Licencja na zabijanie?

Michał Piekarski  /  10-08-2011  /  4
Siły specjalne odgrywają coraz większą rolę w zwalczaniu piractwa i terroryzmu morskiego. Mimo stałej rozbudowy i doskonalenia tych sił nie można zapominać o stworzeniu jak najlepszych procedur prawnych
Siły specjalne odgrywają coraz większą rolę w zwalczaniu piractwa i terroryzmu morskiego. Mimo stałej rozbudowy i doskonalenia tych sił nie można zapominać o stworzeniu jak najlepszych procedur prawnych US DoD

„Czy policjantowi wolno zabić?” „Antyterroryści mają licencję na zabijanie”. „Powinno się strzelać, aby zabić” – to tylko kilka przykładowych opinii i tez, na jakie można się natknąć przeglądając prasę codzienną i strony internetowe.

Obecność różnego rodzaju poglądów – a czasem mitów – związanych ze zwalczaniem terrorystów i innych niebezpiecznych przestępców jest faktem, często utrudniającym rzetelną dyskusję o tym problemie.

Podobnie jak w innych obszarach działalności państwa, podstawą do jego działania jest bowiem prawo. Państwo prawa i jego organy muszą postępować zgodnie z prawem, inaczej podważają własną legitymację do sprawowania swojej funkcji. 

 4  4. Ciąg dalszy artykułu...

Podobne uprawnienia mogą przysługiwać żołnierzom podczas stanu wyjątkowego. Natomiast żołnierze Żandarmerii Wojskowej mogą zostać skierowani do pomocy Policji w trybie art 18a Ustawy o Policji, skutkującego przyznaniem ich takich samych uprawnień jak wymieniono powyżej.

Z punktu widzenia działań przeciwterrorystycznych, zakres uprawnień przysługujących żołnierzom umożliwia skuteczne realizowanie wielu zadań, zarówno ochronnych, prewencyjnych, jak i kontrterrorystycznych. Możliwe jest skierowanie w razie potrzeby wojska do wzmocnienia ochrony obiektów lub całych stref (np. zagrożonych dzielnic miast), izolowania miejsca zamachu lub nawet zatrzymywania sprawców zamachów w działaniach pościgowych lub wyprzedzająco.

W przykładowej sytuacji zakładniczej, żołnierze wojskowych jednostek specjalnych, prowadzący działania ratownicze samodzielnie lub z policyjnymi antyterrorystami, mogliby używać broni palnej na zasadach identycznych jak policjanci, a także stosować inne środki przymusu. Dla przykładu, jeśli ujawniłby się u któregoś z zakładników „syndrom sztokholmski”, legalne byłoby użycie wobec niego np. chwytów obezwładniających a w razie potrzeby np. kajdanek.

Podobnie legalna byłaby filtracja podczas ewakuacji zakładników, a w razie ujawnienia w jej trakcie sprawcy podającego się za inną osobę – jej natychmiastowe przeszukanie na miejscu i zatrzymanie zgodnie z obowiązującym prawem.

Faktem jest, że obowiązujące prawo wymusza na żołnierzach postępowanie zgodnie z przepisami policyjnymi. Nie należy jednak oceniać tego negatywnie. W sytuacji działań w Polsce, zarówno z powodów politycznych, jak i taktycznych niezbędne będzie ograniczenie stosowanej siły, w porównaniu z typowymi działaniami bojowymi. Trudno wyobrazić, aby do rozwiązania sytuacji zakładniczej ściągnięto kompanię czołgów czy „Rosomaków” i rozkazano ogniem wozów bojowych zniszczyć budynek, likwidując sprawców i zakładników.

Naturalne jest stosowanie metod bardziej zbliżonych do policyjnych – i wymuszona przepisami tożsamość uprawnień jest tu czynnikiem pozytywnym, mogącym usprawnić wspólne działania.

Dyspozycje do użycia wojska zawiera także ustawa o zarządzaniu kryzysowym. Jest to akt prawny regulujący jednak prawie wyłącznie kompetencje cywilne administracji. Zgodnie z jego zapisami, wojsko może być użyte do zadań typowo ratowniczych i ewakuacyjnych, w tym monitorowania i zwalczania skażeń i epidemii, poszukiwania i ratownictwa, udzielania pomocy medycznej oraz wykonywania specjalistycznych prac inżynieryjnych.

Mimo że wśród zadań wymienia się także „izolowanie obszaru występowania zagrożeń” oraz „współudział w ochronie mienia pozostawionego na obszarze występowania zagrożeń”, ustawa ta nie zawiera żadnego zapisu precyzującego zakres uprawnień żołnierzy w takich sytuacjach. Podczas zagrożenia terrorystycznego, może się okazać, że w jednym miejscu będą działać i współdziałać pododdziały wojska o zróżnicowanym statusie prawnym, co może prowadzić do niepożądanych zakłóceń.

