Page 86 - Special Ops Survival

SPRZĘT
SPECIAL OPS
SPECIAL OPS SPRZĘT

Hamilton mądrze zauważył, że nawet jeśli odizolujemy się od padającego
Tekst: vick
Zdjęcia: vick, U.S. Navy SEAL deszczu, to wytwarzany przez nas pot i tak nie jest w stanie się wydostać,
wiec w efekcie i tak jesteśmy mokrzy. Układ syntetycznych włókien ociepliny
To, że człowiek jako istota w połączeniu ze strukturą Pertexu wymusza podsiąk kapilarny odsysający
stałocieplna ma tylko wilgoć tylko w jednym kierunku – od skóry na zewnątrz.
W ten sposób powstała firma Buffalo, jej wiodący produkt Moun-
szczątkowe owłosienie, tain Shirt oraz koncepcja nazwana parę lat później „soft shell”. Buffalo
determinuje nas do stosowania Mountain Shirt chętnie zostało zaadaptowane na potrzeby brytyjskiej ar-
odzieży chroniącej przed chłodem, mii i do dziś cieszy się dużym uznaniem wśród żołnierzy. Pertex przez
wiatrem i innymi czynnikami długi czas byl produkowany w Wielkiej Brytanii, więc oprócz Buffalo inne
atmosferycznymi prowadzącymi firmy zaczęły robić ubrania typu pile and pertex, m.in. Montane, Mardale
do wychłodzenia naszego organizmu. i Snugpak. Obecnie istnieje kontraktowa kangurka oparta na tym rozwią-
zaniu. Co ciekawe, jest szyta w Chinach, a ocieplinę ma z krótkim wło-
Jednakże taka ochronna warstwa siem, przypominającym bardziej polar.
musi być jeszcze wygodna i w miarę mówi, że czerpie ze szkockiej idei szybkiego schnięcia i oddychalności.
wzmożenia aktywności fizycznej Opiera się na włóknach syntetycznych, najnowszych materiałach soft-
Manierki, jak ta będąca częścią amerykańskiego systemu LC 2 (lub po prostu „Alice”), przez długi czas nie może pozwolić się nam przegrzać. A MOŻE LEPIEJ UBRAĆ SIĘ W ŚPIWÓR? shellowych i szybkoschnących ocieplinach. Tu wracamy do fok, jednak
stanowiły podstawowe nosidło indywidualnej racji wody żołnierza czy podróżnika
Idea stosowania ocieplanych kurtek postojowych również została za- ciut innych. Jednym z najbardziej spektakularnych testów, jakie się prze-
czerpnięta z wyposażenia wspinaczkowego. Tak zwana „belay jacket”, to prowadza, jest element szkolenia jednostki SEALS, w którym żołnierze
kurtka która zakładana jest podczas asekurowania partnera, a więc w czasie zanurzają się w wodzie bliskiej zamarzania, by potem w tych samych
rzeczach odbyć marszobieg na rozgrzewkę. To doświadczenie pozwala
bezruchu. Musi być więc ciepła, ale również lekka i niewielka po spakowaniu,
Softshell żeby mieściła się nawet w małym plecaku, do którego jest chowane podczas przekonać się, że system, nawet mokry, pozwala zachować właściwości
Parka USA w kamuflażu nocnym, Softie, Pile&Pertex, Lightweight Thermal Smock
gdy jest się w ruchu.
