Rola naturalnego testosteronu w sportach siłowych – cześć 1

Paweł Piotrowski  /  18-10-2016  /  1
pixabay.com

Naturalny poziom testosteronu jest istotnym elementem genetycznym związanym z potencjałem rozbudowy masy mięśniowej i siły. Zależności między męskim hormonem a efektami treningowymi, także w kontekście wieku, analizuje nasz ekspert, Paweł Piotrowski, w dwuczęściowym artykule.

Czym jest testosteron i inne hormony płciowe?

Hormony w organizmie człowieka pełnią funkcje regulacyjne, odpowiadają za biochemię naszego organizmu na poziomie komórkowym oraz tkankowym [1]. Testosteron należy do grupy hormonów płciowych. Testosteron w organizmie człowieka pojawia się już w 2 trymestrze ciąży i jego wartość wzrasta chwilowo do 4 ng/ml (testosteron całkowity) i to przesądza o rozwoju płodu w kierunku przyszłego mężczyzny [1]. Ponownie poziom testosteronu rośnie osiągając szczytową wartość 2,5 ng/ml w wieku 6 miesięcy (formuje się wtedy prostata), a następnie spada do zera po kolejnych 6 miesiącach. Ostatni trzeci wzrost poziomu testosteronu rozpoczyna się około 11 roku życia (dojrzewanie płciowe – rozrost kości, masy mięśniowej oraz trzeciorzędne cechy płciowe) i trwa bez przerwy do około 18 roku życia. U mężczyzn dobowa produkcja testosteronu w jądrach wynosi około 5–7 mg. Z kory nadnerczy pochodzi około 500 µg/dobę. Testosteron wykazuje zmienność dobową wydzielania z maksimum między godziną 4.00 a 8.00 rano, natomiast wieczorem poziom testosteronu spada o około 25%.

Przeczytaj także: Tempo wzrostu masy mięśniowej – część 1.

Oprócz testosteronu do grupy męskich hormonów płciowych należą także: androstendion, androstenediol, dihydrotestosteron (DHT), dehydroepiandrosteron (DHEA) oraz siarczan dehydroepiandrosteronu (DHEAS). Prekursorem zaś większości tych hormonów jest cholesterol. Testosteron produkowany jest z cholesterolu głównie w komórkach Leydiga w jądrach (prawie 95%) i nadnerczach (niecałe 5%) oraz w bardzo niewielkich ilościach w mózgu i na bieżące potrzeby w tkankach obwodowych (głównie w mięśniach). DHEA oraz DHEAS powstają w mózgu człowieka. DHEA jest hormonem o stosunkowo słabym działaniu androgennym. Produkowany jest w nadnerczach i w mniejszych ilościach w gonadach. Większość krążącego we krwi DHEA występuje w postaci siarczanu dehydroepiandrosteronu (DHEAS). Hormon ten jest prekursorem testosteronu, dihydrotestosteronu (DHT) i androstendionu u mężczyzn oraz estradiolu u kobiet. Synteza DHEA rozpoczyna się w wieku 6-8 lat i osiąga maksimum u mężczyzn w wieku ok. 27 lat, a następnie zaczyna spadać i w wieku około 70 lat osiąga poziom z okresu poprzedzającego okres dojrzewania. DHEA jest istotnym hormonem ponieważ w prawidłowych stężeniach pozytywnie działa na popęd płciowy, rozwój kośćca, zapobiega utracie wapnia z kości i zapewnia prawidłowy wzrost tkanki mięśniowej.

Najsilniejszym natomiast hormonem płciowym jest u mężczyzn testosteron, zaś u kobiet estradiol. Testosteron nie jest końcowym produktem przemian biochemicznych. Enzym aromataza przekształca go do kobiecego hormonu estradiolu (element niekorzystny dla mężczyzny), a enzym – 5-alfa-reduktaza przekształca go do dihydrotestosteronu (DHT), czyli bardzo silny hormon androgeniczny. DHT nie jest do hormonem zupełnie korzystnym – zwiększa ryzyko raka prostaty, sprzyja powiększaniu się prostaty, w pewnym stopniu odpowiada za trądzik pojawiający się na skórze. Niekorzystny jest również nadmiar żeńskiego hormonu estradiolu, który sprzyja otyłości i może powodować ginekomastię u mężczyzn (przerost gruczołu piersiowego).

Zobacz również: Szybkość wykonywania powtórzeń w zależności od celów treningowych - cz.1

Normy i zmiany poziomu testosteronu w zależności od wieku

Naturalny poziom testosteronu jest istotnym elementem genetycznym związanym z potencjałem rozbudowy masy mięśniowej i siły. Niski naturalny poziom testosteronu może być istotną przeszkodą w rozbudowie sylwetki. Natomiast poziom testosteronu w górnych granicach normy jest dużym darem od natury i sprawia, że potencjał rozbudowy masy mięśniowej jest wysoki.

