Blogi // Michał Piekarski

 


 

Miejsce wojska w społeczeństwie

Michał Piekarski  /  02-06-2013
Polscy żołnierze podczas ćwiczeń sojuszniczych w Niemczech Fot. US DoD

Kilka dni temu, po raz drugi obchodzono Dzień Weterana Działań Poza Granicami Państwa. Z tej okazji, oprócz licznych centralnych i lokalnych uroczystości oficjalnych miało miejsce szereg innych wydarzeń, w tym kampania medialna „Szacunek i wsparcie” mająca uświadomić społeczeństwu problemy z jakimi borykają się weterani oraz ich rodziny.

Można powiedzieć, że przy takich okazjach, wojsko przypomina o swoim istnieniu. Faktem jest, że odsetek obywateli mających jakikolwiek kontakt z wojskiem w ciągu ostatnich dwóch dekad znacząco spadł. Amerykańscy socjolodzy w badaniach w badaniach przeprowadzonych roku 2011 stwierdzili, że we współczesnym społeczeństwie USA, mniej niż jeden procent obywateli służyło w wojsku, w czasie II Wojny Światowej było to dziewięć procent. Ma to swoje, znaczące konsekwencje dla relacji pomiędzy społeczeństwem, armią a rządem.

Faktem jest, że czynniki wpływające na rolę obronności w społeczeństwie są inne niż kiedyś. Drugą Wojnę Światową, podobnie jak wojnę w Wietnamie toczyła masowa armia z poboru, inne były relacje społeczne, także pomiędzy pokoleniami, co dało się odczuć w latach sześćdziesiątych. Obecne konflikty, toczy relatywnie niewielka armia zawodowa, nie ma miejsca znacząca mobilizacja przemysłu, poza wzmocnionymi środkami ochrony przed terrorystami, przeciętny obywatel nie odczuwa znaczących zmian w życiu codziennym czy funkcjonowaniu państwa. Jednocześnie, wyraźnie widoczne są oznaki szacunku dla żołnierzy i weteranów.

W Polsce sytuacja jest nieco inna, ale widać także wiele podobieństw. Jeszcze trzy dekady temu, Wojsko Polskie było jedną z najliczniejszych armii w Europie. Co roku pobór obejmował dziesiątki tysięcy młodych ludzi, powszechne było przysposobienie obronne (także na uczelniach cywilnych w formie przysposobienia wojskowego), na rzecz wojska pracowały lub mogły zostać poddane militaryzacji setki instytucji i przedsiębiorstw. Wojsko było obecne niemal w każdej sferze, z kulturą masową włącznie. Taki kształt systemu bezpieczeństwa państwa, także z rozbudowanymi formacjami bezpieczeństwa terytorialnego, narzucony był wymogami politycznymi, w tym zwłaszcza zagrożeniem globalnym konfliktem na dużą skalę, w którym mogło dojść do użycia broni jądrowej.

Przemiany polityczne na arenie krajowej i międzynarodowej, zmiana charakteru zagrożeń, sprawiły że liczebność sił zbrojnych w Europie stopniowo malała, wraz ze znaczącym spadkiem znaczenia masowych armii z poboru. Nie można także zauważyć że Wojsko Polskie w latach dziewięćdziesiątych nieszczególnie radziło sobie z własnym wizerunkiem. Kurczące się środki budżetowe, mniejsze możliwości szkolenia, zahamowana modernizacja sprzętowa, sprawiały że wielu młodych ludzi zwyczajnie uciekało przed służbą wojskową, a znaczną część odbywających służbę zasadniczą stanowili ci, którzy nie zdołali się od niej wykręcić.

Faktem jest, że są państwa Unii Europejskiej, w których do dziś utrzymywany jest obowiązek służby wojskowej. Są to w szczególności Szwajcaria i państwa skandynawskie, poza Szwecją gdzie niedawno podjęto decyzję o rezygnacji z poboru. Faktem jest jednak, że są to państwa, gdzie niezwykle silnie, zwłaszcza w Szwajcarii, w kulturze i tradycji zakorzenione jest takie postrzeganie obowiązku obrony społeczeństwa, podobnie jak inne prawa i obowiązki obywatelskie. Stąd nie powinno dziwić choćby to, że w Szwajcarii, obok bardzo nietypowego, milicyjnego modelu obronności istnieje równie nietypowy ustrój polityczny.

Biorąc pod uwagę że wynalazek masowej armii poborowej, pochodzi sprzed ponad dwustu lat, podobnie jak masowa produkcja, edukacja i prasa, ewoluował w okresie industrialnym, wraz z rosnącym w siłę państwem narodowym, pojawia się pytanie, czy także w wyżej wymienionych państwach, przetrwa on kolejne dekady, czy zaniknie.

Odejście w kierunku armii zawodowej, nasyconej zaawansowanymi technicznie systemami uzbrojenia i wsparcia, zdolnej do działań wybitnie precyzyjnych, jest już procesem dominującym w Europie. Zagrożenia i wyzwania są coraz bardziej zróżnicowane i wymagają coraz bardziej zróżnicowanych narzędzi, odbiegających od tradycyjnego, a wręcz stereotypowego wizerunku żołnierza.

Jeśli dziś mówimy o problemach związanych z postrzeganiem wojska, żołnierzy, weteranów, gdzie znaczna część społeczeństwa nie rozumie, i opacznie interpretuje obecność polskich żołnierzy na misjach w nieraz bardzo dalekich państwach, to mówimy tu o swoistym wierzchołku góry lodowej.

