Bezzałogowce w działaniach specjalnych

 CR  /  SPECIAL OPS 6/2011  /  27-12-2011
Bezzałogowce w działaniach specjalnych
Bezzałogowce w działaniach specjalnych US DoD, DWS

Sztuka utrwalania obrazu ewoluowała od czasów wykonania pierwszych fotografii w XIX w. Wraz z pojawianiem się nowych technologii fotografia znalazła zastosowanie w różnych dziedzinach życia, bardzo szybko zaczęła być wykorzystywana także przez siły policyjne i wojskowe, m.in. do wykonywania zdjęć powierzchni ziemi z powietrza.

 2  7. Ciąg dalszy artykułu...

Satelity rozpoznawcze często nazywane są przez media szpiegowskimi, jednak obrazowe rozpoznanie satelitarne nie służy do pozyskania materiałów niejawnych i zgodnie z prawem międzynarodowym ich wykorzystanie nie jest elementem postrzeganym jako wrogie działanie przeciwko jakiemukolwiek państwu, w przeciwieństwie na przykład do naruszenia narodowej przestrzeni powietrznej przez samolot rozpoznawczy innego państwa.

Satelitarne rozpoznanie obrazowe, które wyparło samoloty rozpoznawcze latające niemal na granicy przestrzeni powietrznej, mimo wielu zalet, ma również swoje ograniczenia. Jedną z wad takiego typu rozpoznania jest fakt, że przeciwnik zna dokładnie rozlokowanie satelitów na orbicie, co pozwala mu na określenie miejsc, które w danym momencie są poza zasięgiem widzialności satelitów. Dodatkowo zmiana trajektorii czy pozycji satelity jest bardzo kosztowna, a czasami niewykonalna. Poza tym, na rozpoznanie satelitarne mogą pozwolić sobie tylko państwa mające możliwości i środki na umieszczenie satelity na orbicie i jego na niej utrzymanie. W trakcie konfliktu falklandzkiego jednym z najistotniejszych elementów wsparcia, jakie Pentagon udzielił Brytyjczykom, były materiały z amerykańskich satelitów rozpoznawczych, dzięki którym brytyjskie siły ekspedycyjne mogły być w planowaniu operacyjnym o krok przed Argentyńczykami.

Zarówno samoloty typu U-2 czy SR-71, jak i satelity rozpoznawcze, są elementami systemu informacyjnego wspierającego wywiad strategiczny. Wywiad ten pozyskuje informacje wywiadowcze niezbędne do kształtowania polityki, planowania militarnego, określania zagrożeń na poziomie narodowym lub międzynarodowym. Dotyczy on najwyższego poziomu informacji, zdobywanych dla potrzeb rządu, w zakresie polityki, wojska, ekonomii i dyplomacji. W tym zakresie zbierania informacji siły zbrojne są zazwyczaj graczem drugoplanowym, a pierwsze skrzypce grają tutaj cywilne instytucje i agencje wywiadowcze. Sferą pełnego działania dla sił zbrojnych jest zbieranie informacji dla potrzeb wywiadu na szczeblu operacyjnym i taktycznym. Oczywiście takie sfery wpływów są bardzo płynne i zarówno cywilne instytucje, jak i agencje wywiadowcze wspierają wojsko przy planowaniu operacyjnym, podobnie jak wojskowe środki rozpoznawcze często służą zdobywaniu materiałów niezbędnych do planowania strategicznego. Nie zagłębiając się w doktrynalne definicje wywiadu w siłach zbrojnych, wywiad i rozpoznanie zdobywają informacje niezbędne dla dowódców w procesie podejmowania decyzji na poziomie planowania operacji i podczas ich prowadzenia.

W zakresie rozpoznania z powietrza, mimo upływu kilku dekad, główne założenia niewiele zmieniły się od czasu II wojny światowej. Oczywiście rozwój techniki zwiększył możliwości zarówno samolotów, jak i sprzętu optoelektronicznego, jednak wciąż najważniejsze jest, aby samolot znalazł się nad celem, a „aparat” wykonał jego zdjęcia. W arsenałach niemal wszystkich sił powietrznych na świecie znajdują się wersje rozpoznawcze samolotów bojowych. Są to samoloty myśliwskie skonfigurowane do zdobywania danych obrazowych bądź służące do tego samego zasobniki rozpoznawcze, podczepiane pod samoloty myśliwskie. Polskie F-16 wyposażone są np. w takie zasobniki firmy Goodrich DB-110. Firma ta dostarczała sprzęt optoelektroniczny dla amerykańskich programów rozpoznania obrazowego Corona i U-2, co stanowi samo w sobie wystarczającą rekomendację dla produkowanego przez nią sprzętu. Zasobnik DB-110 zawiera dwie zaawansowane technologicznie kamery, dzienną i nocną, umożliwiające rejestrację obrazów zarówno w lotach na dużej wysokości, jak i w przelotach na małym pułapie.