Testosteron całkowity stanowią następujące frakcje: testosteron silnie związany z białkiem transportującym SHBG czyli globuliną wiążąca hormony płciowe (około 44-65%), testosteron słabo związany z białkami z klasy albumin CBG (około 33-54%) oraz testosteron wolny (około 1-2%) [3]. Testosteronem biodostępnym nazywa się  natomiast dwie frakcje: testosteron pochodzący z testosteronu wolnego oraz testosteron związany z białkami CBG.

Warto dodać, że testosteron związany z białkami transportującymi SHBG nie wykonuje zadań regulacyjnych (nie ma wpływa na rozbudowę mięśni). Natomiast testosteron wolny oraz testosteron związany z białkami klasy albumin CBG ma pełną dostępność biologiczną i aktywnie oddziaływuje na receptory komórek wrażliwych na jego wpływy (tylko on może wnikać do tkanek docelowych). Poziom wolnego testosteronu jest więc nieco lepszym wskaźnikiem produkcji androgenów niż poziom całkowitego testosteronu. Na potencjalny wzrost mięśni i siły ma więc wpływ tylko ilość dostępnego testosteronu biodostępnego. Wolny testosteron typowo osiąga największe wartości pomiędzy 14 a 20 rokiem życia. Po zakończeniu okresu dojrzewania następuje powolny spadek testosteronu całkowitego oraz wolnego, przy czym spadek wartości testosteronu wolnego jest nieco szybszy. Wynika to z faktu, że z wiekiem rośnie procentowa ilość testosteronu związanego z białkiem transportującym SHBG.

Galeria artykułu  Ilość zdjęć:  7

Komentarze

1
Reklaazyn / 28-11-2016, 12:17
Dziękuję. Przydatne info!
   1 / 1   

Wybrane dla Ciebie

 


Co zabrać ze sobą na jesienną wyprawę »
sprzet jesienny

 


 Dostępny już dla Ciebie! Nie tylko dla mundurowych » 

 Poznaj 5 kluczowych zalet latarek taktycznych »


latarka na broń

 


Co jest niezbędne w mundurze komandosa »
buty taktyczne

 


Zostań najbardziej pożądanym absolwentem na świecie »

Niezastąpiony sprzęt bushcraft - co wybrać »

uczelnia wojskowa

 

 

 


Jakie możliwości daje Ci szybka wymiana szkieł balistycznych »
okulary balistyczne

 


Poznaj arkana radiokomunikacji wojskowej w XXI wieku » Schludnie, wygodnie, taktycznie na każdą akcję »
latarka czołowa ubrania taktyczne

 


Wybierz produkty sprawdzone w ekstramalnych warunakch »
ubranie taktyczne

 


Dla tych którzy ratują życie » Niezbędnik podróżnika - co warto mieć »
latarka czołowa ubrania taktyczne

 


Buty do lasu - które wybrać »
kursy strzeleń
05/07/2020

Dodaj komentarz
Nie jesteś zalogowany - zaloguj się lub załóż konto. Dzięki temu uzysksz możliwość obserwowania swoich komentarzy oraz dostęp do treści i możliwości dostępnych tylko dla zarejestrowanych użytkowników portalu Special-ops.pl... dowiedz się więcej »

Aktualności

Byli komandosi szkolą instruktorów 16 DBOT

Kolejna grupa żołnierzy 16 Dolnośląskiej Brygady Obrony Terytorialnej, rozpoczęła intensywny kurs instruktorsko-metodyczny pod okiem byłych komandosów z jednostek Wojsk Specjalnych. Na obiektach...

Aktualny numer

4/2021
SPECIAL OPS 4/2021
W miesięczniku m.in.:
  • - GEI - Obrońcy Katalonii
  • - Macedońskie Wilki
Paweł Piotrowski
Wiosłowanie jednorącz sztangielką z podparciem na ławce skośnej to odmiana klasycznego...
Paweł Piotrowski
Wyciskanie sztangi w wąskim uchwycie na ławce poziomej to klasyczne, skuteczne...
Michał Piekarski
W ostatnią niedzielę czerwca w Gdyni odbyły się uroczystości z okazji Święta Marynarki...
Michał Piekarski
Wzrost napięcia pomiędzy Zachodem i Rosją, który można już bezpiecznie nazywać nową...
Dariusz Materniak
5 marca 2018 roku jednostka specjalna ukraińskiej Policji "KORD" zatrzymała dwie osoby...
Special-OPS TV


Akademia Marynarki Wojennej im. Bohaterów Westerplatte
Akademia Marynarki Wojennej im. Bohaterów Westerplatte
Akademia Marynarki Wojennej im. Bohaterów Westerplatte w Gdynia - państwowa Uczelnia wojskowa. Lider w kształceniu na potrzeby sił...
Rzetelna Firma
Copyright @ 2010-2012 Grupa MEDIUM Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Spółka komandytowa, nr KRS: 0000537655. Wszelkie prawa, w tym Autora, Wydawcy i Producenta bazy danych zastrzeżone. Jakiekolwiek dalsze rozpowszechnianie artykułów zabronione. Korzystanie z serwisu i zamieszczonych w nim utworów i danych wyłącznie na zasadach określonych w Zasadach korzystania z serwisu.
realizacja i CMS: omnia.pl