojazdów elektrycznych zaczynają rozwijać się nie tylko przy udziale rozmaitych służb, ale wręcz wypierają pojazdy konwencjonalne. Policja, Straż Miejska, służby ochrony fizycznej czy Straż Leśna parków narodowych kończy okres testów oraz eksperymentalnego wykorzystywania tego typu konstrukcji i wkracza w etap ich wdrażania do służby.

Pojazdy elektryczne z racji swoich największych zalet, takich jak: mała sygnatura akustyczna, minimalny ślad termiczny oraz niska emisyjność, stwarzają nowe możliwości taktyczne dzięki zmniejszeniu szansy na wykrycie przez potencjalnego przeciwnika (operowanie w mniejszej odległości od pozycji wroga) czy możliwość szybkiego przemieszczania się w rejonach objętych ruchem wyłącznie pieszym (np. deptaki) i szczególnej ochrony przyrodniczej oraz konieczności redukcji zagrożenia pożarowego i hałasu (np. w Karkonoskim Parku Narodowym w ramach projektu „Lasy energii” testowano w pełni elektryczny, polski samochód terenowy Sokół 4x4.).

Nowoczesne akumulatory

Duża pojemność nowoczesnych akumulatorów Li-Ion (znaczny zasięg, stosunkowo wysoka prędkość), wysoki moment obrotowy napędu z racji zastosowanego napędu elektrycznego, niski nacisk jednostkowy na grunt (niska masa pojazdu, niskociśnieniowe ogumienie) dają świetną kombinację parametrów związanych z poruszaniem się w trudnym terenie predysponując tego typu pojazdy do wykorzystania w działaniach zwiadu – rozpoznania, jak również straży granicznej, wspierając w znaczący sposób patrol pieszy (większy zasięg operowania przy znaczącej poprawie komfortu użytkownika).

W zastosowaniach stricte patrolowo-porządkowych Policja, Straż Miejska (mowa w tym przypadku o konstrukcji Segway) napęd elektryczny swoją bezemisyjnością (możliwość zastosowania w pomieszczeniach zamkniętych), zasięgiem (ok. 30 km), prędkością (w granicach 20 km/h), komfortem użytkowania (czas ładowania ok. 3 h), znikomą awaryjnością, a przede wszystkim ekonomicznością (jedno ładowanie typowej baterii to koszt ok. 50 gr) zdecydowanie góruje nad rozwiązaniami opartymi na silnikach spalinowych.

Pojazdy Velex

Przykładem takich konstrukcji może być oferta firmy VELEX - krajowego lidera zaopatrzenia służb mundurowych w tego typu pojazdy, której oferta rozwiązań obejmuje zarówno konstrukcje typu Segway (w tym w wersji terenowej VELEX OFF-ROAD X2), jak i QUAD (Quad Elektryczny VELEX E-ATV K270 oraz skuter elektryczny 4x4 VELEX model TRAVELER 4). Już dziś firma dostarczyła pojazdy elektryczne dla służby Straży Ochrony Lotnisk, Służby Celnej (np. Lotniska Chopina w Warszawie), MON, firmom zajmującym się ochroną, jak np. Solid, Raptor, PAO, Major, VANGUARD.

VELEX OFF-ROAD X3

Dla sytuacji wymagających poruszania się po szczególnie wymagającym terenie stworzony został pojazd VELEX OFF-ROAD X3 - największy seryjnie produkowany pojazd typu segway. Został on wyposażony w ogromne koła 22 calowe (22x10-10) napędzane dwoma silnikami o mocy szczytowej blisko 4000W. Do zasilania zastosowano dwa rodzaje akumulatorów: standardowy 72V / 10Ah i opcjonalny 72V / 16Ah. 

Konstrukcja tegfo modelu, podobnie jak innych, jest bardzo wytrzymała. Producent zadbał ponadto o jego mobilność. Do przewożenia łatwo można wypiąć kierownicę za pomocą odblokowania jednego zaczepu.

Quady elektryczne

Quady elektryczne są pojazdami zero-emisyjnymi, co jest szczególnie ważne ze względu na miejsce ich uzytkowania. To właśnie quady najczęściej wykorzystywane są do poruszania się na obszarach leśnych, łąkach, torfowiskach, czy drogach polnych, czyli wszędzie tam gdzie przyroda "gra pierwsze skrzypce", a spalanie benzyny bezpośrednio szkodzi florze i faunie.

Parametry taktyczno-techniczne typowego quada oferowanego przez firmę VELEX:

• wymiary: 2250 x 1180 x 1270 mm, rozstaw osi: 1500 mm,
• masa: 380 kg,
• ładowność: 300 kg,
• moc silnika: 10 000 W,
• akumulator litowo-jonowy 72 V, 120 Ah, 8640 Wh, czas ładowania 6 h,
• napęd 4x4, blokada dyferencjału, zdolność pokonywania wzniesień 30°,
• prześwit 260 mm,
• koła: przód: AT25 x 8-12, tył: AT25 x 10-12,
• prędkość maks. 90 km/h,
• zasięg maks. 100 km.

Kilkadziesiąt lat temu takie parametry pracy pojazdu tego typu z napędem elektrycznym byłyby nie do pomyślenia. Napęd elektryczny, który cały czas ewoluuje za sprawą nowych materiałów i technologii, to przyszłość w tego typu zastosowaniach, przyszłość, w której nie będzie już miejsca na typowy napęd spalinowy mający o wiele niższą sprawność (rzędu 40% w stosunku do 90% napędu elektrycznego) i co za tym idzie wyższe zapotrzebowanie na energię (paliwo). Ponadto w sposób naturalny pojazdy elektryczne stanowić będą źródło zasilania systemów i urządzeń, jakie dana służba wykorzystuje w swojej działalności, od łączności radiowej, lokalizacji własnej i identyfikacji innych własnych pojazdów po optoelektronikę i źródło energii dla dronów krótkiego zasięgu. Osobiście najwięcej emocji spośród wszystkich oferowanych przez VELEX konstrukcji budzi model WHEEL, przypominający nieco rozwiązania z Gwiezdnych Wojen. Jeżeli tylko będzie możliwy test dla redakcji, napiszemy, jakie są wrażenia z jazdy i możliwe utylitarne zastosowania tego rozwiązania.

Chcesz być na bieżąco? Zapisz się do naszego newslettera!