Zasobnik transmituje dane obrazowe w czasie rzeczywistym do naziemnej stacji analiz, gdzie następuje przetworzenie uzyskanych danych. Rolą pilota lub operatora w wersji dwumiejscowej samolotu jest zazwyczaj utrzymanie parametrów lotu założonych w trakcie planowania misji. Przyjmując założenie, że rola pilota w trakcie lotu rozpoznawczego sprowadza się „tylko” do pilotowania samolotu, natomiast dane obrazowe są rejestrowane automatycznie lub bezpośrednio transmitowane do stacji naziemnych, zadano sobie pytanie: czy obecność pilota jest niezbędna? Pytanie to nabrało mocy tak naprawdę w czasie II wojny światowej, a wymusiły je ogromne straty ludzkie, ponoszone przez siły powietrzne w efekcie eskalacji wojny powietrznej. Jednak poziom technologii w latach 40. nie dawał jeszcze możliwości wyeliminowania załóg z samolotów wojskowych. Oczywiście sama koncepcja statku powietrznego bez pilota pojawiała się już od początków aeronautyki, wystarczy choćby przypomnieć próby Nobla z rakietami wyposażonymi w aparaty fotograficzne. Naukowiec i wynalazca Nicola Tesla w 1915 r. opisywał zdalnie sterowane aparaty latające jako przyszłość awiacji.

Jako pierwsze wojskowe wykorzystanie bezzałogowych aparatów latających najczęściej wymienia się latające cele powietrzne, służące do szkolenia artylerii przeciwlotniczej. Pierwszy projekt latającego celu był realizowany już w 1917 r. przez „ojca sterowania radiowego” Archibalda Montgomery Lowe’a. Prototyp aparatu został wystrzelony za pomocą pneumatycznej wyrzutni, zamontowanej na przyczepie, rozbił się jednak przy lądowaniu, ale już w latach 30. i 40. zdalnie sterowane cele powietrzne przestały być literacką fikcją.

Do powstania „bezzałogowców” w dzisiejszym rozumieniu tego pojęcia niezbędny był rozwój technologii opartych na automatyce, informatyce i miniaturyzacji. Wykorzystanie automatycznych statków powietrznych na większą skalę miało miejsce dopiero podczas konfliktu w Wietnamie. W trakcie eskalacji działań powietrznych amerykańskie siły powietrzne doświadczyły dużych strat w personelu latającym. W trakcie trwania całego konfliktu zginęło około 5000 amerykańskich lotników, a ponad 1000 zaginęło lub dostało się do niewoli. W celu zmniejszenia strat zadawanych przez wietnamską obronę przeciwlotniczą, Amerykanie przystosowali latający cel AQM-34 Firebee do infiltracji systemu obrony przeciwlotniczej, a dane zapisane w aparacie odzyskiwali po jego opadnięciu na spadochronie. Firebee napędzany był silnikiem odrzutowym, startował wyniesiony w powietrze przez DC-130 i wykonywał lot po zaplanowanej trasie. Do 1972 r. Amerykanie mieli przeprowadzić ponad 3000 misji swoimi „dronami”, tracąc jednak ponad 500 aparatów. Możliwość rezygnacji z załogi na pokładzie powietrznego środka rozpoznawczego pozwoliła wojsku i służbom wywiadowczym na o wiele skuteczniejsze planowanie i prowadzenie misji nazywanych potocznie 4D (deep, dirty, dull and dangerous), czyli: niebezpiecznych, długotrwałych, monotonnych i „brudnych”.

