Ścigając ponad granicami

Unijny program „Herkules” zainicjowała Decyzja nr 804/2004/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z 21 kwietnia 2004 r., a jego kolejnymi, przedłużanymi na następne lata edycjami zarządza Europejski Urząd ds. Zwalczania Nadużyć Finansowych OLAF (fr. Office européen de lutte antifraude).

Wśród wielu wspieranych dzięki niemu inicjatyw ważne miejsce zajmują różnego rodzaju przedsięwzięcia szkoleniowe dla służb i instytucji odpowiadających za ochronę interesów i praw majątkowych Skarbu Państwa oraz zapewnienia skuteczności wykonywania zobowiązań podatkowych i celnych stanowiących dochód państwowego budżetu. W większości państw UE dysponują one poza strukturami kontrolnymi również wyspecjalizowanymi komórkami biorącymi udział w zwalczaniu poważnej przestępczości na tym polu, w tym jej najgroźniejszych, zorganizowanych form – samodzielnie lub we współpracy z innymi służbami (w Polsce np. policją z CBŚP włącznie, Strażą Graniczną, ABW).

W tym pionie funkcjonują m.in. specjalne zespoły bojowe, odpowiedzialne za fizyczne zabezpieczenie działań i interwencje siłowe w ramach czynności macierzystych instytucji, stanowiące odpowiednik policyjnych pododdziałów taktycznych, określanych w terminologii anglojęzycznej, jako zespoły do „wejść” i zatrzymań wysokiego ryzyka (HEAT: High-risk Entry and Apprehension Teams) w różnych warunkach.

Centralną grupą tego typu w polskim Ministerstwie Finansów jest warszawski Wydział Realizacyjny Departamentu Wywiadu Skarbowego MF, a u naszych południowych sąsiadów SON (Oddělení 723 Odboru Podpory pátrání Generálního ředitelství cel) tamtejszej Służby Celnej („SPECIAL OPS” 5/2011).

Czytaj też: Jagdkommando >>>

Zorganizowane w ostatnim tygodniu września 2016 r. wspólne szkolenie tych jednostek to efekt nawiązanych wcześniej kontaktów w postaci wzajemnych wizyt, podczas których przedstawiciele obu stron mogli zapoznać się z zadaniami, organizacją, zakresem szkolenia, wyposażeniem i zapleczem partnerów.

Spotkanie w Lubaniu stanowiło natomiast pierwsze wspólne przedsięwzięcie o charakterze szkoleniowym, oczywiście z tego względu i z uwagi na ramy czasowe również traktowane jeszcze jako wstępno-zapoznawcze. Miało jednak bardzo istotne znaczenie dla zgłębienia specyfiki i warunków działania – w tym przepisów/zasad użycia jednostek, natury przestępczości, z jaką mają do czynienia – charakterystycznych dla każdego z państw oraz wynikających z tego różnych doświadczeń. Było również okazją do dokładnego poznania metod treningowych, sposobów działania, taktyki i sprzętu partnerskiej jednostki w praktycznym wymiarze oraz wymiany opinii i doświadczeń w tych zakresach. Chociaż obie ćwiczą także z różnymi formacjami specjalnymi innych służb swych krajów, to bezpośrednie przyjrzenie się, jak pracuje zagraniczny odpowiednik, oraz wspólny z nim trening miały zarówno dla WR DWS, jak i SON szczególną wartość.

Dzięki uprzejmości Straży Granicznej szkolenie zrealizowano w jej nowoczesnych obiektach treningowych w Ośrodku Szkoleń Specjalistycznych SG w Lubaniu. Posiada on m.in. krytą strzelnicę oraz rozbudowany obiekt taktyczny, symulujący wnętrze budynku ze zróżnicowanymi korytarzami, klatką schodową i kilkunastoma umeblowanymi pomieszczeniami, z możliwością różnej aranżacji wnętrz dzięki zastosowaniu w części ruchomych ścian.

Obiekt dostosowany jest do wykorzystywania podczas ćwiczeń amunicji treningowej FX i UTM, pokonywania tzw. przeszkód budowlanych oraz zapewnia efekty specjalne w postaci zmian stopnia oświetlenia, zadymiania itp.

Wspólne zajęcia obejmowały taktykę zatrzymywania osób w pojazdach (stojących i w ruchu) oraz w pomieszczeniach przy użyciu amunicji z pociskami barwiącymi – także w warunkach nocnych i ograniczonej widzialności z wykorzystaniem gogli noktowizyjnych, w tym forsowanie drzwi za pomocą narzędzi wyłomowych i strzelb gładkolufowych oraz działanie przy wykorzystaniu tarczy balistycznej. Do tego strzelania bojowe z broni krótkiej i pistoletów maszynowych.

Zarówno podczas strzelań, jak i treningu cqb każda z jednostek prezentowała swoje techniki i taktykę działania, a po przećwiczeniu danych elementów we własnych zespołach powtarzała je również w mieszanych, czesko-polskich.

Zwieńczeniem całego szkolenia była nocna „realizacja” przeciwko – zgodnie z bardzo realnie przygotowanym, rozbudowanym scenariuszem z zaangażowaniem pozorantów – międzynarodowej, zorganizowanej, zbrojnej grupie przestępczej, zajmującej się przemytem papierosów oraz paliwa. Przeprowadzono ją połączonymi siłami obu jednostek w rzeczywistym obiekcie, z koniecznością działania z noktowizją, prawdziwego pokonywania przeszkód budowlanych i otwieraniem ognia amunicją FX/UTM.

Wspólne operowanie w trudnych warunkach w jednym budynku wymagało, oprócz wysokiego poziomu zdolności taktycznych, również umiejętnego podziału stref odpowiedzialności. Zasadnicze znaczenie miała przy tym sztuka szybkiej i jasnej komunikacji, ale ćwiczenie w Lubaniu pokazało, że jego polscy i czescy uczestnicy nie mieli żadnych problemów z porozumiewaniem się, mimo posługiwania się na bieżąco ojczystymi językami. Oba okazały się w niezbędnym, praktycznym zakresie na tyle podobne, a specjalistyczne słownictwo tak zbliżone, że w niczym nie utrudniało to współdziałania w mieszanych grupach.

W zgodnej ocenie WR DWS MF i SON wrześniowe szkolenie było bardzo wartościowym spotkaniem i jak wszyscy jego uczestnicy mają nadzieję, stanowiło wstęp do dalszej, regularnej współpracy.

Chcesz być na bieżąco? Zapisz się do naszego newslettera!