Psy w walce z COVID-19

Jagna  Gill  /  SPECIAL OPS 1/2021  /  04-03-2021
Specjalnie skonstruowana karuzela zapachowa, w jej ramionach, oprócz próbki z zapachem docelowym (np. skażonej koronawirusem), umieszcza się też inne próbki (puste, z zapachami rozpraszającymi oraz kontrolne), aby mieć pewność, że pies właściwie reaguje.
Specjalnie skonstruowana karuzela zapachowa, w jej ramionach, oprócz próbki z zapachem docelowym (np. skażonej koronawirusem), umieszcza się też inne próbki (puste, z zapachami rozpraszającymi oraz kontrolne), aby mieć pewność, że pies właściwie reaguje. Zdjęcie: Penn Vet Working Dog Center, Uniwersytet w Pensylwanii, USA

Psy szkolone do wykrywania zapachu chorób nie są niczym nowym w świecie kynologii. Udowodniono już, że psi nos jest w stanie celnie wskazać obecność cząstek zapachowych różnego rodzaju schorzeń, zarówno bakteryjnych, wirusowych, jak i tkanek nowotworowych.

Jagna Gill
– założycielka i prezes „Fundacji IRMA – Psy w Służbie Człowieka" z Poznania.
Przewodnik dwóch psów do detekcji zapachowej certyfikowanych na bazie standardów UNOPS, dwóch psów ratowniczych szkolonych w specjalności gruzowiskowej oraz terenowej wg regulaminów PSP oraz psa szkolonego do rekonesansu (tzw. radio/camera dog). Współtwórca projektu THOR Working Dogs. Instruktor nose work, instruktor dogoterapii oraz przewodnik psa terapeutycznego. Absolwentka rocznego kursu specjalizacyjnego z zakresu użytkowej detekcji zapachowej oraz zdalnej detekcji zapachowej Scandinavian Working Dog Institute (Szwecja). Współpracuje przy szkoleniu psów w służbach mundurowych z różnych państw europejskich oraz ze specjalistami kynologicznymi z całego świata działając na rzecz unowocześniania i systematyzowania metod treningowych w służbach mundurowych.

Genialny psi nos

Niesamowity zmysł węchu pies zawdzięcza złożonej budowie nosa. Składa się on z nabłonka węchowego z ok. 300 milionami receptorów zapachowych. Dla porównania ludzki nabłonek węchowy posiada jedynie ok. 40–50 milionów receptorów. Nabłonki te różnią się nie tylko liczbą receptorów, ale również powierzchnią, która w zależności od rasy psa może wynosić od 120 do nawet 390 cm2, a dla człowieka wynosi raptem 5–7 cm2.

Za doskonałością psiego węchu stoi również mózg psa, który jest dużo lepiej przystosowany do analizowania zapachów i ma znacznie bardziej rozbudowaną opuszkę węchową, czyli część mózgu z neuronami odpowiedzialnymi za rozpoznawanie zapachów. U psa waży ona przeciętnie 5 gramów, u człowieka zaledwie 1,5 grama. Do tego należy dodać również proporcjonalnie większe płaty węchowe u psów oraz znacznie większą liczbę genów odpowiedzialnych za odbiór zapachów niż u człowieka.

Tak jak człowiek odbiera świat głównie za pomocą wzroku i dostrzeganych obrazów, tak pies odtwarza obrazy ze świata poprzez zapachy. Psy, które genetycznie są lepiej przystosowane do odbierania zapachów ze środowiska, również inaczej korzystają ze swojego zmysłu węchu. Węch jest zmysłem dominującym u psa. Najważniejszym i najbardziej rozwiniętym, a narządy do odbioru i analizy zapachów są odpowiednio do tego przystosowane, począwszy od zimnej i wilgotnej powierzchni trufli nosowej, która ułatwia przyleganie i rozpuszczanie cząsteczek zapachowych, przez dodatkowe narządy w jamie nosowej, takie jak narząd Jakobsona, aż po świetnie rozwinięty i przystosowany do analizy złożoności zapachów mózg. Odbierane przez psa bodźce zapachowe przekazywane są wprost do mózgu, w którym odbywa się ich analiza.