izolacyjne, a dodatkowo podczas ruchu wystarczy temperatura ciała, by
Te wszystkie oczekiwania idealnie wręcz spełnia kurtka puchowa. Puch
go wysuszyć. Nie byłoby to możliwe przy zastosowaniu materiałów natu-
ptaków wodnych, głównie gęsi i kaczek, ma naturalną strukturę, która zatrzy-
ralnych, jak bawełna czy nawet wełna (choć ta podobno jest ciepła nawet
muje w sobie niewiarygodnie wiele ciepłego powietrza. Jednocześnie jest
jak jest mokra, ale schnie zdecydowanie dłużej niż syntetyki). Przy za-
kurtce membranowej, tempo odprowadzania wilgoci byłoby dużo wol-
tę wadę, że bez impregnacji szybko łapie wilgoć, zbija się w bryłki i traci swo-
z pogranicza umundurowania i turystyki bardzo lekki i znakomicie się kompresuje. Niestety, nawet najlepszy puch ma stosowaniu systemu ubioru opartego na ocieplaczu typu polar i ciężkiej
niejsze. Membrany stanowią dobrą barierę chroniącą przed wilgocią z ze-
je właściwości izolacyjne, więc również podczas intensywnego wysiłku wy-
twarzany przez organizm pot może go przeoczyć. A wiadomo, że nie zawsze
w części paroprzepuszczalne. Mimo usilnych starań nie wyprodukowano
może być czas żeby kurtkę ściągnąć i schować. Ten problem od lat próbują wnątrz, ale nawet te, które gwarantują, że pozostaniesz suchy, są tylko
Tak więc odkąd nasz gatunek stracił własne futro (lub według innej teorii, na przez szkockiego wspinacza Hamisha Hamiltona. Stworzył on w latach rozwiązać tęgie głowy i tu z pomocą przychodzi przemysł chemiczny oparty jeszcze nic, co równałoby się z oddychalnością softshellu czy wiatrówki,
odkąd zostaliśmy wygnani z fajnej miejscówki za szabrowanie sadu), żeby siedemdziesiątych ubiegłego wieku zestaw ubrań ze sztucznego futra na ropie naftowej – od lat prowadzi badania nad wytworzeniem syntetycz- zapewniając jednocześnie nieprzemakalność.
przeżyć, musimy wymyślać, jak się ogrzać, jednocześnie zapewniając sobie pokrytego specyficznym rodzajem nylonu. Ten typ odzieży miał zapew- nego odpowiednika puchu. W zasadzie co sezon któraś z firm ogłasza, że Jednak mimo możliwości szybkiego schnięcia odzieży bezmembranowej,
mobilność. Bo żeby zdobywać pożywienie, nie można ograniczać się do sie- niać optymalną ochronę podczas szkockiej zimy, która jest o tyle wyjąt- właśnie jej się to udało. w ciężkich warunkach, a zwłaszcza w przypadku ograniczonej możliwości
dzenia w ciepłym szałasie. Ba, żeby szałas ogrzać, trzeba mieć wystarczają- kowa, że oprócz mrozu i silnego wiatru występuje tam mnóstwo wilgoci. Tworzy się ociepliny, które nawet mokre zachowują część swoich możli- ruchu, skórę może uratować dobra warstwa wodoodporna. Jak widać, nie
cą ilość paliwa (albo szczęśliwie trafić na źródła geotermalne). Pile and Pertex funkcjonuje doskonale do dziś, a jego charakterystyczną wości zatrzymywania ciepła, a ich struktura coraz lepiej przepuszcza pot na da się znaleźć idealnego rozwiązania na każdy typ pogody. Pewnie dlatego
Odzież więc musi, oprócz zapewnienia izolacji, pozwalać na wygodne po- cechą jest to, że nie chroni on przed wnikaniem wilgoci z zewnątrz. W od- zewnątrz. Jednak w dalszym ciągu stosunek kompresji i masy do ciepłoty ciągle próbuje się połączyć idę softshell z ochroną, jaką zapewnia hardshell.
ruszanie się w niej w terenie. Czy to podczas polowania, zbierania owoców, różnieniu od wiodącego wówczas trendu do zapewnienia totalnej ochrony mają gorszy niż naturalne piórka. Na razie nie do końca to się udaje. Pomijając wymysły speców od marke-
walki o terytorium, czy po prostu przemieszczania się z miejsca na miejsce. przed wilgocią z zewnątrz, Hamilton i związane z nim środowisko doszło Na początku lat dziewięćdziesiątych brytyjski MOD mógł wprowadzić na tingu, którzy pod nazwą kojarzącą się z doskonałą oddychalnością próbują
Jednak każda aktywność fizyczna powoduje, że organizm się rozgrzewa, do prostego wniosku, że podczas totalnej ulewy i podczas ruchu nie spo- listę wyposażenia kurtkę Reversible Thermal Jacket. Początkowo była to po sprzedać ładnie zapakowaną ceratę, to realnie nawet najlepszym nie udało
a w ocieplającej odzieży zaczyna robić się za ciepło i zaczynamy się pocić. sób pozostać suchym. Żaden materiał tego nie zapewnia, więc zamiast prostu produkcja firmy Snugpak – kurtka Sleeka Elite z ociepliną o nazwie się zrobić uniwersalnego materiału łączącego te dwa światy.
