Almanach osłon balistycznych, oporządzenia i umundurowania (część 1.)

Od dobrych kilku lat synonimem nowoczesnego oporządzenia i osłon balistycznych są modułowe, zintegrowane kamizelki szybkowyczepne, czyli takie, które posiadają wewnętrzny system, pozwalający na ich szybkie zrzucenie lub zdjęcie w sytuacji awaryjnej (wpadnięcie do wody, zapalenie się wyposażenia, odzieży, odniesione obrażenia – np. postrzał), zwany zwykle z angielska QR (Quick Release). Jest on aktywowany zwykle poprzez pociągnięcie specjalnego uchwytu umieszczonego gdzieś w konstrukcji kamizelki (zwykle z boku panelu piersiowego lub pod szyją). Na zasadzie zbliżonej do otwarcia „paczki” spadochronu kamizelka rozłącza się wówczas na kilka części, które z mniejszym lub większym oporem spadają z użytkownika, bez konieczności mozolnego otwierania zapięć kamizelki, w celu jej zdjęcia.

Najbardziej znane, współczesne konstrukcje tego typu powstały w ciągu kilku lat od znamiennego wydarzenia w grudniu 1999 roku, gdy w wyniku wypadku śmigłowca podczas ćwiczeń VBSS w San Diego utonęło 7 marines z elitarnego Force Recon Amerykańskiej Piechoty Morskiej, których ciężkie, używane wówczas kamizelki CQBE pociągnęły na dno, zanim zdołali się z nich wyswobodzić. Zwykle więc przyjmuje się, że przełom dokonał się w 2000 roku, wraz z wprowadzeniem szybkowyczepnej kamizelki AAV (Amphibious Assault Vest) firmy Pointblank na oficjalne wyposażenie SZ USA. Nowa kamizelka korzystała w dużej mierze z rozwiązań armijnego programu rozwojowego dla sił specjalnych SPEAR – między innymi wtedy wprowadzono standard wkładów balistycznych BALCS, który utrzymuje się, jeżeli chodzi o krój i ergonomię do dnia dzisiejszego. Jej system QR tworzyły 4 linki z plecionego stalowego drutu w tworzywowej otulinie uwalniające jak zawleczki 4 punkty mocowania (2 na ramionach, 2 klamry na bokach). Kamizelka po pociągnięciu uchwytu w dolnej przedniej części, w teorii rozpadała się na 2 panele – przedni i tylny. W teorii, bo spora ilość rzepa na bokach i ramionach dublująca klamry, często zamieniała „szybkie wyczepienie” w „gwałtowną szarpaninę”, ale oczywiście były sposoby, żeby i ten kłopot pokonać, np. zaślepiając większość ostrego rzepa.

W 2003 roku przyznano patent firmie Paraclete (obecnie część koncernu MSA) na ich nowy pomysł – zintegrowaną, szybkowyczepną kamizelkę modułową RAV (Releasable Assault Vest). Chociaż zasada działania systemu była podobna, to sama kamizelka była dużo bardziej zaawansowana – posiadała wewnętrzny, elastyczny pas stabilizujący, pozwalający lepiej rozłożyć masę kamizelki i ułatwiający jej zakładanie, oraz dwuczęściowy zewnętrzny pas modułowy – tzw. cummerbund, który ułatwiał zakładanie i zapinanie oporządzenia na sobie i znacznie zwiększał użyteczną powierzchnię nośną kamizelki. RAV stała się popularna wśród sił specjalnych, a dla wielu sprzęt Paraclete przez kilka lat był wyznacznikiem elitarności. Jeden z oryginalnych RAV-ów stał się zresztą podstawą dla kamizelki Grizzly, wykonanej przez fi rmę NFM kilka lat temu na zamówienie GROM i dostosowanej do posiadanej wówczas przez naszą jednostkę balistyki. Niestety, kopia nie dorównywała oryginałowi i kamizelka nie cieszy się specjalnym uznaniem – część trafiła m.in. do 1. PSK, część poddano przeróbkom.

Do najbardziej znanych graczy na rynku dołączyła także firma Eagle Industries – w 2004 roku patentując wzór kamizelki pod nazwą CIRAS (Combat Integrated Releasable Assault System), której kariera przyćmiła dokonania poprzedników. Przy pewnym podobieństwie konstrukcji do RAV (wykorzystanie pasów zewnętrznych) kamizelka szybkowyczepna Eagle miała dużo prostszy jednokablowy system QR, który wpływał na jej większą niezawodność i upraszczał składanie kamizelki po ewentualnym ćwiczebnym wyczepieniu. Po CIRASIE nadeszła pora na rozpowszechnienie się kamizelek z systemem QR – najpierw we wszystkich liczących się formacjach specjalnych, a około roku 2007 także w regularnych siłach zbrojnych – warto tu wspomnieć o projekcie MTV piechoty morskiej i nieco późniejszym IOTV US Army. I w tym miejscu przerwijmy wątek współczesny… przeskakując o prawie 70 lat wstecz.