Jama nosowa i wzorzec przepływu powietrza wziewnego.
Kolor niebieski: wnęka węchowa z labiryntem sitowym i z przepływem powietrza służącym do wykrywania zapachów.
Kolor pomarańczowy: przedsionek nosa z mieszanym przepływem powietrza skierowanym w stronę nosogardzieli w drodze do płuc i dolnych dróg oddechowych.
Kolor żółty: zatoki.
Źródło: Melissa Singletary and Lucia Lazarowski, Neurobiological and Behavioral Bases of Canine Olfactory Capabilities in Detection, In „Canines: The Original Biosensors” (eds. Lauryn E. DeGreeff and Craig A. Schultz), Jenny Stanford Publishing, In publication.

Kolejną niezwykłą cechą psiego nosa jest samo przystosowanie do węszenia, które odbywa się zupełnie niezależnie od oddychania. Podczas węszenia powietrze przedostaje się górną częścią komory nosowej, gdzie natrafia na specjalną porowatą strukturę kostną, na której osadzają się i kumulują cząsteczki zapachowe. Dzięki temu nie są one wydmuchiwane podczas wydechu. W czasie oddychania powietrze przemieszcza się dolną częścią jamy nosowej, poniżej tej struktury.

My, ludzie, kiedy wdychamy i wydychamy powietrze przez nos, przepływa ono tym samym korytarzem. Jeśli chodzi o psy, ich nozdrza mogą działać niezależnie od siebie. Fałd nosowy, czyli złożenie tkanki tuż wewnątrz nozdrzy, rozdziela zapach na dwie odrębne ścieżki – jedną dla węchu, która rozkłada zapach na poszczególne składowe, aby opisać psu każdy szczegół o tym zapachu, i jeden oddechowy, aby pies mógł oddychać. Tak skonstruowana jama nosowa zapewnia wysoce wydajny transport substancji zapachowych oraz zwiększa czas ich przebywania na bardzo czułym nabłonku węchowym, natomiast wewnętrzny przepływ powietrza oraz odrębne kanały przystosowane do oddychania i do węszenia zapobiegają rozcieńczaniu nawęszanej substancji oraz rozproszeniu cząsteczek zapachowych podczas oddychania.

Wszystkie te czynniki składają się na niesamowite możliwości wykrywania i analizowania zapachów przez psy, a w połączeniu z ich zdolnością i chęcią do uczenia się, sprawia to, że pies i jego nos są obecnie najlepszymi bioczujnikami znanymi człowiekowi, wykorzystywanymi powszechnie do pomocy człowiekowi w wykrywaniu narkotyków, materiałów wybuchowych, różnego rodzaju nielegalnych substancji, osób zaginionych, a nawet gatunków roślin i zwierząt zagrożonych wymarciem.

„Jeśli jeden gram kwasu masłowego zostanie odparowany równomiernie we wszystkich pokojach dziesięciopiętrowego budynku biurowego, człowiek ledwo będzie w stanie dostrzec jego istnienie, stojąc w jednym z pokoi. Gdyby jednak ten sam gram kwasu masłowego został rozcieńczony, aby wypełnić powietrze nad całym Hamburgiem, pies mógłby nadal postrzegać go na wysokości 300 stóp (ponad 90 m)” (William Syrotuck – „Scent and the Scenting Dog”).

To właśnie ta zręczność w wykrywaniu cząsteczek zapachowych może sprawić, że psy staną się naszymi sprzymierzeńcami w walce z wirusem, który zabił już ponad milion ludzi na świecie. Naukowcy od dawna wiedzą, że osoby chorujące na różnego rodzaju choroby wytwarzają specyficzny zapach pozostawiając tzw. odcisk zapachowy (odor print), cechujący daną jednostkę chorobową. W zależności od typu infekcji i zaatakowanego przez nią organu, wytwarzają się szczególne związki zapachowe charakteryzujące daną chorobę.