Może także zaistnieć sytuacja, w której z powodu dwoistości procedur prowadzących do skierowania żołnierzy do pomocy w rozwiązaniu sytuacji kryzysowej, jedna z tych ścieżek zostanie pomnięta, co może doprowadzić do nie użycia istotnych elementów systemu bezpieczeństwa państwa.

podsumowanie - potrzeba prawa przeciwterrorystycznego

Reasumując, polskie przepisy dotyczące działań przeciwterrorystycznych można określić w dużej mierze jako niespójne, będące wynikiem wyrywkowego i dyktowanego impulsami procesu ich tworzenia. Część z nich to mniej lub bardziej udane implementacje rozwiązań zewnętrznych, część to adaptacje istniejących wcześniej przepisów. Zwłaszcza przepisy Ustawy o Policji w dużej mierze powstawały właśnie w ten sposób, a analiza wcześniejszych przepisów zdradza ich pokrewieństwo z przepisami sprzed roku 1989.

W obliczu zmieniającego się środowiska bezpieczeństwa, nowych zagrożeń i konieczności coraz bardziej ścisłego współdziałania międzynarodowego, coraz bardziej istotne staje się pytanie o zasadność utrzymywania tak rozdrobnionego porządku prawnego, utrudniającego jego znajomość i stosowanie.

Niewątpliwie bardziej efektywnym rozwiązaniem byłoby przygotowanie kompleksowego rozwiązania w formie jednej, niekoniecznie rozbudowanej ustawy przeciwterrorystycznej, jednoznacznie regulującej problemy zwalczania zagrożeń terrorystycznych – wraz z ich jednoznaczną i powszechną dla polskiego prawa definicją – w tym także w aspekcie ich zwalczania i niwelowania ich skutków. Obecne doświadczenia, sugerują potrzebę jednoznacznego uregulowania decyzyjności i odpowiedzialności w tego rodzaju sytuacjach.

Niestety, lekcje wyniesione z dotychczasowych sytuacji – czy to natury kryminalnej czy klęsk żywiołowych – muszą być bodźcem do stawiania pytań o stan krajowego aparatu bezpieczeństwa i zarządzania kryzysowego w czasie, gdy pytanie o duży zamach terrorystyczny w Polsce już od dawna brzmi nie „czy?”, ale „kiedy?”.

Galeria artykułu  Ilość zdjęć:  7

Komentarze

4
ondraszek / 28-06-2012, 16:47
W zakresie użycia broni przez odpowiednie służby mówię tak, ale nie na zasadzie "licencji na zabijanie". Tym problemem powinni zainteresować się przede wszystkim sami funkcjonariusze którzy z natury służby posiadają największą wiedzę i doświadczenie oraz prawnicy mający już do czynienia z sytuacjami użycia broni. To oni powinni stworzyć krótkie, jednoznaczne i klarowne przepisy. Tylko zazwyczaj do takiej dyskusji wtrącają się laicy o zacięciu filozoficznym i obrońcy praw wszelakich.
ondraszek / 25-08-2012, 19:30
Tu nie potrzebna jest jakakolwiek licencja, funkcjonariusz czy żołnierz biorący udział w akcji bojowej, sytuacji kryzysowej ma prawo użycia broni. Nasi prawodawcy i wszelkiej maści decydenci nie potrafią określić jaka to wielkość "mała i duża" przy określaniu wielkości działki "trawy", a zabierają się do problemu o którym nie mają wiedzy. To dyskusja typu "czy koń podkuty pływa czy nie", w dyskusji biorą udział "magistry i doktory", ale nikt nawet się nie zająknie o człowieku który będzie musiał pociągnąć za spust, to on w ułamkach sekund musi podjąć decyzję - strzelać czy nie - i nie robi tego dla frajdy i przyjemności tylko w celu obezwładnienia zagrożenia. W naszym kraju na co drugiej uczelni jest kierunek - obronności - bezpieczeństwa - anty terroryzmu itp. - i wszyscy się na tym znają i wszyscy podejmują merytoryczna polemikę, a w tym wszystkim zapominają o ludziach. Funkcjonariusz czy żołnierz to nie przestępcy. Nasze społeczeństwo bardziej przychylne jest strzelającym bandytom niż strzelającym funkcjonariuszom.
Marcin / 25-08-2013, 12:01
Problem ten jest dyskutowany od dawna i rozwiazania, w trakcie analizy, narzucają się same: komandos/operator działa w celu uwolnienia zakładnika, wzglednie powstrzymania osoby przed popełnieniem zabójstwa/zamachu itd. Jeżeli dla wykonania zadania niezbędne jest pozbawienie życia sprawcy zagrożenia - należy go zabić. Przepisy powinny to uwzględniać i nic nie stoi na przeszkodzie, aby tak było. Generalną wadą naszego polskiego rozumowania jest nadmierna analiza i nieumiejętność reasumwoania, oderwanie od rzeczywistości i przekora. Stąd tematy stosunkowo jasne, mające silne oparcie w rzeczywistości rozpatrywane są po akademicku. Godność, prawo do życia musi być bezwględnie respektowane, lecz jeżeli dla uchylenia niebezpieczeństwa dla jednych, innym - sprawcom tegoż niebezpieczeństwa trzeba odebrać życie, powinno się tak postępować, w sytuacjach bezwglednie tego wymagających. Jeżeli wzywa się jednostkę specjalną, taka sytuacja ma miejsce, a wóczas: "specjalne siły-specjalne środki-specjalne uprawnienia".
Jarek / 22-10-2013, 14:09
Nie wiem nad czym tu dyskutujecie. Jak ktoś do kogoś startuje z pistoletem czy siekierą to chyba nie poto by postraszyć. Zwłaszcza gdy starcie jest na krótki dystans.
Nie popieram przesady w użyciu broni, ale jest dla mnie śmieszne gdy prokurator sądzi tego co miał chronić i bronić, a nie tego co chciał zabijać. Przykłady: Magdalenka, Afganistan, itp....
   1 / 1   

