V Międzynarodowe Sympozjum TBI&PTSD

Czym są TBI oraz PTSD?

Zanim przedstawię przebieg seminarium chciałbym rozwinąć dwa skróty, które znalazły się w tytule artykułu. Jest to TBI oraz PTSD. 

Zespół stresu pourazowego (ang. Post Traumatic Stress Disorder, PTSD) przyczynia się do zaburzeń emocjonalnych, behawioralnych, izolacji społecznej, wzrostu ryzyka zachowań ryzykownych w tym uzależnień od alkoholu czy substancji psychoaktywnych.

Edukacja osób narażonych na PTSD, np. funkcjonariuszy służb mundurowych, ratowników medycznych czy całości społeczeństwa może pomóc we wcześniejszym wykryciu nieprawidłowości i wdrożeniu stosownej terapii psychologicznej i psychiatrycznej. 

Urazowe uszkodzenie mózgu (ang. Traumatic Brain Injury, TBI) jest jednym z najczęstszych powodów śmierci oraz niepełnosprawności na świecie. Szacuje się, że w Europie rocznie TBI ulega około 2,5 miliona osób.

W USA każdego roku około 2 milionów poszkodowanych z powodu TBI trafia na oddziały ratunkowe. Do głównych przyczyn TBI należą: wypadki komunikacyjne i w pracy, upadki, urazy sportowe oraz skutki przemocy.

Dotyczy to również żołnierzy, którzy zostali ranni np. podczas wybuchu improwizowanego ładunku wybuchowego. Uraz może zaburzyć pracę mózgu, dlatego podjęcie rehabilitacji jest kluczowe w celu wczesnego zminimalizowania skutków uszkodzenia tkanki mózgowej.

Często w wyniku niepełnosprawności chorzy są niezdolni do pracy zawodowej i ich aktywność społeczna ulega znacznemu zahamowaniu. 

Sympozjum TBI&PTSD 

Podczas trzydniowych wykładów swoim doświadczeniem podzielili się specjaliści z zakresu neurochirurgii, dietetyki i suplementacji, fizjoterapii, optometrii, psychologii i rehabilitacji pourazowej.

Ponadto głos zabierali również naukowcy i inżynierowie prowadzący prace nad nowymi rozwiązaniami z zakresu ochrony żołnierza na polu walki, dzięki której zmniejsza się ryzyko utraty przez niego życia i zdrowia. 

Tegoroczne sympozjum kontynuuje misję poprzednich edycji, których celem jest pogłębianie wiedzy na temat TBI i PTSD w Polsce oraz rozwijanie współpracy wśród specjalistów zajmujących się tą problematyką i ułatwienie im wymiany doświadczeń i realizacji wspólnych projektów.

Sympozjum TBI & PTSD ma na celu również podniesienie wiedzy zarówno specjalistów służby zdrowia, służb mundurowych, jak i środowiska cywilnego na szereg tematów związanych z tymi zaburzeniami, w szczególności ich diagnostyką, leczeniem i znaczeniem kompleksowego podejścia do pacjentów.

Rada naukowa seminarium zgromadziła zacne grono naukowców. W jej skład weszły następujące osoby: prof. dr hab. n. med. Wojciech Witkiewicz, prof. dr hab. n. med. Małgorzata Paprocka-Borowicz, prof. AP, dr hab. Marcin Lasoń, prof. KAAFM dr hab. Robert Borkowski, prof. dr hab. Grzegorz Żurek, prof. PWR dr hab. inż. Krzysztof Jamroziak, dr Katarzyna Dubas, dr n. med. Adam Domanasiewicz, dr inż. Edyta Krzystała, dr Roman Olejniczak, dr n. med. Andrzej Michalski.

Trzy dni wykładów podzielone były na sesje przedzielone przerwami. To bardzo ważny czas podczas tego typu wydarzeń, ponieważ to właśnie często podczas rozmów kuluarowych prowadzonych przy aromacie świeżo zaparzonej kawy inicjowane są nowe projekty badawcze, nawiązywane są nowe kontakty.

Niejednokrotnie, o czym miałem okazję przekonać się osobiście, organizowana jest pomoc poszkodowanym żołnierzom. Ci również brali udział w seminarium, co samo w sobie było wartością dodaną.

W trakcie rozmów dzielili się swoimi doświadczeniami w radzeniu sobie z życiem w cywilu, niejednokrotnie mając na karku PTSD.

