Pobierz SPECIAL OPS nr 3/2016

Wystarczy, że założysz konto w portalu special-ops.pl »

VAPOR WAKE DOGS®- nowa broń w walce z terroryzmem

Jagna  Gill  /  SPECIAL OPS 1/2019  /  01-04-2019
Stadiony są jednym z głównych obszarów, w których pracują psy Vapor Wake<sup>®</sup>, strzegąc bezpieczeństwa podczas rozgrywanych meczów oraz innych wydarzeń przyciągających tłumy ludzi.
Stadiony są jednym z głównych obszarów, w których pracują psy Vapor Wake®, strzegąc bezpieczeństwa podczas rozgrywanych meczów oraz innych wydarzeń przyciągających tłumy ludzi. Zdjęcie: archiwum Joanny Gill

Zagrożenie atakami terrorystów-samobójców detonujących ładunki wybuchowe na imprezach masowych i w obiektach użyteczności publicznej jest nowym wyzwaniem dla służb bezpieczeństwa. Podobnie jak skuteczna i dyskretna identyfikacja osób mających niebezpieczne materiały w miejscu publicznym, wewnątrz dużej grupy ludzi. Do tej pory stanowiło to lukę w systemach zabezpieczeń. Rozwiązanie dostarczyli naukowcy z Wydziału Medycyny Weterynaryjnej w Auburn w Stanach Zjednoczonych. Wykorzystując zdolności psów do wykrywania zapachu materiałów wybuchowych, podążania za nim i identyfikowania jego źródła, stworzyli program szkolenia Vapor Wake®.

Zdjęcia: archiwum Joanny Gill

Historia

Korzenie programu Vapor Wake® sięgają roku 1988, kiedy to nad Lockerbie w Szkocji doszło do zamachu terrorystycznego na samolot pasażerski linii Pan American. W wyniku zdetonowania bomby na pokładzie Boeinga śmierć poniosło łącznie 270 osób. Po tym zdarzeniu Federalna Administracja Lotnictwa (FAA) wskazała na konieczność zwiększenia na lotniskach liczby psów wyszkolonych do wykrywania materiałów wybuchowych. W tym samym czasie naukowcy z Wydziału Weterynaryjnego na Uniwersytecie w Auburn rozpoczęli prace badawcze nad możliwościami zwiększenia skuteczności szkolenia tych zwierząt w zakresie identyfikowania zapachów.

W 1989 roku w Auburn utworzono Instytut Biologicznych Systemów Detekcji. Oddelegowano do niego nie tylko pracowników naukowych uniwersytetu, ale też lekarzy weterynarii oraz inżynierów. Równolegle zapoczątkowano program hodowlany, który miał zaspokoić zapotrzebowanie służb na profesjonalnie wyszkolone psy.

Jagna Gill
– założycielka i prezes Fundacji IRMA – Psy w Służbie Człowieka z Poznania. Przewodnik dwóch psów do detekcji zapachowej certyfikowanych na bazie standardów UNOPS, dwóch psów ratowniczych szkolonych w specjalności gruzowiskowej oraz terenowej wg regulaminów PSP oraz psa szkolonego do rekonesansu (tzw. radio/camera dog). Instruktor nose work, instruktor dogoterapii oraz przewodnik psa terapeutycznego. Absolwentka rocznego kursu specjalizacyjnego z zakresu użytkowej detekcji zapachowej oraz zdalnej detekcji zapachowej Scandinavian Working Dog Institute (Szwecja). Współpracuje przy szkoleniu psów w służbach mundurowych z różnych państw europejskich oraz ze specjalistami kynologicznymi z całego świata działając na rzecz unowocześniania i systematyzowania metod treningowych w służbach mundurowych.

W latach dziewięćdziesiątych kontynuowano prace badawcze oraz hodowlane. Już wtedy kształtu zaczął nabierać program Vapor Wake®. Przełomem dla Uniwersytetu w Auburn i FAA okazał się rok 2001. Australijska Służba Celna otworzyła wówczas dostęp do swoich hodowli trzem podmiotom:

  • Amerykańskiej Służbie Celnej i Służbie Granicznej,
  • Administracji Bezpieczeństwa Transportu
  • oraz Uniwersytetowi w Auburn.

W ten sposób znacznie ułatwiono pozyskiwanie psów niezbędnych do dalszego rozwoju programu szkolenia.

Obecnie tylko Auburn kontynuuje zapoczątkowany wówczas program hodowlany, a także opatentowany i rozpowszechniony w całych Stanach Zjednoczonych program Vapor Wake®.

Program Vapor Wake®

Ideą przewodnią programu Vapor Wake® jest wyszkolenie psa do wykrywania materiałów wybuchowych przenoszonych przez człowieka, który jest w ruchu. W przeciwieństwie do psów wykrywających substancje wśród statycznych obiektów i w kontrolowanym otoczeniu (określa się je mianem explosive detection dogs, w skrócie EDD), Vapor Wake® Dogs (VWD) pracują identyfikując i podążając za śladem zapachowym pozostawionym w powietrzu przez jednostkę przemieszczającą się w tłumie ludzi.

Podążanie śladem zapachowym domniemanego terrorysty jest możliwe dzięki wytwarzanej przez ludzkie ciało chmurze zapachowej. Poruszający się człowiek pozostawia za sobą „smugę zapachu”, tzw. stożek zapachowy. Jeżeli ma on przy sobie materiał wybuchowy, zapach materiału miesza się z chmurą zapachową ciała i wchodzi w skład pozostawionego w powietrzu stożka.

Dobrze wyszkolony pies, identyfikujący woń elementów, z których może być zbudowana bomba, jest w stanie nie tylko wykryć zagrożenie, ale i odnaleźć jego źródło. Zwierzęta te są w stanie efektywnie działać w pełnych ludzi przestrzeniach, zarówno zamkniętych (hale, dworce, lotniska, biurowce), jak i otwartych (ulice, parki, jarmarki, zgromadzenia publiczne). Ignorują zapachy zwykłych przechodniów i uczestników zgromadzenia, reagując wyłącznie na sygnaturę zapachową materiałów wybuchowych. Ta zdolność jest szczególnie przydatna w środowisku, w którym nie ma możliwości szczegółowego skontrolowania wszystkich jednostek. VWD operujące w tłumie zapewniają dyskretną kontrolę obecności materiałów wybuchowych.

Czytaj też: Psy w działaniach AT >>>

EDD a VWD

Standardowe EDD są szkolone do przeszukiwania statycznych obiektów i lokalizacji, takich jak bagaże, pojazdy, pomieszczenia oraz wyznaczone przestrzenie. Zaczynają działać tylko na wyraźne polecenie swojego przewodnika. Ich zadaniem jest wykrycie zapachu i zaalarmowanie o jego obecności poprzez wyuczony typ oznaczania.

W pełni wyszkolone VWD również są w stanie pracować w ten sposób, lecz ich specjalizacją i domyślnym trybem działania jest nieustanne skanowanie powietrza w poszukiwaniu określonych zapachów, do czego nie potrzebują komendy przewodnika. Kiedy wykryją zagrożenie, wskazują kierunek jego źródła oraz, na polecenie człowieka, zaczynają podążać w stronę źródła zapachu. W tym trybie działania VWD nie przeszukują obiektów (toreb, plecaków, ubrań), tylko powietrze unoszące się między nimi. Ze względów bezpieczeństwa VWD nigdy nie zbliżają się bezpośrednio do osoby wytypowanej jako źródło zapachu. W momencie wykrycia poszukiwanej woni oraz określenia kierunku, w którym przemieszcza się jej źródło, do akcji przystępują odpowiednio przygotowane służby.

Chcesz być na bieżąco? Zapisz się do naszego newslettera!