Wielu spośród weteranów (także odznaczonych niedawno we Wrocławiu) to nie żołnierze, ale cywilni pracownicy wojska, wypełniający nieraz bardzo ważne zadania w kontyngentach wojskowych. Są to także policjanci i  funkcjonariusze innych służb mundurowych..

Pojawia się więc pytanie, jak w przyszłości społeczeństwo będzie odbierać uczestników kolejnych operacji, być może toczonych już w cyberprzestrzeni lub za pośrednictwem robotów? Jak będą postrzegani funkcjonariusze biorący udział choćby we wspólnych operacjach policyjnych lub granicznych w ramach struktur Unii Europejskiej, gdy tylko fakt że takie działania są i będą prowadzone w szerszej skali dotrze do świadomości opinii publicznej?

Receptą na ignorancję, także tą która tworzy fałszywe wyobrażenia i agresję (choćby tą widoczną w Internecie) jest wiedza. Dlatego, działania wizerunkowe i kampanie społeczne nie powinny być, jak obecnie reakcją na problem który ujawnił się w wyniku zwiększenia polskiej, misyjnej aktywności. Powinny one, w sposób przemyślany i racjonalny kształtować wizerunek polskiej armii i innych służb mundurowych oraz ich żołnierzy, funkcjonariuszy i pracowników tak aby społeczeństwo traktowało wszelkiego rodzaju, nawet niekonwencjonalne operacje zagraniczne jako zjawisko normalne i korzystne dla państwa i jego obywateli.

 

Komentarze

0

Wybrane dla Ciebie

KURS INSTRUKTOR SPORTU STRZELECKIEGO PZSS »
kurs strzelectwa

100% byczej skóry »

Czy wiesz, jaka jest ulubiona latarka straży granicznej oraz myśliwych?



 


Jakie parametry liczą się w goglach noktowizyjnych »

Niezastąpiony sprzęt bushcraft - co wybrać »

noktowizja

sprzet bushcraft

 


Poznaj 1 sposób na ochronę Twojego smartphona »

Dla kogo latarka taktyczna z UV »


latarka taktyczna

 


Wyprawa po trudnym terenie?  Dobierz sprzęt »
biwak

 


Na czym polega przewaga butów taktycznych »

Jesteś aktywnym strzelcem? Gdzie zaspokoisz swoje potrzeby »


ubranie taktyczne

 


Kto chroni statki handlowe »

 


Jakie parametry liczą się w goglach noktowizyjnych »

Niezastąpiony sprzęt bushcraft - co wybrać »

noktowizja

sprzet bushcraft

 


Jakie funkcje powinny mieć latarki czołowe »
latarki czołowe

 


Jakich butów nie porzucisz w akcji »

5 kluczowych zalet butów taktycznych »


 


 


Jak poprawić celność broni »  Wybierz produkty sprawdzone w ekstramalnych warunakch »
broń konserwacja zegarki taktyczne

 


Dobierz buty do swojego hobby »
buty taktyczne

 



Uzyskaj licencję Instruktora Sportu Strzeleckiego » Prosty sposób na wzmocnienie celności »
zasilanie latrki na karabin

 


Poznaj arkana radiokomunikacji wojskowej w XXI wieku » Schludnie, wygodnie, taktycznie na każdą akcję »
latarka czołowa ubrania taktyczne

 

 


05/07/2020

Dodaj komentarz
Nie jesteś zalogowany - zaloguj się lub załóż konto. Dzięki temu uzysksz możliwość obserwowania swoich komentarzy oraz dostęp do treści i możliwości dostępnych tylko dla zarejestrowanych użytkowników portalu Special-ops.pl... dowiedz się więcej »

Aktualności

Wojska Specjalne ćwiczą w Gruzji

Ponad 2,5 tys. żołnierzy z 15 państw bierze udział w amerykańsko-gruzińskich manewrach „Agile Spirit ’21”, które zostały zainaugurowane w poniedziałek w bazie Senaki. Wśród ćwiczących są także...

17. promocji na 17. urodziny Kolby

Już od siedemnastu lat jesteśmy z Wami, wspierając Was wszystkich w realizowaniu hobby związanego z outdoorem, strzelectwem oraz myślistwem. Bez względu na to, czy jesteś strzelcem, turystą,...

Aktualny numer

3/2021
SPECIAL OPS 3/2021
W miesięczniku m.in.:
  • - 15 lat CBA
  • - Filipińscy Strzelcy śmierci
Autor bloga
Michał Piekarski
Inne artykuły tego autora
Special-OPS TV


WYŻSZA SZKOŁA ADMINISTRACJI I BIZNESU IM. EUGENIUSZA KWIATKOWSKIEGO W GDYNI
WYŻSZA SZKOŁA ADMINISTRACJI I BIZNESU IM. EUGENIUSZA KWIATKOWSKIEGO W GDYNI
Wyższa Szkoła Administracji i Biznesu im. E. Kwiatkowskiego w Gdyni od dekady kształci wybitnych specjalistów z Bezpieczeństwa Wewnętrznego,...
Rzetelna Firma
Copyright @ 2010-2012 Grupa MEDIUM Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Spółka komandytowa, nr KRS: 0000537655. Wszelkie prawa, w tym Autora, Wydawcy i Producenta bazy danych zastrzeżone. Jakiekolwiek dalsze rozpowszechnianie artykułów zabronione. Korzystanie z serwisu i zamieszczonych w nim utworów i danych wyłącznie na zasadach określonych w Zasadach korzystania z serwisu.
realizacja i CMS: omnia.pl