Należy podkreślić, że forma seminarium przypadła wszystkim do gustu, szczególnie w zakresie przestrzegania czasu przeznaczonego na prezentację tematu. A prawdę mówiąc nieprzestrzegania tego czasu.

To pozwalało niejednokrotnie na prowadzenie bardzo ożywionych dyskusji i wymiany poglądów po zakończonym wykładzie pomiędzy panelistami. Rzadko to się zdarza na seminariach, a jest ogromną wartością. 

Jako pierwszy głos zabrał Prezes Zarządu Fundacji SPRZYMIERZENI z GROM, Grzegorz Wydrowski.

Były żołnierz JW GROM, uczestnik misji poza granicami kraju. Serdecznie przywitał wszystkich uczestników seminarium, podziękował za przybycie i życzył owocnych rozmów.

Wśród prelegentów weterani NAVY SEALs

W załączeniu znajduje się pełna rozpiska tematów poruszanych podczas tegorocznej edycji seminarium, wraz z prelegentami, którzy przygotowali swoje wystąpienia.

Ramy objętościowe artykułu nie pozwalają mi opisać każdej prelekcji, zatem skupię się na tych najbardziej w mojej ocenie interesujących i swoją treścią jak również osiągnięciami dokonanymi na danym polu eksploracji wciskającymi w fotel.

Piątkowe sesje były interesujące ze względu na fakt obecności w roli prelegentów, dwóch żołnierzy US NAVY SEAL’s, którzy współdziałali z żołnierzami JW GROM podczas działań wojennych w Iraku. 

Pierwszym, który miał wystąpienie, był Tomasz „DRAGO” Dzieran, uczestnik ponad 100 misji typu Direct Action, podczas których był breacherem. Co ciekawe, jak wielu polskich specjalsów, swoją karierę również rozpoczął jako „chrupek”.

Zanim trafił do jednostki specjalnej NAVY SEAL’s, odsiedział swoje w Hrubieszowie. Niestety, nie jako żołnierz 2. Hrubieszowskiego Pułku Rozpoznawczego, a jako więzień polityczny osadzony w więzieniu w Hrubieszowie w czasach PRL-u. 

Niezwykle barwna i doświadczona życiowo postać. Swoje wystąpienie zatytułował Doświadczenia własne w leczeniu TBI. Tak, TBI, a nie PTSD. Praca w zespole szturmowym jako breacher naraża tego członka zespołu bardzo mocno na oddziaływanie fali ciśnienia, jakie rozchodzi się po odpaleniu ładunków wybuchowych torujących drogę szturmanom.

Ciało ludzkie zbudowane jest w około 60% z wody. Ta, jak wiadomo, doskonale przenosi tego typu powstające nagłe zmiany ciśnienia. Wykład był bardzo ciekawy, momentami bardzo osobisty. Tym bardziej że na auli przebywali również żołnierze, z którymi DRAGO był w sekcji bojowej w czasie jego misji w Iraku.

Kolejnym, niezwykle interesującym, prelegentem był Kevin Lacz, również były żołnierz NAVY SEAL’s. Po atakach terrorystycznych z 11 września 2001 roku, postanowił przerwać naukę i zaciągnąć się do US NAVY.

Podczas drugiej tury w Iraku blisko współpracował z Chrisem Kylem, który został upamiętniony w filmie American Sniper w reżyserii Clinta Eastwooda. 

Początkowo Kevin był oficjalnym doradcą i konsultantem przy kręceniu filmu, ze względu na bliską współpracę i przyjacielskie więzi z Chrisem Kylem.

Po kilku rozmowach ostatecznie Kevin wystąpił w filmie obok aktora Bradleya Coopera, gdzie zagrał samego siebie. Obecnie prowadzi prywatną klinikę medyczną.

Swój wykład zatytułowany Operator Syndrome poświęcił ogólnym zagadnieniom dotyczącym służby w siłach specjalnych. O fakcie wystawienia żołnierzy w czasie działań bojowych na wysoki poziom stresu.

Opisywał też, nierzadko podając swoje osobiste doświadczenia, w jaki sposób żołnierz zmaga się z PTSD po przejściu do cywila. Jego drugi wykład zatytułowany był Terapia hormonalna w zespole zaburzeń po wstrząśnieniu mózgu.

Fenomenalne wystąpienie miał dr. n. med. Adam Domanasiewicz, poza olbrzymimi dokonaniami w zakresie medycyny człowiek tysiąca pasji, czynny alpinista, grotołaz, płetwonurek, strzelec, jeździec, uczestnik rekonstrukcji historycznych. Od lat współpracujący medycznie w zakresie leczenia żołnierzy, funkcjonariuszy oraz weteranów Wojska Polskiego z Fundacją SPRZYMIERZENI z GROM.