[analiza, psy, detekcja zapachowa, walka z terroryzmem, trening, szkolenie, antyterroryzm, Vapor Wake, kontrterroryzm, explosive detection dogs]

Vapor Wake® Dogs – nowa broń w walce z terroryzmem

 

Zagrożenie atakami terrorystów-samobójców detonujących ładunki wybuchowe na imprezach masowych i w obiektach użyteczności publicznej jest nowym wyzwaniem dla służb bezpieczeństwa. Podobnie jak skuteczna i dyskretna identyfikacja osób mających niebezpieczne materiały w miejscu publicznym, wewnątrz dużej grupy ludzi. Do tej pory stanowiło to lukę w systemach zabezpieczeń. Rozwiązanie dostarczyli naukowcy z Wydziału Medycyny Weterynaryjnej w Auburn w Stanach Zjednoczonych. Wykorzystując zdolności psów do wykrywania zapachu materiałów wybuchowych, podążania za nim i identyfikowania jego źródła, stworzyli program szkolenia Vapor Wake®.

 

Historia

Korzenie programu Vapor Wake® sięgają roku 1988, kiedy to nad Lockerbie w Szkocji doszło do zamachu terrorystycznego na samolot pasażerski linii Pan American. W wyniku zdetonowania bomby na pokładzie Boeinga śmierć poniosło łącznie 270 osób. Po tym zdarzeniu Federalna Administracja Lotnictwa (FAA) wskazała na konieczność zwiększenia na lotniskach liczby psów wyszkolonych do wykrywania materiałów wybuchowych. W tym samym czasie naukowcy z Wydziału Weterynaryjnego na Uniwersytecie w Auburn rozpoczęli prace badawcze nad możliwościami zwiększenia skuteczności szkolenia tych zwierząt w zakresie identyfikowania zapachów.

W 1989 roku w Auburn utworzono Instytut Biologicznych Systemów Detekcji. Oddelegowano do niego nie tylko pracowników naukowych uniwersytetu, ale też lekarzy weterynarii oraz inżynierów. Równolegle zapoczątkowano program hodowlany, który miał zaspokoić zapotrzebowanie służb na profesjonalnie wyszkolone psy.

W latach dziewięćdziesiątych kontynuowano prace badawcze oraz hodowlane. Już wtedy kształtu zaczął nabierać program Vapor Wake®. Przełomem dla Uniwersytetu w Auburn i FAA okazał się rok 2001. Australijska Służba Celna otworzyła wówczas dostęp do swoich hodowli trzem podmiotom: Amerykańskiej Służbie Celnej i Służbie Granicznej, Administracji Bezpieczeństwa Transportu oraz Uniwersytetowi w Auburn. W ten sposób znacznie ułatwiono pozyskiwanie psów niezbędnych do dalszego rozwoju programu szkolenia.

Obecnie tylko Auburn kontynuuje zapoczątkowany wówczas program hodowlany, a także opatentowany i rozpowszechniony w całych Stanach Zjednoczonych program Vapor Wake®.

Program Vapor Wake®

Ideą przewodnią programu Vapor Wake® jest wyszkolenie psa do wykrywania materiałów wybuchowych przenoszonych przez człowieka, który jest w ruchu. W przeciwieństwie do psów wykrywających substancje wśród statycznych obiektów i w kontrolowanym otoczeniu (określa się je mianem explosive detection dogs, w skrócie EDD), Vapor Wake® Dogs (VWD) pracują identyfikując i podążając za śladem zapachowym pozostawionym w powietrzu przez jednostkę przemieszczającą się w tłumie ludzi.

Podążanie śladem zapachowym domniemanego terrorysty jest możliwe dzięki wytwarzanej przez ludzkie ciało chmurze zapachowej. Poruszający się człowiek pozostawia za sobą „smugę zapachu”, tzw. stożek zapachowy. Jeżeli ma on przy sobie materiał wybuchowy, zapach materiału miesza się z chmurą zapachową ciała i wchodzi w skład pozostawionego w powietrzu stożka. Dobrze wyszkolony pies, identyfikujący woń elementów, z których może być zbudowana bomba, jest w stanie nie tylko wykryć zagrożenie, ale i odnaleźć jego źródło. Zwierzęta te są w stanie efektywnie działać w pełnych ludzi przestrzeniach, zarówno zamkniętych (hale, dworce, lotniska, biurowce), jak i otwartych (ulice, parki, jarmarki, zgromadzenia publiczne). Ignorują zapachy zwykłych przechodniów i uczestników zgromadzenia, reagując wyłącznie na sygnaturę zapachową materiałów wybuchowych. Ta zdolność jest szczególnie przydatna w środowisku, w którym nie ma możliwości szczegółowego skontrolowania wszystkich jednostek. VWD operujące w tłumie zapewniają dyskretną kontrolę obecności materiałów wybuchowych.

EDD a VWD

Standardowe EDD są szkolone do przeszukiwania statycznych obiektów i lokalizacji, takich jak bagaże, pojazdy, pomieszczenia oraz wyznaczone przestrzenie. Zaczynają działać tylko na wyraźne polecenie swojego przewodnika. Ich zadaniem jest wykrycie zapachu i zaalarmowanie o jego obecności poprzez wyuczony typ oznaczania. W pełni wyszkolone VWD również są w stanie pracować w ten sposób, lecz ich specjalizacją i domyślnym trybem działania jest nieustanne skanowanie powietrza w poszukiwaniu określonych zapachów, do czego nie potrzebują komendy przewodnika. Kiedy wykryją zagrożenie, wskazują kierunek jego źródła oraz, na polecenie człowieka, zaczynają podążać w stronę źródła zapachu. W tym trybie działania VWD nie przeszukują obiektów (toreb, plecaków, ubrań), tylko powietrze unoszące się między nimi.

Ze względów bezpieczeństwa VWD nigdy nie zbliżają się bezpośrednio do osoby wytypowanej jako źródło zapachu. W momencie wykrycia poszukiwanej woni oraz określenia kierunku, w którym przemieszcza się jej źródło, do akcji przystępują odpowiednio przygotowane służby.

Dobór i hodowla psich kandydatów na VWD

Canine Performance Sciences (CPS) to program hodowlany prowadzony przez Wydział Weterynaryjny Uniwersytetu w Auburn, którego celem jest dostarczanie psów o jak najlepszych predyspozycjach do pracy w poszczególnych dziedzinach kynologii, w tym pracy węchowej i detekcji zgodnie z założeniami programu Vapor Wake®. Naukowcy z Auburn nieustannie pracują nad poprawieniem możliwości węchowych oraz nad zwiększeniem efektywności pracy psów.

Program hodowlany prowadzi selekcję szczeniąt korzystając z najnowszej wiedzy naukowej, aby upewnić się, że mają one cechy pożądane w dziedzinie, w której będą później wykorzystywane. Chodzi tutaj głównie o: silną motywację i podatność na szkolenie, motor pracy i wyostrzone popędy łowieckie, wysoko rozwinięty zmysł węchu, inteligencja, socjalność, wszechstronność.Wstępna selekcja obejmuje też ogólny stan zdrowia, brak obciążeń genetycznych oraz możliwości fizyczne pozwalające na wytężoną pracę w długim okresie czasu. Psy wybierane do programu Vapor Wake® muszą być dodatkowo odporne na bodźce zewnętrzne, a także mieć zdolność łatwej adaptacji do pracy w różnych warunkach i przestrzeniach.

Ze względu na konieczność przebywania VWD w miejscach licznie uczęszczanych, pod uwagę brany jest również odbiór społeczny tych zwierząt. Rasy charakteryzujące się stojącymi uszami i kojarzące się z psami policyjnymi (np. owczarek niemiecki czy belgijski) bardziej zwracają na siebie uwagę, budzą większy lęk i chęć trzymania dystansu, niż te z opadniętymi uszami (np. labradory), utożsamiane z rasami towarzyszącymi. Łagodny, niewzbudzający strachu i zainteresowania wygląd pozwala psu swobodniej poruszać się w tłumie i efektywniej wykonywać zadania. Dlatego też 95% zwierząt hodowanych w Auburn reprezentuje rasę labrador retriever. W celu wzbogacenia i zróżnicowania puli genowej, a w efekcie wyostrzenia pożądanych cech i uniknięcia chorób genetycznych, okazjonalnie wprowadza się do hodowli osobniki innych ras.

