Pobierz SPECIAL OPS nr 3/2016

Wystarczy, że założysz konto w portalu special-ops.pl »

Polityczny skalpel

Michał Piekarski  /  10-08-2011
Wraz ze wzrostem zagrożenia ze strony improwizowanych urządzeń wybuchowych, na znaczeniu nabierają pododdziały wyspecjalizowane w ich neutralizacji, takie jak grupy EOD amerykańskiej marynarki
Wraz ze wzrostem zagrożenia ze strony improwizowanych urządzeń wybuchowych, na znaczeniu nabierają pododdziały wyspecjalizowane w ich neutralizacji, takie jak grupy EOD amerykańskiej marynarki US Navy

Gdy 11 września 2001 roku opadał kurz po upadku wież World Trade Center, kolejne pojawiające się w mediach opinie wskazywały jednoznacznie, że nadchodząca wojna będzie wojną komandosów i wywiadowców, odmienną od dotychczasowych konfliktów. Obecnie, w dziesiątym roku globalnej wojny z terroryzmem, można stwierdzić, że przewidywania te były słuszne. To operatorzy jednostek specjalnych odegrali kluczową rolę w obaleniu reżimu talibów w 2001 roku, torowali drogę regularnym dywizjom w Iraku dwa lata później, odgrywali i odgrywają kluczową rolę w działaniach przeciwpartyzanckich w Afganistanie i Iraku i walczą z terrorystami w Moskwie, Mumbaju i Londynie. Pojawia się wobec tego pytanie, jaką funkcję spełniają siły specjalne w polityce współczesnego państwa, i jak przekłada się to na budzącą spory polską politykę obronną.

W pierwszej kolejności należy odpowiedzieć na pytanie, czym właściwie są siły specjalne i ich operacje? Co czyni je specjalnymi? Zgodnie z definicją używaną przez NATO, działania specjalne są „działaniami wojskowymi, prowadzonymi przez specjalnie wyznaczone, zorganizowane, wyszkolone i wyposażone siły używające technik operacyjnych i sposobów działania nietypowych dla sił konwencjonalnych. Działania te są prowadzone w całym zakresie działań wojskowych samodzielnie lub we współpracy z działaniami konwencjonalnymi dla osiągnięcia celów politycznych, wojskowych, psychologicznych i gospodarczych. Uwarunkowania polityczno-wojskowe mogą wymagać tajnych, utajnionych lub dyskretnych technik działania oraz akceptacji materialnego i politycznego ryzyka niezwiązanego z działaniami konwencjonalnymi”. Szersze rozważania definicyjne wykraczają poza ramy tego artykułu, natomiast dla porządku należy podsumować najważniejsze fakty.

Tradycyjnie siły specjalne wykonują kilka rodzajów zadań. W toku ewolucji doktryn wojskowych za zasadnicze uznano przede wszystkim rozpoznanie specjalne, akcje bezpośrednie, zwalczanie terroryzmu, działania niekonwencjonalne, psychologiczne i wsparcie militarne, jak również kilka pobocznych działań, zwłaszcza poszukiwanie i ratownictwo w warunkach bojowych. Wykonują one zadania w małych grupach, czasem w zespołach grup specjalnych, w których jakość dominuje nad ilością. Skromna liczebność tych jednostek jest rekompensowana poprzez dążenie do perfekcyjnego wyszkolenia, działania w sposób nieszablonowy i zaskakujący, jak najpełniejsze wykorzystanie dostępnych informacji rozpoznawczych i wyposażenia technicznego oraz unikania rozstrzygania sytuacji w sposób typowy dla działań konwencjonalnych.

Wojska specjalne są stosunkowo tanie. Wyszkolenie żołnierzy i wyposażenie jednostki w porównaniu z innymi rodzajami wojsk jest dużo tańsze. Za cenę samolotu wielozadaniowego kosztującego pięćdziesiąt milionów dolarów można zakupić podstawowe wyposażenie i uzbrojenie oraz zorganizować bazę szkoleniową dla kilkusetosobowej jednostki specjalnej. Jednocześnie efekt ich działań jest z reguły nieproporcjonalnie wyższy, niż zaangażowane środki - nie tylko w wymiarze taktycznym, ale także operacyjnym i strategicznym, nie tylko w wymiarze fizycznie zadanych strat, ale także efektów psychologicznych i politycznych. Niestety, działa to w obie strony - konsekwencje porażki mogą być bardzo bolesne, a jej ryzyko jest większe.