Psy, które wyszkolone zostały do rozróżniania wyuczonego zapachu, czyli mieszanki substancji lotnych typowych dla danej choroby, są w stanie wykryć i wskazać spośród szeregu próbek zapachowych właśnie te zainfekowane. Tego typu psy, szerzej znane jako medical detection dogs, wykorzystywane są do badań przesiewowych w chorobach takich jak nowotwory, malaria, choroby neurologiczne czy infekcje bakteryjne. Takie działania pozwalają na wczesną diagnozę pacjenta, zanim jeszcze wystąpią objawy choroby, a co za tym idzie, na wdrożenie leczenia na bardzo wczesnym etapie i często uratowanie zdrowia i życia osoby chorej.

Dziedzina detekcji zapachowej jednostek chorobowych wciąż ewoluuje, a jej koncepcja, czyli identyfikacja odcisków zapachowych znanych już, jak i nowo pojawiających się chorób, ma przysłużyć się do ich szybszego, mniej inwazyjnego oraz dokładniejszego wykrywania zarówno przez psy, jak i elektroniczne nosy, niż pozwalają na to obecnie dostępne formy testów klinicznych.

Chcesz być na bieżąco? Zapisz się do naszego newslettera!

[pies, psy, covid-19, praca z psem, szkolenie psa, tresura psów]

Ten artykuł jest PŁATNY. Aby go przeczytać, wykup dostęp.
DOSTĘP ABONAMENTOWY
DOSTĘP SMS
Dostęp za pomocą SMS czasowo zawieszony







Reklamacje usługi prosimy zgłaszać przez formularz reklamacyjny
Masz już abonament - zaloguj się:
:
:
zapomniałem hasła
Nie posiadasz konta - kliknij i załóż »
Nie masz abonamentu - wykup dostęp:
Abonament umożliwia zalogowanym użytkownikom dostęp do wszystkich płatnych treści na naszym portalu.
Dostępne opcje abonamentowe:
Pakiet: roczna prenumerata papierowa (6 numerów) + roczny dostęp do wszystkich treści portalu - 70,00 zł
Prenumerata + on-line w promocyjnej cenie. Zamów już dziś! ► ZAMÓW
Pakiet: dwuletnia prenumerata papierowa (12 numerów) + dwuletni dostęp do wszystkich treści portalu - 130,00 zł
Prenumerata + on-line w promocyjnej cenie. Zamów już dziś! ► ZAMÓW
Roczny dostęp dla prenumeratorów w specjalnej cenie! - 0,00 zł
Jeśli zakupiłeś roczną prenumeratę papierową, masz możliwość dokupienia dostępu do wszystkich treści elektronicznych w promocyjnej cenie (prosimy o podanie nr faktury lub nr klienta w uwagach do zamówienia. Po weryfikacji danych skontaktujemy się z Tobą). Dostęp na czas trwania prenumeraty papierowej!
Dwuletni dostęp dla prenumeratorów w specjalnej cenie! - 0,00 zł
Jeśli zakupiłeś dwuletnią prenumeratę papierową, masz możliwość dokupienia dwuletniego dostępu do wszystkich treści elektronicznych w promocyjnej cenie (prosimy o podanie nr faktury lub nr klienta w uwagach do zamówienia. Po weryfikacji danych skontaktujemy się z Tobą). Dostęp na czas trwania prenumeraty papierowej!
30 dniowy dostęp dla prenumeratorów w specjalnej cenie! - 0,00 zł
Jeśli zakupiłeś wydaniepapierowe, masz możliwość dokupienia dostępu do wszystkich treści elektronicznych w promocyjnej cenie (prosimy o podanie nr faktury lub nr klienta w uwagach do zamówienia. Po weryfikacji danych skontaktujemy się z Tobą). Dostęp na czas trwania prenumeraty papierowej!
Prenumerata elektroniczna (30 dni) - 15,00 zł
30 dniowy dostęp do wszystkich płatnych treści naszego portalu.
Prenumerata elektroniczna (365 dni) - 52,50 zł
Roczny dostęp do wszystkich płatnych treści naszego portalu.
Prenumerata elektroniczna (730 dni) - 97,50 zł
Dwuletni dostęp do wszystkich płatnych treści naszego portalu.
Regulamin korzystania z portalu Special-Ops.pl - zobacz regulamin
Uwagi prosimy zgłaszać na adres:
Artykuł pochodzi z: magazynu SPECIAL OPS nr 1/2021