Proces selekcji szczeniąt

Zanim szczenięta urodzone w hodowlach Wydziału Weterynaryjnego w Auburn zostaną przekazane do szkolenia i pracy, przechodzą jedenastomiesięczny program, podczas którego są socjalizowane oraz uczone podstaw współpracy i zabawy. W tym czasie zbierane i analizowane są dane dotyczące ich rozwoju oraz predyspozycje do poszczególnych specjalizacji. Pozwala to ukierunkować psa do optymalnego dla niego typu pracy, a także wyselekcjonować osobniki do dalszej hodowli zapewniające wzrost możliwości pracy i jakości materiału genetyczngo w kolejnych pokoleniach.

 

Szczenięta wytypowane do programu Vapor Wake® po osiągnięciu wieku około dwunastu miesięcy wysyłane są do ośrodka VWK9 w Anniston w Stanie Alabama, gdzie przechodzą specjalistyczne szkolenie z zakresu wykrywania materiałów wybuchowych. Trwa ono od czterech do sześciu miesięcy. VWK9 jest oficjalnym komercyjnym partnerem Uniwersytetu w Auburn. Zajmuje się szkoleniem psów w kierunku Vapor Wake® oraz ich dystrybucją. Pracownicy uniwersyteccy dzięki tej kooperacji mogą skupić się wyłącznie na dalszych badaniach i rozwoju technologii Vapor Wake® oraz programie hodowlanym i socjalizacyjnym.

Koszt zakupu wytrenowanego VWD wynosi około 50 000 dolarów i obejmuje obowiązkowe szkolenie przyszłego przewodnika psa.

Vapor Wake® Dogs dzisiaj

Uniwersytet w Auburn od 2013 roku ma dwa patenty i znaki firmowe związane z Vapor Wake®, procesem szkoleniowym oraz programem hodowlanym. W tym czasie podpisano też umowę z AMK9, na podstawie której firma ta uzyskała wyłączne prawa do szkolenia psów wyhodowanych w Auburn w kierunku Vapor Wake® oraz do ich dalszej sprzedaży.

Chociaż technologia Vapor Wake® jest dostępna od prawie dziesięciu lat, dopiero niedawno weszła do głównego nurtu systemów zabezpieczeń w Stanach Zjednoczonych. Klientami korzystającymi z możliwości VWD są m.in. Disney, Amtrak, Major League Baseball, National Football League i wiele drużyn futbolowych. W 2012 roku zespoły z VWD były obecne podczas inauguracji prezydenta Stanów Zjednoczonych, gdzie dbały o bezpieczeństwo w najbliższym otoczeniu głowy państwa. W tym roku ponad dwadzieścia zwierząt z programu Vapor Wake® wraz ze swoimi przewodnikami zostało oddelegowanych do zabezpieczenia największych w kraju wydarzeń organizowanych przez NFL – Pro Bowl, Super Bowl i towarzyszących im imprez.

Obecnie na świecie pracuje ponad 160 VWD wyhodowanych w Auburn i wyszkolonych w VWK9. Zabezpieczają one lotniska, dworce kolejowe, areny sportowe, stadiony, koncerty, kasyna i wszelkiego rodzaju eventy.

Jaka jest przyszłość psów do detekcji zapachowej?

Naukowcy, tacy jak zespół specjalistów z Canine Performances Science, zaangażowani są w wiele programów badawczych, których celem jest pełniejsze poznanie możliwości psiego zmysłu węchu i sposobów jego zastosowania w tworzeniu nowych technologii.

Paul Waggoner, współkierownik CPS oraz jeden z twórców technologii Vapor Wake®, wraz ze swoim zespołem badawczym prowadzi obszerne badania z użyciem rezonansu magnetycznego. Jego celem jest lepsze poznanie psiego mózgu i zmysłu węchu, które czynią te zwierzęta tak doskonałymi narzędziami do detekcji.

Stworzenie wykresu genetycznego oraz możliwość dokładnego wytypowania przydatnych markerów genetycznych wśród psów z programu hodowlanego Vapor Wake® pomoże wyjaśnić, w jaki sposób nos i mózg psa współpracują ze sobą podczas wykrywania i śledzenia zapachu. To odkrycie może pewnego dnia doprowadzić do stworzenia urządzenia, które będzie naśladować proces węchu oraz procesy poznawcze omawianego zwierzęcia. Obecnie żadna z technologii nawet nie zbliżyła się do możliwości, w jakie wyposażyła psa natura. Nadal są to zdecydowanie najlepsze narzędzia, jakie mają do dyspozycji służby w zakresie kontroli bezpieczeństwa i wykrywania sygnatur zapachowych niebezpiecznych substancji.

Paul Hammond, dyrektor generalny VWK9, będzie gościem podczas konferencji FREEZE! International Working Dog Conference, gdzie zaprezentuje program Vapor Wake®.

Konferencja odbędzie się w dniach 5–6 grudnia 2019 r. w Warszawie. Po więcej informacji na temat tego wydarzenia zapraszamy na stronę www.freezeiwdc.com.

 

Źródła:

• „A new breed of security”, David Broughton, Staff Writer, Sports Business Journal, July 11-17 2016/Facilities

• https://homeofvaporwake.com

• „How Vapor Wake Dogs Could Prevent the Next Mass Tragedy”, Charlotte Reed, Nov 15th 2017

 

Źródło zdjęć:

• Vapor Wake K9 Explosives Detection, https://www.youtube.com/watch?v=cGh0oXd_6Io&t=211s

• 2019-2020 Handler Education Brochure, VWK9

https://homeofvaporwake.com/

 

Jagna Gill – założycielka i prezes Fundacji IRMA – Psy w Służbie Człowieka z Poznania. Przewodnik dwóch psów do detekcji zapachowej certyfikowanych na bazie standardów UNOPS, dwóch psów ratowniczych szkolonych w specjalności gruzowiskowej oraz terenowej wg regulaminów PSP oraz psa szkolonego do rekonesansu (tzw. radio/camera dog). Instruktor nose work, instruktor dogoterapii oraz przewodnik psa terapeutycznego. Absolwentka rocznego kursu specjalizacyjnego z zakresu użytkowej detekcji zapachowej oraz zdalnej detekcji zapachowej Scandinavian Working Dog Institute (Szwecja). Współpracuje przy szkoleniu psów w służbach mundurowych z różnych państw europejskich oraz ze specjalistami kynologicznymi z całego świata działając na rzecz unowocześniania i systematyzowania metod treningowych w służbach mundurowych.

 

FOT:

1. Wyszkolony pies podąża za stożkiem zapachowym pozostawionym przez osobę

przenoszącą ładunek wybuchowy. Pies jest w stanie podjąć pozostawiony zapach

nawet do 10 minut po przejściu podejrzanego.

 

2. W skład programu szczenięcego wchodzi socjalizacja psów przez więźniów.

Psy w wieku sześciu miesięcy kierowane są do specjalistycznego programu

więziennego, w którym pozostają do dziesiątego-jedenastego miesiąca życia.

W tym czasie opiekę nad każdym z psów sprawuje zespół ludzi, którzy

prowadzą codzienną dokumentację postępów w rozwoju psa. Program

więzienny ma na celu przyzwyczajenie młodych psów do przebywania

w skupiskach ludzi oraz miejscach publicznych, a dodatkowo stanowi

element resocjalizacyjny dla osadzonych.

 

3. W trakcie ruchu chmura zapachowa tworzy stożek zapachowy.

Jeżeli osoba przenosi materiał wybuchowy, jego zapach

miesza się z chmurą zapachową ciała i wchodzi w skład

pozostawianego przez nią stożka zapachowego. Ilustracja

stanowi wizualizację kształtu przyjmowanego przez stożek

zapachowy wraz z zaznaczonymi cząsteczkami materiałów

wybuchowych.

 

4. Temperatura ciała sprawia, że jego zapach rozprzestrzenia się

we wszystkich kierunkach tworząc chmurę zapachową.

Chmura zapachowa nieruchomej osoby rozprzestrzenia się ku górze.