Jednocześnie ewolucji ulega międzynarodowe otoczenie. W coraz większym stopniu, zagrożeniem są nie inne państwa i bezpośrednia agresja, co działalność ugrupowań terrorystycznych i partyzanckich, grup przestępczych, nierzadko penetrujących i korumpujących słabe struktury państwowe. Tego rodzaju przeciwnik jest często wręcz niemożliwy do zwalczania przez konwencjonalne siły zbrojne, zorientowane na konfrontację z podobnym do siebie (symetrycznym) przeciwnikiem, jak również przez tradycyjne siły policyjne, które nastawione są przede wszystkim na konwencjonalną pracę prewencyjną i wykrywczą na własnym terytorium. Można zaryzykować stwierdzenie, że obecna powszechna, choć długotrwała ewolucja wojskowych jednostek specjalnych - od działań typowo rozpoznawczych i dywersyjnych do działań przeciw terrorystycznych i ekspedycyjnych przypomina podobny proces, jaki zaszedł w latach siedemdziesiątych, kiedy zaczęto formować w siłach policyjnych i wojskowych dedykowane jednostki ratowania zakładników.

Wiąże się to także z tym, że działania wojskowe i policyjne wzajemnie się do siebie upodabniają. Z jednej strony, do zwalczania zorganizowanej przestępczości kryminalnej używa się coraz częściej wojska (np. operacje amerykańskiej marynarki na Morzu Karaibskim o Kolumbii i Meksyku nie wspominając) lub formacji zmililtaryzowanych, wykorzystując typowe dla wojska metody działania i wyposażenie. Z drugiej strony, wojsko używane jest do działań wręcz policyjnych z natury, podczas misji stabilizacyjnych, gdzie użycie siły jest ograniczane do niezbędnego minimum, a celem działań jest wymuszenie określonego zachowania na stronach konfliktu, rozbicie ugrupowań partyzanckich lub terrorystycznych, a także ujęcie sprawców przestępstw - czy to zamachów terrorystycznych, czy zbrodni wojennych. Coraz trudniej określić jednoznacznie poszczególne konflikty jako „wewnętrzne” czy zewnętrzne, gdyż elementy „policyjny” i „wojskowy” w nich współistnieją i wzajemnie się przenikają. Jednocześnie działania ugrupowań terrorystycznych czy przestępczych wykazują często wiele wspólnego z operacjami sił specjalnych, a w niektórych przypadkach ich sprawcami są osoby wcześniej w tych formacjach służące (Meksyk) lub przez nie szkolone.

Oczy i uszy państwa

Dla podejmowania decyzji politycznych i strategicznych, kluczową sprawą jest posiadanie jak najpełniejszego obrazu sytuacji. Ośrodkom decyzyjnym informacje dostarcza szereg podmiotów zewnętrznych i wewnętrznych - od mediów, poprzez dyplomację po ośrodki analityczne i służby wywiadowcze. Spośród wielu metod i form zdobywania informacji, za dający największe możliwości działania należy uznać wywiad osobowy (HUMINT). Dostarcza on bowiem nie tylko suchej informacji o faktach (jak rozpoznanie radioelektroniczne lub obrazowe), ale także o postawach, poglądach i mentalności ludzi, a także umożliwia spojrzenie na sytuację przez pryzmat osoby znajdującej się w kluczowych miejscach. Jednak prowadzenie działań rozpoznawczych w niebezpiecznych obszarach - strefach działania organizacji przestępczych i terrorystycznych - może wymagać zapewnienia bezpieczeństwa osobom prowadzącym tego rodzaju operacje. Może zajść konieczność penetracji tych obszarów w różny sposób, niekoniecznie pod przykrywką dyplomatyczną. W naturalny sposób wojska specjalne są tym rodzajem sił, który może we współpracy ze służbami wywiadu wspomagać działania mające na celu pozyskanie wszechstronnej wiedzy o przeciwniku i środowisku, w jakim działa. Możliwość wprowadzenia grup specjalnych w sposób skryty - drogą lądową, morską lub powietrzną - oraz ich odzyskania, pozwala działać zwłaszcza w miejscach zapalnych (np. w „państwach upadłych”) także w sytuacji zerwania tradycyjnej wymiany dyplomatycznej czy handlowej. Możliwe jest także połączenie wysiłku grup rozpoznawczych z pracą struktur wywiadu w tych sytuacjach, gdzie wykonalne jest zalegendowanie przynajmniej uczestników operacji jako np. turystów czy handlowców.

