Decydujący „Adolphus”

Straż przednia do Kraju
Tomasz Jasionek  /  SPECIAL OPS 1/2016  /  28-05-2016
Brytyjski bombowiec Armstrong Whitworth Whitley Mk. V.
Brytyjski bombowiec Armstrong Whitworth Whitley Mk. V. Zdjęcie: Muzeum Wojska Polskiego

Jednym z przełomowych momentów w historii polskich sił specjalnych pozostaje sukces przeprowadzonej w nocy z 15 na 16 lutego 1941 r. operacji lotniczej o kryptonimie „Adolphus”. Po 75 latach od tego wydarzenia, gdy obchodzimy Rok Cichociemnych, warto przypomnieć sobie jego przebieg oraz wpływ na losy spadochroniarzy Związku Walki Zbrojnej/Armii Krajowej.

Zdjęcia: Muzeum Wojska Polskiego, Urząd Gminy w Dębowcu, archiwum Danuty Jaźwińskiej-Borowiec, zbiory autora

 2  3. Ciąg dalszy artykułu...

Straż przednia do Kraju

Początkowo w porozumieniu z krajem pierwszy lot planowano na listopad 1940 r., jednak termin przesunięto na grudzień. Ta data także nie została dotrzymana, ponieważ okazało się, że wyznaczony do misji dwusilnikowy Armstrong Whitworth Whitley Mk. V miał za krótki zasięg.

W tym samym czasie do Warszawy szlakiem lądowym przybył emisariusz ppłk dypl. Kazimierz Iranek-Osmecki „Antoni” z instrukcjami organizacji odbioru spadochroniarzy. Niezwłocznie przystąpiono do wyszukiwania dogodnych miejsc na placówki odbiorcze oraz wyznaczono nowy termin misji.

Ostatecznie do operacji o przekornym kryptonimie „Adolphus” została wyznaczona załoga w składzie: Flight Lieutenant/kapitan F. Keast – pilot, Flying Officer/porucznik Baker – II pilot, Pilot Officer/podporucznik McMurdie – nawigator, Sgt/sierżant D. W. Davis – radiotelegrafista, Sgt/sierżant D. H. Bernard – strzelec, Cpl/kapral A. Cameron – operator spadochronowy. Do lotu wykorzystano bombowiec Armstrong Whitworth Whitley Mk. V (z dodatkowymi zbiornikami paliwa) z 419. Eskadry Specjalnego Przeznaczenia (Special Duty Flight) działającej na rzecz SOE.

Maszyna wystartowała w sobotę, 15 lutego 1941 r., o 18:20 czasu lokalnego z lotniska z Leconfield koło Stradishall. Na pokładzie było trzech polskich skoczków: mjr Stanisław Krzymowski „Kostka” (dowódca), rtm. Józef Zabielski „Żbik” oraz kurier Ministerstwa Spraw Wewnętrznych bomb. Czesław Raczkowski „Włodek”. Cała trójka ochotników przeszła wcześniej wspomniane szkolenie w Ringway.

Przed wylotem gen. Sosnkowski skierował do nich słowa: „Idziecie, jako straż przednia do Kraju, macie udowodnić, że łączność z Krajem jest w naszych warunkach możliwa”. Dodatkowo na pokładzie znajdowały się cztery zasobniki z 600 kg zaopatrzenia (między innymi radiostacje, sprzęt świetlno-sygnalizacyjny, broń i materiały wybuchowe).

Obrana trasa ze względu na ograniczony zasięg samolotu wiodła przez tereny zajęte przez Niemców. Prowadziła od holenderskiego brzegu koło Haarlem, poprzez jedno z jezior w Brandenburgii, na południe od Berlina, przez Wrocław, dalej Częstochowę następnie zaś w okolice Włoszczowej.

Po drodze bombowiec musiał uważać na artylerię przeciwlotniczą, niemieckie myśliwce nocne oraz śnieżycę. Cel misji stanowiła placówka odbiorcza położona 8,5 km na południe od Włoszczowej. Z powodu błędu w nawigacji zrzut nastąpił o 00:30 w okolicach wsi Dębowiec, będącej częścią terenów polskich włączonych do III Rzeszy, położonej 138 km od placówki. Mimo zrzutu „na dziko” skoczkowie wylądowali bezpiecznie, utracono jednak wszystkie zrzucone zasobniki, które wpadły w ręce wroga. Odnaleziony sprzęt zaalarmował oddziały niemieckie w okolicy.

Aby zwiększyć szanse przetrwania, spadochroniarze rodzielili się i osobno ruszyli w stronę Generalnego Gubernatorstwa. Po wielu perypetiach, z pomocą życzliwych Polaków „Kostka” i „Żbik” dotarli w końcu do Warszawy, o czym meldował Londynowi dowódca ZWZ gen. Stefan Rowecki „Grot” depeszą z 27 lutego 1941 r. Aresztowany na granicy „Włodek”, udając przemytnika, został skazany na karę więzienia, z którego jednak został wykupiony przez członków Batalionów Chłopskich. Także bezpiecznie powrócili brytyjscy lotnicy, którzy wylądowali w Wielkiej Brytanii po 11 godzinach i 45 minutach od startu, mając paliwa na jedynie ok. 15 minut lotu. Szczęście opuściło jednak brytyjską załogę w trakcie kolejnego lotu nad kontynentem, podczas zrzutu skoczków do Belgii w nocy z 17 na 18 lutego 1941 r. Szesnasta misja F. Keasta z agentami SOE zakończyła się zestrzeleniem maszyny i dostaniem się załogi do niewoli.