 

5. Ilustracja pokazuje schemat stożków zapachowych, które pozostawiają

za sobą poruszający się ludzie.

 

6. Widok z lotu ptaka na siedzibę VWK9 w Anniston

w stanie Alabama, USA. W skład obiektu wchodzi

m.in. dziesięć budynków szkoleniowych, sto pięćdziesiąt

kojców dla psów, klinika weterynaryjna

oraz laboratorium kinestetyki i zajmuje obszar

niemal 130 ha.

 

7. Ponad 70% szczeniąt wyhodowanych w programie hodowlanym

w Auburn jest kierowanych do specjalistycznego szkolenia

oraz do dalszego rozmnażania.

 

8. Ponad 20 zespołów z psami Vapor Wake®

zostało oddelegowanych przez National Football

League do zabezpieczenia tegorocznych imprez

Super Bowl, Pro Bowl oraz wydarzeń towarzyszących.

Vapor Wake® Dogs – nowa broń w walce z terroryzmem

Zagrożenie atakami terrorystów-samobójców detonujących ładunki wybuchowe na imprezach masowych i w obiektach użyteczności publicznej jest nowym wyzwaniem dla służb bezpieczeństwa. Podobnie jak skuteczna i dyskretna identyfikacja osób mających niebezpieczne materiały w miejscu publicznym, wewnątrz dużej grupy ludzi. Do tej pory stanowiło to lukę w systemach zabezpieczeń. Rozwiązanie dostarczyli naukowcy z Wydziału Medycyny Weterynaryjnej w Auburn w Stanach Zjednoczonych. Wykorzystując zdolności psów do wykrywania zapachu materiałów wybuchowych, podążania za nim i identyfikowania jego źródła, stworzyli program szkolenia Vapor Wake®.

Historia
Korzenie programu Vapor Wake® sięgają roku 1988, kiedy to nad Lockerbie w Szkocji doszło do zamachu terrorystycznego na samolot pasażerski linii Pan American. W wyniku zdetonowania bomby na pokładzie Boeinga śmierć poniosło łącznie 270 osób. Po tym zdarzeniu Federalna Administracja Lotnictwa (FAA) wskazała na konieczność zwiększenia na lotniskach liczby psów wyszkolonych do wykrywania materiałów wybuchowych. W tym samym czasie naukowcy z Wydziału Weterynaryjnego na Uniwersytecie w Auburn rozpoczęli prace badawcze nad możliwościami zwiększenia skuteczności szkolenia tych zwierząt w zakresie identyfikowania zapachów.
W 1989 roku w Auburn utworzono Instytut Biologicznych Systemów Detekcji. Oddelegowano do niego nie tylko pracowników naukowych uniwersytetu, ale też lekarzy weterynarii oraz inżynierów. Równolegle zapoczątkowano program hodowlany, który miał zaspokoić zapotrzebowanie służb na profesjonalnie wyszkolone psy.
W latach dziewięćdziesiątych kontynuowano prace badawcze oraz hodowlane. Już wtedy kształtu zaczął nabierać program Vapor Wake®. Przełomem dla Uniwersytetu w Auburn i FAA okazał się rok 2001. Australijska Służba Celna otworzyła wówczas dostęp do swoich hodowli trzem podmiotom: Amerykańskiej Służbie Celnej i Służbie Granicznej, Administracji Bezpieczeństwa Transportu oraz Uniwersytetowi w Auburn. W ten sposób znacznie ułatwiono pozyskiwanie psów niezbędnych do dalszego rozwoju programu szkolenia.
Obecnie tylko Auburn kontynuuje zapoczątkowany wówczas program hodowlany, a także opatentowany i rozpowszechniony w całych Stanach Zjednoczonych program Vapor Wake®.
Program Vapor Wake®
Ideą przewodnią programu Vapor Wake® jest wyszkolenie psa do wykrywania materiałów wybuchowych przenoszonych przez człowieka, który jest w ruchu. W przeciwieństwie do psów wykrywających substancje wśród statycznych obiektów i w kontrolowanym otoczeniu (określa się je mianem explosive detection dogs, w skrócie EDD), Vapor Wake® Dogs (VWD) pracują identyfikując i podążając za śladem zapachowym pozostawionym w powietrzu przez jednostkę przemieszczającą się w tłumie ludzi.
Podążanie śladem zapachowym domniemanego terrorysty jest możliwe dzięki wytwarzanej przez ludzkie ciało chmurze zapachowej. Poruszający się człowiek pozostawia za sobą „smugę zapachu”, tzw. stożek zapachowy. Jeżeli ma on przy sobie materiał wybuchowy, zapach materiału miesza się z chmurą zapachową ciała i wchodzi w skład pozostawionego w powietrzu stożka. Dobrze wyszkolony pies, identyfikujący woń elementów, z których może być zbudowana bomba, jest w stanie nie tylko wykryć zagrożenie, ale i odnaleźć jego źródło. Zwierzęta te są w stanie efektywnie działać w pełnych ludzi przestrzeniach, zarówno zamkniętych (hale, dworce, lotniska, biurowce), jak i otwartych (ulice, parki, jarmarki, zgromadzenia publiczne). Ignorują zapachy zwykłych przechodniów i uczestników zgromadzenia, reagując wyłącznie na sygnaturę zapachową materiałów wybuchowych. Ta zdolność jest szczególnie przydatna w środowisku, w którym nie ma możliwości szczegółowego skontrolowania wszystkich jednostek. VWD operujące w tłumie zapewniają dyskretną kontrolę obecności materiałów wybuchowych.
EDD a VWD
Standardowe EDD są szkolone do przeszukiwania statycznych obiektów i lokalizacji, takich jak bagaże, pojazdy, pomieszczenia oraz wyznaczone przestrzenie. Zaczynają działać tylko na wyraźne polecenie swojego przewodnika. Ich zadaniem jest wykrycie zapachu i zaalarmowanie o jego obecności poprzez wyuczony typ oznaczania. W pełni wyszkolone VWD również są w stanie pracować w ten sposób, lecz ich specjalizacją i domyślnym trybem działania jest nieustanne skanowanie powietrza w poszukiwaniu określonych zapachów, do czego nie potrzebują komendy przewodnika. Kiedy wykryją zagrożenie, wskazują kierunek jego źródła oraz, na polecenie człowieka, zaczynają podążać w stronę źródła zapachu. W tym trybie działania VWD nie przeszukują obiektów (toreb, plecaków, ubrań), tylko powietrze unoszące się między nimi.
Ze względów bezpieczeństwa VWD nigdy nie zbliżają się bezpośrednio do osoby wytypowanej jako źródło zapachu. W momencie wykrycia poszukiwanej woni oraz określenia kierunku, w którym przemieszcza się jej źródło, do akcji przystępują odpowiednio przygotowane służby.
Dobór i hodowla psich kandydatów na VWD
Canine Performance Sciences (CPS) to program hodowlany prowadzony przez Wydział Weterynaryjny Uniwersytetu w Auburn, którego celem jest dostarczanie psów o jak najlepszych predyspozycjach do pracy w poszczególnych dziedzinach kynologii, w tym pracy węchowej i detekcji zgodnie z założeniami programu Vapor Wake®. Naukowcy z Auburn nieustannie pracują nad poprawieniem możliwości węchowych oraz nad zwiększeniem efektywności pracy psów.
Program hodowlany prowadzi selekcję szczeniąt korzystając z najnowszej wiedzy naukowej, aby upewnić się, że mają one cechy pożądane w dziedzinie, w której będą później wykorzystywane. Chodzi tutaj głównie o: silną motywację i podatność na szkolenie, motor pracy i wyostrzone popędy łowieckie, wysoko rozwinięty zmysł węchu, inteligencja, socjalność, wszechstronność.Wstępna selekcja obejmuje też ogólny stan zdrowia, brak obciążeń genetycznych oraz możliwości fizyczne pozwalające na wytężoną pracę w długim okresie czasu. Psy wybierane do programu Vapor Wake® muszą być dodatkowo odporne na bodźce zewnętrzne, a także mieć zdolność łatwej adaptacji do pracy w różnych warunkach i przestrzeniach.
Ze względu na konieczność przebywania VWD w miejscach licznie uczęszczanych, pod uwagę brany jest również odbiór społeczny tych zwierząt. Rasy charakteryzujące się stojącymi uszami i kojarzące się z psami policyjnymi (np. owczarek niemiecki czy belgijski) bardziej zwracają na siebie uwagę, budzą większy lęk i chęć trzymania dystansu, niż te z opadniętymi uszami (np. labradory), utożsamiane z rasami towarzyszącymi. Łagodny, niewzbudzający strachu i zainteresowania wygląd pozwala psu swobodniej poruszać się w tłumie i efektywniej wykonywać zadania. Dlatego też 95% zwierząt hodowanych w Auburn reprezentuje rasę labrador retriever. W celu wzbogacenia i zróżnicowania puli genowej, a w efekcie wyostrzenia pożądanych cech i uniknięcia chorób genetycznych, okazjonalnie wprowadza się do hodowli osobniki innych ras.
Proces selekcji szczeniąt
Zanim szczenięta urodzone w hodowlach Wydziału Weterynaryjnego w Auburn zostaną przekazane do szkolenia i pracy, przechodzą jedenastomiesięczny program, podczas którego są socjalizowane oraz uczone podstaw współpracy i zabawy. W tym czasie zbierane i analizowane są dane dotyczące ich rozwoju oraz predyspozycje do poszczególnych specjalizacji. Pozwala to ukierunkować psa do optymalnego dla niego typu pracy, a także wyselekcjonować osobniki do dalszej hodowli zapewniające wzrost możliwości pracy i jakości materiału genetyczngo w kolejnych pokoleniach.

