PRIMOSOLE BRIDGE - część II.

O 9:00 (14 lipca) Brytyjczykom udało się nawiązać kontakt radiowy z krążownikiem HMS Newfoundland i uzyskać wsparcie jego 6-calowej artylerii, która powstrzymała kolejne kontrataki FJB. W tym czasie na północnym brzegu Simeto Niemcy zorganizowali grupę bojową pod dowództwem kpt. Franza Strangenberga. Pod jego komendą znalazło się ok. 350 żołnierzy (elementy 1 Signal Batalion Fallschirmjäger, baterii przeciwlotniczy i baterii ppanc.). Około godziny 14:00 oddziały Strangenbergera podjęły pierwszy atak na pozycje brytyjskie, jednak dopiero podciągnięcie dział 88 mm, które skutecznie wsparły natarcie doprowadziło do zamierzonego efektu.

Oddziałom niemieckim udało się przebić nad brzeg rzeki i zdobyć dwa bunkry na północnym przyczółku mostowym. Postęp natarcia niemieckiego wraz z brakiem amunicji w 1. BS zadecydował o rozkazie wycofania się na południowy brzeg około godziny 17:00. Pozwoliło to Niemcom podciągnąć 88 i zniszczyć pozostałe dwa bunkry. Brygadier Lathbury nie widząc dalszej szansy obrony podjął decyzję o wycofaniu się na ok 1200 metrów w kierunku południowym od mostu. Późnym popołudniem brytyjskie siły stopniały do 180 zdolnych do walki żołnierzy bez większych zapasów amunicji. W tej sytuacji brygadier Lathbury wydał kolejny rozkaz odwrotu, około godziny 18:30 jego oddział ruszył w kierunku pozycji 2. BS.

Nie lepiej wiodło się idącym z odsieczą oddziałom XIII Korpusu. O świcie 14 lipca szpica 50.Northumbrian DP przeszła zaledwie 16 kilometrów i pozostawało jej jeszcze 24 km do Primasole. Jako pierwsze w okolice mostu dotarły około godziny 17:00 5. bat. East Yorkshire Regiment oraz cześć 69. BP - około godziny 17:00 jednak nie połączyły się jeszcze z oddziałami spadochroniarzy. W tym momencie został również powstrzymany postęp podążających za nimi jednostek pancernych, które utknęły w miejscowości Carlisle i ruszyły dopiero o godzinie 19:00. W przypadku 44. RTR, problem z kontynuacją marszu wynikał między innymi z braku dostatecznej osłony piechoty, poprzez co w ciasnych uliczkach miasta czołgi stawały się łatwym łupem niemieckiej piechoty. Podobne problemy miały główne siły 50. Northumbrian, który utknął w Lentini - miasto było w gruzach, a ruch piechoty utrudniały zamaskowane gniazda MG i snajperzy pozostawieni tam jako oddziały osłonowe.

Nawet po opanowaniu tej miejscowości postęp głównych sił przebijających się do rzeki Simento był utrudniony. Transportujące piechotę oddziały grzęzły w wąskich zaułkach miasteczka. Piechota, która ruszyła dalej w kierunku mostu Primosole, dotarła tam pieszo. 6.BPz 50 NLI wraz z kilkoma czołgami dotarł ostatecznie wieczorem na odległość 1600 m od wzgórz przy moście, tam jednak oddziały te zatrzymały się mimo zalecanego pośpiechu. Według innych źródeł jako pierwszy do broniących się w okolicy mostu Primosole spadochroniarzy dotarł 9. batalion Durham Light Infantry ze 151 Infantry Brigade (50.NDP - Northumbrian Infantry Division) wsparty w ciągu nocy pozostałymi oddziałami 151 IB. Jednostki te, wraz ze wspierającymi je czołgami 4. RTR nie przystąpiły jednak do natychmiastowego ataku na utracony most, odwlekając go do świtu 15 lipca.

Świadomi znaczenia mostu i zbliżających się brytyjskich posiłków Niemcy przystąpili do wzmocnienia obrony przerzucając w rejon mostu odziały z 1. FJR (batalion strzelców spadochronowych, batalion pionierów oraz batalion artylerii). Niemieccy saperzy przystąpili również do wznoszenia dodatkowych umocnień - większe na północnym brzegu i mniejsze na południowym. Broniący mostu niemieccy strzelcy spadochronowi - weterani z Krety i frontu wschodniego mieli doskonałe pozycje. Podejście do ich pozycji od strony południowej stanowiły pozbawiony jakichkolwiek osłon teren z widocznością do 1000 metrów. Po drugiej stronie rzeki rozciągały się natomiast gęste winnice i gaje oliwne sięgające na 400 metrów od rzeki, umożliwiające doskonałe zamaskowanie stanowisk ogniowych.