Operował ofiary wojny Iran-Irak, w Sierra Leone, ze Strefy Gazy, Libii, Euro Majdanu, wojny na Ukrainie 2022-2023. Kawaler Honorowej Odznaki JW GROM, wyróżniony w 2023 nagrodą Orła JW AGAT. Temat jego wykładu „Urazowe uszkodzenia nerwów”, okraszony zdjęciami, dosłownie wciskał w fotel. 

Spora część konferencji poświęcona została, co ciekawe, narządowi wzroku człowieka. W tym temacie uwagę zwrócono zarówno na urazy mechaniczne, diagnozowanie oraz przedstawiono zaburzenia widzenia, które występują podczas PTSD. 

Temat narządu wzroku w bardzo ciekawy, profesjonalny, a do tego przyjazny dla odbiorcy sposób rozpoczął Bartosz Szeleżyński, prowadzący prywatną praktykę optometryczną, wykładem zatytułowanym Wprowadzenie do pourazowych zaburzeń widzenia. Temat uzupełnił prof. dr. Hannu Laukannen, optometrysta z USA, wykładem zatytułowanym Treating the visual needs of wounded warriors with TBI.

Ciekawym dodatkiem był kolejny wykład, dr. Tracie Kaip, psycholog z USA, która na co dzień pracuje z weteranami sił zbrojnych USA. Wykład Cognitive Therapy/Cognitive Rehabilitation for TBI/PTSD przedstawiał holistyczne podejście do osób zmagających się z problemem TBI/PTSD.

Swoje wystąpienia miał również gen. bryg. dr inż. Mariusz Chmielewski, Zastępca Dowódcy Komponentu Wojsk Obrony Cyberprzestrzeni ds. IT.

Omówił bardzo ciekawą kwestię, mianowicie Metody diagnostyki i nadzoru terapii PTSD z wykorzystaniem analizy emocji i technik uczenia maszynowego.

To oznacza powolne wkraczanie sztucznej inteligencji w proces wspomagający diagnostykę pacjentów, w tym przypadku zmagających się z problemem PTSD. 

Niesamowite były wystąpienia prof. dr. hab. Grzegorza Żurka z wykładem Zastosowanie technologii śledzenia ruchu gałek ocznych do oceny funkcji poznawczych pacjentów w stanie obniżonej świadomości oraz dr. Romana Olejniczka z wykładem Neuroplastyczność w aspekcie komunikacji niewerbalnej pacjentów z uszkodzeniem OUN.

Po każdym dniu sesji wykładów panowie prowadzili również warsztaty „C-Eye” – komunikacja z pacjentem przy użyciu technologii eyetrackingu.

Platforma do wymiany doświadczeń

Seminarium było niesamowitą platformą do wymiany dotychczasowych osiągnięć w kontekście zmagania się z TBI/PTSD oraz ich leczeniu. Nie tylko na polskim gruncie, ale także w USA i Kanadzie.

Do tego wszystkiego było idealnym miejscem do wymiany informacji na temat warsztatu, jaki jest używany przez specjalistów zajmujących się tymi kwestiami. Ta edycja pokazała również, jak olbrzymie znaczenie w leczeniu TBI i PTSD ma holistyczne podejście do pacjenta. Nie tylko lekarze i rehabilitanci są odpowiedzialni za leczenie.

Przeczytaj także: X Warsaw Security Forum >>

Rodzina i najbliżsi pacjenta również mają zadania do wykonania, nie mogą odpuszczać, jeżeli zależy im na celu, jakim jest zdrowie członka rodziny. To wszystko musi być jeszcze zgrane z odpowiednim żywieniem, zapewniającym wszystkie mikro- i makroelementy wspierające proces powrotu do zdrowia.

Tak samo jak ewentualne włączanie terapii hormonalnych w przebieg leczenia. Cały proces przypomina w pewnym sensie działanie sił specjalnych. Dobrze zaplanowane, skoordynowane przeprowadzone przez ludzi znających swoje miejsce, rolę i odpowiedzialność w trakcie wykonywania zadania bojowego.

Te czynniki prowadzą do zwycięstwa zgodnie z drugim wiodącym hasłem Fundacji SPRZYMIERZENI z GROM: „SPRZYMIERZ SIĘ Z NAMI W WALCE O POMOC”.

Zdjęcia: Fundacja SPRZYMIERZENI z GROM