Szczenięta wytypowane do programu Vapor Wake® po osiągnięciu wieku około dwunastu miesięcy wysyłane są do ośrodka VWK9 w Anniston w Stanie Alabama, gdzie przechodzą specjalistyczne szkolenie z zakresu wykrywania materiałów wybuchowych. Trwa ono od czterech do sześciu miesięcy. VWK9 jest oficjalnym komercyjnym partnerem Uniwersytetu w Auburn. Zajmuje się szkoleniem psów w kierunku Vapor Wake® oraz ich dystrybucją. Pracownicy uniwersyteccy dzięki tej kooperacji mogą skupić się wyłącznie na dalszych badaniach i rozwoju technologii Vapor Wake® oraz programie hodowlanym i socjalizacyjnym.
Koszt zakupu wytrenowanego VWD wynosi około 50 000 dolarów i obejmuje obowiązkowe szkolenie przyszłego przewodnika psa.
Vapor Wake® Dogs dzisiaj
Uniwersytet w Auburn od 2013 roku ma dwa patenty i znaki firmowe związane z Vapor Wake®, procesem szkoleniowym oraz programem hodowlanym. W tym czasie podpisano też umowę z AMK9, na podstawie której firma ta uzyskała wyłączne prawa do szkolenia psów wyhodowanych w Auburn w kierunku Vapor Wake® oraz do ich dalszej sprzedaży.
Chociaż technologia Vapor Wake® jest dostępna od prawie dziesięciu lat, dopiero niedawno weszła do głównego nurtu systemów zabezpieczeń w Stanach Zjednoczonych. Klientami korzystającymi z możliwości VWD są m.in. Disney, Amtrak, Major League Baseball, National Football League i wiele drużyn futbolowych. W 2012 roku zespoły z VWD były obecne podczas inauguracji prezydenta Stanów Zjednoczonych, gdzie dbały o bezpieczeństwo w najbliższym otoczeniu głowy państwa. W tym roku ponad dwadzieścia zwierząt z programu Vapor Wake® wraz ze swoimi przewodnikami zostało oddelegowanych do zabezpieczenia największych w kraju wydarzeń organizowanych przez NFL – Pro Bowl, Super Bowl i towarzyszących im imprez.
Obecnie na świecie pracuje ponad 160 VWD wyhodowanych w Auburn i wyszkolonych w VWK9. Zabezpieczają one lotniska, dworce kolejowe, areny sportowe, stadiony, koncerty, kasyna i wszelkiego rodzaju eventy.
Jaka jest przyszłość psów do detekcji zapachowej?
Naukowcy, tacy jak zespół specjalistów z Canine Performances Science, zaangażowani są w wiele programów badawczych, których celem jest pełniejsze poznanie możliwości psiego zmysłu węchu i sposobów jego zastosowania w tworzeniu nowych technologii.
Paul Waggoner, współkierownik CPS oraz jeden z twórców technologii Vapor Wake®, wraz ze swoim zespołem badawczym prowadzi obszerne badania z użyciem rezonansu magnetycznego. Jego celem jest lepsze poznanie psiego mózgu i zmysłu węchu, które czynią te zwierzęta tak doskonałymi narzędziami do detekcji.
Stworzenie wykresu genetycznego oraz możliwość dokładnego wytypowania przydatnych markerów genetycznych wśród psów z programu hodowlanego Vapor Wake® pomoże wyjaśnić, w jaki sposób nos i mózg psa współpracują ze sobą podczas wykrywania i śledzenia zapachu. To odkrycie może pewnego dnia doprowadzić do stworzenia urządzenia, które będzie naśladować proces węchu oraz procesy poznawcze omawianego zwierzęcia. Obecnie żadna z technologii nawet nie zbliżyła się do możliwości, w jakie wyposażyła psa natura. Nadal są to zdecydowanie najlepsze narzędzia, jakie mają do dyspozycji służby w zakresie kontroli bezpieczeństwa i wykrywania sygnatur zapachowych niebezpiecznych substancji.
Paul Hammond, dyrektor generalny VWK9, będzie gościem podczas konferencji FREEZE! International Working Dog Conference, gdzie zaprezentuje program Vapor Wake®.
Konferencja odbędzie się w dniach 5–6 grudnia 2019 r. w Warszawie. Po więcej informacji na temat tego wydarzenia zapraszamy na stronę www.freezeiwdc.com.

Źródła:
• „A new breed of security”, David Broughton, Staff Writer, Sports Business Journal, July 11-17 2016/Facilities
• https://homeofvaporwake.com
• „How Vapor Wake Dogs Could Prevent the Next Mass Tragedy”, Charlotte Reed, Nov 15th 2017

Źródło zdjęć:
• Vapor Wake K9 Explosives Detection, https://www.youtube.com/watch?v=cGh0oXd_6Io&t=211s
• 2019-2020 Handler Education Brochure, VWK9
• https://homeofvaporwake.com/

Jagna Gill – założycielka i prezes Fundacji IRMA – Psy w Służbie Człowieka z Poznania. Przewodnik dwóch psów do detekcji zapachowej certyfikowanych na bazie standardów UNOPS, dwóch psów ratowniczych szkolonych w specjalności gruzowiskowej oraz terenowej wg regulaminów PSP oraz psa szkolonego do rekonesansu (tzw. radio/camera dog). Instruktor nose work, instruktor dogoterapii oraz przewodnik psa terapeutycznego. Absolwentka rocznego kursu specjalizacyjnego z zakresu użytkowej detekcji zapachowej oraz zdalnej detekcji zapachowej Scandinavian Working Dog Institute (Szwecja). Współpracuje przy szkoleniu psów w służbach mundurowych z różnych państw europejskich oraz ze specjalistami kynologicznymi z całego świata działając na rzecz unowocześniania i systematyzowania metod treningowych w służbach mundurowych.

FOT:
1. Wyszkolony pies podąża za stożkiem zapachowym pozostawionym przez osobę
przenoszącą ładunek wybuchowy. Pies jest w stanie podjąć pozostawiony zapach
nawet do 10 minut po przejściu podejrzanego.