Dobrze by było, żeby w takim razie ewentualny nadmiar ciepła i potu mógł skupiać się na pozostaniu suchym, postawili na szybkie wysychanie Softie. Brytyjczycy nie dość, że sami mają dość kapryśny klimat, to po do-
swobodnie uciec. i maksymalne „oddychanie” odzieży. świadczeniach na Falklandach nie mieli zbyt wiele wątpliwości co do przy-
Pierwszym i najbardziej naturalnym pomysłem było wykorzystanie opa- datności tego typu ekwipunku, a nazwa Softie stała się synonimem ciepłych WYŚCIG ZBROJEŃ Z KAPRYSAMI
kowania po zdobytym jedzeniu. Każdy chyba zna obrazki jaskiniowców i mięciutkich spodni i kurtek. POGODY CIĄGLE TRWA
ubranych w futra. Takie ilustracje, choć zapewne malownicze, są raczej Równolegle w Stanach Zjednoczonych jest rozwijana od lat osiemdzie-
błędne. Sugerują, że nasi przodkowie ubierając się, kierowali się modą, siątych linia odzieży ECWCS, również wykorzystująca włókna syntetycz- Kupując więc kurtkę, róbcie to świadomie. Nie oczekujcie po przeciwdesz-
a nie praktycznością odzieży. To, dlaczego jakieś ubranie nas ogrzewa, to ne i materiały znane z turystyki jak Polartec czy Gore-Tex. Niestety, na po- czówce braku kondensacji podczas ruchu, a od bezmembranowego soft-
jego zdolność do zatrzymania wytworzonego przez nasz organizm ciepła, czątku obecnego wieku nie zdała testu bojowego w górach Afganistanu. shellu nieprzemakalności. Zwróćcie też uwagę, czy kupowany softshell ma
w połączeniu z izolacją od zewnętrznych czynników wychładzających. Dla- Po doraźnym załataniu potrzeb cywilną odzieżą turystyczną, w 2002 roku membranę – zazwyczaj podaje się jej parametry techniczne. Jeśli tak jest,
tego futro z podanego na kolację mamuta lepiej jest wywinąć na lewą stronę powstaje błyskawicznie koncepcja PCU. Było to możliwe dzięki wykorzy- to miejcie świadomość, że nie możecie oczekiwać lepszej oddychalności
i ubrać sierścią do skóry. Plątanina włosów zatrzymuje ogrzane przez nas staniu doświadczenia wspinacza Marka Twighta oraz technologii firm niż ta podana, a kurtka i tak przemoknie i będzie schła dłużej niż taka bez
powietrze blisko naszego ciała, a warstwa skóry zwierzęcia izoluje przed z segmentu outdoorowego. Jeszcze nigdy tak kompleksowe rozwiązanie membrany.
przewiewaniem, a jej pory umożliwiają odprowadzenie nadmiaru wilgoci. nie zostało opracowane i wdrożone tak szybko. System pozwala na nie- Szczerze zachęcam do zerwania z jedynie słusznym schematem: „bieli-
W ten sposób skonstruowane parki ze skóry fok są stosowane do dziś mal dowolną konfigurację elementów, tak by dostosować ubiór do klima- zna, polar, kurtka membranowa”, na rzecz rozwiązań bezmembranowych –
przez Eskimosów. Co więcej, jest to jedyna warstwa ubierana bezpośred- tu, warunków pogodowych i aktywności. W odróżnieniu od linii ECWCS, sofshell (lub wiatrówka), jedynie uzupełnionych lekką (!) kurtką przeciwdesz-
nio na skórę, co świadczy o jej skuteczności. Ta idea została zaadaptowa- Struktura włókien Pile&Pertex odzież membranowa zostaje zepchnięta na margines, a Twight otwarcie czową, zakładaną tylko w razie potrzeby.

86 Wydanie Specjalne SPECIAL OPS EXTRA SURVIVAL SURVIVAL Wydanie Specjalne SPECIAL OPS EXTRA 87