Rankiem, 15 lipca o godzinie 7:30 kompanie 9. batalionu DLI ruszyły do szturmu na pozycje niemieckie. Z całego batalionu do umocnień przy moście dotarło tylko kilka plutonów, pozostałą część batalionu została powstrzymana i rozbita celnym ogniem MG. Jednak pomimo wysokich strat część piechoty brytyjskiej przebiła się przez most i uchwyciła przyczółek na drugim brzegu rzeki, gdzie natarcie ostatecznie wytraciło impet. Niemcy dążąc do neutralizacji przyczółku wyprowadzili kilka kontruderzeń, z których część kończyła się nawet walką na bagnety. Ostatecznie wykrwawione reszki 9 bat. DLI wycofały się na pozycje wyjściowe nie uzyskawszy uprzednio żadnego wsparcia.

Kolejny atak siłami 8. batalionu DLI został przeprowadzony w nocy z 15 na 16 lipca. Istotną rolę w tym natarciu odegrał ppłk. Alastair Pearson dowódca 1. batalionu spadochronowego z 1. Brygady Spadochronowej,  który wraz z dwoma kompaniami (A i D) miał dokonać przeprawy w górę rzeki od mostu i następnie przeprowadzić atak ze skrzydła skoordynowany z działaniami pozostałych oddziałów z 8. batalionu. Planowano jednoczesne uderzenie na oba przedmościa by w ten sposób uzyskać nad nim pełną kontrolę. Atak poprzedzony był przygotowaniem artyleryjskim, po czym kompanie ppłk. Pearsona rozpoczęły o godzinie 2:10 przeprawę przez Simeto. Działania na drugim brzegu utrudnione były gęstymi zaroślami oraz panującą ciemnością, pomimo to obie kompanie wykonały swoje zadanie i pod ciężkim ogniem MG dotarły do mostu by zabezpieczyć drogę pozostałym kompaniom 8. batalionu DLI, które poprowadził płk Robert Peisley Lidwill (po zakończeniu walk został odznaczony za działania podczas walk o most Primosole Distinguished Service Order).

Jednak nie wszystko poszło zgodnie z planem podczas tego natarcia. Kompanie, które ponownie uchwyciły przyczółek po północnej stronie mostu nie miały możliwości nawiązać kontaktu z pozostałymi oddziałami ze względu na brak sprzętu do łączności radiowej. W tej sytuacji Pearson zdecydował się na szaleńczy krok i wysłał łącznika na południową cześć mostu zdobycznym rowerem.

W tym czasie został również wzmocniony odział szturmowy poprzez przeprawienie przez rzekę kolejnych oddziałów (kompania B z 6. batalionu pod dowództwem kpt. Reggie Atkinsona oraz kompania A z 9. batalionu kpt. Hudsona). W położonych na północnym brzegu rzeki winnicach rozgorała zacięta walka pomiędzy Brytyjczykami a niemieckimi spadochroniarzami. W toku ciężkich, nocnych walk udało się umocnić przyczółek i zneutralizować większość znajdujących się w jego zasięgu niemieckich punktów oporu. Jednak koszt tego sukcesu był ogromy. Z kompani A przy życiu pozostało zaledwie 7 zdolnych do walki żołnierzy, który otrzymali od kpt. Hudsona rozkaz przedostania się na drugi brzeg rzeki do własnych oddziałów, sam zaś dostał się do niemieckiej niewoli. Około 6:00 niemieccy spadochroniarze wsparci czołgami rozpoczęli kontratak, dążąc do likwidacji znajdujących się na północnym brzegu oddziałów brytyjskich. Działania te zakończyły się jednak fiaskiem, przede wszystkim dzięki skutecznemu ostrzałowi brytyjskich dział przeciwpancernych.

Wraz z powstrzymaniem niemieckich spadochroniarzy do walki włączyły się pozostałe kompanie z 6. i 9. batalionu, za którymi do natarcia ruszyły brytyjskie Shermany, którym udało się przebić na drugi brzeg rzeki. Natarcie czołgów umożliwiły oddziały saperskie, które pod ogniem wroga usunęły z mostu zapory i przeszkody. Jednak wsparcie szwadronu shermanów z 44. RTR nie na wiele się zdało. Na północnym brzegu maszyny były jedna po drugiej niszczone przez niemieckie 88. Batalia o most, która miała miejsce 15 lipca kosztowała niemieckich spadochroniarzy 300 rannych, poległych i zaginionych. Trzy brytyjskie bataliony straciły tego dnia blisko 500 żołnierzy. Podobny scenariusz miał miejsce 16 i 17 lipca.

Straty 44 RTR podczas walk o most Primosole wyniosły 25 czołgów i były największe w czasie walk Regimentu na Sycylii. Sytuacja na przeprawie przez rzekę Simento odwróciła się jeszcze 18 lipca, kiedy to podczas dobrze przeprowadzonego i skoordynowanego natarcia udało się niemieckim spadochroniarzom przejąć inicjatywę i sam most. Jednak nie na długo. Następnego dnia - 19 lipca dokładne przygotowanie artyleryjskie Brytyjczyków oraz precyzyjnie przeprowadzony atak piechoty wspartej czołgami usunął ostatecznie Niemców z przeprawy na rzece Simento i otworzył Brytyjczykom drogę w głąb Sycylii.

Chcesz być na bieżąco? Zapisz się do naszego newslettera!