2. W skład programu szczenięcego wchodzi socjalizacja psów przez więźniów.
Psy w wieku sześciu miesięcy kierowane są do specjalistycznego programu
więziennego, w którym pozostają do dziesiątego-jedenastego miesiąca życia.
W tym czasie opiekę nad każdym z psów sprawuje zespół ludzi, którzy
prowadzą codzienną dokumentację postępów w rozwoju psa. Program
więzienny ma na celu przyzwyczajenie młodych psów do przebywania
w skupiskach ludzi oraz miejscach publicznych, a dodatkowo stanowi
element resocjalizacyjny dla osadzonych.

3. W trakcie ruchu chmura zapachowa tworzy stożek zapachowy.
Jeżeli osoba przenosi materiał wybuchowy, jego zapach
miesza się z chmurą zapachową ciała i wchodzi w skład
pozostawianego przez nią stożka zapachowego. Ilustracja
stanowi wizualizację kształtu przyjmowanego przez stożek
zapachowy wraz z zaznaczonymi cząsteczkami materiałów
wybuchowych.

4. Temperatura ciała sprawia, że jego zapach rozprzestrzenia się
we wszystkich kierunkach tworząc chmurę zapachową.
Chmura zapachowa nieruchomej osoby rozprzestrzenia się ku górze.

5. Ilustracja pokazuje schemat stożków zapachowych, które pozostawiają
za sobą poruszający się ludzie.

6. Widok z lotu ptaka na siedzibę VWK9 w Anniston
w stanie Alabama, USA. W skład obiektu wchodzi
m.in. dziesięć budynków szkoleniowych, sto pięćdziesiąt
kojców dla psów, klinika weterynaryjna
oraz laboratorium kinestetyki i zajmuje obszar
niemal 130 ha.

7. Ponad 70% szczeniąt wyhodowanych w programie hodowlanym
w Auburn jest kierowanych do specjalistycznego szkolenia
oraz do dalszego rozmnażania.

8. Ponad 20 zespołów z psami Vapor Wake®
zostało oddelegowanych przez National Football
League do zabezpieczenia tegorocznych imprez
Super Bowl, Pro Bowl oraz wydarzeń towarzyszących.Vapor Wake® Dogs – nowa broń w walce z terroryzmem

Zagrożenie atakami terrorystów-samobójców detonujących ładunki wybuchowe na imprezach masowych i w obiektach użyteczności publicznej jest nowym wyzwaniem dla służb bezpieczeństwa. Podobnie jak skuteczna i dyskretna identyfikacja osób mających niebezpieczne materiały w miejscu publicznym, wewnątrz dużej grupy ludzi. Do tej pory stanowiło to lukę w systemach zabezpieczeń. Rozwiązanie dostarczyli naukowcy z Wydziału Medycyny Weterynaryjnej w Auburn w Stanach Zjednoczonych. Wykorzystując zdolności psów do wykrywania zapachu materiałów wybuchowych, podążania za nim i identyfikowania jego źródła, stworzyli program szkolenia Vapor Wake®.

Historia
Korzenie programu Vapor Wake® sięgają roku 1988, kiedy to nad Lockerbie w Szkocji doszło do zamachu terrorystycznego na samolot pasażerski linii Pan American. W wyniku zdetonowania bomby na pokładzie Boeinga śmierć poniosło łącznie 270 osób. Po tym zdarzeniu Federalna Administracja Lotnictwa (FAA) wskazała na konieczność zwiększenia na lotniskach liczby psów wyszkolonych do wykrywania materiałów wybuchowych. W tym samym czasie naukowcy z Wydziału Weterynaryjnego na Uniwersytecie w Auburn rozpoczęli prace badawcze nad możliwościami zwiększenia skuteczności szkolenia tych zwierząt w zakresie identyfikowania zapachów.
W 1989 roku w Auburn utworzono Instytut Biologicznych Systemów Detekcji. Oddelegowano do niego nie tylko pracowników naukowych uniwersytetu, ale też lekarzy weterynarii oraz inżynierów. Równolegle zapoczątkowano program hodowlany, który miał zaspokoić zapotrzebowanie służb na profesjonalnie wyszkolone psy.
W latach dziewięćdziesiątych kontynuowano prace badawcze oraz hodowlane. Już wtedy kształtu zaczął nabierać program Vapor Wake®. Przełomem dla Uniwersytetu w Auburn i FAA okazał się rok 2001. Australijska Służba Celna otworzyła wówczas dostęp do swoich hodowli trzem podmiotom: Amerykańskiej Służbie Celnej i Służbie Granicznej, Administracji Bezpieczeństwa Transportu oraz Uniwersytetowi w Auburn. W ten sposób znacznie ułatwiono pozyskiwanie psów niezbędnych do dalszego rozwoju programu szkolenia.
Obecnie tylko Auburn kontynuuje zapoczątkowany wówczas program hodowlany, a także opatentowany i rozpowszechniony w całych Stanach Zjednoczonych program Vapor Wake®.
Program Vapor Wake®
Ideą przewodnią programu Vapor Wake® jest wyszkolenie psa do wykrywania materiałów wybuchowych przenoszonych przez człowieka, który jest w ruchu. W przeciwieństwie do psów wykrywających substancje wśród statycznych obiektów i w kontrolowanym otoczeniu (określa się je mianem explosive detection dogs, w skrócie EDD), Vapor Wake® Dogs (VWD) pracują identyfikując i podążając za śladem zapachowym pozostawionym w powietrzu przez jednostkę przemieszczającą się w tłumie ludzi.
Podążanie śladem zapachowym domniemanego terrorysty jest możliwe dzięki wytwarzanej przez ludzkie ciało chmurze zapachowej. Poruszający się człowiek pozostawia za sobą „smugę zapachu”, tzw. stożek zapachowy. Jeżeli ma on przy sobie materiał wybuchowy, zapach materiału miesza się z chmurą zapachową ciała i wchodzi w skład pozostawionego w powietrzu stożka. Dobrze wyszkolony pies, identyfikujący woń elementów, z których może być zbudowana bomba, jest w stanie nie tylko wykryć zagrożenie, ale i odnaleźć jego źródło. Zwierzęta te są w stanie efektywnie działać w pełnych ludzi przestrzeniach, zarówno zamkniętych (hale, dworce, lotniska, biurowce), jak i otwartych (ulice, parki, jarmarki, zgromadzenia publiczne). Ignorują zapachy zwykłych przechodniów i uczestników zgromadzenia, reagując wyłącznie na sygnaturę zapachową materiałów wybuchowych. Ta zdolność jest szczególnie przydatna w środowisku, w którym nie ma możliwości szczegółowego skontrolowania wszystkich jednostek. VWD operujące w tłumie zapewniają dyskretną kontrolę obecności materiałów wybuchowych.
EDD a VWD
Standardowe EDD są szkolone do przeszukiwania statycznych obiektów i lokalizacji, takich jak bagaże, pojazdy, pomieszczenia oraz wyznaczone przestrzenie. Zaczynają działać tylko na wyraźne polecenie swojego przewodnika. Ich zadaniem jest wykrycie zapachu i zaalarmowanie o jego obecności poprzez wyuczony typ oznaczania. W pełni wyszkolone VWD również są w stanie pracować w ten sposób, lecz ich specjalizacją i domyślnym trybem działania jest nieustanne skanowanie powietrza w poszukiwaniu określonych zapachów, do czego nie potrzebują komendy przewodnika. Kiedy wykryją zagrożenie, wskazują kierunek jego źródła oraz, na polecenie człowieka, zaczynają podążać w stronę źródła zapachu. W tym trybie działania VWD nie przeszukują obiektów (toreb, plecaków, ubrań), tylko powietrze unoszące się między nimi.
Ze względów bezpieczeństwa VWD nigdy nie zbliżają się bezpośrednio do osoby wytypowanej jako źródło zapachu. W momencie wykrycia poszukiwanej woni oraz określenia kierunku, w którym przemieszcza się jej źródło, do akcji przystępują odpowiednio przygotowane służby.
Dobór i hodowla psich kandydatów na VWD
Canine Performance Sciences (CPS) to program hodowlany prowadzony przez Wydział Weterynaryjny Uniwersytetu w Auburn, którego celem jest dostarczanie psów o jak najlepszych predyspozycjach do pracy w poszczególnych dziedzinach kynologii, w tym pracy węchowej i detekcji zgodnie z założeniami programu Vapor Wake®. Naukowcy z Auburn nieustannie pracują nad poprawieniem możliwości węchowych oraz nad zwiększeniem efektywności pracy psów.
Program hodowlany prowadzi selekcję szczeniąt korzystając z najnowszej wiedzy naukowej, aby upewnić się, że mają one cechy pożądane w dziedzinie, w której będą później wykorzystywane. Chodzi tutaj głównie o: silną motywację i podatność na szkolenie, motor pracy i wyostrzone popędy łowieckie, wysoko rozwinięty zmysł węchu, inteligencja, socjalność, wszechstronność.Wstępna selekcja obejmuje też ogólny stan zdrowia, brak obciążeń genetycznych oraz możliwości fizyczne pozwalające na wytężoną pracę w długim okresie czasu. Psy wybierane do programu Vapor Wake® muszą być dodatkowo odporne na bodźce zewnętrzne, a także mieć zdolność łatwej adaptacji do pracy w różnych warunkach i przestrzeniach.
Ze względu na konieczność przebywania VWD w miejscach licznie uczęszczanych, pod uwagę brany jest również odbiór społeczny tych zwierząt. Rasy charakteryzujące się stojącymi uszami i kojarzące się z psami policyjnymi (np. owczarek niemiecki czy belgijski) bardziej zwracają na siebie uwagę, budzą większy lęk i chęć trzymania dystansu, niż te z opadniętymi uszami (np. labradory), utożsamiane z rasami towarzyszącymi. Łagodny, niewzbudzający strachu i zainteresowania wygląd pozwala psu swobodniej poruszać się w tłumie i efektywniej wykonywać zadania. Dlatego też 95% zwierząt hodowanych w Auburn reprezentuje rasę labrador retriever. W celu wzbogacenia i zróżnicowania puli genowej, a w efekcie wyostrzenia pożądanych cech i uniknięcia chorób genetycznych, okazjonalnie wprowadza się do hodowli osobniki innych ras.
Proces selekcji szczeniąt
Zanim szczenięta urodzone w hodowlach Wydziału Weterynaryjnego w Auburn zostaną przekazane do szkolenia i pracy, przechodzą jedenastomiesięczny program, podczas którego są socjalizowane oraz uczone podstaw współpracy i zabawy. W tym czasie zbierane i analizowane są dane dotyczące ich rozwoju oraz predyspozycje do poszczególnych specjalizacji. Pozwala to ukierunkować psa do optymalnego dla niego typu pracy, a także wyselekcjonować osobniki do dalszej hodowli zapewniające wzrost możliwości pracy i jakości materiału genetyczngo w kolejnych pokoleniach.