Czytaj też: Obchody 75. rocznicy pierwszego zrzutu Cichociemnych do okupowanej Polski >>>

Chcesz być na bieżąco? Zapisz się do naszego newslettera!
Galeria artykułu  Ilość zdjęć:  12
Artykuł pochodzi z: magazynu SPECIAL OPS nr 1/2016

Komentarze

0

Wybrane dla Ciebie

 


Co jest niezbędne w uzbrojeniu komandosa »
uzbrojenie

 


Na czym polega: monitoring ze sztuczną inteligencją  » Podpowiadamy, jakie urządzenia chronią Twoje informacje »
mobilny monitoring bezpieczna komunikacja

 


Co zabrać ze sobą na zimową wyprawę »
sprzet na zime

 


Dobierz pojazd elektryczny na niedostępne tereny »

Olej w piance? Do czego to służy »

pojazd elektryczny
olej do czyszczenia

 


Dostępny już dla Ciebie! Nie tylko dla mundurowych »

 


Zostań najbardziej pożądanym absolwentem na świecie »

Niezastąpiony sprzęt bushcraft - co wybrać »

uczelnia wojskowa

 

 

 


 Co sprawia, że ten filtr do wody jest wyjątkowy »

filtry do wody

 


Poznaj arkana radiokomunikacji wojskowej w XXI wieku » Schludnie, wygodnie, taktycznie na każdą akcję »
latarka czołowa ubrania taktyczne

 


Wybierz produkty sprawdzone w ekstramalnych warunakch »
ubranie taktyczne

 


Dla tych którzy ratują życie » Niezbędnik podróżnika - co warto mieć »
ubrania taktyczne

 


Jakie buty na zimowe wyprawy »
kursy strzeleń
05/07/2020

 


Księgarnia Militarna Poleca Służby specjalne.Słownik


Chiny - zrozumieć imperium. Pulsujący matecznik cywilizacji Zielona droga 1990-2020. 30 lat doświadczenia byłego operatora JW GROM Sztuka wojny. Filozofia i praktyka oddziaływania na bieg zdarzeń
Książka Chiny – zrozumieć imperium Piotra Plebaniak, współautora i redaktora najnowszego przekładu Sztuki wojny wzbogaconego komentarzami ekspertów, to nieszablonowe połączenie poezji oraz historycznej, kulturowej i geopolitycznej wiedzy o Chinach. (...)
zobacz więcej »
Obchodzone 13 czerwca 2020 roku 30-lecie Specjalnej Jednostki Wojskowej GROM to doskonały moment, aby Andrzej Kruczyński pseudonim „Wódz” zabrał swoich czytelników w fascynującą drogę, którą najlepiej oddaje treść jego najnowszej książki (...)
zobacz więcej »
Traktat "Sztuka wojny" to w powszechnej percepcji najważniejszy traktat militarny kiedykolwiek napisany. O jego ponadczasowości decyduje wiele czynników, przede wszystkim okres historii Chin, w którym powstał. (...)
zobacz więcej »

Dodaj komentarz
Nie jesteś zalogowany - zaloguj się lub załóż konto. Dzięki temu uzysksz możliwość obserwowania swoich komentarzy oraz dostęp do treści i możliwości dostępnych tylko dla zarejestrowanych użytkowników portalu Special-ops.pl... dowiedz się więcej »

Aktualny numer

6/2021
SPECIAL OPS 6/2021
W miesięczniku m.in.:
  • - Master of protection
  • - Bicykle dla specjalsa?
Paweł Piotrowski
Wiosłowanie jednorącz sztangielką z podparciem na ławce skośnej to odmiana klasycznego...
Paweł Piotrowski
Wyciskanie sztangi w wąskim uchwycie na ławce poziomej to klasyczne, skuteczne...
Michał Piekarski
W ostatnią niedzielę czerwca w Gdyni odbyły się uroczystości z okazji Święta Marynarki...
Michał Piekarski
Wzrost napięcia pomiędzy Zachodem i Rosją, który można już bezpiecznie nazywać nową...
Dariusz Materniak
5 marca 2018 roku jednostka specjalna ukraińskiej Policji "KORD" zatrzymała dwie osoby...
Special-OPS TV


Akademia Marynarki Wojennej im. Bohaterów Westerplatte
Akademia Marynarki Wojennej im. Bohaterów Westerplatte
Akademia Marynarki Wojennej im. Bohaterów Westerplatte w Gdynia - państwowa Uczelnia wojskowa. Lider w kształceniu na potrzeby sił...
Rzetelna Firma
Copyright @ 2010-2012 Grupa MEDIUM Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Spółka komandytowa, nr KRS: 0000537655. Wszelkie prawa, w tym Autora, Wydawcy i Producenta bazy danych zastrzeżone. Jakiekolwiek dalsze rozpowszechnianie artykułów zabronione. Korzystanie z serwisu i zamieszczonych w nim utworów i danych wyłącznie na zasadach określonych w Zasadach korzystania z serwisu.
realizacja i CMS: omnia.pl