Pionierami w prowadzeniu rozpoznania obrazowego z powietrza, a zwłaszcza transmitowania danych obrazowych w czasie rzeczywistym, są Izraelczycy. Podczas trwania wojny Yom Kippur w 1973 r. izraelskie lotnictwo poniosło bardzo duże straty w starciach z syryjską obroną przeciwlotniczą. Izraelczycy wyciągnęli wnioski z doświadczeń wojennych, czego efektem były nowatorskie projekty bezzałogowych statków powietrznych (UAV – Unmanned Aerial Vehicle), mających za zadanie dostarczanie danych obrazowych i wykrywanie systemów radarowych. W 1982 r., podczas wojny libańskiej, skuteczne wykorzystanie UAV praktycznie wyeliminowało syryjską obronę przeciwlotniczą bez żadnych strat w personelu latającym Izraela. Systemy te charakteryzowały się już tym, że platformy latające były zdalnie sterowane przez operatorów, a nie tylko wykonywały zaplanowany lot.

Galeria artykułu  Ilość zdjęć:  14
Artykuł pochodzi z: magazynu SPECIAL OPS nr 6/2011

Komentarze

0

Wybrane dla Ciebie

 


Co zabrać ze sobą na jesienną wyprawę »
sprzet jesienny

 


Dostępny już dla Ciebie! Nie tylko dla mundurowych »

Latarka odporna na wszytko? Przekonaj się »


latarka na broń

 


Co jest niezbędne w mundurze komandosa »
buty taktyczne

 


Zostań najbardziej pożądanym absolwentem na świecie »

Niezastąpiony sprzęt bushcraft - co wybrać »

uczelnia wojskowa

 

 

 


 Co sprawia, że ten filtr do wody jest wyjątkowy »

filtry do wody

 


Poznaj arkana radiokomunikacji wojskowej w XXI wieku » Schludnie, wygodnie, taktycznie na każdą akcję »
latarka czołowa ubrania taktyczne

 


Wybierz produkty sprawdzone w ekstramalnych warunakch »
ubranie taktyczne

 


Dla tych którzy ratują życie » Niezbędnik podróżnika - co warto mieć »
latarka czołowa ubrania taktyczne

 


Buty do lasu - które wybrać »
kursy strzeleń
05/07/2020

Dodaj komentarz
Nie jesteś zalogowany - zaloguj się lub załóż konto. Dzięki temu uzysksz możliwość obserwowania swoich komentarzy oraz dostęp do treści i możliwości dostępnych tylko dla zarejestrowanych użytkowników portalu Special-ops.pl... dowiedz się więcej »

Aktualności

Policjanci na misji w Kosowie wyróżnieni medalami

I Zastępca Komendanta Głównego Policji, nadinsp. Dariusz Augustyniak przewodniczył delegacji Policji podczas wizyty w polskim Kontyngencie Policyjnym w Kosowie. W trakcie jej trwania odznaczono...

Aktualny numer

5/2021
SPECIAL OPS 5/2021
W miesięczniku m.in.:
  • - „Born to fight” MD 530F Cayuse Warrior
  • - Skuteczni razem
Paweł Piotrowski
Wiosłowanie jednorącz sztangielką z podparciem na ławce skośnej to odmiana klasycznego...
Paweł Piotrowski
Wyciskanie sztangi w wąskim uchwycie na ławce poziomej to klasyczne, skuteczne...
Michał Piekarski
W ostatnią niedzielę czerwca w Gdyni odbyły się uroczystości z okazji Święta Marynarki...
Michał Piekarski
Wzrost napięcia pomiędzy Zachodem i Rosją, który można już bezpiecznie nazywać nową...
Dariusz Materniak
5 marca 2018 roku jednostka specjalna ukraińskiej Policji "KORD" zatrzymała dwie osoby...
Special-OPS TV


Akademia Marynarki Wojennej im. Bohaterów Westerplatte
Akademia Marynarki Wojennej im. Bohaterów Westerplatte
Akademia Marynarki Wojennej im. Bohaterów Westerplatte w Gdynia - państwowa Uczelnia wojskowa. Lider w kształceniu na potrzeby sił...
Rzetelna Firma
Copyright @ 2010-2012 Grupa MEDIUM Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Spółka komandytowa, nr KRS: 0000537655. Wszelkie prawa, w tym Autora, Wydawcy i Producenta bazy danych zastrzeżone. Jakiekolwiek dalsze rozpowszechnianie artykułów zabronione. Korzystanie z serwisu i zamieszczonych w nim utworów i danych wyłącznie na zasadach określonych w Zasadach korzystania z serwisu.
realizacja i CMS: omnia.pl