Szczenięta wytypowane do programu Vapor Wake® po osiągnięciu wieku około dwunastu miesięcy wysyłane są do ośrodka VWK9 w Anniston w Stanie Alabama, gdzie przechodzą specjalistyczne szkolenie z zakresu wykrywania materiałów wybuchowych. Trwa ono od czterech do sześciu miesięcy. VWK9 jest oficjalnym komercyjnym partnerem Uniwersytetu w Auburn. Zajmuje się szkoleniem psów w kierunku Vapor Wake® oraz ich dystrybucją. Pracownicy uniwersyteccy dzięki tej kooperacji mogą skupić się wyłącznie na dalszych badaniach i rozwoju technologii Vapor Wake® oraz programie hodowlanym i socjalizacyjnym.
Koszt zakupu wytrenowanego VWD wynosi około 50 000 dolarów i obejmuje obowiązkowe szkolenie przyszłego przewodnika psa.
Vapor Wake® Dogs dzisiaj
Uniwersytet w Auburn od 2013 roku ma dwa patenty i znaki firmowe związane z Vapor Wake®, procesem szkoleniowym oraz programem hodowlanym. W tym czasie podpisano też umowę z AMK9, na podstawie której firma ta uzyskała wyłączne prawa do szkolenia psów wyhodowanych w Auburn w kierunku Vapor Wake® oraz do ich dalszej sprzedaży.
Chociaż technologia Vapor Wake® jest dostępna od prawie dziesięciu lat, dopiero niedawno weszła do głównego nurtu systemów zabezpieczeń w Stanach Zjednoczonych. Klientami korzystającymi z możliwości VWD są m.in. Disney, Amtrak, Major League Baseball, National Football League i wiele drużyn futbolowych. W 2012 roku zespoły z VWD były obecne podczas inauguracji prezydenta Stanów Zjednoczonych, gdzie dbały o bezpieczeństwo w najbliższym otoczeniu głowy państwa. W tym roku ponad dwadzieścia zwierząt z programu Vapor Wake® wraz ze swoimi przewodnikami zostało oddelegowanych do zabezpieczenia największych w kraju wydarzeń organizowanych przez NFL – Pro Bowl, Super Bowl i towarzyszących im imprez.
Obecnie na świecie pracuje ponad 160 VWD wyhodowanych w Auburn i wyszkolonych w VWK9. Zabezpieczają one lotniska, dworce kolejowe, areny sportowe, stadiony, koncerty, kasyna i wszelkiego rodzaju eventy.
Jaka jest przyszłość psów do detekcji zapachowej?
Naukowcy, tacy jak zespół specjalistów z Canine Performances Science, zaangażowani są w wiele programów badawczych, których celem jest pełniejsze poznanie możliwości psiego zmysłu węchu i sposobów jego zastosowania w tworzeniu nowych technologii.
Paul Waggoner, współkierownik CPS oraz jeden z twórców technologii Vapor Wake®, wraz ze swoim zespołem badawczym prowadzi obszerne badania z użyciem rezonansu magnetycznego. Jego celem jest lepsze poznanie psiego mózgu i zmysłu węchu, które czynią te zwierzęta tak doskonałymi narzędziami do detekcji.
Stworzenie wykresu genetycznego oraz możliwość dokładnego wytypowania przydatnych markerów genetycznych wśród psów z programu hodowlanego Vapor Wake® pomoże wyjaśnić, w jaki sposób nos i mózg psa współpracują ze sobą podczas wykrywania i śledzenia zapachu. To odkrycie może pewnego dnia doprowadzić do stworzenia urządzenia, które będzie naśladować proces węchu oraz procesy poznawcze omawianego zwierzęcia. Obecnie żadna z technologii nawet nie zbliżyła się do możliwości, w jakie wyposażyła psa natura. Nadal są to zdecydowanie najlepsze narzędzia, jakie mają do dyspozycji służby w zakresie kontroli bezpieczeństwa i wykrywania sygnatur zapachowych niebezpiecznych substancji.
Paul Hammond, dyrektor generalny VWK9, będzie gościem podczas konferencji FREEZE! International Working Dog Conference, gdzie zaprezentuje program Vapor Wake®.
Konferencja odbędzie się w dniach 5–6 grudnia 2019 r. w Warszawie. Po więcej informacji na temat tego wydarzenia zapraszamy na stronę www.freezeiwdc.com.

Źródła:
• „A new breed of security”, David Broughton, Staff Writer, Sports Business Journal, July 11-17 2016/Facilities
• https://homeofvaporwake.com
• „How Vapor Wake Dogs Could Prevent the Next Mass Tragedy”, Charlotte Reed, Nov 15th 2017

Źródło zdjęć:
• Vapor Wake K9 Explosives Detection, https://www.youtube.com/watch?v=cGh0oXd_6Io&t=211s
• 2019-2020 Handler Education Brochure, VWK9
• https://homeofvaporwake.com/

Jagna Gill – założycielka i prezes Fundacji IRMA – Psy w Służbie Człowieka z Poznania. Przewodnik dwóch psów do detekcji zapachowej certyfikowanych na bazie standardów UNOPS, dwóch psów ratowniczych szkolonych w specjalności gruzowiskowej oraz terenowej wg regulaminów PSP oraz psa szkolonego do rekonesansu (tzw. radio/camera dog). Instruktor nose work, instruktor dogoterapii oraz przewodnik psa terapeutycznego. Absolwentka rocznego kursu specjalizacyjnego z zakresu użytkowej detekcji zapachowej oraz zdalnej detekcji zapachowej Scandinavian Working Dog Institute (Szwecja). Współpracuje przy szkoleniu psów w służbach mundurowych z różnych państw europejskich oraz ze specjalistami kynologicznymi z całego świata działając na rzecz unowocześniania i systematyzowania metod treningowych w służbach mundurowych.