Wybrane dla Ciebie

 


Poznaj 5 kluczowych zalet latarek taktycznych, które Cię nie zawiodą »
latarka mactronic

 


Poznaj 1 sposób na ochronę Twojego smartphona »

Dla kogo latarka taktyczna z UV »


latarka taktyczna

 


Rajd po trudnym terenie?  Dobierz pojazd »
pojazdy wojskowe

 


Na czym polega przewaga butów taktycznych »

Jesteś aktywnym strzelcem? Gdzie zaspokoisz swoje potrzeby »


ubranie taktyczne

 


Kto chroni statki handlowe »

 


Jakie parametry liczą się w goglach noktowizyjnych »

Wybierz sprzęt bushcraft  »

noktowizja

sprzet bushcraft




Jakie funkcje powinny mieć latarki czołowe »
latarki czołowe

 


Jakich butów nie porzucisz w akcji »

W ciemności przyda się pewne źródło zasilania »


sprzet logistyczny

 


5 kluczowych zalet butów taktycznych »
buty wojskowe

 



Jak poprawić celność broni »  Wybierz produkty sprawdzone w ekstramalnych warunakch »
broń konserwacja zegarki taktyczne

 


Dobierz buty do swojego hobby »
buty taktyczne

 



Uzyskaj licencję Instruktora Sportu Strzeleckiego » Prosty sposób na wzmocnienie celności »
zasilanie latrki na karabin

 


Poznaj arkana radiokomunikacji wojskowej w XXI wieku » Spodnie taktyczne na każdą misję »
latarka czołowa spodnie taktyczne

 

 


05/07/2020

Dodaj komentarz
Nie jesteś zalogowany - zaloguj się lub załóż konto. Dzięki temu uzysksz możliwość obserwowania swoich komentarzy oraz dostęp do treści i możliwości dostępnych tylko dla zarejestrowanych użytkowników portalu Special-ops.pl... dowiedz się więcej »

Aktualności

Policjanci z JSPP w Kosowie zabezpieczali Cycle Kosovo for Children

Po raz kolejny w ostatnich dniach polscy policjanci z XXXII. Rotacji JSPP stacjonującej w Kosowie udzielali pomocy osobie poszkodowanej w wypadku samochodowym. Tym razem zdarzenie miało miejsce...

Aktualny numer

2/2021
SPECIAL OPS 2/2021
W miesięczniku m.in.:
  • - 60 lat JW4101
  • - Morska ochrona statków - robota dla komandosa
Paweł Piotrowski
Wiosłowanie jednorącz sztangielką z podparciem na ławce skośnej to odmiana klasycznego...
Paweł Piotrowski
Wyciskanie sztangi w wąskim uchwycie na ławce poziomej to klasyczne, skuteczne...
Michał Piekarski
W ostatnią niedzielę czerwca w Gdyni odbyły się uroczystości z okazji Święta Marynarki...
Michał Piekarski
Wzrost napięcia pomiędzy Zachodem i Rosją, który można już bezpiecznie nazywać nową...
Dariusz Materniak
5 marca 2018 roku jednostka specjalna ukraińskiej Policji "KORD" zatrzymała dwie osoby...
Special-OPS TV


WYŻSZA SZKOŁA ADMINISTRACJI I BIZNESU IM. EUGENIUSZA KWIATKOWSKIEGO W GDYNI
WYŻSZA SZKOŁA ADMINISTRACJI I BIZNESU IM. EUGENIUSZA KWIATKOWSKIEGO W GDYNI
Wyższa Szkoła Administracji i Biznesu im. E. Kwiatkowskiego w Gdyni od dekady kształci wybitnych specjalistów z Bezpieczeństwa Wewnętrznego,...
Rzetelna Firma
Copyright @ 2010-2012 Grupa MEDIUM Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Spółka komandytowa, nr KRS: 0000537655. Wszelkie prawa, w tym Autora, Wydawcy i Producenta bazy danych zastrzeżone. Jakiekolwiek dalsze rozpowszechnianie artykułów zabronione. Korzystanie z serwisu i zamieszczonych w nim utworów i danych wyłącznie na zasadach określonych w Zasadach korzystania z serwisu.
realizacja i CMS: omnia.pl