Komentarze

0

Wybrane dla Ciebie

 


Poznaj 5 kluczowych zalet latarek taktycznych, które Cię nie zawiodą »
latarka mactronic

 


Rajd po trudnym terenie?  Dobierz pojazd »
pojazdy wojskowe

 


Na czym polega przewaga butów taktycznych »

Jesteś aktywnym strzelcem? Gdzie zaspokoisz swoje potrzeby »

buty taktyczne

ubranie taktyczne

 


Polowanie - w jakim plecaku będzie najwygodniej »
plecak

 


Jakie parametry liczą się w goglach noktowizyjnych »

Wybierz sprzęt bushcraft  »

noktowizja

sprzet bushcraft

 


W jakich warunkach noktowizja zawieść nie może  »
noktowizja

 


Jakich butów nie porzucisz w akcji »

Skąd pozyskać niezawodny sprzęt logistyczny »

buty wojskowe

sprzet logistyczny

 


W ciemności przyda się pewne źródło zasilania »

 



Jak poprawić celność broni » Zegarki taktyczne, z którymi się nie zgubisz » 
broń konserwacja zegarki taktyczne

 


Dobierz rękawice do misji »
rekawice taktyczny

 



Uzyskaj licencję Instruktora Sportu Strzeleckiego » Prosty sposób na wzmoznienie celności »
zasilanie latrki na karabin

 


Wybierz produkty sprawdzone w ekstramalnych warunakch »

 


Poznaj arkana radiokomunikacji wojskowej w XXI wieku » Spodnie taktyczne na każdą misję »
latarka czołowa spodnie taktyczne

 


Przejdź szkolenie wysokościowo - ratownicze »

 



Ciekawostki z placu broni » Poznaj najlepszego przyjaciela operatora bojowego »
latarka taktyczna

 


Jakie funkcje powinny mieć latarki czołowe »
latarki czołowe

 


 

 


05/07/2020

Dodaj komentarz
Nie jesteś zalogowany - zaloguj się lub załóż konto. Dzięki temu uzysksz możliwość obserwowania swoich komentarzy oraz dostęp do treści i możliwości dostępnych tylko dla zarejestrowanych użytkowników portalu Special-ops.pl... dowiedz się więcej »

Aktualny numer

1/2021
SPECIAL OPS 1/2021
W miesięczniku m.in.:
  • - „Oczy” i „uszy” WS
  • - 10 lat SGO siła pasji
Paweł Piotrowski
Wiosłowanie jednorącz sztangielką z podparciem na ławce skośnej to odmiana klasycznego...
Paweł Piotrowski
Wyciskanie sztangi w wąskim uchwycie na ławce poziomej to klasyczne, skuteczne...
Michał Piekarski
W ostatnią niedzielę czerwca w Gdyni odbyły się uroczystości z okazji Święta Marynarki...
Michał Piekarski
Wzrost napięcia pomiędzy Zachodem i Rosją, który można już bezpiecznie nazywać nową...
Dariusz Materniak
5 marca 2018 roku jednostka specjalna ukraińskiej Policji "KORD" zatrzymała dwie osoby...
Special-OPS TV


WYŻSZA SZKOŁA ADMINISTRACJI I BIZNESU IM. EUGENIUSZA KWIATKOWSKIEGO W GDYNI
WYŻSZA SZKOŁA ADMINISTRACJI I BIZNESU IM. EUGENIUSZA KWIATKOWSKIEGO W GDYNI
Wyższa Szkoła Administracji i Biznesu im. E. Kwiatkowskiego w Gdyni od dekady kształci wybitnych specjalistów z Bezpieczeństwa Wewnętrznego,...
Rzetelna Firma
Copyright @ 2010-2012 Grupa MEDIUM Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Spółka komandytowa, nr KRS: 0000537655. Wszelkie prawa, w tym Autora, Wydawcy i Producenta bazy danych zastrzeżone. Jakiekolwiek dalsze rozpowszechnianie artykułów zabronione. Korzystanie z serwisu i zamieszczonych w nim utworów i danych wyłącznie na zasadach określonych w Zasadach korzystania z serwisu.
realizacja i CMS: omnia.pl