FOT:
1. Wyszkolony pies podąża za stożkiem zapachowym pozostawionym przez osobę
przenoszącą ładunek wybuchowy. Pies jest w stanie podjąć pozostawiony zapach
nawet do 10 minut po przejściu podejrzanego.

2. W skład programu szczenięcego wchodzi socjalizacja psów przez więźniów.
Psy w wieku sześciu miesięcy kierowane są do specjalistycznego programu
więziennego, w którym pozostają do dziesiątego-jedenastego miesiąca życia.
W tym czasie opiekę nad każdym z psów sprawuje zespół ludzi, którzy
prowadzą codzienną dokumentację postępów w rozwoju psa. Program
więzienny ma na celu przyzwyczajenie młodych psów do przebywania
w skupiskach ludzi oraz miejscach publicznych, a dodatkowo stanowi
element resocjalizacyjny dla osadzonych.

3. W trakcie ruchu chmura zapachowa tworzy stożek zapachowy.
Jeżeli osoba przenosi materiał wybuchowy, jego zapach
miesza się z chmurą zapachową ciała i wchodzi w skład
pozostawianego przez nią stożka zapachowego. Ilustracja
stanowi wizualizację kształtu przyjmowanego przez stożek
zapachowy wraz z zaznaczonymi cząsteczkami materiałów
wybuchowych.

4. Temperatura ciała sprawia, że jego zapach rozprzestrzenia się
we wszystkich kierunkach tworząc chmurę zapachową.
Chmura zapachowa nieruchomej osoby rozprzestrzenia się ku górze.

5. Ilustracja pokazuje schemat stożków zapachowych, które pozostawiają
za sobą poruszający się ludzie.

6. Widok z lotu ptaka na siedzibę VWK9 w Anniston
w stanie Alabama, USA. W skład obiektu wchodzi
m.in. dziesięć budynków szkoleniowych, sto pięćdziesiąt
kojców dla psów, klinika weterynaryjna
oraz laboratorium kinestetyki i zajmuje obszar
niemal 130 ha.

7. Ponad 70% szczeniąt wyhodowanych w programie hodowlanym
w Auburn jest kierowanych do specjalistycznego szkolenia
oraz do dalszego rozmnażania.

8. Ponad 20 zespołów z psami Vapor Wake®
zostało oddelegowanych przez National Football
League do zabezpieczenia tegorocznych imprez
Super Bowl, Pro Bowl oraz wydarzeń towarzyszących.
Dostęp do pełnej treści tego artykułu jest BEZPŁATNY, wymaga jednak zalogowania.
Logowanie
zapomniałem hasła
Załóż konto
Jeśli nie masz jeszcze Konta Użytkownika - prosimy o wypełnienie formularza rejestracyjnego. Czas potrzebny na założenie Konta Użytkownika to max. 1 minuta.
Dlaczego warto założyć konto użytkownika?
otrzymujesz bezpłatny dostęp do wielu przydatnych informacji;
co tydzień otrzymasz bezpłatny newsletter informujący o nowych artykułach, wydarzeniach związanych z branżą militarną oraz o najnowszym numerze magazynu SPECIAL OPS;
będziesz miał możliwość brania udziału w konkursach z cennymi nagrodami;
utworzysz swój Profil, dzięki któremu będziesz mógł pisać opinie i komentarze;
będziesz otrzymywać powiadomienia o promocjach i rabatach w naszej Księgarni Militarnej oraz zniżkach w sklepach naszych partnerów biznesowych.
Jednocześnie zapewniamy Cię, iż podczas rejestracji nie zbieramy żadnych szczegółowych danych personalnych i teleadresowych. W każdej chwili możesz zmienić swoje dane lub zażądać usunięcia konta.
Przed założeniem Konta sugerujemy zapoznać się z regulaminem.
Artykuł pochodzi z: magazynu SPECIAL OPS nr 1/2019

Komentarze

0

Wybrane dla Ciebie

 


Latarki czołowe - czym mogą Cię zaskoczyć » Staw czoła nowym wyzwaniom »
latarka czołowa

 


Jesień to nie koniec przygody! Rozpocznij wyprawę »

 


Jaki sprzęt do wspinaczki stosują profesjonaliści
»
Z tym telefonem będziesz czuł się bezpiecznie »
latarki czołowe łączność dla wojska

 


Czyszczenie broni krok po kroku »

czyszczenie broni


sprawdź »

 


Jaka odzież najlepiej do Ciebie pasuje » Odkryj tajniki współczesnej komunikacji wojskowej »
szkolenia bojowe łączność dla wojska

 


Zostań licencjonowanym Instruktorem strzelań! Weź udział w kursie »
kurs strzelecki

 


Jak nie stracić czucia podczas akcji » Bądź na bieżąco z najnowszymi rozwiązaniami szpiegowskimi »
rękawice taktyczne kamera cylindryczna

 


Zadbaj o swoją broń na 6 różnych sposobów »

 


Nowy wymiar buta taktycznego - co powinienieś o nich wiedzieć »  Z nią nic nie umknie Twojej uwadze »
latarka czołowa

 


Nowe ubranie, nowa przygoda! Bądź przygotowany »

 


Dodaj komentarz
Nie jesteś zalogowany - zaloguj się lub załóż konto. Dzięki temu uzysksz możliwość obserwowania swoich komentarzy oraz dostęp do treści i możliwości dostępnych tylko dla zarejestrowanych użytkowników portalu Special-ops.pl... dowiedz się więcej »

Aktualności

Szkolenie spadochronowe żołnierzy JWK

W ubiegłym tygodniu żołnierze Jednostki Wojskowej Komandosów razem z amerykańskimi specjalsami, brali udział w szkoleniu spadochronowym wykonując skoki nad Pustynią Błędowską.

Aktualny numer

5/2019
SPECIAL OPS 5/2019
W miesięczniku m.in.:
  • - PARAMEDYK 2019
  • - PROJEKT „AFGAN”
Paweł Piotrowski
Wiosłowanie jednorącz sztangielką z podparciem na ławce skośnej to odmiana klasycznego...
Paweł Piotrowski
Wyciskanie sztangi w wąskim uchwycie na ławce poziomej to klasyczne, skuteczne...
Michał Piekarski
W ostatnią niedzielę czerwca w Gdyni odbyły się uroczystości z okazji Święta Marynarki...
Michał Piekarski
Wzrost napięcia pomiędzy Zachodem i Rosją, który można już bezpiecznie nazywać nową...
Dariusz Materniak
5 marca 2018 roku jednostka specjalna ukraińskiej Policji "KORD" zatrzymała dwie osoby...

Przeczytaj także

KSIĘGARNIA MILITARNA POLECA:
Sortmund
Sortmund
Sortmund jest firmą specjalizującą się w dostawie umundurowania dla większości służb mundurowych w Polsce. Współpracujemy z wieloma uznanymi...

Powstanie Warszawskie 2.0, czyli „kotwica” z hashtagiem

Czy było warto? – to pytanie w ostatnich latach rozliczania naszej historii pada bardzo często w kontekście Powstania Warszawskiego. Jednocześnie...wiecej »
Rzetelna Firma
Copyright @ 2010-2012 Grupa MEDIUM Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Spółka komandytowa, nr KRS: 0000537655. Wszelkie prawa, w tym Autora, Wydawcy i Producenta bazy danych zastrzeżone. Jakiekolwiek dalsze rozpowszechnianie artykułów zabronione. Korzystanie z serwisu i zamieszczonych w nim utworów i danych wyłącznie na zasadach określonych w Zasadach korzystania z serwisu.
realizacja i CMS: omnia.pl