Galeria artykułu  Ilość zdjęć:  8

Komentarze

0

Wybrane dla ciebie

W prezencie rabat 20% na noże Böker » Bądź elegancki i praktyczny w upalne dni »

 


Z kodem  OPS20 - 20% rabatu przy zakupie butów »

buty taktyczne


wybieram »


 

Bycie profesjonalisą w każdym milimetrze to wyzwanie! Jaki sprzęt Ci w tym pomoże » Jesteś graczem ASG? Zadbaj o swoją broń »
kabura

 


Sprawdź! Najnowszą kamizelkę taktyczną »

kamizelka taktyczna


wybieram »


 

Która latarka czołowa niezawiedzie Cię w najtrudniejszych warunkach » Studiuj praktycznie! Wybierz Bezpieczeństwo Wewnętrzne »
latarka czołowa  cyberbezpieczeństwo

 


Dodaj komentarz
Nie jesteś zalogowany - zaloguj się lub załóż konto. Dzięki temu uzysksz możliwość obserwowania swoich komentarzy oraz dostęp do treści i możliwości dostępnych tylko dla zarejestrowanych użytkowników portalu Special-ops.pl... dowiedz się więcej »

Aktualności

DRAGON-19

Rozpoczęły się największe tegoroczne ćwiczenia Sił Zbrojnych RP w Polsce pod kryptonimem DRAGON-19. Bierze w nich udział około 18 tysięcy żołnierzy oraz 2,5 tysiąca jednostek sprzętu...

Aktualny numer

2/2019
SPECIAL OPS 2/2019
W miesięczniku m.in.:
  • - Force Recon
  • - UAE SWAT Challenge
Paweł Piotrowski
Wiosłowanie jednorącz sztangielką z podparciem na ławce skośnej to odmiana klasycznego...
Paweł Piotrowski
Wyciskanie sztangi w wąskim uchwycie na ławce poziomej to klasyczne, skuteczne...
Michał Piekarski
W ostatnią niedzielę czerwca w Gdyni odbyły się uroczystości z okazji Święta Marynarki...
Michał Piekarski
Wzrost napięcia pomiędzy Zachodem i Rosją, który można już bezpiecznie nazywać nową...
Dariusz Materniak
5 marca 2018 roku jednostka specjalna ukraińskiej Policji "KORD" zatrzymała dwie osoby...
KSIĘGARNIA MILITARNA POLECA:
Sortmund
Sortmund
Sortmund jest firmą specjalizującą się w dostawie umundurowania dla większości służb mundurowych w Polsce. Współpracujemy z wieloma uznanymi...

Powstanie Warszawskie 2.0, czyli „kotwica” z hashtagiem

Czy było warto? – to pytanie w ostatnich latach rozliczania naszej historii pada bardzo często w kontekście Powstania Warszawskiego. Jednocześnie...wiecej »
Rzetelna Firma
Copyright @ 2010-2012 Grupa MEDIUM Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Spółka komandytowa, nr KRS: 0000537655. Wszelkie prawa, w tym Autora, Wydawcy i Producenta bazy danych zastrzeżone. Jakiekolwiek dalsze rozpowszechnianie artykułów zabronione. Korzystanie z serwisu i zamieszczonych w nim utworów i danych wyłącznie na zasadach określonych w Zasadach korzystania z serwisu.
realizacja i CMS: omnia.pl