Panaceum niemieckich spadochroniarzy cz. 4

Pierwsza wersja FG-42, użyta i sprawdzona w warunkach bojowych zamknęła się na bardzo małej serii – 50 egzemplarzach (1942/43).Na dalsze dostawy przyszło oddziałom Fallschirmjäger czekać aż do roku 1944, kiedy to po osobistej interwencji Hermana Göringa u Adolfa Hitlera skierowano broń do seryjnej produkcji, jak się potem okazało kosztem programu StG-44. Jednak pomimo zaangażowania najwyższych władz III Rzeszy sprawa nie była wcale łatwa. Luftwaffe oczekiwało w krótkim czasie dostawy rzędu 100 000 szt. na tak zwane „wczoraj”. Jednak w sytuacji toczącej się wojny takiemu zamówieniu nie był jednak w stanie sprostać żaden z wytwórców obłożonych samymi „pilnymi” zamówieniami z wojska. Ostatecznie produkcji podjął się przede wszystkim zakład Krighoff Waffenfabrik z Suhl, który wraz z Rheinmetall Sömmerad dostarczył gro wyprodukowanych egzemplarzy na front. Obok powyższych zakładów ok. 400 sztuk powstało także w zakładach L.O. Dietrcih Altenburg. Według szacunkowych danych (ilość wyprodukowanych egzemplarzy wszystkich typów FG-42 nie jest dokładnie znana), do końca II w. ś. wyprodukowano maksymalnie 7 – 8 tys. sztuk. Z drugiej strony, w opracowaniach o tej właśnie konstrukcji można zetknąć się z liczbą 1500 sztuk, co prawdopodobnie jest mocno zaniżonym poziomem produkcji. W większości materiałów podaje się, że FG-42 (typ 1) powstało nie więcej niż 2000 szt. Natomiast kolejne 5000 tysięcy to FG-42 (typ 2).

FG-42 praktycznie każdy kolejny model posiadał identyczny sposób zasilania amunicją – boczny magazynek na 10 lub 20 naboi ładowanych w systemie dwurzędowym. Takie położenie magazynka podyktowane było dążeniem do zmniejszenia gabarytów broni. Dzięki temu mechanizm spustowy został umieszczony bliżej zamka, co pozwoliło ograniczyć długość. Opcjonalnie  FG-42 miał możliwość montażu celownika optycznego typu ZF 41 z 1,5 krotnym powiększeniem (1).

Historia FG-42 nie zakończyła się jednak wraz z końcem produkcji tej broni w niemieckich zakładach zbrojeniowych i końcem II wojny światowej. W literaturze traktującej o uzbrojeniu strzeleckim można znaleźć wzmianki, że to właśnie ta niemiecka konstrukcja posłużyła amerykanom do skonturowania słynnego karabinu maszynowego M-60. Była również pierwowzorem szwajcarskiej konstrukcji Sturmgewehr: modele 52 i 54. Warto w tym momencie wspomnieć o innej amerykańskiej konstrukcji, która wydaje się powiązana z FG-42 – chodzi mianowicie o M 1941 Johnson Light Machine Gun, którego wygląd przypomina konstrukcję Louisa Stangego. Jednak na wyglądzie podobieństwa się kończą.

Największa różnica tkwi w zakresie zasady działania broni. O ile FG-42 posiadał rurę gazową i funkcjonował na zasadzie odprowadzenia części gazów prochowych.  Konstrukcja Johnsona działała w oparciu o wykorzystanie krótkiego odrzutu lufy. W zakresie funkcjonowania podobieństw można doszukać się przede wszystkim w zakresie możliwości prowadzenia ognia pojedynczego z zamka zamkniętego i ciągłego z zamka otwartego (2).

Konstrukcja Louisa Stangego została odkurzona ponownie w XXI wieku. Firma Tactic Group zaprezentowała podczas targów ENFORCETAC w kwietniu 2012 roku karabin BD 42 będący wierną kopią FG 42 przystosowaną do standardowej amunicji NATO 7,62 x 51. Obok standardowej wersji BD 42, która gabarytowo odpowiada swojemu poprzednikowi FG 42 firma zaprezentowała również wersję K, wyposażoną w lufę o długości 370 mm pozbawioną składanych przyrządów celowniczych. Obie wersje (zarówno krótka jak i pełnowymiarowa) posiadają łoże i kolbę wykonane z laminatu i mogą strzelać jedynie ogniem pojedynczym. W przypadku BD 42 tak jak pierwowzór dysponuje dwójnogiem. Dodatkowo broń została wyposażona w zlokalizowaną na górnej części komory zamkowej uniwersalną szynę montażową, chwyt pistoletowy zapożyczony z AR-15/M16, oraz umieszczoną na łożu dodatkową szynę Picatinny i nowy tłumik dźwięku. Oferta skierowana do służb mundurowych znajduje się w sprzedaży od 2011 roku, jednak jej przydatność, między innymi ze względu na boczną lokalizację magazynka jest dosyć kontrowersyjna. Jednak o tym zadecydują już sami użytkownicy.

1) 1,5xZielfernrohr 41 – celownik teleskopowy, w który pierwotnie miało zostać wyposażonych większość oddziałów liniowych Wehrmachtu. Pomysł ten jednak zarzucono jako niepraktyczny. ZF-41 była więc w pewnym zakresie wykorzystywana jako snajperski celownik optyczny, jednak przez samych strzelców wyborowych byłą nielubiana ze względu na zbyt małą krotność oraz słabe światło, co czyniło ją bezużyteczną w warunkach gorszej widoczności. Używana była głownie ze względu na brak produkowanej dla wojska alternatywy.2) Konstrukcja Johnsona, o ile nie znalazła akceptacji w amerykańskich kręgach wojskowych, trafiła w końcu do oddziałów tego kraju. Stało się tak za sprawą niezrealizowanego zamówienia złożonego przez Holandię z przeznaczaniem dla oddziałów operujących na dalekim wschodzie. Wyprodukowana broń trafiła ostatecznie do oddziałów Marines, którym przypadła do gustu ze względu na gabaryty, oraz czas niezbędny do użycia broni, (podczas testów już 30 sekund po lądowaniu spadochronowym broń była gotowa do strzelania). W niewielkim zakresie konstrukcja Johnsona uczestniczyła w II wojnie światowej będąc wyposażeniem oddziałów specjalnych i spadochronowych, które wolały tę konstrukcję od M1918 BAR. Po wojnie, uczestniczyła między innymi w walkach w Izraelu oraz lądowaniu w Zatoce Świn.

Chcesz być na bieżąco? Zapisz się do naszego newslettera!